W prawie wszystkich krajach – z wyjątkiem Grecji i Włoch – oczekiwania ekonomiczne poprawiają się. W okresie od czerwca do września największy wzrost tego wskaźnika zanotowano w Austrii, Czechach i Francji.
Obecnie wskaźnik ten osiągnął najniższy poziom w Grecji (-41,1 punktu). Nieznaczną poprawę zaobserwowano we Włoszech (-34,8 punktu). Przewiduje się, że w ciągu najbliższych kilku miesięcy nastąpi rozwój gospodarczy w Wielkiej Brytanii (19,2 punktu), Niemczech (10,7 punktu) i Austrii (6,7 punktu).
W Wielkiej Brytanii konsumenci znowu – choć powoli – podejmują decyzje o zakupie towarów. Rząd inwestuje, a wskaźnik oczekiwań ekonomicznych obywateli wykazuje silną tendencję wzrostową. Obecnie utrzymuje się on na poziomie 19,2 punktu. Od lata wzrósł o 12 punktów. W porównaniu z marcem tego roku (gdy wskaźnik był najniższy), wzrost wyniósł ok. 41 punktów. W drugim kwartale poziom rozwoju gospodarczego podniósł się o 0,6 proc. Eksperci przewidują, że wzrost w skali całego roku wyniesie 1,5 proc.
Do oceny poprawy sytuacji gospodarczej należy jednak podchodzić z dużym sceptycyzmem. Polepszenie to wynika przede wszystkim z konsumpcji prywatnej oraz inwestycji rządowych. Jeśli dochody nie będą rosnąć, nastąpi zastój w konsumpcji. Rząd będzie wówczas zmuszony do podjęcia działań oszczędnościowych w celu konsolidacji budżetu. Pozostaje nadzieja, że dobry klimat panujący obecnie w gospodarce znajdzie odzwierciedlenie we wzroście inwestycji oraz eksportu. Dzięki temu pojawi się szansa na osiągnięcie zrównoważonego poziomu wzrostu gospodarczego.
We Francji oczekiwania ekonomiczne równomiernie poprawiały się w ciągu ostatnich miesięcy. Obecnie wskaźnik ten znajduje się na poziomie -10,6 punktu. Mimo że wartość tego indeksu jest ujemna, to widać wyraźną poprawę – zwłaszcza gdy porówna się obecny poziom wskaźnika z wartością zanotowaną w czerwcu (-48,7 punktu). Francuscy konsumenci mają nadzieję, że poprawa sytuacji gospodarczej zanotowana w ciągu ostatnich kilku miesięcy – ustabilizuje się. W drugim kwartale wartość wzrostu gospodarczego zwiększyła się o 0,5 proc. Komisja Europejska (KE) przewiduje, że dane za rok 2013 wykażą nieznaczny spadek PKB w wysokości 0,1 proc.
Oczekuje się, że w przyszłym roku gospodarka francuska całkowicie przezwycięży recesję i zanotowany zostanie wzrost w wysokość 0,9 proc. Radość z tak pozytywnych perspektyw nie powinna przesłaniać jasnej oceny sytuacji. Rząd francuski musi prowadzić działania w celu ożywienia gospodarki w skali długoterminowej, tj. przeprowadzić reformę emerytur oraz zmniejszyć wysoki poziom bezrobocia.
W gospodarce Portugalii dopiero teraz widoczne są pierwsze oznaki poprawy. Eksperci przewidują wprawdzie dalszy spadek PKB o 2,3 proc. w roku 2013, a w kolejnym roku – wzrost o zaledwie 0,6 proc. Należy jednak podkreślić, że w drugim kwartale 2013 roku poziom PKB wzrósł o 1,1 proc. w stosunku do poprzedniego kwartału. Te dane pozwalają mieć nadzieję, że ocena sytuacji gospodarczej przez konsumentów będzie optymistyczna. We wrześniu wskaźnik oczekiwań ekonomicznych wyniósł -29,5 punktu, co stanowi najwyższą wartość od kwietnia 2010. Obecnie indeks ten osiągnął poziom o 35 punktów wyższy od najniższej wartości, jaką zanotowano we wrześniu 2011 roku.
Na poprawę nastrojów konsumentów mają wpływ wyniki w sektorze turystycznym, które w tym roku wyraźnie się poprawiły. Z badań wynika, że liczba gości hotelowych w pierwszej połowie bieżącego roku wzrosła o 3,5 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2012 roku.
Liczba rezerwacji wzrosła nawet o 5,4 proc. Obecnie Portugalia uznawana jest za bezpieczny kraj w porównaniu z państwami leżącymi w północnej Afryce, gdzie dochodzi do rozruchów. Taka ocena Portugalii sprawia, że turyści przyjeżdżają tu na wakacje, co korzystnie wpływa na rozwój gospodarczy.
