Wysokość zaproponowanych dzisiaj przez Komisję Europejską nowych Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) na lata 2021-2027 to 1,1 bln euro

0
euro

W dniu 27 maja 2020 r. Komisja Europejska wydała wniosek w sprawie funduszu naprawczego i długoterminowego budżetu UE, Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) na lata 2021–2027. Przewodniczący Rady Europejskiej wydał oświadczenie wskazujące, że skonsultuje się z państwami członkowskimi przed kolejną Radą Europejską zaplanowaną na 19 czerwca. Równolegle Rada przeanalizuje i oceni wniosek. Komisja zaproponowała także reformę zasobów własnych, m. in. podatek cyfrowy oraz graniczny podatek węglowy, co jest wyjściem naprzeciw oczekiwaniom Parlamentu Europejskiego. Dyskusje na temat zasobów własnych pomiędzy państwami członkowskimi są jednak zawsze bardzo trudne i na ostateczną listę zatwierdzonych nowych zasobów własnych przyjdzie nam jeszcze poczekać.

Ponadto, aby jak najszybciej udostępnić fundusze w celu zaspokojenia najpilniejszych potrzeb, Komisja proponuje zmianę obecnych wieloletnich ram finansowych na lata 2014-2020, aby udostępnić dodatkowe 11,5 mld EUR na finansowanie już w 2020 r. Komisja zaproponowała także reformę zasobów własnych i wprowadzenie podatków, m. in. cyfrowego oraz granicznego podatku węglowego, co jest wyjściem naprzeciw oczekiwaniom Parlamentu Europejskiego. Dyskusje na temat zasobów własnych pomiędzy państwami członkowskimi są jednak zawsze bardzo trudne a priorytetem zarówno dla KE, jak i państw jest teraz jak najszybsze osiągnięcie porozumienia w zakresie wysokości nowego wieloletniego budżetu i planu naprawczego. Komisja liczy, że uda się to jeszcze przed wakacjami.

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej
Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej

Charles Michel, przewodniczący Rady Europejskiej powiedział: „To ważny krok w procesie decyzyjnym. Pomoże ukierunkować wsparcie na sektory i regiony najbardziej dotknięte pandemią COVID19”.

„Poruszymy tę kwestię na zwykłym posiedzeniu Rady Europejskiej w dniu 19 czerwca 2020 r. Należy zrobić wszystko, aby osiągnąć porozumienie przed przerwą letnią. Pandemia dotknęła naszych obywateli i przedsiębiorców w dużym stopniu. Potrzebują oni ukierunkowanej pomocy bez opóźnienia. Wzywam wszystkie państwa członkowskie do szybkiego przeanalizowania wniosku Komisji i konstruktywnej pracy na rzecz kompromisu w najlepszym interesie Unii”.

Wysokość zaproponowanego planu naprawczego KE nazwanego „Next Generation EU” to 750 mld euro, dzięki pożyczkom na rynkach finansowych, przy niskich stopach procentowych, zabezpieczonych gwarancjami państw członkowskich. Warto przypomnieć, że razem z pakietem środków zatwierdzonym 23 kwietnia przez Radę UE, który wyniósł 540 mld euro, łączna pomoc UE dla unijnej gospodarki wyniesie 1,29 bln euro.

„Next Generation EU” opiera się na trzech filarach:

Filar 1: Wsparcie państw inwestycjami i reformami

Stworzony nowy fundusz warty 560 mld euro w celu sfinansowania kluczowych inwestycji publicznych i reform związanych z realizacją europejskich priorytetów, czyli europejskiego Zielonego Ładu oraz Agendy Cyfrowej. Ponadto, Komisja proponuje dodać do Funduszu Sprawiedliwej Transformacji 40 mld euro. Znajduje się tutaj także warte 55 mld euro „uzupełnienie polityki spójności” na lata 2020-2022, a wysokość wsparcia będzie zależała od skutków gospodarczych i społecznych obecnego kryzysu odczuwanych przez dane państwo. Otrzymanie pomocy z tego filaru będzie powiązane z wypełnianiem przez państwa zaleceń w ramach Semestru Europejskiego wymagających podjęcia reform o charakterze gospodarczym.

Filar 2: Pobudzenie gospodarki i pomoc w ponownym uruchomieniu inwestycji prywatnych

Działania w drugim filarze to zaproponowany nowy Instrument Wsparcia Wypłacalności, który może działać od 2020 r. i będzie dysponował budżetem o wysokości 31 mld EUR. Ma on na celu odblokowanie 300 mld EUR na wsparcie wypłacalności dla przedsiębiorstw ze wszystkich sektorów gospodarki i przygotowanie ich na „czystszą” i „cyfrową” przyszłość. Ponadto, dzięki instrumentowi „Strategic Investment Facility” (kontynuacja programu Junckera, wbudowana w InvestEU), 15 mld euro z tego programu powinno wygenerować inwestycje warte 150 mld euro w łańcuchy wartości o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa i strategicznej autonomii UE, jak np. sektor farmaceutyczny. Dotychczasowo działający InvestEU też zostanie zasilony dodatkowym 15,3 mld euro.

Filar 3: Wyciąganie bezpośrednich wniosków z kryzysu

Poprzez wzmocnienie programów, które dowiodły swojej wartości w czasie kryzysu, takich jak RescEU lub Horyzont Europa, ale także utworzenie nowego programu związanego ze zdrowiem publicznym, wzmocnienie europejskiej polityki sąsiedztwa, współpracy międzynarodowej i pomocy przedakcesyjnej.

Przedstawiona dziś propozycja rozporządzenia Komisji Europejskiej w sprawie Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2021-2027 oraz towarzyszącego mu funduszu naprawczego, stanie się teraz przedmiotem negocjacji państw członkowskich. Dla przypomnienia, porozumienie w zakresie WRF wymaga jednomyślności w Radzie UE, a do zakończenia procesu potrzebna jest zgoda Parlamentu Europejskiego. Komisja ma nadzieję, że państwa zatwierdzą nowe WRF do lipca br.

– Dzisiejsza propozycja Komisji wprowadza nową jakość w zakresie funkcjonowania Unii Europejskiej. KE podtrzymuje propozycję powiązania funduszy z praworządnością, a w filarze 1 instrumentu „Next Generation EU” uzależnia wsparcie od wypełnienia przez państwa członkowskie zaleceń w ramach Semestru Europejskiego. Dla nas niezwykle ważny jest filar 2 – liczymy, że sektor MŚP z państw takich jak Polska, będzie korzystał z tej pomocy w jak największym stopniu. Liczymy także, że ważne dla naszego bezpieczeństwa branże będą się rozwijały i uniezależniały od dostawców spoza UE – zauważa Kinga Grafa, dyrektorka biura Konfederacji Lewiatan w Brukseli.

– To co powinno cieszyć nasze firmy to uniknięcie cięć w programie Horyzont Europa wspierającym badania i innowacje, a także dodatkowe wsparcie w Funduszu Naprawczym dla sprawiedliwej transformacji oraz polityki spójności. To dobrze, że Komisja stawia na innowacyjność gospodarki i rewolucję cyfrową, pamiętając jednocześnie o tym, by obecny kryzys nie zaburzył osiągnieć polityki spójności, dbając o równomierne rozłożenie kosztów obecnego kryzysu pomiędzy państwami członkowskimi” – podkreśla ekspert ds. UE w biurze Konfederacji Lewiatan w Brukseli, Adam Dorywalski.

Michał Kurtyka, minister klimatu
Michał Kurtyka, minister klimatu

„Polska z zadowoleniem przyjmuje fakt, że transformacja energetyczna została wskazana jako jeden z głównych filarów strategii ożywienia gospodarki UE po COVID-19” – podkreślił minister klimatu Michał Kurtyka.

Przyjmujemy z zadowoleniem komunikat Komisji Europejskiej w sprawie zaktualizowanych wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027 oraz planu na rzecz odbudowy.

„Dzisiaj zyskaliśmy dobrą podstawę do dalszych negocjacji, które powinny teraz przyspieszyć tak, aby zaplanowane środki były dostępne jak najszybciej. Realizacja projektów transformacyjnych o prowzrostowym charakterze nie jest możliwa bez zapewnienia ambitnych ram finansowych” – zaznaczył.

„Działania inwestycyjne na rzecz transformacji klimatycznej mają duży potencjał do pobudzenia gospodarki” – dodał.

Jak poinformował szef resortu klimatu transformacja energetyczna pozostaje głównym priorytetem Polski przy utrzymaniu zobowiązań klimatycznych – już na początku pandemii minister klimatu zainicjował prace analityczne związane z zapewnieniem dalszej transformacji energetycznej w połączeniu z naprawą gospodarczą UE.

Zidentyfikowane przez KE obszary w ramach planu odbudowy wpisują się w plany Polski dot.:

  • zwiększenia efektywności energetycznej w sektorze budownictwa, obejmującą m.in. termomodernizację budynków i wymianę źródeł ciepła. Polska z sukcesem realizuje już programy „ Mój Prąd” i „Czyste Powietrze”, których celem jest poprawa warunków życia obywateli;
  • zwiększenia znaczenia sektora odnawialnych źródeł energii w transformacji energetycznej, szczególnie energii wiatrowej i słonecznej oraz wsparcie inwestycji w infrastrukturę sieciową zwiększenie udziału OZE. W 1990 roku odnawialne źródła odpowiadały za 2,5% generacji w elektroenergetyce – w 2018 roku było to już 13,91%. Na 2030 r. postawiono w Polsce cel osiągnięcia 21-23% udziału OZE w finalnym zapotrzebowaniu brutto;
  • rozwoju technologii – aktywnie działamy m.in. w obszarze elektromobilności, rozwijając sieci niezbędnych stacji ładowania elektrycznych pojazdów zeroemisyjnych oraz napędzanych wodorem, a także wzmacniając współpracę w zakresie rozwoju badań i innowacji w kontekście technologii niskoemisyjnych i zeroemisyjnych m.in. wodoru. Polskie firmy mają duże ambicje w tym obszarze, a Ministerstwo Klimatu wspiera ich realizacje;
  • wsparcia dla infrastruktury gazowej i wytwarzania gazu, jako paliwa przejściowego, które przyczyni się do czystej i sprawiedliwej transformacji. Polska widzi też ważną rolę dla inteligentnych sieci i liczników.

W opinii Michała Kurtyki, ministra klimatu, propozycja KE wychodzi również naprzeciw oczekiwaniom Polski, zwiększając czterokrotnie rozmiar funduszu sprawiedliwej transformacji.

„Z zadowoleniem odnotowujemy, że Komisja Europejska planuje dalsze wzmocnienie finansowe wszystkich filarów Mechanizmu Sprawiedliwej Transformacji. To oznacza dodatkowe 6 mld euro dla polskich regionów węglowych, które będą się transformować, żeby tworzyć nowe miejsca pracy” – powiedział.

Minister Kurtyka zwrócił uwagę, że realizacja powyższych planów wymaga odpowiednich środków finansowych, które będą rzeczywiście dostępne dla poszczególnych państw członkowskich na równych zasadach i przy utrzymaniu zasady neutralności technologicznej.

„Nie możemy mówić o wkluczeniach i warunkowości a pełnej solidarności” – zaznaczył minister.

„Kwoty przedstawione przez KE niewątpliwie będą wsparciem w kontynuacji transformacji energetycznej Polski” – dodał.