Eksperci przygotowują się na kolejny rok zwiększonej niepewności – spośród 1000 respondentów, którzy wzięli udział w badaniu percepcji ryzyka 59% wskazuje na intensyfikację występowania zagrożeń, natomiast tylko 7% przewiduje ich spadek.
Pesymistyczne prognozy związane z sytuacją geopolityczną wpłynęły na opinie ekspertów, którzy spodziewają się wzrostu występowania konfliktów politycznych i gospodarczych (93%), a prawie 80% wskazuje na zagrożenie ryzykiem wojny z udziałem głównych mocarstw.
Podobnie jak w 2017 r., środowisko było zdecydowanie największym problemem ekspertów, którzy poproszeni o ustalenie priorytetów (pod względem prawdopodobieństwa i konsekwencji wystąpienia) w odniesieniu do wszystkich pięciu zagrożeń – ekstremalnych warunków pogodowych; utraty różnorodności biologicznej i załamania się ekosystemu; klęsk żywiołowych; katastrof ekologicznych spowodowanych przez człowieka oraz zmian klimatycznych. Wszystkie zajęły wysokie pozycje w obu rankingach, jednak ekstremalne zjawiska pogodowe są postrzegane jako najbardziej znaczące w tej grupie.
Zagrożenia cybernetyczne stają się coraz ważniejsze – cyberataki na dużą skalę zajmują obecnie trzecie miejsce pod względem prawdopodobieństwa wystąpienia, natomiast rosnąca zależność od technologii jest drugim najbardziej znaczącym czynnikiem kształtującym globalny krajobraz ryzyk w ciągu najbliższych 10 lat.
Ryzyka ekonomiczne nie zdominowały tegorocznego raportu, jednakże eksperci obawiają się, że poprawa globalnych stóp wzrostu PKB może prowadzić do zagrożeń strukturalnych w światowych systemach gospodarczych i finansowych. Nierówności zajmują trzecie miejsce wśród kluczowych ryzyk, a najczęściej wymienianym powiązaniem są niekorzystne konsekwencje postępu technologicznego i wysokiego bezrobocia lub niepełnego zatrudnienia.
Artur Grześkowiak – Prezes Marsh Polska podsumowuje: „Tegoroczny raport dostarcza wielu informacji na temat dynamicznych zmian technologicznych i jednocześnie niepewności w sferze politycznej i geopolitycznej. Wskazuje również na trudności związane z nadążaniem za przyspieszającym tempem zmian. Rozwój technologiczny i upolitycznienie wielu obszarów potwierdzają, że istnieje potrzeba przewidywania zjawisk w szerokim zakresie – od praktyk biznesowych po globalne relacje pomiędzy państwami.
Ataki cybernetyczne wpływają na reputację przedsiębiorstw oraz osób odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem w firmach. Konflikty geopolityczne przyczyniają się do wzrostu skali ich występowania. Ponadto, prawdopodobieństwo wystąpienia ataku cybernetycznego rośnie wraz ze wzrostem zależności firm od nowoczesnych technologii. Świadomość w zakresie zarządzania ryzykiem cybernetycznym w przedsiębiorstwach wzrasta, jednak cyber bezpieczeństwo wymaga ścisłej współpracy rządu z biznesem i ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania tym zagrożeniom.
W obliczu tych zmian może okazać się, że firmy będą potrzebować nowego podejścia do identyfikacji ryzyka i ustalania priorytetów, które powinny opierać się na gruntownej analizie zjawisk rynkowych i pozarynkowych w celu skuteczniejszego przewidywania i rozpoznania możliwości wystąpienia konkretnych zjawisk w przyszłości.”
W tegorocznej edycji Global Risks Report 2018 zostało także przedstawionych 10 scenariuszy, które stanowią punkt wyjścia do oceny potencjalnych zagrożeń w środowisku biznesowym:
- Kryzys handlu: Wojny handlowe rosną w siłę.
- Ponure żniwa: Klęski dotykające w tym samym czasie różne tereny zaopatrujące w żywność całe regiony, zagrażają stabilności globalnego systemu zaopatrzenia.
- Splątana sieć: Rozprzestrzeniająca się sztuczna inteligencja zagraża wydajności Internetu.
- Kryzys handlu: Wojny handlowe rosną w siłę, co sprawia, że światowym organizacjom coraz trudniej jest odpowiednio i szybko reagować.
- Wyłom w demokracji: Nowe fale populizmu zagrażają porządkowi społecznemu w dojrzałych demokracjach.
- Całkowite wyniszczenie: Drony sterowane sztuczną inteligencją pilotują kutry rybackie zajmujące się nielegalnymi połowami na niekontrolowaną skalę.
- Chaos gospodarczy: Kolejny kryzys finansowy narusza stabilność polityczną i wywołuje chaos.
- Pogłębiające się nierówności: Bioinżynieria i substancje wzmacniające funkcje poznawcze tworzą przepaść pomiędzy „posiadającymi” i „nieposiadającymi”.
- Brak jasnych reguł gry: Konflikty pomiędzy państwami mogą nasilać się w nieprzewidziany sposób, w związku z brakiem uzgodnionych zasad cyberwojennych.
- Tożsamość geopolityczna: W obliczu zmian geopolitycznych tożsamość narodowa staje się coraz większym źródłem napięć wokół spornych granic.
- Odgrodzenie: Cyberataki, protekcjonizm gospodarczy i rozbieżności regulacyjne prowadzą do zjawiska bałkanizacji Internetu.
Global Risks Report 2018 powstał we współpracy ze Światowym Forum Ekonomicznym. Partnerami Strategicznymi Raportu są: Marsh & McLennan Companies oraz Zurich Insurance Group, a w gronie doradców znaleźli się: Oxford Martin School (Uniwersytet w Oxfordzie), Uniwersytet w Singapurze oraz the Wharton Risk Management and Decision Processes Center (Uniwersytet w Pensylwanii).
