Polska wetując budżet UE może stracić nawet 27,8 mld euro w formie grantów. Nie będzie też mogła zaciągnąć preferencyjnych pożyczek na kwotę 32 mld euro. Nie trafią do nas również pieniądze na żadne nowe projekty w polityce spójności – wynika z wyliczeń Konfederacji Lewiatan.
W poniedziałek Polska i Węgry nie zgodziły się na pakiet finansowy, który obejmuje prawie 1,1 bln euro w nowym budżecie UE na lata 2021-2027 i 750 mld euro w funduszu odbudowy gospodarki po pandemii. Oba kraje kontestują bowiem zasadę „pieniądze za praworządność”, która pozwalałaby na zawieszenie unijnych funduszy tym krajom, które nie przestrzegają praworządności. Polsce obiecano łącznie 127,5 mld euro w dotacjach i 32 mld euro w pożyczkach. W przypadku zablokowania funduszu odbudowy gospodarki możemy stracić 27,8 mld euro w formie dotacji.
Sprzeciw Polski i Węgier nie oznacza jeszcze ostatecznego weta. Trwa poszukiwanie kompromisu. We wtorek rozmawiali na ten temat ministrowie ds. europejskich państw UE, w czwartek planowany jest videoszczyt przywódców.
– Polska wiele ryzykuje. Może znacznie później otrzymać pieniądze na odbudowę gospodarki po pandemii, a w skrajnym przypadku nawet je utracić. Pogorszy swój i tak nadszarpnięty wizerunek w UE i wiarygodność biznesową, co nie pozostanie bez wpływu na zaufanie inwestorów do naszego kraju oraz poziom inwestycji. Ostateczne polskie weto zaszkodziłoby gospodarce, przedsiębiorcom i naszym finansom publicznym. Mam nadzieję, że rząd ma tego świadomość i siądzie do rozmów z unijnymi partnerami w poszukiwaniu kompromisu – mówi Maciej Witucki, prezydent Konfederacji Lewiatan.
Warto wiedzieć, że nasze firmy, czy też jednostki naukowe mogą też korzystać z funduszy paneuropejskich programów, które nie przysługują Polsce, ale można ubiegać się o nie w ramach konkursów. Są to przede wszystkim Horyzont Europa (76 mld euro z WRF + 5 mld euro Fundusz Odbudowy) oraz InvestEU (2,8 mld euro z WRF i 5,6 mld euro z Funduszu Odbudowy). Osiągnięte ostatnio porozumienie między Radą i Parlamentem Europy zakłada m. in. dodatkowo 15 mld euro więcej na naukę, zdrowie i edukację poprzez wzmocnienie programów Horyzont Europa, EU4Health i Erasmus+. Te pieniądze też mogą być zagrożone.
