Już 71% pracujących Polaków korzysta z rozwiązań wspieranych przez AI w pracy, a 56% na własną rękę bada możliwości nowych narzędzi – wynika z badania WPP Media i Uniwersytetu Warszawskiego. W miarę wzrostu popularności sztucznej inteligencji maleją obawy związane z utratą zatrudnienia. Dziś tylko co dziesiąty respondent odczuwa niepokój, że AI zastąpi go w pracy. Na znaczeniu zyskują jednak inne wyzwania, związane z bezpieczeństwem danych, jakością wyników generowanych przez AI oraz odpowiedzialnością za decyzje podejmowane przy wsparciu tej technologii.
Sztuczna inteligencja coraz mocniej wchodzi do codziennych obowiązków zawodowych. Pracownicy używają jej do analizy danych, tworzenia podsumowań, przygotowywania raportów, pisania wiadomości czy porządkowania informacji. Wśród personelu biurowego z dużych miast skala wykorzystania AI jest jeszcze wyższa – z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji korzysta już 81% respondentów, a 45% robi to co najmniej kilka razy w tygodniu.
Nowe pozycje na liście zmartwień
Proces oswajania nowej technologii wpływa również na sposób postrzegania związanych z nią zagrożeń. Jeszcze kilka lat temu ważnym elementem debaty o AI był jej wpływ na rynek pracy. Dziś obawy pracowników mają zupełnie inny charakter. Z badania WPP Media wynika, że jedynie 13% respondentów boi się utraty zatrudnienia na rzecz sztucznej inteligencji. Znacznie częściej wskazywane są natomiast ryzyka związane z codziennym wykorzystaniem tych narzędzi. Największe obawy budzą błędy generowane przez AI (44%) oraz możliwość wycieku danych (31%). Co czwarty badany zwraca również uwagę, że korzystanie ze sztucznej inteligencji przez specjalistów może prowadzić do zaniku części ich kompetencji zawodowych.
– Upowszechnianie się nowej technologii zawsze przechodzi podobny etap. Najpierw uwagę przyciągają jej możliwości i spektakularne prognozy, później użytkownicy zaczynają dostrzegać ograniczenia. W przypadku AI są one bardzo konkretne: system może się pomylić, może oprzeć odpowiedź na niepełnych danych albo podać wynik, który wygląda wiarygodnie, ale jest błędny. To, że pracownicy coraz częściej widzą te ryzyka, jest dobrym sygnałem. Oznacza, że rynek przestaje traktować sztuczną inteligencję jak magiczną skrzynkę, a zaczyna podchodzić do niej jak do narzędzia, które trzeba rozumieć i umieć właściwie wykorzystać – mówi Patryk Oleszczuk, ekspert technologiczny SaldeoSMART.
Świadomi użytkownicy zyskują przewagę
Rosnącą świadomość możliwości i ograniczeń sztucznej inteligencji szczególnie dobrze widać w branżach, w których błędy mogą prowadzić do realnych konsekwencji finansowych, prawnych lub biznesowych. Z raportu Wolters Kluwer wynika, że 79% przedstawicieli księgowości i kadr postrzega AI jako narzędzie wspierające pracę specjalistów, a 63% spodziewa się wzrostu efektywności dzięki jej wykorzystaniu.
Jednocześnie ten entuzjazm nie oznacza bezkrytycznego podejścia do nowych technologii. Aż 83% badanych wskazuje ryzyko błędów generowanych przez systemy sztucznej inteligencji oraz związaną z nimi odpowiedzialność prawną. Ponad połowa zwraca również uwagę na kwestie bezpieczeństwa danych i utraty kontroli nad informacjami. Dlatego przedstawiciele działów finansowo-księgowych coraz częściej poszukują równowagi pozwalającej w pełni czerpać z potencjału AI przy ograniczaniu ewentualnych ryzyk.
– Branża księgowa jest bardzo ciekawym przykładem dojrzewania rynku do sztucznej inteligencji. Specjaliści szybko dostrzegli potencjał AI do automatyzacji codziennych zadań, ale widzą też, że w wielu obszarach trzeba podchodzić do niej z ostrożnością. W obszarach o niskiej tolerancji na błędy, takich jak finanse, prawo czy księgowość, ogólnodostępne duże modele językowe nie zawsze odpowiadają wymaganiom związanym z bezpieczeństwem danych, zgodnością procesów czy przewidywalnością działania – mówi Patryk Oleszczuk z SaldeoSMART.
– Coraz większą rolę odgrywają więc systemy oparte na zweryfikowanych źródłach danych i projektowane pod kątem konkretnych zastosowań biznesowych. Stąd rosnąca popularność rozwiązań wykorzystujących zamknięte modele AI. Pozwalają one zadbać o bezpieczeństwo informacji, ponieważ firmowe dane nie trafiają do publicznej sieci i nie są wykorzystywane do trenowania ogólnodostępnych algorytmów. W księgowości sztuczna inteligencja traktowana jest nie jak zagrożenie, a usprawnienie codziennej pracy – dodaje ekspert.
Małe, ale wyspecjalizowane
W branży księgowej rozwiązania tego typu mogą wspierać pracowników m.in. w odczytywaniu danych z dokumentów, ich klasyfikacji, przypisywaniu odpowiednich kategorii kosztowych czy automatycznym uzupełnianiu informacji niezbędnych do dalszego obiegu dokumentów. Sztuczna inteligencja przejmuje najbardziej czasochłonne i powtarzalne czynności, pozwalając specjalistom skupić się na analizie, weryfikacji i zadaniach wymagających wiedzy eksperckiej.
To dlatego mniejsze, wyspecjalizowane narzędzia wspierane przez AI zyskują na popularności w wielu firmach z różnych branż. W przeciwieństwie do narzędzi ogólnego przeznaczenia są one tworzone w oparciu o specyfikę danego biznesu, działają na zweryfikowanych danych i łatwiej wpisują się w istniejące procedury. Dla wielu przedsiębiorstw jest to kolejny etap rozwoju wykorzystania AI – przejście od eksperymentowania z nową technologią do jej świadomego wdrażania w obszarach, w których może przynieść największą wartość.
