Zakupy w tygodniu, w sobotę czy przez internet? Skutki ograniczenia handlu w niedzielę – raport

0

Tłok, stres i pośpiech coraz częściej towarzyszą sobotnim zakupom. Dlatego też konsumenci poszukują rozwiązań łagodzących niedogodności, których jedną z przyczyn jest zakaz handlu w niedzielę. Jak pokazują badania, receptą na sobotnie trudności stały się zakupy od poniedziałku do piątku. Równocześnie dynamicznie rośnie liczba osób, kupujących w sieci – już co piąty Polak zaopatruje swoje gospodarstwo domowe w artykuły inne niż spożywcze w ten sposób.

Agencja badawcza Danae przeprowadziła badanie opinii społecznej, podczas którego pytała respondentów m.in. o zmiany w organizacji ich stylu życia i zwyczajów zakupowych spowodowane stopniowym zaostrzaniem ustawy o ograniczeniu handlu w niedzielę. Osoby, z którymi przeprowadzono wywiady, zgodnie przyznawały, że sobotni ruch we wszelkich placówkach handlowych jest największy w stosunku do innych dni. Wynikające z tego niedogodności zauważalne są zarówno przez właścicieli drobnych przedsiębiorstw, etatowych pracowników handlu, jak i przez samych klientów.

Problemy te są bardziej odczuwane przez pracowników zatrudnionych w galeriach handlowych, jak również przez klientów posiadających rodziny wielodzietne. Zintensyfikowany ruch podczas sobotnich zakupów sprawia, że część klientów stara się unikać robienia zakupów w tym dniu. Zdarza się także, że w sklepach zaczyna brakować towarów, co prowadzi do frustracji konsumentów. Kamil, pracujący w sklepie odzieżowym potwierdza: W soboty często zaczyna brakować rzeczy, bo na bieżąco nie ma tylu ciuchów, nawet w magazynach. Z tego powodu ludzie robią się nerwowi, agresywni i nieprzyjemni. Praca w sobotę jest dla mnie udręką. – mówi.

Zmieniający się obraz handlowej rzeczywistości doskonale ilustruje badanie zrealizowane przez Agencję Badań Rynku i Opinii SW Research, przeprowadzone na reprezentatywnej grupie dorosłych Polaków.  Pokazuje ono, że po wprowadzeniu trzech niedziel niehandlowych niemal połowa respondentów  najczęściej robi zakupy (inne niż spożywcze) w dni powszednie (46%), prawie co trzeci w sobotę (29%), a co piąty przez internet (20%).zakupy w niedziele

-Wzrost popularności zakupów online obserwujemy już od kilku lat, ale ograniczenie handlu w niedzielę niewątpliwie go zdynamizował. Najliczniejszą grupą wiekową, która przeniosła zakupy do sieci są osoby młodsze, poniżej 34 roku życia. To naturalne, ponieważ dla nich świat wirtualny jest środowiskiem doskonale rozpoznanym, a tym samym czują się w nim bezpiecznie. Osoby starsze zaś, te które ukończyły 50 rok życia, chętniej wybierają tradycyjny model zakupów, ale co ciekawe decydują się na wizyty z sklepach w dni inne niż sobota – komentuje wyniki badania ilościowego Piotr Zimolzak, Dyrektor ds. Badań i Analiz SW Research.

Zakaz handlu a e-commerce

Wyniki badania ilościowego znalazły swoje odzwierciedlenie w wywiadach jakościowych.  Konsumenci wskazywali, że jednym ze sposobów na ominięcie sobotnich wizyt w sklepach jest przenoszenie zakupów do internetu. Na takie kroki decydują się głównie osoby, które nie odnajdują się w galeriach handlowych lub osoby, które ze względów logistycznych nie mają czasu na robienie zakupów w tygodniu, a tłumy w sobotę za bardzo ich przytłaczają. Nie lubię tłoku, nie odnajduję się w galeriach. Wolę w internecie zamówić, ewentualnie potem oddać czy wymienić. – twierdzi Kasia, na co dzień pracująca w sklepie monopolowym.

Czytaj również:  Szkolnictwo zawodowe na nowych zasadach. Firmy będą miały większy wpływ na program kształcenia

Natomiast Ewa tak opowiada o zmianach w swoim domu: Co się zmieniło w naszym życiu odkąd jest zakaz handlu? Mniej czasu spędzamy razem na zakupach, szczególnie z dziećmi. Gdy ta niedziela była taka leniwa [przed wprowadzeniem zakazu handlu – przyp.], to na zakupy mogliśmy się przejść na spokojnie. W tej chwili już tego nie ma, bo już zakupy są na szybko albo w celu znalezienia tylko czegoś w internecie, bo ten czas jest dużo bardziej ograniczony na zakupy w tej chwili – mówi.

Badani zauważają, że po wprowadzeniu zakazu handlu w niedzielę coraz częściej decydują się na zakupy online produktów takich jak odzież, sprzęt elektroniczny czy wyposażenie domu. Dotychczas, żaden z badanych nie zdecydował się na robienie przez internet zakupów spożywczych, jednakże nie wykluczają, że w przyszłości zdecydują się na kupno online także produktów z tej kategorii.

Wobec zmian również drobni przedsiębiorcy stają przed koniecznością rozwoju działalności. Część z nich, aby rekompensować pomniejszone zyski spowodowane zakazem handlu w niedzielę, zaczęła oferować swoje usługi w internecie. Jeżeli nie mają możliwości otwarcia lokalu w niedzielę to przenoszą pracę do domu. Właściciel stoiska florystycznego przyznaje: Jednak dochody „na rękę” się zmniejszyły. Dlatego uruchomiłem stronę internetową, w niedzielę ludzie jednak robią zakupy i jest szał. Natomiast drobny przedsiębiorca z galerii handlowej rozważa inny scenariusz: Zastanawiam się, czy nie otworzyć czegoś, co będzie otwarte od poniedziałku do piątku.

Wzrost zainteresowania konsumentów zakupami online w ostatnim roku potwierdzają dane organizacji samorządu gospodarczego. Według raportu Izby Gospodarki Elektronicznej w sieci kupuje już 57% polskich internautów[1]. To wzrost względem poprzedniego roku o 5 punktów procentowych. Najpopularniejszymi e-kategoriami wśród cyfrowych konsumentów są moda, elektronika i wyposażenie domu. Te kategorie wskazywane były również najczęściej przez badanych w trakcie wywiadów jakościowych.

***

Przedstawione wyniki dotyczą cząstkowych badań ilościowych oraz jakościowych. Łącznie w ramach diagnozy społecznej zadanych zostało 7 pytań na reprezentatywnej próbie 1 000 dorosłych Polaków stanowiących podstawę do analizy ilościowej oraz przeprowadzonych było 60 narracji/opinii zróżnicowanych pod kątem światopoglądowym, stylu życia oraz wielkości miejscowości.

[1] Raport „Omni-commerce. Kupuję wygodnie”, czerwiec 2019.