Ustawa o efektywności energetycznej, która weszła w życie 1 października 2016 roku, nakłada na duże firmy obowiązek sporządzenia audytu energetycznego przedsiębiorstwa. Co istotne, jest to obowiązek cykliczny, który należy powtarzać średnio co 4 lata. Na czym dokładnie polega audyt energetyczny, kto może go przeprowadzić i jakie kary przewiduje prawo za niezastosowanie się do przepisów?
Czym jest audyt energetyczny?
Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to raport, którego celem jest określenie rzeczywistego zapotrzebowania energetycznego przedsiębiorstwa oraz wskazanie obszarów, w których może osiągnąć ono oszczędności energii. W skład opracowania wchodzi także lista rekomendacji, których wdrożenie może przynieść firmie audytowanej m.in. zwiększenie wydajności czy obniżenie kosztów operacyjnych, a tym samym wzrost jej konkurencyjności na rynku.
Audyt wykonuje się w oparciu o aktualne dane dotyczące zużycia energii w przedsiębiorstwie, a także jego zapotrzebowanie na moc. Z pewnością powinien znaleźć się w nim przegląd zużycia energii w budynkach przynależących do danej firmy. To jednak nie wszystko, gdyż sprawdzić należy także pozostałe obszary (np. instalacje przemysłowe lub transport) odpowiedzialne łącznie za ponad 90% całkowitego zużycia energii przez dane przedsiębiorstwo. Jeżeli jest to możliwe, to audyt energetyczny powinien opierać się także na analizie kosztowej cyklu życia budynków oraz instalacji przemysłowych. Dzięki temu możliwe jest m.in. uwzględnienie oszczędności energii w dłuższym przedziale czasowym.
Co istotne, audyt tego rodzaju powinien zostać przeprowadzony przez podmiot zewnętrzny, który posiada stosowne uprawnienia. Warto przy tym pamiętać, że nie może być to osoba, która jest bezpośrednio zaangażowana w audytowaną działalność przedsiębiorcy.
Obowiązek sporządzenia audytu energetycznego – kogo obejmuje?
Przeprowadzenie audytu energetycznego przedsiębiorstwa jest obligatoryjne w przypadku przedsiębiorców, którzy średniorocznie zatrudniają minimum 250 pracowników. Ten obowiązek dotyczy również firm, które osiągnęły roczny obrót netto przekraczający 50 milionów euro lub suma aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec wybranego roku przekroczyła 43 milionów euro.
Audyt energetyczny krok po kroku
Audyt energetyczny przedsiębiorstwa rozpoczyna wizyta wstępna. Audytor przeprowadza wówczas wywiad z kierownictwem firmy, którego celem jest zebranie informacji odnośnie oczekiwań, jak również zakresu audytu. To właśnie na wizycie wstępnej ustala się termin realizacji audytu oraz kryteria oceny środków poprawy efektywności energetycznej. Kluczowe znaczenie ma przekazanie wiedzy o możliwych ograniczeniach, jakimi objęty jest audytowany czy też o wszelkich planowanych zmianach, które mogą mieć wpływ na audyt energetyczny.
Kolejny etap polegający na zbieraniu danych, sprowadza się do gromadzenia informacji na temat obiektów audytowanego przedsiębiorstwa. Audytor uwzględnia wówczas wszystkie systemy, procesy i elementy wyposażenia firmy zużywające energię elektryczną. Na przykład, aby określić, jaką część energii wykorzystuje firma na ogrzewanie, audytor ustala zapotrzebowanie budynku na ciepło oraz koszty jego ogrzewania, a także sprawność systemu grzewczego. Niezbędne jest także ustalenie źródeł nadmiernego poboru energii, które wynikają zazwyczaj z niewłaściwej eksploatacji budynku lub jego wyposażenia. Zebrane informacje audytor porównuje z obowiązującymi normami i na tej podstawie przygotowuje bilans zysków i strat energii w przedsiębiorstwie jak również zestaw zaleceń dotyczących prac modernizacyjnych.
Ostatni etap sprowadza się do opracowania oceny opłacalności i czasu zwrotu z planowanych inwestycji, które mają zredukować zużycie energii w przedsiębiorstwie. Na podstawie szczegółowej analizy przygotowywany zostaje raport. Należy przy tym pamiętać, że każdy przedsiębiorca ma ustawowy obowiązek przechowywania wyników z audytów energetycznych do celów kontrolnych przez okres 5 lat od ich sporządzenia.
Co grozi za zignorowanie obowiązku przeprowadzenia audytu energetycznego?
Przedsiębiorca, który nie dopilnuje wykonania audytu energetycznego w wyznaczonym okresie, podlega karze pieniężnej. Jej wysokość ustalana jest w każdym przypadku indywidualnie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Pod uwagę brany jest wówczas zakres naruszeń, ich powtarzalność, a także możliwości finansowe podmiotu, któremu przyznana zostanie kara. Maksymalna kara finansowa może sięgać do 5% przychodu przedsiębiorstwa osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.
Przeprowadzenie audytu energetycznego to złożony proces, który trwać może nawet kilka tygodni. Niemniej, jego efekty mogą przynieść naszej firmie wymierne korzyści. Zwiększenie efektywnego wykorzystania energii w przedsiębiorstwie przełoży się bowiem na oszczędności w postaci niższych rachunków za prąd.
