Podpisana właśnie ustawa o przeciwdziałaniu marnotrawienia żywności regulująca kwestie wyrzucania w Polsce ok. 9 mln ton żywności rocznie, pozwoli na uratownie ok. 100 tys. ton żywności w dużych skelpach. Jednak marnowanie żywności to również problem społeczny – głód, ubóstwo oraz środowiskowy – zwłaszcza w kontekście pogłębiających się zmian klimatu – sama hodowla zwierząt odpowiada za ok. 18% antropogenicznych emisji gazów cieplarnianych, a produkcja żywności to również olbrzymia ilość zużywanej wody.
Najnowszy raport specjalny IPCC porusza kwestie pustynnienia, degradacji gleb, zrównoważonego gospodarowania gruntami, bezpieczeństwa żywnościowego i przepływu gazów cieplarnianych w ekosystemach lądowych. Pokazuje potrzebę większej dbałości o gleby, ale też mocno podkreśla wpływ zmian klimatycznych na jakość i dostępność żywności.
Dobrą wiadomością płynącą z raportu jest to, że wysiłki mające na celu ograniczenie zmian klimatu mogą jednocześnie poprawiać stan gleb i dostęp do żywności, przyczyniając się do likwidacji problemu głodu na świecie. Zmiana klimatu już teraz bowiem wpływa m.in. na ogólną dostępność pożywienia, dostęp do żywności dla poszczególnych osób (ceny i fizyczną dostępność pożywienia, możliwość jego zakupu), wykorzystanie (wartość odżywczą produktów, sposoby ich użycia) oraz na stabilność zaopatrzenia w żywność.
Jak mówi Priyadarshi Shukla, współprzewodniczący grupy roboczej IPCC, zajmującej się ograniczaniem zmian klimatu: W przyszłości zmiana klimatu będzie w coraz większym stopniu odbijać się negatywnie na bezpieczeństwie żywnościowym, poprzez spadek plonów (głównie w tropikach), wzrost cen, zmniejszoną jakość odżywczą produktów i przerwy w łańcuchu dostaw.
Dzisiaj, podczas gdy jedna trzecia żywności produkowanej do spożycia przez ludzi jest albo tracona, albo marnotrawiona, co dziewiąta osoba codziennie kładzie się spać głodna. Marnotrawienie żywności ma również duży wpływ na środowisko: żywność, która jest pozyskiwana, ale ostatecznie zmarnowana, zużywa około jednej czwartej całej wody wykorzystywanej przez rolnictwo i odpowiada za około osiem procent globalnej emisji gazów cieplarnianych. Ograniczenie strat żywności jednocześnie zmniejszyłoby emisje gazów cieplarnianych i poprawiło bezpieczeństwo żywnościowe.
Marnotrawienie żywności to pojęcie odnoszące się do zachowań konsumenckich – to wyrzucanie zepsutej żywności lub po prostu skutek zbyt dużych zakupów. Strata żywności to nieefektywny łańcuch dostaw, spowodowany głównie słabą lub przerywaną infrastrukturą łańcucha chłodniczego, brakiem technologii, niewystarczającymi umiejętnościami, wiedzą i możliwościami zarządzania podmiotami łańcucha dostaw oraz brakiem dostępu do rynków. Niezależnie od tego, z jakiego powodu dochodzi do strat żywności i marnotrawstwa, w świecie, w którym co dziewiąta osoba jest niedożywiona, fakt, że ponad miliard ton żywności nigdy nie jest spożywany, jest nie do przyjęcia zarówno z punktu widzenia społecznego, jak i etyki.
Istnieje ogromny potencjał poprawy łańcuchów dostaw żywności na wszystkich etapach produkcji, dystrybucji i przechowywania. Droga do globalnego bezpieczeństwa żywnościowego i zminimalizowania marnotrawienia żywności jest możliwa dzięki wykorzystaniu już dostępnych energooszczędnych rozwiązań i ulepszeniu ich o nowe technologie.
Pierwszym krokiem w kierunku zmniejszenia marnotrastwa żywności jest optymalizacja wydajności rolnictwa. Sprzęt rolniczy powinien być odpowiednio wyposażony, aby zoptymalizować zbiory w gospodarstwach. Rolnictwo precyzyjne łączy czujniki, roboty, GPS, narzędzia do mapowania i oprogramowanie do analizy danych. Rolnicy otrzymują informacje zwrotne w czasie rzeczywistym, a następnie dostarczają wodę, pestycydy lub nawozy w skalibrowanych dawkach tylko do obszarów, które ich potrzebują. Technologia ta może również pomóc rolnikom w podjęciu decyzji, kiedy sadzić i zbierać plony.
Kolejnym krokiem jest dbałość o bezpieczeństwo żywności w drodze do konsumenta. Od pola do stołu – utrzymanie ciągłości bezpieczeństwa żywności, świeżość i higiena muszą być zapewnione za pomocą niezawodnych oraz efektywnych i energooszczędnych systemów łańcucha chłodniczego. Od przetworów mlecznych i produktów rybołówstwa po warzywa i owoce, wyroby piekarnicze łańcuchy chłodnicze i przechowywanie są niezbędne dla wydajnej dystrybucji żywności i minimalizacji strat żywności. Skuteczny łańcuch chłodniczy wymaga również cyfrowego systemu śledzenia i identyfikowalności, który umożliwia operatorom łańcucha chłodniczego monitorowanie temperatury produktów przez cały czas. Śledzenie temperatury produktów w czasie rzeczywistym zapewnia utrzymanie właściwej temperatury i wilgotności produktów, optymalizując bezpieczeństwo żywności.
