Zgodnie z drugim szacunkiem GUS za I kw., poziom PKB zmniejszył się o 0,4 proc. w porównaniu do kwartału poprzedniego (po oczyszczeniu z sezonowości). Wynik ten jest nieco lepszy niż w szybkim szacunku z połowy maja (-0,5 proc. kw/kw). Jeżeli spojrzymy na wartość dodaną, to spadek był głębszy i wyniósł 0,8 proc. kw/kw. Dane potwierdzają, że mamy początek recesji w Polsce, choć jest to jeden z lepszych wyników w Unii Europejskiej – ocenia główny ekonomista Pracodawców RP dr Sławomir Dudek.
W Polsce zamykanie gospodarki rozpoczęło się od połowy marca, gdy epidemia była w początkowej fazie, w związku z czym efekty podażowe i popytowe ujawniały się w I kw. jeszcze stosunkowo w ograniczonym zakresie. Spadki wartości dodanej zanotowano w I kw. jedynie w przemyśle i handlu. Te branże najszybciej zostały dotknięte kryzysem. Spadek w handlu wyniósł aż 2,3 proc. kw/kw, a w przemyśle 0,4 proc. kw/kw. W I kw transport nie zanotował jeszcze spadku w porównaniu do IV kw. ub. r., lecz wzrost wyniósł prawie zero, co oznacza gwałtowne spowolnienie w porównaniu ze średnim wzrostem o ok. + 2,2 proc. w poprzednich kwartałach.
Wykres 1: Tempo zmian wartości dodanej po sekcjach (kw/kw wyrównane sezonowo)
Od strony popytowej mamy załamanie konsumpcji. Spadek konsumpcji wyniósł 2,2 proc. kw/kw (wyrównane sezonowo), która rosła w poprzednich okresach średnio o ok. +1 proc. kwartalnie. Spadły również inwestycje, o 0,7 proc. kw/kw. Łącznie popyt krajowy był na plusie, a spadki były kompensowane wydatkami publicznymi i korektą zapasów.
Wykres 2: Tempo zmian popytu krajowego i jego komponentów (kw/kw wyrównane sezonowo)
Niestety zmniejszyła się i tak już niska stopa inwestycji. W I kw. „anualizowana” stopa inwestycji zmniejszyła się do 18,4 proc.
Wszyscy ekonomiści oczekiwali zmniejszenia się poziomu PKB już w I kwartale. Komisja Europejska zakładała w swojej ostatniej prognozie spadek w I kw. o 1 proc. kw/kw wyrównane sezonowo. Bieżące dane są więc nieznacznie lepsze, choć wartość dodana spadła o 0,8 proc. r/r.
Wykres 3: Roczna stopa inwestycji do PKB (proc. PKB)
To dobra informacja, ale musimy mieć na uwadze, że prawdziwe uderzenie kryzysu przyjdzie w II kw. Wszyscy ekonomiści zakładają duży spadek PKB w II kw., niektórzy nawet dwucyfrowy. KE zakłada spadek aż o 8,7 proc. kw/kw wyrównane sezonowo. Jednak ogromne spadki produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej wskazują, że spadek PKB może być głębszy, może nawet się zbliżyć do 10 proc. kw/kw.
dr Sławomir Dudek, główny ekonomista Pracodawców RP
