Nadszedł czas, żeby EBC zrobił więcej

0
Europejski Bank Centralny (EBC)

Już w czwartek EBC ogłosi swoje najnowsze decyzje z zakresu polityki pieniężnej. Inwestorzy czekają na informacje o zwiększeniu zakresu stymulacji monetarnej. Oczekujemy, że w tym tygodniu bank zwiększy skalę programu PEPP o 500 mld euro.

Pod koniec kwietnia, w raporcie poprzedzającym ostatnią decyzję EBC, podkreślaliśmy, że w naszej ocenie Europejski Bank Centralny prawdopodobnie już po spotkaniu w tamtym miesiącu ogłosi rozszerzenie skupu aktywów. Wtedy decydenci wstrzymali się z podjęciem takich działań, jednak w oświadczeniu towarzyszącym decyzji wspomniano, że „Rada Prezesów jest w pełni przygotowana na zwiększenie skali i dostosowanie struktury programu PEPP, w takim stopniu i na tak długo, jak będzie to konieczne”. W związku z tym sądzimy, że istnieje spore prawdopodobieństwo, że zwiększenie rozmiarów nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii (Pandemic Emergency Purchase Programme – PEPP) zostanie ogłoszone w tym tygodniu.

Od ostatniego posiedzenia decyzyjnego komunikacja ze strony Rady Prezesów sugerowała jeszcze większą otwartość do dalszych działań. W opublikowanym 22 maja opisie dyskusji z kwietniowego posiedzenia decyzyjnego EBC czytamy, że podczas spotkania „podkreślono, że doświadczenia z przeszłości wskazują, że należy unikać utraty zaufania do rynków finansowych, stąd preferowane są działania wyprzedzające”. Na możliwość zwiększenia zakresu stymulacji wskazywali niedawno Isabel Schnabel z EBC oraz główny ekonomista banku centralnego, Philip Lane. Widać wyraźnie, że bank chce złagodzić ryzyka, jakie generuje pandemia COVID-19.

Między innymi w związku z tym, że EBC wyraźnie sugerował możliwość zwiększenia programu PEPP, taki scenariusz jest też w znacznej mierze oczekiwany przez rynki. Stąd głównym pytaniem w kontekście nadchodzącej decyzji pozostaje to, o ile decydenci postanowią zwiększyć skalę zakupów. Obecny pułap na poziomie 750 mld euro bez wątpienia jest wysoki, niemniej stanowi zaledwie 6% łącznego PKB strefy euro, co sugeruje, że Europejski Bank Centralny może zrobić więcej. Przy zachowaniu obecnego tempa skupu aktywów (Wykres 1), program PEPP wyczerpałby się do października – co naszym zdaniem jest niewystarczającym okresem na to, aby światowa gospodarka ponownie osiągnęła „normalne” poziomy wydajności.

Wykres 1: Bilans EBC (2015 – 2020)

Wykres 1 Bilans EBC
Źródło: Refinitiv Datastream Data: 01/06/2020

Oczekujemy, że Europejski Bank Centralny w tym tygodniu ogłosi rozszerzenie programu PEPP o 500 mld euro. Sądzimy, że będzie to skala wystarczająca do zaabsorbowania przez bank centralny całości oczekiwanych emisji długu przez kraje peryferyjne strefy euro co najmniej do końca 2020 roku. Spodziewamy się również, że bank centralny przesunie datę zakończenia programu PEPP z końca 2020 roku o kilka miesięcy – być może do połowy 2021 roku.

Oprócz samej decyzji dotyczącej programu PEPP, uwagę rynków skupi również publikacja projekcji ekonomicznych banku centralnego. Do tej pory opublikowanych zostało stosunkowo niewiele twardych danych ekonomicznych opisujących sytuację gospodarczą w drugim kwartale. „Miękkie” indeksy aktywności w kwietniu i maju, szczególnie odczyty indeksów PMI opisujących aktywność biznesową, rysują ponury obraz sytuacji (Wykres 2). W trakcie przemówienia w ubiegłym tygodniu prezes EBC, Christine Lagarde, zasugerowała, że łagodny scenariusz dla gospodarki strefy euro zarysowany przez bank w kwietniu na tym etapie nie jest już realistyczny, a spadek PKB w tym roku powinien być bliższy średniemu lub najgorszemu scenariuszowi – recesji rzędu 8-12%. W naszej ocenie w tym kontekście prawdopodobna jest obniżka bazowej projekcji PKB w 2020 r. do poziomów zbliżonych do tych wspomnianych powyżej.

Wykres 2: Indeksy PMI w strefie euro (2017 – 2020)

Indeksy PMI w strefie euro
Źródło: Refinitiv Datastream Data: 03/06/2020

W kontekście reakcji euro w parze z dolarem amerykańskim sądzimy, że kluczowe będą dwie kwestie: skala rozszerzenia programu PEPP i skala rewizji projekcji PKB. W kontekście spotkania pozostajemy dość optymistyczni względem perspektyw wspólnej europejskiej waluty. Co prawda istnieje ryzyko głębszej rewizji prognoz niż oczekiwana, niemniej sądzimy, że znaczące rozszerzenie programu skupu aktywów będzie wystarczające, żeby zrównoważyć pesymistyczne oczekiwania banku względem sytuacji w gospodarce. Rynek walutowy w trakcie pandemii chce widzieć zdecydowane działania wspierające ożywienie gospodarki, stąd też spodziewamy się, że ogłoszenia ze strony EBC będą miały pozytywny wpływ na wspólną europejską walutę. Z drugiej strony – jeśli EBC nie podejmie oczekiwanych działań, para EUR/USD w naszej ocenie powinna doświadczyć gwałtownego spadku.

Autorzy: Enrique Diaz-Alvarez, Matthew Ryan, Roman Ziruk – analitycy Ebury