Fiskus musi udowodnić podatnikowi nadużycie odliczenia VAT

0

Przełomowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2017 r. w znaczący sposób zmienia praktykę organów skarbowych. Od teraz, jeśli będą one chciały odmówić przedsiębiorcy prawa do odliczenia VAT, będą musiały mu udowodnić, że budżet państwa został uszczuplony przez konkretne działania. Czy oznacza to koniec nadużyć fiskusa wobec podatników i karania przedsiębiorców za nieudowodnione podejrzenia?

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2017 r. (sygn. akt I FSK 352/16) jest bardzo istotny z punktu widzenia każdego przedsiębiorcy, który w swojej działalności korzysta z przywilejów podatkowych dotyczących zwrotu VAT. Szczególnie dotyczących postępowań i kontroli, które prowadzą urzędy skarbowe wobec podatników, a których finałem jest abstrakcyjne karanie, oparte jedynie na nieudowodnionych okolicznościach.

W omawianym orzeczeniu sąd wyraźnie sprzeciwia się dotychczasowej działalności fiskusa, który odmawiał przedsiębiorcom prawa do odliczenia podatku VAT tylko na podstawie samego podejrzenia o rzekomy udział podatnika np. w procederze tzw. karuzeli podatkowej. Po orzeczeniu NSA ciężar udowodnienia nadużycia spoczywać będzie na organach podatkowych, które, jeśli będą chciały pozbawić podatnika prawa do odliczenia VAT, będą zobowiązane wykazać konkretne uszczuplenia budżetu państwa.

Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku VAT

Rozpatrywana sprawa dotyczyła polskiego dystrybutora elektroniki, który chciał rozliczyć transakcję zakupu i sprzedaży licencji na programy do nauki języków obcych. Działania finansowe przedsiębiorstwa zostały zakwestionowane przez fiskusa. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podatkowy stwierdził, że spółka posługiwała się fakturami VAT dokumentującymi czynność, która w rzeczywistości nie miała miejsca, wobec czego odmówił prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, uznawszy czynności przedsiębiorstwa za nadużycie. Dodatkowo urząd skarbowy zdecydował się naliczyć zobowiązanie podatkowe od udokumentowanych faktur sprzedaży w oparciu o art. 108 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: „ustawa o VAT”).

Czytaj również:  VAT od transakcji między małżonkami - wyrok NSA

Prawidłowość działań fiskusa i procedury odwoławczej potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w następstwie rozpatrywania złożonej przez spółkę skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej. W swoim uzasadnieniu sąd administracyjny stwierdził, że na kanwie rozpatrywanej sprawy „doszło do wypełnienia hipotezy i dyspozycji regulacji wskazanej w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, która wyłącza prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług określonych w art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT”. Sąd I instancji dodatkowo wskazał, że podtrzymać należy prawidłowe stanowisko fiskusa, iż faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, a spółka dążyła do nadużycia przysługującego jej prawa do odliczenia podatku VAT. Wojewódzki sąd administracyjny podkreślił również, że skarżąca spółka nie wykazała wiarygodnych dowodów, które potwierdziłyby rzeczywistość deklarowanej transakcji. W efekcie doszło do oddalenia skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej i utrzymania zobowiązania wobec spółki.