Zakończyły się pierwsze konsultacje społeczne dotyczące tzw. zielonej księgi poświęconej fundacji rodzinnej. Taka fundacja ma zostać wprowadzona do polskiego systemu prawnego, aby ułatwić dziedziczenie firm.
– Większość przedsiębiorców opowiedziała się za utworzeniem odrębnej ustawy, żeby nie wywoływać kontrowersji poprzez nowelizację obowiązującej ustawy o fundacjach, w oparciu o którą działają głównie fundacje dobroczynne – mówi w rozmowie z MarketNews24 Katarzyna Karpiuk, radca prawny, ekspertka ds. sukcesji w Kancelarii Ożóg Tomczykowski. – Tutaj właśnie pojawił się sprzeciw ze strony organizacji dobroczynnych, które obawiają się, że doszłoby do pomieszania pewnych pojęć ze stratą dla organizacji charytatywnych.
Przedsiębiorcy zgadzają się, aby w organach fundacji rodzinnej zasiadały także osoby prawne, co w naszym systemie byłoby czymś nowym. Takie rozwiązanie jest stosowane w jurysdykcjach zagranicznych. Pozwala uniknąć sytuacji, gdy powstaje wakat w organach zarządzających.
Kwestią, która podzieliła biorących udział w konsultacjach była możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez fundację rodzinną. Większość uważa, że w celu ochrony majątku należałoby to ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej odciąć i ograniczyć na poziomie fundacji i przenosząc ją o poziom niżej, czyli na spółkę operacyjną.
Pojawiło się też wiele postulatów dotyczących prawa spadkowego.
– Największe kontrowersji wzbudziła kwestia zachowkowa. Większość ocenia, że beneficjent fundacji nie powinien otrzymywać dodatkowych benefitów z tytułu zachowku, który istnieje w polskim systemie spadkowym – wyjaśnia ekspertka, której kancelaria brała bezpośredni udział w pracach nad projektem dotyczącym fundacji rodzinnych.
Podczas konsultacji rozbieżne były oceny takiego rozwiązania prawnego, jak możliwość rozwiązania fundacji rodzinnej przez sąd. Uznano, że powinno to być narzędzie ostateczne, stosowane tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Prace nad fundacją rodzinną będą kontynuowane już z nowym rządem premiera M.Morawieckiego.
10 zagadnień poruszonych przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii w Zielonej Księdze:
- Czy zachodzi potrzeba, aby wprowadzać do polskiego prawa instytucję fundacji rodzinnej?
- Czy fundacja rodzinna powinna być uregulowana w odrębnej ustawie, w ustawie o fundacjach, czy też w Kodeksie spółek handlowych?
- Czy prawo powinno przewidywać zamknięty katalog dopuszczalnych celów fundacji rodzinnej?
- Czy fundacja rodzinna powinna mieć możliwość prowadzenia działalności gospodarczej?
- Czy przepisy prawa powinny przewidywać jakiś minimalny, wymagany poziom funduszu założycielskiego?
- Czy osoba prawna powinna mieć możliwość zasiadania w organach fundacji rodzinnej?
- Czy beneficjent fundacji rodzinnej powinien mieć możliwość zasiadania w organie zarządzającym tej fundacji?
- Jak prawo powinno uregulować kwestię uprawnienia beneficjenta fundacji rodzinnej do zachowku?
- Jak fundacja rodzinna powinna być opodatkowana?
- Czy sąd powinien mieć prawo rozwiązać fundację, w sytuacji gdy jest ona zarządzana w sposób sprzeczny z prawem, w sposób oczywiście sprzeczny z jej celem lub z interesami jej beneficjentów?




