Epidemia koronawirusa w poważny sposób wpłynęła na sytuację cudzoziemców, którzy mieszkają i pracują w naszym kraju. Wielu z nich – zwłaszcza obywatele Ukrainy, w ostatnich tygodniach masowo opuszczało Polskę w obawie przed utratą możliwości legalnego pobytu na terenie Polski i utratą możliwości legalnego wykonywania pracy. Tarcza Antykryzysowa rozwiązuje większość z tych problemów.
Oto jakie rozwiązania dla cudzoziemców znajdują się w tzw. Tarczy Antykryzysowej, czyli ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19 i innych chorób zakaźnych
- Automatyczne przedłużenie terminów na złożenie wniosków o:
- udzielenie zezwoleń pobytowych (pobyt stały, czasowy, wnioski składane przez tzw. jednostki przyjmujące – na pobyt czasowy cudzoziemców w celu wykonywania pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa oraz w celu mobilności długoterminowej);
- przedłużenie wizy;
- zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
- przedłużenie pobytu w ramach ruchu bezwizowego.
W przypadku, kiedy termin na złożenie powyższych wniosków (ostatni dzień legalnego pobytu) wypadnie w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub w czasie stanu epidemii, ogłoszonego w związku z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, przedłuża się on do upływu 30 dnia po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał ostatni.
Jeśli wniosek zostanie złożony we wskazanym wyżej – przedłużonym – terminie, pobyt w okresie między ostatnim dniem legalnego pobytu na podstawie uprzednio wydanego zezwolenia, a rozpoznaniem wniosku będzie uznawany za legalny.
- Automatyczne przedłużenie terminów:
- ważności wizy krajowej i ważności pobytu na podstawie tej wizy,
- okresu ważności zezwolenia na pobyt czasowy
– do upływu 30 dnia po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.
Przedłużenie ważności wizy nie będzie wymagało nowej naklejki wizowej, ani wydania nowej karty pobytu w przypadku zezwoleń na pobyt czasowy, celem uniknięcia osobistego stawiennictwa w urzędzie.
Przedłużenie terminów ma związek z ustawowym wymogiem osobistego stawiennictwa cudzoziemca w urzędzie wojewódzkim. Ponieważ ograniczenia w przyjmowaniu interesantów uniemożliwiają spełnienie tego wymogu, ustawa wychodzi cudzoziemcom naprzeciw i automatycznie przedłuża terminy na złożenie wniosków. Czy jednak okres 30 dni po odwołaniu stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego będzie wystarczający na dokonanie formalności dla osób, których legalny pobyt zakończy się w czasie trwania epidemii? Czy czeka nas paraliż urzędów wojewódzkich? Czas pokaże.
Nowa ustawa przewiduje również rozwiązania związane z przedłużaniem ważności zezwoleń na wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terenie RP. Proponowane przepisy mają zapobiec perturbacjom na rynku pracy, w sektorach, gdzie tak jak np. w branży budowlanej, zatrudnia się duży odsetek cudzoziemców.
- Automatyczne przedłużenie terminów ważności:
- zezwoleń na pracę;
- decyzji o przedłużeniu zezwolenia na pracę
- decyzji o przedłużenia zezwolenia na pracę sezonową
– do upływu 30 dnia po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.
Jednocześnie termin na złożenie wniosku o przedłużenie zezwoleń na pracę zostaje przedłużony do upływu 30 dnia po dniu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
- Automatyczne przedłużenie okresu świadczenia pracy przez cudzoziemców na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi i wpisie oświadczenia do ewidencji.
Jeśli okres świadczenia pracy objęty oświadczeniem zakończyłby się w czasie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, cudzoziemcy (obywatele Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy) mogą świadczyć pracę w okresach nieobjętych oświadczeniem, na rzecz podmiotu, który to oświadczenie złożył, do upływu 30 dnia po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.
Ustawa nie przewiduje jednak żadnych udogodnień w zakresie możliwości zmiany pracodawcy przez cudzoziemca, przy uniknięciu standardowej – długiej procedury. Może to być cios dla produkcji rolnej, która w okresie wiosenno-letnim będzie potrzebowała pracowników, a nie może liczyć na przyjazd nowych osób z zagranicy.
- Automatyczne przedłużenie terminów na opuszczenie RP:
- po odmowie udzielenia/przedłużenia wizy lub pobytu;
- po cofnięciu zezwolenia na pobyt lub cofnięcia wizy;
- po odmowie nadania statusu uchodźcy;
- ustalonego w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (dobrowolne opuszczenie RP).
Jeśli termin na opuszczenie RP wypada w okresie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu, epidemii ulega przedłużeniu do upływu 30 dnia po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni.
Rozwiązania dotyczące cudzoziemców w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej należy ocenić jako pozytywny krok w celu zatrzymania cudzoziemców na terytorium RP i umożliwienia im świadczenia pracy. Należy bowiem pamiętać, że cudzoziemcy zasilają szeregi pracowników w wielu sektorach gospodarki, takich jak budownictwo, produkcja przemysłowa czy produkcja rolna.
Małgorzata Cieśla, aplikant adwokacki w Kancelarii Brzezińska Narolski Adwokaci (http://bnadwokaci.pl/). Specjalizuje się w obsłudze korporacyjnej, rozwiązywaniu sporów w procesie budowlanym oraz w windykacji należności i postępowaniu egzekucyjnym.
