Zbliża się czas publikacji wyników finansowych największych polskich banków. III kwartał był dla bankowości dobry, szczególnie na tle trudnego roku 2013. Receptą na problemy wynikające ze spowolnienia gospodarczego i niskich stóp procentowych była redukcja kosztów i poszukiwanie nowych źródeł przychodów. To m.in. przychody z rozwinięcia bankowości internetowej, pośrednictwa ubezpieczeniowego czy marż z kredytów konsumpcyjnych.
– Można przypuszczać, że III kwartał był dobrym kwartałem, szczególnie na tle bardzo trudnego roku – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Jacek Chwedoruk zarządzający warszawskim biurem Rothschild.
Dwie największe trudności, czyli spowolniony rozwój gospodarczy oraz niskie stopy procentowe, spowodowały spadek przychodów, ale banki w mniej więcej tym samym tempie redukowały koszty.
– Dzięki temu większość banków utrzymała rentowność na poziomie z poprzedniego roku. Ponadto banki bardziej dynamiczne, innowacyjne znalazły sobie nowe pola przychodów i rentowności, np. kredyt konsumpcyjny, przychody z pośrednictwa ubezpieczeniowego, tzw. bancassurance, czy z innych obszarów, jak bankowość internetowa – mówi Chwedoruk.
Obniżka interchange to kilkadziesiąt milionów strat
Problematyczna dla banków jest również kwestia obniżenia opłaty interchange, czyli od transakcji kartami płatniczymi. Zgodnie z nowelizacją ustawy o usługach płatniczych z 30 sierpnia 2013 r. wysokość pobieranej przez banki opłaty spadnie do 0,5 proc. całej kwoty transakcji. Obecnie w Polsce prowizja należy do najwyższych w Europie i wynosi ok. 1,2 – 1,3 proc. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2014 r., a na dostosowanie się do niej banki będą mieć maksimum pół roku.
– Może to skutkować zmniejszeniem przychodów o 50-70 mln dla dużych i 10-20 mln dla małych banków – zauważa Jacek Chwedoruk. – Dla banku, który ma ok. 1-1,5 mld zł zysku, nie jest to tak bardzo widoczne, ale w połączeniu z innymi negatywnymi czynnikami wymagają one zastąpienia innymi przychodami.
Kolejną trudnością dla polskich banków jest niska jakość ich aktywów. Kredyty udzielane mniejszym firmom są często bardzo zyskowne, jednak osłabienie koniunktury sprawia, że niewielkie przedsiębiorstwa mają niekiedy trudności z regularną spłatą należności. W Polsce jedynie 75 proc. faktur jest płaconych na czas, a trudności z płynnością firm dotykają również banków.
– Procent nieregularnie spłacanych kredytów w Polsce jest stosunkowo wysoki – 8 proc., a więc znacznie wyżej niż w wielu innych krajach – mówi zarządzający warszawskim biurem Rothschild. – W krajach europejskich, nawet tych pogrążonych w recesji, jest to z reguły między 3-5 proc. Stabilizacja aktywów jest więc niezbędna – dodaje.
Zdaniem Jacka Chwedoruka, osiągnięcie rentowności systemu bankowego na poziomie 10-11 proc. byłoby powodem do zadowolenia.
