Restrukturyzacja firmy przebiega w ramach jednego z czterech postępowań restrukturyzacyjnych przewidzianych prawem. Wybór właściwego postępowania zależy od kondycji przedsiębiorstwa, możliwości finansowych i obecnych relacji z wierzycielami, a także zdolności menadżerskich kadry zarządzającej, czy ilości wierzytelności spornych. Jednym z postępowań restrukturyzacyjnych jest postępowanie o zatwierdzenie układu.
Przesłanki wszczęcia postępowania o zatwierdzenie układu
Warunkiem umożliwiającym skorzystanie z restrukturyzacji firmy jest wystąpienie stanu zagrożenia niewypłacalnością lub utrata zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, czyli niewypłacalność. Jak pokazuje praktyka, dłużnicy, którzy korzystają z postępowania o zatwierdzenie układu z reguły są we wstępnej fazie problemów z płynnością finansową, więc można mówić o występowaniu zagrożenia utratą zdolności spłaty zobowiązań.
Dodatkowo, czynnikiem wpływającym na możliwość skorzystania z tego rodzaju postępowania jest ilość wierzytelności spornych. Nie mogą one przekraczać 15% wierzytelności kwestionowanych w odniesieniu do sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
Przebieg postępowania o zatwierdzenie układu
Postępowanie o zatwierdzenie układu odbywa się w znacznej mierze bez udziału sądu. Inicjowane jest poprzez zawarcie umowy przez dłużnika z osobą posiadającą licencję doradcy restrukturyzacyjnego, który pełni funkcję nadzorcy układu. Co do zasady, doradca restrukturyzacyjny powinien wykonać te czynności, które przewiduje ustawa, a także związane z procedurą restrukturyzacji, m.in.:
- przeprowadzić weryfikację stanu przedsiębiorstwa pod kątem ekonomicznym;
- zdiagnozować powody obecnej sytuacji firmy;
- przygotować program restrukturyzacji wraz z harmonogramem.
Następnie, doradca restrukturyzacyjny sporządza spis wierzytelności, również spornych, określa propozycje układowe i zbiera pisemne głosy wierzycieli. Dobrym rozwiązaniem jest przygotowywanie propozycji układowych w porozumieniu z wierzycielami (przynajmniej tymi kluczowymi), aby szanse na zaakceptowanie przez nich propozycji było większe. Jeżeli za przyjęciem układu wypowie się większość wierzycieli, która ma łącznie co najmniej 2/3 sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem, to doradca restrukturyzacyjny winien złożyć wniosek do sądu.
Ostatecznie, sąd zatwierdza uzgodniony wcześniej układ, a nadzorca układu staje się nadzorcą wykonania układu.
Korzyści z wykorzystania postępowania o zatwierdzenie układu
Restrukturyzacja firmy wywiera określone skutki, m.in. w sferze zarządu własnego dłużnika. Postępowanie o zatwierdzenie układu nie pozbawia jednak dłużnika zarządu własnego. Z uwagi na prowadzenie postępowania bez udziału sądu, posiada ono o wiele mniej formalny charakter niż pozostałe procedury. W przypadku zatwierdzenia układu dłużnik może liczyć m.in. na redukcję zadłużenia, czy prolongatę spłaty (w zależności od koncepcji zawartych w propozycjach układowych). Dodatkowo, wraz z wydaniem postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia układu dochodzi do zawieszenia postępowań egzekucyjnych dotyczących wierzytelności objętych z mocy prawa układem, a także możliwe jest uchylenie zajęć w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Niedopuszczalne jest też wszczęcie nowych postępowań komorniczych wobec wierzytelności objętych układem z mocy prawa.
