Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do obsługi zaciągniętego kredytu, czyli de facto stopnia pewności jego spłaty. Jest ona najważniejszym elementem procedury kredytowej. Od niej właśnie zależy, czy i w jakiej wysokości bank udzieli nam wsparcia finansowego i czy uda się zrealizować nasze plany dotyczące zakupu domu lub mieszkania.
Po pierwsze stałe dochody
Bank wylicza zdolność biorąc pod uwagę nasze źródło dochodów, zobowiązania, koszty życia, tak by ocenić, czy będziemy w stanie spłacić co miesiąc ratę kredytową. Do kosztów jakie są brane pod uwagę możemy zaliczyć m.in.:
- czynsz za mieszkanie z niezbędnymi opłatami,
- raty spłacanych kredytów, limity kart kredytowych,
- wysokość ewentualnych alimentów,
- ilość osób na utrzymaniu itp.
Różne podejścia banków
Warto pamiętać, że każdy bank ma jednak własny algorytm wyliczania zdolności kredytowej co powoduje, iż możemy otrzymać różny wynik naszych możliwości w poszczególnych bankach. Różnice mogą być bardzo duże i dochodzić nawet do 100 tys. zł przy tych samych parametrach dochodowych i zobowiązaniach. Wynikają one z faktu, iż każdy bank inaczej kalkuluje swoje ryzyko kredytowe, ma własne podejście do szacowania kosztów utrzymania rodziny.
Ocena zdolności kredytowej przez bank może być inna w różnym czasie, nawet jeśli w naszej sytuacji finansowej nic nie uległo zmianie. Wynika to z faktu, iż banki mogą zmieniać parametry ryzyka kredytowego w zależności od sytuacji makroekonomicznej czy wytycznych wewnętrznej polityki banku. Dobrym przykładem jest tutaj ostatni kryzys gospodarczy związany z COVID-19, gdzie osoba starająca się o kredyt w mBanku w lutym 2020r. miała zdolność na poziomie 500 tys. zł, a już w maju 2020 r. tylko na poziomie 350 tys. zł, przy czym nic się u niej nie zmieniło ani po stronie dochodowej, ani po stronie kosztów. Bank jednak znacznie zaostrzył kalkulację ryzyka kredytowego i, co się z tym wiąże, ocena zdolności znacznie zmalała.
W obecnej sytuacji – utrzymującej się niepewności związanej z pandemią i jej skutkami – na poziom zdolności kredytowej wpływa również wysokość posiadanego wkładu własnego przeznaczonego na zakup nieruchomości. Im wyższy wkład własny tym zdolność kredytowa będzie wyżej oceniana.
Budowanie zdolności kredytowej
O zdolność kredytową warto zadbać kilka miesięcy przed wnioskowaniem o kredyt. Bardzo często można ją poprawić, a tym samym zwiększyć szanse na wsparcie finansowe ze strony banku. Istnieje wiele możliwości na skuteczną poprawę zdolności kredytowej, np. poprzez „porządki” na naszym koncie bankowym, zamknięcie pewnych zobowiązań, wyczyszczenie strony kosztowej, ale również – w miarę możliwości – zmianę formy zatrudnienia z np. umowy o dzieło na umowę o pracę czy w określonej perspektywie zwiększenie zarobków.
Często zdarza się tak, że potencjalny kredytobiorca ma znacznie obniżony rating bankowy, który wpływa na zdolność kredytową z powodu braku jakiejkolwiek historii kredytowej. Może to dotyczyć osób, które dotychczas nie posiadały żadnych zobowiązań kredytowych, np. szczególnie młodszych, ale również obcokrajowców od niedawna przebywających w Polsce. W takim wypadku należy zbudować sobie historię kredytową poprzez skorzystanie z wielu dostępnych form kredytowania np. zakupów na raty.
Pamiętajmy również o tym, iż dostępne masowo kalkulatory online nie wyliczają naszej rzeczywistej zdolności kredytowej, a jedynie prezentują uproszczoną symulację. Dlatego też nie warto załamywać rąk, jeśli nie wychodzi nam suma, na którą liczyliśmy. Warto wtedy skonsultować się z doświadczonym ekspertem, który realnie oceni naszą zdolność i pomoże nam ją odbudować, jeżeli istnieje taka potrzeba, tak abyśmy mogli otrzymać kredyt w wysokości, której oczekujemy. To działa również w drugą stronę, czasem sprawdzając taki kalkulator online myślimy, że mamy dużą zdolność, a na etapie składania wniosku okazuje się ona znacznie niższa.
Podsumowując, możemy wyróżnić 5 zasad budowania dobrej historii kredytowej. Należą do nich:
- spłacanie kredytów w terminie. To bardzo istotny element budowania dobrej historii kredytowej;
- monitoring swojej historii kredytowej. Dzięki niemu będziemy mieć kontrolę i zauważymy każdą nieprawidłowość;
- odpowiednia historia kredytowa. Warto zaciągać kredyty na drobne rzeczy, w ten sposób tworzymy obraz rzetelnego kredytobiorcy;
- odpowiedzialne zaciąganie zobowiązań. Nie warto zaciągać wielu kredytów i spłacać jednego drugim. Można w ten sposób wpaść w pętlę zadłużenia;
- stały kontakt z bankiem i pomoc eksperta. W sytuacji problemów ze spłatą dotychczasowych zobowiązań, warto ustalić z bankiem nowe zasady regulowania należności. Jeszcze przed jego zaciągnięciem nowego kredytu warto skorzystać z porad eksperta.
Autor:Kinga Burcan, niezależny ekspert kredytowy
