Egzekucja z domu rodzinnego przedsiębiorcy, w sytuacji gdy wskazał on inny majątek, z którego może zaspokoić się wierzyciel jest sprzeczna z zasadą proporcjonalności i budzenia zaufania do organów administracji publicznej wyrażonymi w Konstytucji Biznesu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Białymstoku po skutecznej interwencji Rzecznika MŚP, Biuro w Białymstoku, wydał korzystne dla przedsiębiorcy postanowienie w przedmiocie zwolnienia z egzekucji domu rodzinnego zamieszkałego przez wielopokoleniową, dziesięcioosobową rodzinę.
Sprawa dotyczyła wszczęcia i prowadzenia egzekucji z domu przedsiębiorcy, będącego jednocześnie wspólnikiem spółki jawnej, w sytuacji gdy dysponował on łącznie z innymi zobowiązanymi solidarnie wspólnikami majątkiem komercyjnym, służącym do prowadzenia działalności gospodarczej o wartości kilkukrotnie przewyższającej kwotę należną wierzycielowi. Zadłużenie przedsiębiorcy wynikło z niepowodzenia biznesowego przedsięwzięcia, a w konsekwencji konieczności zwrotu pozyskanego dofinansowania ze środków pomocowych.
Organ egzekucyjny, na skutek złożonego wniosku o zwolnienie z egzekucji domu, wydał postanowienie o odmowie zwolnienia. Przedsiębiorca zaskarżył to postanowienie, jednak także organ drugiej instancji oraz WSA nie dopatrzyły się przesłanek do zwolnienia domu z egzekucji, tj. ważnego interesu zobowiązanego i wykazania przez przedsiębiorcę innego majątku. Organ dokonał zajęcia, opisu i oszacowania domu przedsiębiorcy, nie podejmując żadnych czynności względem pozostałego majątku ujawnionego w oświadczeniach.
Rzecznik MŚP przystąpił do postępowania wszczętego na skutek ponownego wniosku o zwolnienie z egzekucji domu. Rzecznik MŚP wskazał na naruszenie zasady proporcjonalności i budzenia zaufania do organów administracji publicznej, ponieważ przedsiębiorca w złożonych oświadczeniach podał, iż jest współwłaścicielem kilku innych nieruchomości związanych z prowadzoną przez niego działalnością. Organ nie rozważył możliwości zaspokojenia z 3 nieruchomości o charakterze komercyjnym, których współwłaścicielami są wspólnicy pierwotnie zobowiązanej spółki jawnej. Rzecznik w swoim stanowisku wskazał ponadto, że wybrany przez organ środek egzekucyjny charakteryzuje się najwyższym stopniem uciążliwości, a mimo to z sumy uzyskanej z licytacji wierzyciel nie będzie mógł zaspokoić się w całości.
W dniu 13 grudnia 2019 r. organ wydał postanowienie, w którym uwzględnił stanowisko Rzecznika MŚP o konieczności doboru takiego środka egzekucyjnego, który pozwoli na zaspokojenie wierzyciela a jednocześnie będzie charakteryzował się najniższą uciążliwością dla zobowiązanego. Organ postanowił o zwolnieniu domu rodzinnego przedsiębiorcy z egzekucji do czasu przeprowadzenia czynności egzekucyjnych z wskazanej nieruchomości komercyjnej.
Takie rozstrzygnięcie stanowi o poszanowaniu nie tylko Konstytucji Biznesu, ale też podstawowych praw obywatela, tj. prawa do poszanowania prywatności i prawa przedsiębiorcy do niezakłóconego życia rodzinnego.
