Zdecydowana większość szpitali niepublicznych w Polsce oferuje świadczenia w ramach kontraktów z NFZ. W Polsce wciąż niewielu pacjentów stać na opłacanie drogich świadczeń szpitalnych z własnej kieszeni, stąd podpisanie kontraktu z NFZ jest dla placówki niepublicznej gwarantem pewnego pułapu przychodów i pewnej liczby pacjentów. Dlatego też nawet szpitale prywatne, które początkowo nastawiały się wyłącznie na pacjentów komercyjnych, decydują się na podpisywanie kontraktów z NFZ na część oferowanych świadczeń, wynika z najnowszego raportu firmy badawczej PMR pt. „Rynek szpitali niepublicznych w Polsce 2014. Analiza porównawcza województw i perspektywy rozwoju”.
Dziewięć na dziesięć szpitali posiada kontrakt z NFZ
Spośród szpitali przeanalizowanych według przyjętego przez PMR kryterium, w 2013 r. tylko około 15% nie miało podpisanego kontraktu z NFZ na leczenie szpitalne. Odsetek szpitali posiadających kontrakt z NFZ wahał się od 71% w województwie wielkopolskim do 97% w województwie łódzkim i 95-96% w województwach kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim i dolnośląskim. Najwyższe kontrakty miały podpisane placówki w województwach mazowieckim i pomorskim.
Średnio, jak wynika z badania PMR, w szpitalach niepublicznych około 85% przychodów generowanych jest przez kontrakt z NFZ, a w połowie szpitali jest to więcej niż 92%
Spośród szpitali niepublicznych najwyższy kontrakt z NFZ na leczenie szpitalne w 2013 r. miał podpisany Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim. Jest to również największy szpital niepubliczny pod względem liczby łóżek.
Nowe zasady kontraktowania NFZ niekorzystne dla małych szpitali
Od 1 stycznia 2014 r. obowiązuje nowe zarządzenie prezesa NFZ w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oceny ofert dokonuje się według następujących kryteriów (każde kryterium ma przypisaną wagę jednostkową i liczbę punktów skalujących): jakość, kompleksowość, dostępność, ciągłość i cena.
„Taka konstrukcja oceny ofert przez NFZ premiuje duże podmioty wielospecjalistyczne, które uruchomią komplementarne usługi. W ciągu najbliższych dwóch okresów kontraktowania prawdopodobnie nastąpi więc przesunięcie w kierunku dużych publicznych podmiotów. Małe prywatne szpitale będą zmuszone do konsolidacji” mówi Agnieszka Skonieczna, starszy analityk rynku farmaceutycznego i ochrony zdrowia PMR i współautorka raportu.
Finansowanie z NFZ szansą, ale i barierą rozwoju
Jak wynika z badania PMR przeprowadzonego wśród szpitali niepublicznych w Polsce w styczniu 2014 r. , kontrakty z NFZ są dla tych placówek największym czynnikiem rozwoju. Na ten czynnik wskazywało trzykrotnie więcej respondentów niż w poprzedniej edycji badania z 2012 r. Wynikało to głównie z faktu, że zarządzający szpitalami niepublicznymi w obliczu przedłużającego się osłabienia koniunktury gospodarczej są coraz bardziej zależni od kontraktów z NFZ. Co ciekawe, kontrakty z NFZ odgrywają jednakową rolę jako czynnik rozwoju dla szpitali po przekształceniu i szpitali prywatnych.
Jednocześnie, zdecydowana większość respondentów (ponad 70%) wskazuje jako główną barierę rozwoju trudności we współpracy z NFZ. Placówki wymieniają tu takie problemy, jak nierówne traktowanie podmiotów publicznych i prywatnych, brak jasnych reguł przy podpisywaniu umów, niepłacenie za zabiegi przez NFZ w terminie, niestabilność (niepewność) kontraktu, limity, jak również obniżanie wartości procedur medycznych, trudności z wejściem w system (uczestnictwo po raz pierwszy w konkursie) oraz brak możliwości negocjacji z NFZ.
Szpitale publiczne i niepubliczne traktowane na równi?
Pomimo iż w pytaniu o największe bariery działalności pojawiło się kilka głosów o nierównym traktowaniu podmiotów publicznych i niepublicznych przy podpisywaniu kontraktów z NFZ, analiza wyników badania z edycji 2012 i edycji 2014 wskazuje na poprawę sytuacji na korzyść podmiotów niepublicznych. „Może to wynikać z powolnego zmniejszania się oporu wobec komercjalizacji/prywatyzacji, jak i faktu większego odsetka szpitali przekształconych w badanej grupie – kontynuują one zwykle działalność, jaką prowadziły jako podmioty publiczne i dostają łatwiej kontrakty” mówi Monika Stefańczyk, główny analityk rynku farmaceutycznego i ochrony zdrowia PMR i współautorka raportu.
W przypadku analizy odpowiedzi na to pytanie zauważa się znaczące różnice w opiniach w zależności od typu własności szpitala. Większość przedstawicieli szpitali prywatnych uważa, że szpitalom niepublicznym jest dużo trudniej podpisać kontrakt z NFZ niż szpitalom publicznym. Wynika to prawdopodobnie z faktu, że szpitale niepubliczne po przekształceniu najczęściej w przeszłości (jeszcze jako placówki publiczne) działały już w ramach kontraktów z NFZ i po przekształceniu kontynuują tę działalność.
Uwagi metodologiczne:
W raporcie uwzględniono szpitale prywatne oraz szpitale niepubliczne powstałe po przekształceniach SP ZOZ. Pominięto placówki o charakterze wyłącznie uzdrowiskowym, rehabilitacyjnym, nefrologicznym, sanatoryjnym, opiekuńczym, leczenia uzależnień itp.
Niniejsza informacja prasowa została przygotowana na podstawie danych zawartych w najnowszym raporcie firmy PMR pt. „Rynek szpitali niepublicznych w Polsce 2014. Analiza porównawcza województw i perspektywy rozwoju”.
