Nowe badania Sharp Europe sugerują, że dla wielu organizacji infrastruktura kulturowa wspierająca otwarte, odpowiedzialne korzystanie z AI nie nadąża za samą technologią. Spowalnia to odpowiedzialne wdrażanie sztucznej inteligencji w firmach. Badania Sharp, które objęły ankietą 2 500 przedstawicieli kadry zarządzającej w MŚP na 10 rynkach europejskich, pokazują, że tzw. Shadow AI, definiowane jako wykorzystanie AI poza zatwierdzonymi kanałami lub bez wiedzy współpracowników, nie ogranicza się już do eksperymentów młodszych pracowników z nowymi narzędziami. Stało się to wzorcem na każdym szczeblu organizacji, w tym na najwyższym.
Najważniejsze wnioski:
- 44% przedstawicieli kadry zarządzającej wykorzystuje AI bez informowania o tym kolegów, aby zyskać bardziej kompetentny wizerunek wśród pracowników
- 45% pracowników korzysta z narzędzi AI bez wiedzy kierownictwa
- 37% liderów użyło AI przy jakiejś pracy, nie ujawniając tego zespołowi
- 33% liderów obawia się, że zostaną uznani za leniwych lub oszukujących, jeśli będą mówili otwarcie o korzystaniu ze sztucznej inteligencji
- 31% liderów już obawia się, że nieśledzone korzystanie z AI stanowi realne ryzyko biznesowe
Dlaczego to wciąż się dzieje
Badania wskazują na prosty powód: organizacje inwestowały w narzędzia AI, ale nie w warunkach, które sprawiają, że ich otwarte korzystanie daje poczucie bezpieczeństwa lub wsparcia. 35% liderów twierdzi, że brakuje im pewności technicznej, 35% nie ufa w pełni wynikom AI, a 33% obawia się, że widoczne wykorzystanie AI podważy ich autorytet.
„Liderzy milczą na temat AI nie dlatego, że robią coś niewłaściwego. Milczą dlatego, że wciąż brakuje odpowiednich ram działania, polityk i wspólnego zrozumienia tego, jak powinno wyglądać właściwe wykorzystanie sztucznej inteligencji. Nie są to obawy osób sprzeciwiających się AI lecz ludzi, którzy próbują odnaleźć się w tej nowej rzeczywistości bez wystarczającego wsparcia.” – mówi Roland Singer, Vice President, Sharp DX Europe.
„To tak naprawdę nie kwestia indywidualnych zachowań. Chodzi o kulturę organizacyjną. Firmy szybko wdrożyły narzędzia, ale znacznie wolniej budują zaufanie i jasno określają zasady, które pozwalają z tych narzędzi skutecznie korzystać.”
Co będzie dalej
Zdaniem ekspertów z Sharp kolejny etap wdrażania AI nie będzie dotyczył dostępu do technologii. Kluczowe staną się zaufanie, odpowiedni nadzór oraz tworzenie miejsc pracy, w których korzystanie ze sztucznej inteligencji jest transparentne i powszechnie akceptowane, zamiast odbywać się po cichu, poza wspólnie ustalonymi zasadami.
31% liderów już zdaje sobie sprawę z ryzyka. Jednak największy problem tkwi w luce między świadomością a realnym działaniem – to właśnie tam zaczyna się prawdziwa praca. „Liderzy są w najlepszej pozycji, by nadać temu kierunek – dodaje Singer. „Nie poprzez posiadanie wszystkich odpowiedzi, ale poprzez otwarte mówienie o tym, jak sami korzystają z AI. To zmienia kulturę szybciej niż jakiekolwiek regulacje.”
Badania
Ankieta zostały przeprowadzone przez Censuswide w dniach 17 czerwca 2025 – 25 czerwca 2025 i wzięło w nich udział 2 500 właścicieli firm zatrudniających od 50 do 250 pracowników w Austrii, Belgii, Francji, Niemczech, Holandii, Polsce, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii.
