Komisja Podatkowa BCC przedstawiła Ministerstwu Finansów uwagi i rekomendacje zmian do projektu ustawy o Ordynacji podatkowej.
Ocena projektu
Największy zakres zmian dotyczy przepisów o raportowaniu schematów podatkowych, które Komisja Podatkowa BCC ocenia umiarkowanie pozytywnie, a także przedawnienia zobowiązań podatkowych, który w opinii ekspertów BCC wciąż są niewystarczające.
Ograniczenie raportowania schematów podatkowych może oczywiście cieszyć, ale tą niewątpliwą zaletę projektu zmian Ordynacji podatkowej przyćmiewają obawy o zmiany w przedawnieniu. Każdy podatnik chciałby mieć pewność co do tego kiedy przedawni się jego zobowiązanie podatkowe – funkcja gwarancyjna to zresztą podstawowy cel przedawnienia. Wprowadzanie nowych instrumentów umożliwiających wydłużanie tego terminu, ale też ingerowanie przez organy podatkowe w jego bieg nie będzie sprzyjało budowaniu zaufania podatników. Tym bardziej, że jak pokazują dane i doświadczenie, mechanizmy te niejednokrotnie bywają wykorzystywane przez administrację skarbową w sposób instrumentalny. Warto byłoby więc rozważyć zmiany w projekcie w tym obszarze. – mówi Daniel Panek, ekspert Komisji Podatkowej BBC.
Komisja Podatkowa BCC negatywnie ocenia zmiany dotyczące przedawnień zobowiązań podatkowych, podobnie jak zmiany karalności na gruncie kodeksu karnego skarbowego.
W ocenie Komisji konieczne jest usunięcie przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego (art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
Stosowanie tego przepisu jest przedmiotem szeregu orzeczeń sądów administracyjnych. Według danych na 28 kwietnia 2024 r. wydanych zostało ponad 10.000 orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących tej kwestii, w tym trzy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Trudno jest w Ordynacji podatkowej znaleźć przykład regulacji, która byłaby bardziej kontrowersyjna, o czym świadczy fakt wydania – po razie pierwszy od siedmiu lat – postanowienia sygnalizacyjnego przez NSA z 14 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1078/24, który poinformował Ministra Finansów o istotnych naruszeniach w stosowaniu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej polegających na instrumentalnym wszczynaniu postępowań karnych skarbowych w celu zapobieżenia przedawnieniu zobowiązań podatkowych. – czytamy w opinii Komisji Podatkowej BCC.
Eksperci negatywnie ocenili także wprowadzenie kolejnej przesłanki pozwalającej na wydłużenie biegu terminu przedawnienia, tj. złożenia korekty w ostatnim roku przed upływem tego terminu.
Pozytywnie oceniono natomiast m.in. :
- Zrównanie terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych z terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
- Brak jest bowiem podstaw do tego, aby zobowiązanie podatkowe będące efektem działań nagannych przedawniało się szybciej, niż zobowiązanie podatkowe wynikające z deklaracji podatkowej.
- Zmianę Ordynacji podatkowej, wskazując konkretne modyfikacje przepisu tak, aby wyeliminować niezasadne przedłużanie biegu terminu przedawnienia w oczekiwaniu na zwrot akt z sądu administracyjnego.
W opinii Komisji:
– Zaproponowane brzmienie przepisu może doprowadzić do sytuacji, w której organy podatkowe będą prowadziły postępowanie podatkowe w oparciu o akta wypożyczone sądu administracyjnego, zaś bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie będzie biegł, co naruszałoby gwarancyjną funkcję przedawnienia.
- Zmianę, zgodnie z którą w przypadku podatników, którzy będą nadużywali instytucji wniosku o uzupełnienie lub sprostowanie decyzji I instancji, tj. otrzymają postanowienie o odmowie jej uzupełnienia lub sprostowania i złożą kolejny wniosek o uzupełnienie i sprostowanie tego postanowienia.
