W ramach nowelizacji ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1205 ze zm.) planowane są zmiany dotyczące tzw. wypadków zrównanych. W konsekwencji pracodawca będzie miał obowiązek zgłaszać ich liczbę w informacji ZUS IWA. Projekt nowelizacji jest obecnie na etapie konsultacji.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, „wypadkiem na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie, jest wypadek, któremu pracownik uległ:
- w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż określone w ust. 1, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
- podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony oraz
- przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe”.
Planowane zmiany zakładają usunięcie z definicji wypadków zrównanych zapisu „w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie”, co rozwiąże liczne wątpliwości interpretacyjne. W odniesieniu do danych zgłaszanych przez płatników w informacji ZUS IWA oznacza to postawienie znaku równości pomiędzy wypadkiem przy pracy a wypadkiem zrównanym.
Więcej wypadków, wyższa składka wypadkowa
Dotychczas wypadek, któremu pracownik uległ podczas wyjazdu integracyjnego (np. zwichnął nogę) lub w podróży służbowej (np. złamał rękę w hotelu) traktowano na równi z wypadkiem przy pracy jedynie dla potrzeb uzyskania świadczeń z tytułu ubezpieczenia wypadkowego. Po wprowadzeniu planowanych zmian dla pracowników nic w tej kwestii się nie zmieni, natomiast mogą wzrosnąć koszty obowiązkowych ubezpieczeń społecznych po stronie pracodawcy. W praktyce będzie on teraz odpowiadał za skutki wypadków, na które sam nie miał wpływu.
– Większa liczba wypadków przy pracy zadeklarowana w informacji ZUS IWA wpłynie na ponoszony przez pracodawcę koszt składki na ubezpieczenie wypadkowe. Wypadkowość stanowi jeden z głównych czynników determinujących wysokość zobowiązań z tego tytułu. Konstrukcja algorytmu do obliczania składki wypadkowej powoduje, że dane zadeklarowane w informacji ZUS IWA za jeden rok kalendarzowy wpływają na wysokość zobowiązań przez kolejne trzy lata składkowe. Obowiązek zgłaszania wypadków zrównanych przełoży się zatem na wzrost kosztów pracy ponoszonych w długiej perspektywie czasowej – komentuje Michał Wawrzynowski, ekspert ds. BHP w Obszarze kosztów pracy w Ayming Polska.
