Forum Obywatelskiego Rozwoju opublikowało przełomowy raport ”Partia w państwie. Bezprecedensowa wymiana kadr w administracji rządowej i jej legislacyjne podstawy” autorstwa Janusza Paczochy, dotyczący skali zmian kadrowych w administracji rządowej, dokonanych przez obecną koalicję rządzącą. Niniejszy Raport stanowi wnikliwą analizę danych liczbowych i aktów prawnych, które składają się na niepokojący obraz zawłaszczania państwa przez partię.
Uchwalenie 37 ustaw „kadrowych” umożliwiło Prawu i Sprawiedliwości przejęcie całkowitej kontroli nad wszystkimi gałęziami administracji rządowej przy jednoczesnym „wyczyszczeniu” instytucji jej podległych z osób związanych z poprzednimi rządami. W świetle pozostałych „dokonań” obecnej koalicji rządzącej – ubezwłasnowolnienia Trybunału Konstytucyjnego (docelowo – całej władzy sądowniczej), przejęcia mediów publicznych, pomijania konsultacji społecznych przy tworzeniu prawa oraz utrudniania pracy organizacji pozarządowych, można mówić już o jawnej pogardzie dla państwa prawa w Polsce, które wymaga podziału władz w kraju.
- Raport ”Partia w państwie. Bezprecedensowa wymiana kadr w administracji rządowej i jej legislacyjne podstawy”pokazuje, jak w trakcie I połowy obecnej kadencji Sejmu radykalnie wzrosła liczba projektów ustaw, które pod pretekstem reorganizacji wielu instytucji umożliwiają bezprecedensowe zmiany kadrowe w administracji rządowej i instytucjach podległych.
- Ustawy „kadrowe” doprowadziły do zwolnienia co najmniej 11 tys. 368 stanowisk pracy, w tym ok. 6 tys. 773 stanowisk kierowniczych i członków organów wieloosobowych (m.in. zarządów i rad nadzorczych). Należy podkreślić, że w trakcie podobnego okresu I połowy VI kadencji Sejmu zwolniono jedynie ok. 10 stanowisk – jedno na stanowisku kierowniczym i 9 członków rady programowej likwidowanej jednostki. Pokazuje to wyraźnie, że celem przyjęcia ustaw przez obecny Sejm jest masowa wymiana osób mających powiązania z poprzednim rządem oraz obsadzenie stanowisk decyzyjnych osobami z klucza partyjnego lub personalnego.
- Do końca 2017 r. przez Sejm przeprowadzono 37 tego typu ustaw „kadrowych”, z czego 54% to inicjatywy poselskie, które nie wymagają konsultacji społecznych ani objęcia Ocenami Skutków Regulacji. W kilku zaś przypadkach, z analizowanych 37 aktów prawnych, zmiana kadrowa została zgłoszona jako poprawka poselska na końcowym etapie prac legislacyjnych, również uniemożliwiając skuteczną ocenę przez grono ekspertów i społeczeństwo oraz zapobieżenie szkodliwym konsekwencjom danego aktu prawnego.
- Dla porównania, w trakcie podobnego okresu I połowy VI kadencji Sejmu przyjęto jedynie 2 ustawy mające charakter „kadrowy”. Pokazuje to radykalny wzrost liczby aktów prawnych, mających na celu przeprowadzenie bezprecedensowej wymiany kadr w administracji rządowej.
- Szczególną uwagę zwraca ekspresowe tempo uchwalania ustaw „kadrowych”. Spośród 37 ustaw, trzynaście (35%) uchwalono w terminie do 30 dni, a kolejne siedem (19%) – do 60 dni. Tak szybkie tempo rozpatrywania ustaw grozi nie tylko brakiem staranności w ich przygotowaniu, ale nakazuje również zapytać o celowość tak błyskawicznych i radykalnych zmian kadrowych.
- Ustawy „kadrowe” obejmują także bardzo szeroki zakres przedmiotowy – zawarte w nich przepisy dotyczą tak różnych dziedzin administracji rządowej, jak służba zdrowia, prokuratura, ZUS, oświata, weterynaria, rolnictwo czy media publiczne.
- Jaskrawym przykładem na wykorzystanie ustaw „kadrowych” do przejęcia administracji rządowej jest zlikwidowanie Prokuratury Generalnej i utworzenie Prokuratury Krajowej, w wyniku czego wszyscy prokuratorzy apelacyjni, okręgowi i rejonowi (oraz ich zastępcy) zostali zdegradowani. W całości odwołane zostało także kierownictwo Izb Skarbowych i Urzędów Kontroli Skarbowej oraz Izb Celnych i Urzędów Celnych, wraz z Głównym Inspektorem Kontroli Skarbowej i Szefem Służby Celnej. W podobny sposób wygaszono kadencje zarządów i rad nadzorczych TVP, Polskiego Radia, PAP i zarządów wszystkich 17. rozgłośni regionalnych. Koalicja rządząca przejęła także kontrolę nad oświatą poprzez odwołanie wszystkich 16. wojewódzkich kuratorów oświaty (zob. Tabela 1).
- Nie ulega wątpliwości, że likwidacja postępowań konkursowych oznacza centralizację i zniesienie obiektywnych kryteriów naboru oraz pełną kontrolę zwierzchników z nadania koalicji rządzącej nad nowo powołanymi na stanowiska kierownicze.
- Oprócz instytucji, w których przepisy ustawy dotknęły więcej niż 90% stanowisk kierowniczych, fala zmian kadrowych objęła również takie podmioty jak Państwowa Agencja Atomistyki, Polska Agencja Żeglugi Powietrznej czy Polski Klub Wyścigów Konnych.
