Jak wynika z najnowszego raportu firmy badawczej PMR pt. „Dystrybucja na rynku farmaceutycznym w Polsce 2014. Prognozy rozwoju na lata 2014-2019”, rok 2013 okazał się lepszy dla rynku dystrybucji od roku 2012, kiedy to w życie weszła ustawa refundacyjna, a jej prawne konsekwencje spowodowały zmniejszenie wartości rynków sprzedaży hurtowej do aptek oraz sprzedaży aptecznej. Obecnie, najszybciej rozwijającym się segmentem dystrybucji jest hurt szpitalny.
Przyspieszenie rynku sprzedaży aptecznej dopiero od roku 2015
Jak wynika z prognoz firmy PMR, w roku 2014 rynek sprzedaży aptecznej zanotuje około 2% wzrost i osiągnie wartość 28,4 mln zł. Prognozowana dynamika wzrostu rynku jest mniejsza niż ta, którą rynek osiągnął w roku ubiegłym, mimo że czynnik warunkujący wysokie wzrosty na rynku aptecznym w 2013 r., takie jak liczba zachorowań na grypę i podobne infekcje, jest aktualny także dla roku 2014. Jednak w ocenie PMR, wahania cen leków mają obecnie większe znaczenie niż korzystana dla rynku liczba zachorowań. Ogólnie, w pierwszej połowie 2014 r. średnia cena produktów w aptece zanotowała ujemną dynamikę, a dodatkowo ceny leków OTC, które wartościowo mają największy udział w sprzedaży aptecznej (biorąc pod uwagę podział na 3 grupy: leki bez recepty, refundowane i pełnopłatne na receptę), przez co wywierają duży wpływ na dynamiki cen, wzrosły tylko nieznacznie w pierwszej połowie 2014 r. Dodatkowo, w tym okresie, zarówno średnia cena leków refundowanych, jak i pełnopłatnych, zanotowała ujemną dynamikę wzrostu[1]. Jak wynika z prognoz firmy PMR, począwszy od 2015 r. rynek sprzedaży aptecznej przyspieszy, co będzie związane z niską bazą roku 2014 oraz stabilizacją rynku farmaceutycznego po tegorocznej obniżce urzędowej marży hurtowej na leki refundowane (kolejne obniżki marzy nie są planowane).
Przyspieszenie na rynku sprzedaży hurtowej do aptek w latach 2015-2019
Rok 2014 okaże się dużo gorszy także dla rynku sprzedaży hurtowej do aptek, w porównaniu z wynikami uzyskanymi w roku 2013. Według szacunków PMR, w 2014 r. wartość tego segmentu wyniesie 24,4 mld zł notując około 2% dynamikę wzrostu. Czynnikiem kluczowym dla spowolnienia rynku w 2014 r. jest wprowadzenie 5% urzędowej hurtowej marzy na leki refundowane. Obniżka marży miała także miejsce w styczniu ubiegłego roku, ale w 2013 r. jego negatywny wpływ na rynek został zniwelowany przez fakt, że był to rok rekordowy, jeśli chodzi o liczbę zachorowań na grypę i podobne infekcje oraz fakt, że przedsiębiorcy wypracowali pewne strategie ograniczenia skutków tej regulacji (np. firmy ograniczyły projekty rozwojowe lub też zmniejszyły częstotliwość dostaw, co ograniczyło koszty działalności i wpłynęło na rentowność prowadzenia hurtowni). Obecnie, te środki zaradcze częściowo wyczerpały się. W latach 2015-2019 rynek będzie rozwijał się jednak już szybciej niż w samym 2014 r. i osiągnie w latach 2014-2019 CAGR (średnioroczne tempo wzrostu) na poziomie 6%.
Perspektywiczny rynek szpitalny
W 2013 r. dynamika wzrostu sprzedaży hurtowej do szpitali była wyższa niż w przypadku sprzedaży do aptek, a prognozy PMR dla rynku szpitalnego wskazują na 16% wzrost wartości rynku. Rynek szpitalny nie jest aż tak dotknięty przepisami ustawy refundacyjnej, jak sektor apteczny. Czynniki, które przyczyniły się do wysokich wzrostów sprzedaży hurtowej na rynku szpitalnym w ostatnim czasie, to dość dynamicznie postępujący proces oddłużania szpitali w 2013 r. oraz wzrost wydatków na programy lekowe (zwłaszcza jeśli chodzi o rok 2014 r). Ogólnie, jak wynika z danych NFZ, w ostatnich latach wydatki na programy terapeutyczne znacząco rosły, co przełożyło się na wyższe wzrosty sprzedaży w porównaniu do rynku aptecznego. W 2013 r. wprowadzono nowe programy lekowe, co wygenerowało dodatkowe wydatki szpitali. Czynnikiem, który będzie napędzał rynek szpitalny w 2014 r., jest również fakt, że w styczniu i marcu 2014 r. wprowadzono w sumie cztery kolejne programy lekowe. Rok 2015 będzie mniej korzystny dla rynku zakupów szpitalnych, głównie z uwagi na planowane ograniczenie wydatków publicznych. Mimo prognozowanych niższych dynamik wzrostu w latach 2015-2019 (w porównaniu do roku 2014), rynek szpitalny nadal będzie rozwijał się szybciej, niż rynek sprzedaży do aptek.
[1] Na podstawie danych PharmaExpert.
