Już od 1 kwietnia 2018 r. przedsiębiorców uprawnionych do rozliczania podatku VAT zacznie obowiązywać zasada split payment, obligująca ich do wpłacania VATu na osobne konto. Wszystko po to, by państwo mogło zapobiegać przestępstwom podatkowym związanym z wyłudzeniami nienależnego zwrotu VAT. Niestety to, co dobre dla państwa, może okazać się sporym kłopotem dla przedsiębiorców. By uniknąć błędów związanych z tego typu rozliczeniami warto na bieżąco śledzić zmiany w prawie lub korzystać z doradztwa doświadczonych konsultantów.
Mechanizm split payment dotyczy transakcji realizowanych przez podmioty rozliczające VAT, czyli transakcji dokonywanych pomiędzy przedsiębiorcami. Istota jego działania polega na tym, że zapłata za nabyty towar lub usługę dzielona jest na dwie części. Pierwsza z nich — kwota odpowiadająca wartości sprzedaży netto — wpłacona ma być przez nabywcę na wskazany przez niego rachunek bankowy. Druga część — odpowiadająca kwocie podatku VAT — uiszczana ma być na odrębny rachunek dostawcy (tzw. rachunek VAT). Zgodnie z nową wersją projektu mechanizm podzielonej płatności będzie można stosować także w ramach faktoringu.
O wyborze płatności za nabyty towar czy usługę decydować będzie nabywca. Ustawodawca dopuszcza zapłatę metodą tradycyjną, stosowaną dotychczas, lub opcję zapłaty z wykorzystaniem split paymentu. Wybór konkretnego sposobu płatności odnosić się będzie do pojedynczej faktury, co w praktyce oznacza, że nawet w stosunku do jednego dostawcy nabywca stosować może zamiennie dwie metody regulowania należności.
Jeden przelew, ale VAT na osobny rachunek
Do obsługi podzielonych płatności opracowany zostanie nowy wzór polecenia przelewu. Wybór split paymentu jako metody płatności nie powoduje po stronie nabywcy konieczności zrealizowania dwóch osobnych przelewów. Nabywca towaru lub usługi wykona jeden przelew, a bank rozdzieli płatności na dwa osobne konta.
Dodatkowe konta do obsługi VAT będą zakładane bezpłatnie przez banki lub spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, automatycznie dla wszystkich podatników VAT. Funkcjonować będą w ramach już prowadzonych lub nowo uruchamianych firmowych rachunków bankowych na zasadach regulowanych przez umowy zawarte między instytucją prowadzącą rachunek VAT a klientem. Organy podatkowe nie będą miały dostępu do tych rachunków, zgromadzone na kontach środki będą cały czas środkami należącymi do podatnika.
Split payment to nie tylko utrudnienie — to także korzyści dla obydwu stron
Dzięki podzieleniu płatności na dwie części nabywca zyskuje prawo do uchylenia się od sankcji VAT-owskich ujętych w art. 112b i art. 112c ustawy o VAT oraz w art. 56b Ordynacji podatkowej, a także do zwolnienia z odsetek za zwłokę, w przypadku gdy wykazany naliczony podatek VAT będzie co najmniej w 95% pochodzić z faktur opłaconych metodą podzielonej płatności. Ponadto te firmy, które dotąd objęte były zasadą solidarnej odpowiedzialności, zostaną z niej wyłączone. Fakt korzystania ze split paymentu będzie jednym z argumentów mającym wpływ na nadanie przedsiębiorcy „statusu działającego należycie i starannie”, co zdecydowanie ułatwi życie firmom, które dotąd musiały swoja niewinność udowadniać sądownie.
Dostawca z kolei może liczyć na złagodzenie sankcji za wykazane przez fiskusa zaniżenia wysokości zobowiązania podatkowego, a także na zwrot nadwyżki naliczonego podatku w terminie 25 dni od daty złożenia rozliczenia (w przypadku zwrotu na rachunek VAT). Korzystna dla niego będzie także możliwość obniżenia wartości podatku w wyniku wcześniejszej zapłaty zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za pomocą rachunku VAT. Wartość takiego zmniejszenia określana będzie na podstawie wzoru zawartego w ustawie).
Zmiany dla przedsiębiorców, także w zakresie dostosowania systemów IT
— Projekt ustawy wprowadzającej mechanizm podzielonej płatności w rozliczaniu VAT zakłada dobrowolność jej stosowania. Trzeba jednak podkreślić, że skorzystanie z tego modelu wiąże się z konkretnymi konsekwencjami, zarówno dla nabywcy, jak i dla dostawcy towarów lub usług. Ograniczony dostęp do środków zgromadzonych na rachunku VAT i jego wpływ na zarządzanie płynnością finansową firmy wymagają zmian zarówno organizacyjnych, jak i technicznych, a konieczność właściwego rejestrowania operacji gospodarczych i fakt posiadania dodatkowego rachunku VAT wiążą się z ingerencją w użytkowane systemy informatyczne — wyjaśnia Renata Łukasik, członek zarządu i dyrektor ds. oprogramowania w firmie Macrologic, dostawcy rozwiązań klasy ERP. I dodaje: — Mamy na uwadze, że split payment może wymagać zmian w naszych systemach użytkowanych przez klientów i w trosce o to na bieżąco monitorujemy temat.
W trosce o swoich obecnych i potencjalnych klientów Macrologic uruchomił edukacyjną stronę www dedykowaną split payment: http://www.splitpayment.macrologic.pl/.
