Piwa belgijskie – Wielkie piwa z małej Belgii

0

Połączenie wielowiekowej tradycji browarniczej z pasją, która ożywia współczesnych piwowarów w poszukiwaniu idealnej receptury, uczyniła z Belgii światową stolicę wyjątkowych piw o unikatowym charakterze, warzonych z wykorzystaniem innowacyjnych technik.

Historia piwa belgijskiego w kilku zdaniach

piwo halen 2Sztuka warzenia piwa sięga zarania dziejów, a dokładniej 9000 roku p.n.e. w Mezopotamii. Na przestrzeni wieków piwo przebyło swoją drogę do Galii przez Egipt i Imperium Rzymskie. Ze względu na fakt, że piwowarstwo leżało pierwotnie w zakresie obowiązków domowych, pierwszymi piwowarami były kobiety.

W średniowieczu opactwa stały się ośrodkami wiedzy na temat uprawy roli, hodowli zwierząt oraz niektórych zawodów rzemieślniczych. Mnichowie uprawnieni byli do spożywania ograniczonych ilości swojego regionalnego napitku ze względu na jakość wody pitnej. Na południu Europy napojem spożywanym na co dzień było wino, więc mnisi z tych regionów koncentrowali swoją działalność na uprawie winorośli i produkcji wina. Jednakże klimat naszego regionu nie sprzyja winiarstwu, dlatego też jego mieszkańcy zwrócili się w stronę działalności browarniczej. To więc dzięki mnichom warzenie piwa, będące pierwotnie czynnością domową, stało się prawdziwym rzemiosłem.

W średniowieczu piwa zostały po raz pierwszy przyprawione mieszanką ziołową o nazwie gruit. Piwowarzy musieli kupować tę mieszankę w gruithuis (koniecznie odwiedź Gruuthuse w Brugii!). Tymczasem opactwa zwolnione były z tego obowiązku i zastąpiły ją chmielem ze względu na jego korzystny wpływ na przechowywanie piwa. W XI w. opactwo benedyktyńskie w Affligem odegrało kluczową rolę we wprowadzeniu uprawy chmielu we Flandrii.

W 1364 roku Karol IV Luksemburski wydał dekret „Novus modus fermentandi cerevisiam”, mający na celu poprawienie jakości piwa dzięki „nowej” metodzie warzenia, która narzucała piwowarom wykorzystywanie chmielu. Dekret ten obowiązywał w całym Świętym Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego, do którego należały Brabancja oraz Flandria Cesarska, region usytuowany na zachód od rzeki Skaldy. Na terenie Flandrii leżącej na wschód od Skaldy prawo do używania gruit zostało podtrzymane. Podział ten leży u podstaw zróżnicowania belgijskiej kultury piwowarskiej. Browarnicy z Flandrii Cesarskiej i Brabancji produkowali piwa na bazie chmielu o dłuższym czasie przechowywania, podczas gdy we Flandrii wschodniej wciąż warzono piwa z gruit i aby umożliwić ich przechowywanie, zakwaszano produkcję. W ten oto sposób powstały piwa brunatne.

W XVI i XVII w. wprowadzano coraz to więcej reguł mających na celu zapewnienie jakości piw. W Niemczech Reinheitsgebot z 1516 roku stwierdzał, że jedynie jęczmień, chmiel i woda mogą brać udział w procesie warzenia piwa. W mieście Halle w Brabancji Flamandzkiej kronika z 1559 roku opisuje zacier do wyrobu piwa „lambic”. W XVII w. zapoczątkowało warzenie piw regionalnych, zwłaszcza antwerpskiego „gerstenbier” (piwa jęczmiennego), „Leuvense witte” (piwa białego z Leuven), ciemnych piw z Diestu i Oudenaarde oraz różnych „cave” (piw piwnicznych) z Lier. Browarnicy zaczęli stopniowo „eksportować” swoje piwa poza własny region.

Schyłek XVIII w. przyniósł koniec przywilejów zarezerwowanych dla opactw, kiedy to w 1783 roku Józef II Habsburg zarządził ich rozwiązanie, uzasadniając to kolidowaniem z działalnością zwykłych browarów. Ponadto liczne opactwa wraz ze swoimi browarami zostały zniszczone w czasie rewolucji francuskiej.

XIX w. otworzył nowy rozdział w historii piwa wraz z wprowadzeniem w 1839 roku czeskiego pilznera, który natychmiastowo osiągnął sukces w świecie zdominowanym do tej pory przez mętne, ciemne (regionalne) piwa. W czasie rewolucji przemysłowej naukowcy zgłębili swoją wiedzę w dziedzinie warzenia piwa, a także ogólniej w zakresie hodowli drożdży.

Pierwsza wojna światowa zadała ostateczny cios wielu browarom belgijskim, kiedy to oddziały niemieckie przejęły ich miedziane kadzie, sprzęt oraz pojazdy. Na blisko 3200 browarów zachowała się jedynie połowa. I kiedy browary powoli dźwigały się na nogi, spadł na nie kolejny cios pod postacią kryzysu ekonomicznego w latach 30. oraz drugiej wojny światowej. W 1946 roku istniało już tylko 775 browarów.

Pod wpływem ruchu Flower Power z końca lat 60. specjalne piwa belgijskie zostały odkryte na nowo. W 1977 roku brytyjski znawca piw Michael Jackson (1942-2007) trwale spopularyzował kulturę piwa belgijskiego, przynosząc jej tym samym światowe uznanie w następnych dziesięcioleciach.

Między 1985 a 2000 rokiem większe i mniejsze browary łączyły się, a lokalne mikrobrowary otworzyły swoje drzwi, ukierunkowując się głównie na eksport, w niektórych przypadkach na zamówienie zagranicznych importerów poszukujących unikatowych piw belgijskich.

Od początku obecnego stulecia zainteresowanie autentycznymi piwami specjalnymi nie przestaje rosnąć. Belgijski przemysł browarniczy oferuje aktualnie jedne z najbardziej znanych i popularnych piw. Ponadto piwa trapistów zyskują charakter coraz to bardziej ekskluzywny ze względu na ich ograniczone ilości produkowane w klasztorach. Unikatowe piwa specjalne wytwarzane w browarach lokalnych i rodzinnych są równie popularne. Tendencja ta dotyczyła początkowo piw typu lambic, jednak obejmuje obecnie także flamandzkie piwa brunatne, piwa ciemne, mocne piwa jasne i piwa mocno chmielowe. Od kilku lat zapaleni piwowarzy zaczynają dzielić się swoimi piwami z publicznością. Swoje produkty sprzedają bezpośrednio klientom lub lokalnym barom i restauracjom.piwo halen

Prezentacja piw belgijskich

Składniki i proces warzenia

Tradycyjnie piwo wytwarzane jest na bazie wody, jęczmienia i chmielu. Dodaje się do niej czasem pszenicy, aby nadać piwu orzeźwiającego i cytrusowego aromatu. Do zacieru powstałego z tej mieszanki wprowadza się drożdże, które przetwarzają cukry w dwutlenek węgla i alkohol. Każdy browar dysponuje swoim własnym szczepem drożdży o specyficznych właściwościach. W połączeniu z wyborem różnych rodzajów słodów i chmielu, szczepy te przyczyniają się do określenia rodzaju piwa typowego dla poszczególnych browarów. Piwa mogą fermentować w drewnianych beczkach bądź przechodzić ponowną fermentację w butelkach.

Wiele belgijskich browarów dodaje „zbóż twardych” takich jak ryż czy kukurydza, aby zapewnić piwu smak i równowagę. Chmiel jest oczywiście zasadniczym składnikiem w procesie warzenia, ponieważ nie tylko nadaje piwu goryczy, ale również przyczynia się do jego konserwacji. Poza klasycznymi piwami na gorzkim chmielu belgijscy browarnicy zwracają się coraz częściej w stronę bardziej aromatycznych odmian chmielu w celu wykreowania swoich wyjątkowych smaków, zazwyczaj z nutą owocową. Jeśli chodzi zaś o wytwórców piwa lambic, łagodzą oni gorycz swoich piw za pomocą zwietrzałego, suszonego chmielu.

Podążając za przykładem średniowiecznych przepisów na bazie gruit, browarnicy dodają oprócz chmielu rozmaite odmiany ziół i przypraw w celu uzyskania jeszcze bardziej wyjątkowego smaku. Kolendra i curaçao (skórka suszonej pomarańczy) są często używane, aby nadać piwom specjalnym bardziej cytrusową nutę.

Piwa i rodzaje piw klasyfikuje się według wykorzystanej metody fermentacji, a wyróżnia się cztery jej rodzaje: niską, wysoką, spontaniczną i mieszaną. Najbardziej rozpowszechnionymi są piwa dolnej fermentacji, w tym pilzner. „Fermentacja niska” odnosi się do niskich temperatur fermentacji (między 5 a 10°C) i do rodzaju drożdży, które po kilku dniach opadają na dno kadzi. Piwa wytwarzane tą metodą charakteryzują się bardziej zrównoważonym i jednolitym aromatem. „Wysoka fermentacja” jest zasadniczo wykorzystywana w produkcji większości piw specjalnych. Fermentacja zachodzi w podwyższonych temperaturach (między 15 a 25°C). Pod koniec procesu komórki drożdży unoszą się na powierzchni. Wykorzystany szczep drożdży dodaje owocowego i/lub ostrego smaku.

Dwoma rodzajami piw unikatowych i typowo belgijskich są te powstałe w wyniku fermentacji spontanicznej i mieszanej. W ramach fermentacji spontanicznej browarnik nie zaszczepia brzeczki chmielowego lambica drożdżami. Zamiast tego zachmielona brzeczka wystawiana jest na świeżym powietrzu, co wywołuje fermentacją spontaniczną. Choć w teorii takie piwa mogą być ważone wszędzie, najbardziej przystosowana do tego celu mikroflora znajduje się w powietrzu południowo-zachodniej Brukseli.

W produkcji piw fermentacji mieszanej wykorzystywane są różne szczepy drożdży. Pierwszym zacierem jest zazwyczaj piwo wysokiej fermentacji, którego część przechowywana jest w dębowych beczkach przez co najmniej półtora roku. W tym czasie zachodzi proces fermentacji mlekowej i takie piwo jest następnie mieszane z młodym piwem wysokiej fermentacji.

Gatunki piw belgijskich

Piwa dolnej fermentacji

PILS / PILZNER (między 4,5 a 5,5% obj.) jest jasnozłotym piwem o gorzkawym smaku (np. Stella Artois, Primus, Romy, Bavik, Vedett itp.). Ten rodzaj piwa ceni się przede wszystkim za to, że gasi pragnienie.

Piwa górnej fermentacji

PIWO TRAPISTÓW (www.trappist.be), czyli mnichów Zakonu Cystersów Ściślejszej Obserwancji określanym również mianem zakonu trapistów od opactwa cysterskiego La Trappe. Nazwa piwa nie mówi więc nic bezpośrednio na temat jego charakteru. Belgia liczy sobie sześć browarów trapistowskich: Westmalle, Westvleteren, Achel, Chimay, Orval i Rochefort, a ich piwa są rozpoznawalne dzięki sześciokątnemu logo marki „Authentic Trappist Product”, które oznacza, że piwo zostało uwarzone w opactwie trapistowskim lub w jego pobliżu (przez mnichów bądź pod ich nadzorem). Browar powinien mieć w klasztorze znaczenie drugorzędne i nie może służyć przynoszeniu zysków, dlatego główny cel jego działalności obejmuje pokrycie utrzymania mnichów, a reszta przeznaczana jest na cele dobroczynne. Stowarzyszenie to ma status prawny, a jego logo dostarcza konsumentom informacji o piwie oraz gwarancji smaku.

PIWO KLASZTORNE jest zbiorowym określeniem (nie jest więc odrębnym rodzajem trunku), służącym do opisania piw, których nazwa handlowa odnosi się do istniejących bądź rozwiązanych opactw norbertańskich lub benedyktyńskich, takich jak Grimbergen, Affligem, Tongerlo, Sint-Bernardus, Bornem i inne. Te browary i zakony religijne stworzyły uznawaną etykietę autentyczności „Erkend Belgisch Abdijbier” („Belgijskie piwo klasztorne”; zobacz www.belgianbrewers.be). Aby zostać upoważnionym do korzystania z tego logo, browar musi wykazywać wyraźny związek historyczny z posiadłościami opactwa, a także zobowiązany jest do uiszczania opłat od sprzedaży na rzecz klasztoru. Opactwo ma również prawo do wglądu w strategię marketingową i materiały reklamowe.

PIWO BIAŁE / PSZENICZNE jest zazwyczaj piwem niefiltrowanym, mętnym, którego zacier zawiera od 30 do 50% pszenicy. Piwowarzy dodają do niego zazwyczaj kolendrę i skórki pomarańczy, aby uzyskać orzeźwiający smak (np. Hoegaarden, Vedett White, Mater Witbier i inne). Ten dawny rodzaj piwa został na nowo odkryty i uwarzony w 1966 roku przez Pierre’a Celisa.

PIWA JASNE (5,5-7,5% obj.) charakteryzują się ogólnie niską zawartością alkoholu, smakiem od lekko słodowego do subtelnie słodkiego oraz gorzkim posmakiem (np. Maneblusser, Smiske-Nature Ale, Augustijn Blond itp.). Warzone są przy użyciu jasnych słodów, aby zapewnić im odpowiednią barwę.

PIWA JASNE MOCNE (7-11% obj.) różnią się od tripli swoją gęstą pianą i gorzkawym smakiem (np. Duvel, Hapkin, , Omer, Gentse Strop itp.).

TRIPEL (7-9% obj.) jest zazwyczaj piwem złotym, względnie mocnym, o smaku wahającym się pomiędzy słodowym i lekko słodkim. Czasem dodaje się do niego przyprawy (przykłady: Tripel Karmeliet, Brugse Tripel i inne).

PIWA BURSZTYNOWE są warzone przy użyciu mieszanki słodów w jasnym i bursztynowym kolorze.

PIWA CIEMNE (6-7% obj.) mają ciemną barwę i delikatną słodycz lukrecji, cukierków lub rodzynek, a czasem nawet lekko palony finisz (np. Witkap Pater, Pater Lieven Bruin itp.). Warzone są przy pomocy mieszanki słodów jasnych, bursztynowych i ciemnych.

DUBBEL jest zazwyczaj względnie mocnym piwem ciemnym. Nazwy tej używa się często w odniesieniu do piw trapistów i klasztornych.

PIWA CIEMNE MOCNE (8-13% obj.) obejmują grupę piw ciemnych o podwyższonej zawartości alkoholu. Charakteryzują się smakiem wahającym się od słodkiego do lekko palonego (np. Gouden Carolus Classic, Kasteelbier Bruin itp.).

STOUT, wywodzący się z Wielkiej Brytanii lub Irlandii, to zazwyczaj piwo ciemne, którego cechą charakterystyczną jest lekko palony lub wędzony aromat. Stout może być słodki (mleczny stout, np. Pony Stout) lub gorzki (np. Troubadour Imperial Stout, Hercule). Pierwotnie terminem „stout” określano najmocniejsze piwo danego browaru, mogło być więc ono jasne lub ciemne.

SCOTCH jest typem piwa podobnym do stouta i posiada charakterystyczną nutę karmelową.

BARLEY WINE (wino jęczmienne) to odmiana piwa jasnego lub ciemnego, charakteryzującego się wysoką zawartością alkoholu.

SAISON pochodzi z prowincji Hainaut i może przybierać barwę od jasnej do bursztynowej. Charakteryzuje się niską zawartością alkoholu (5-6,5% obj.), najczęściej jest orzeźwiające i względnie chmielowe bądź ostre. Niemniej saison nie jest oficjalnym gatunkiem piwa i wymienione właściwości mogą różnić się od powyższego opisu. Pierwotnie było ono piwem gospodarskim warzonym w czasie zimy we frankofońskim regionie Belgii, aby mogło być spożywane latem przez pracowników gospodarstwa.

INDIA PALE ALE (IPA) wywodzi się od brytyjskiego „stock bitter”, który zawierał więcej chmielu w celu zagwarantowania dłuższej konserwacji. Swoją nazwę zawdzięcza temu, że był powszechnie doceniany w koloniach indyjskich.

SPÉCIALE BELGE (Specjalne belgijskie; 4,8-5,5% obj.) jest autentycznym gatunkiem piwa belgijskiego stworzonym w 1905 roku jako odpowiedź na niezwykle wówczas popularne niemieckie pilznery i importowane piwa brytyjskie. Specjalne belgijskie jest piwem bursztynowym wyróżniającym się swoim słodowym smakiem (np. Bolleke De Konick, Palm, Special De Ryck, Tonneke i inne).

BIÈRE BRUT (11-11,5% obj.) jest mocnym piwem leżakowanym w taki sam sposób jak szampan. Butelki o pojemności 750 ml są regularnie obracane o ćwierć obrotu i lekko nachylane, aby całość drożdże zebrała się w szyjce butelki. Drożdże są następnie zamrażane i usuwane, a butelkę napełnia się od nowa. W rezultacie otrzymuje się bardzo musujące piwa (np. Deus, Malheur Brut itp.).

PIWA OWOCOWE (2,5-6% obj.) są aromatyzowane owocami, ich sokiem lub ekstraktem. Tradycyjnie powstają w wyniku moczenia kwaśnych wiśni w młodym piwie przez wiele miesięcy. Piwa owocowe mogą być słodkie (np. Mystic Lemon, Wittekerke Rosé, Liefmans Cuvée Brut itp.) lub gorzkie, kiedy produkowane są na bazie lambica (zobacz „Oude Kriek”).

Piwa fermentacji spontanicznej

LAMBIC to niegazowane, kwaśne piwo jęczmienne fermentowane przy udziale drożdży obecnych w powietrzu i leżakowane w drewnianych beczkach. Tradycyjnie młody i stary lambic mieszane są ze sobą, aby następnie zostały poddane ponownej fermentacji w butelkach. W ten sposób otrzymuje się orzeźwiający geuze.

OUDE GEUZE („stare” geuze; 5-7% obj.) jest mieszanką fermentowanych spontanicznie lambiców o różnym czasie dojrzewania, z których najstarszy leżakował co najmniej trzy lata, a ogólna średnia czasu dojrzewania wynosi minimum rok. Całość przechodzi następnie fermentację w butelkach. Jedynie tak wyrabiane piwo może nosić nazwę „oude geuze”, ponieważ jest ono chronione na poziomie europejskim jako „gwarantowana tradycyjna specjalność”.

GEUZE jest zazwyczaj odmianą bardziej komercjalną, ze względu na to, że nie stanowi mieszanki jedno-, dwu- i trójrocznego lambica bądź to wytwarzane jest przy pomocy mieszanki piwa fermentacji spontanicznej i wysokiej. W obu przypadkach przymiotnik „oude” („stary”) nie może być stosowany.

FARO to łagodne piwo o niskiej zawartości alkoholu, uzyskane przez zmieszanie lambica z lżejszym, świeżo uwarzonym piwem, do którego dodano brązowego cukru (lub czasem karmelu albo melasy). Użycie lżejszego piwa (a nawet wody) i lambica niższej jakości pozwala na uzyskanie piwa taniego, lekkiego i słodkiego, przeznaczonego do codziennego spożywania. Pierwotnie cukier był dodawany tuż przed podaniem piwa, co zapobiegało zwiększeniu ilości gazu lub alkoholu w napoju i nadawało mu słodki smak.

Czytaj również:  Wojna handlowa między USA a Chinami może zagrozić nie tylko amerykańskiej, lecz także światowej gospodarce. Potrzebny szybki powrót do negocjacji

OUDE KRIEK („stary” kriek) jest najbardziej tradycyjnym piwem owocowym, warzonym w całości na bazie lambica. Uzyskuje się je w wyniku maceracji wiśni w lambicu (np. Mort Subite, Boon, Lindemans, Timmermans, De troch, Cantillon, Dire Fonteinen, De Cam itp.). Jego nazwa, podobnie jak w przypadku oude geuze, jest chroniona na poziomie europejskim.

Piwa fermentacji mieszanej

VERSNIJBIER (6-8% obj.) lub inaczej piwo mieszane uzyskuje się poprzez połączenie młodego i starego piwa bądź zmieszanie piw fermentacji spontanicznej z piwami wysokiej i niskiej fermentacji (np. Petrus Aged Pale, Cuvée Watou, Vicardin Tripel Geuze i inne). Najbardziej tradycyjną odmianą piwa mieszanego jest tzw. „oud bruin” („stare ciemne”).

VLAAMS BRUIN (ciemne flamandzkie; 4,5-8% obj.) powiązane jest z regionem Oudenaarde. Piwa te celowo zawierają kwas mlekowy i najczęściej są słodkawe. Stanowią wynik zmieszania młodego i „starego” dojrzałego piwa w metalowych kadziach bądź drewnianych beczkach.

PIWO FLAMANDZKIE BRUNATNE (5-6,5% obj.) jest warzone przy pomocy czerwonawego słodu jęczmiennego i związane jest z południowo-zachodnią Flandrią. Stanowi wynik zmieszania młodego oraz „starego” dojrzałego piwa w drewnianych beczkach. Piwo to jest względnie ostre i mało gorzkie z charakterystyczną, świeżą, lekko cytrynową nutą (np. Rodenbach, Duchesse de Bourgogne, Vander Ghinste Oud Bruin itp.).

OUD BRUIN (flamandzkie „stare ciemne”) jest określeniem zbiorczym obejmującym ciemne i brunatne piwa flamandzkie.

Co sprawia, że piwa belgijskie są tak unikatowe?

  1. Odpowiedzią na to pytanie jest jakość i rewolucyjne rzemiosło, które systematycznie przynoszą belgijskim piwowarom zwycięstwa w konkursach międzynarodowych. Dla przykładu, renomowana amerykańska strona internetowa www.ratebeer.com nagrodziła Westvleteren tytułem najlepszego piwa na świecie trzeci rok z rzędu. Również inne piwa regularnie otrzymują nagrody.
  2. Szeroka gama procesów warzenia, składników i profili smakowych.
  3. Tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie na przestrzeni wieków, czego dobrym przykładem jest etykieta autentyczności „Belgian Family Brewers” („Belgijskie Browary Rodzinne”; www.belgianfamilybrewers.be). Wszyscy członkowie tego stowarzyszenia warzyli piwo w Belgii nieprzerwanie od co najmniej 50 lat. Piwa chlubiące się tym logo muszą być unikatowe i nie mogą być sprzedawane pod inną nazwą handlową. Piwa te reprezentują sobą łącznie ponad 1500 lat doświadczenia.
  4. Piwa takie jak piwa trapistów i piwa klasztorne, lambic (geuze, faro, kriek), piwa brunatne, „specjalne belgijskie”, „bière brut”, a także piwa owocowe dojrzewające w beczkach są wyjątkowymi belgijskimi specjalnościami. Kuszą one rosnącą liczbę miłośników piwa zarówno na szczeblu belgijskim jak i międzynarodowym. Są również w coraz większym stopniu naśladowane za granicą, choć to właśnie autentyczne piwa belgijskie powszechnie uznaje się za punkt odniesienia par excellence.
  5. Szerokie spektrum browarników zafascynowanych piwem, w tym światowe i krajowe browary, jak i browary mniejsze (rodzinne) oraz piwowarzy-amatorzy.
  6. Uwzględnienie kultury piwa belgijskiego w spisie niematerialnego dziedzictwa kulturowego Flandrii jako pierwszy etap w kierunku potencjalnego wpisu na listę dziedzictwa światowego UNESCO.
  7. Rola prekursora odegrana przez AB InBev w umieszczeniu piwa belgijskiego na alkoholowej mapie świata.
  8. Fakt, że każde piwo posiada swój własny kształt kufla. Nigdzie indziej na świecie nie spotkacie takiej różnorodności markowych kufli.
  9. Wiekowa tradycja flamandzka dań na bazie piwa. Kuchnia belgijska w porównaniu z innymi krajami proponuje liczne dania wykorzystujące jako jeden ze swoich składników piwo, które często przedstawiane jest jako najlepszy wybór na dopełnienie uczty smakosza. Nowe inicjatywy, które spotkały się z pozytywnym przyjęciem, koncentrują się na połączeniu piwa z serami lub piwa z czekoladą. Aby osiągnąć idealne połączenie z piwami specjalnymi, światło dzienne ujrzały „bapas”, czyli małe przekąski inspirowane hiszpańskimi tapas. W niektórych przypadkach piwa używa się nawet jako składnika dań.
  10. Chociaż na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci powierzchnia pól chmielu spadła do ok. 160 ha, we Flandrii zachodniej, a dokładniej w regionie Westhoek i okolicach Poperinge, wciąż znajdują się liczne uprawy chmielu. Piwa, które wykorzystują belgijski chmiel, są oznaczone okrągłą etykietą znaku jakości przedstawiającą stylizowaną szyszkę chmielową (www.belgischehop.be). Małe ilości chmielu wciąż uprawia się w regionach Asse i Aalst, choć wyłącznie dla jego kiełków (belgijski przysmak) oraz do celów dekoracyjnych.

Cel podróży: piwo i Flandria

Leuven i prowincja Brabancji Flamandzkiej

Leuven jest stolicą piwa belgijskiego. Ab InBev wciąż warzy tutaj swoje słynne Stella Artois, podczas gdy Domus wytwarza piwa rzemieślnicze w browarze znajdującym się tuż obok ratusza. Miasto może być odkrywane przez cały rok dzięki wielu unikatowym pakietom. Leuven organizuje również Leuven Beer Weekend z jego naczelną atrakcją Zythos Beer Festival – największym na świecie festiwalem degustacji piw belgijskich. Brabancja Flamandzka posiada około 30 browarów, w tym wiele rzemieślniczych. Oprócz AB InBev ze swoimi oddziałami w Leuven i Hoegaarden, także browary Haacht, Palm i Affligem przybrały na znaczeniu. Region Pajottenland leżący na południowy zachód od Brukseli jest kolebką wyjątkowych piw lambic, które odnaleźć można wyłącznie w Belgii. W autentycznych regionalnych kafejkach panuje przyjemna atmosfera, a hotele i B&B proponują często specjalne oferty piwne.

Bruksela

Bogate dziedzictwo belgijskiego piwa świętowane jest codziennie w niezliczonych kafejkach Brukseli, serwujących szereg piw, włącznie z kriek i geuze – odmianami typowymi dla tego miasta i przylegającego doń regionu. Cóż może być lepszego od delektowania się piwem na tarasie jednego z autentycznych brukselskich browarów? Miasto wciąż posiada dwa tradycyjne browary uważane za jedne z najlepszych na świecie: Brasserie de la Senne oraz Cantillon, które przynależą do Muzeum Geuze w Brukseli. Główną atrakcją dla każdego miłośnika piwa jest piwny weekend, odbywający się co roku w wyjątkowej scenerii Wielkiego Placu, na którym mieści się także siedziba cechu piwowarów. Uczestniczą w nim dziesiątki znanych i mniej znanych browarów, dając szansę odwiedzającym na odkrycie ich piw.

Antwerpia, Mechelen i Prowincja Antwerpia

Prowincja Antwerpia ma wiele do zaoferowania miłośnikom piwa. Znajduje się tam aktualnie 14 browarów, choć kilkaset lat temu było ich dużo więcej. Pomimo małej liczby czynnych browarów, kultura piwa jest tam bardzo ożywiona i mocna, a nowe piwa lokalne są regularnie wytwarzane bądź odkrywane na nowo. Prowincja Antwerpia może poszczycić się wieloma cenionymi pubami z piwami specjalnymi. Odbywają się tam również liczne festiwale o międzynarodowej renomie. Ponadto warzonych jest tam kilka piwnych „klejnotów”, m. in. słynny „Bolleke Konick” z Antwerpii, cudownie musujący Duvel z Breendonk czy doceniane piwo trapistów z Westmalle. „Anker” w Mechelen jest jednym z najstarszych browarów w Belgii i znany jest na całym świecie za swoje Gouden Carolus Classic.

Gandawa i Flandria Wschodnia

W Gruut, gandawskim browarze miejskim, odwiedzający mogą spróbować piwa pośród kadzi piwowarskich, podczas gdy młodzi, utalentowani kucharze z Gandawy uwielbiają wykazywać się kreatywnością w kuchni i używają piwa jako składnika w swoich daniach. De Heeren van Liedekercke w Denderleeuw została mianowana najlepszą restauracją z piwnymi potrawami na świecie. Piw gandawskich lub wschodnioflandryjskich skosztować można zarówno w tradycyjnych pubach jak i modnych kafejkach, które obok renomowanych piw specjalnych, takich jak Delirium Tremens, Augustijn i Tripel Karmeliet, serwują też świeże, ciemne piwo z Oudenaarde. Piwa mogą być degustowane przy okazji wizyty pieszej lub rowerowej albo w ramach zwiedzania browaru. W regionie znajduje się wiele oryginalnych browarów, m. in. ponad 400-letni Roman i słynny Liefmans.

Brugia i Flandria Zachodnia

Mieszkańcy Brugii lubią rozkoszować się dobrym piwem, a w szczególności, kiedy warzone było w ich mieście. Brugia poszczycić się może trzema piwami: Straffe Hendrik, Brugse Zot i Bourgogne des Flandres; wszystkie wychwalane na skalę światową, wyróżniają się i sprawiają, że odwiedzającym nigdy ich nie jest dość. Brugijski festiwal piwa jest okazją do odkrycia jeszcze wielu innych ukrytych skarbów. Flandria Zachodnia swoją renomę piwnej prowincji zawdzięcza prawdopodobnie piwu trapistów Westvleteren. Amerykańska strona internetowa www.ratebeer.com po raz kolejny uhonorowała Westvleteren, wręczając mu tytuł najlepszego piwa na świecie. Inne browary w okolicach Poperinge, rejonu chmielowego, również plasują się na liście top 50. Piwa brunatne Flandrii Wschodniej, które miesiącami dojrzewają w dębowych beczkach w Rodenbachu, stają się coraz bardziej popularne.

Limburgia

Turyści odnajdą w Limburgii trapistów ze swoimi własnymi browarami, otwartą salę warzenia piwa w Achel, największe europejskie muzeum piwa o profilu archeologii przemysłowej w Bocholt oraz autentyczny browar-gorzelnię z XIX w. w Wilderen. Najpiękniejsze browary limburskie znajdują się w miejscach związanych z dziedzictwem kulturowym i historycznym. Jednym z nich jest Ter Dolen w Houthalen-Helchteren, gdzie odwiedzający często zobaczyć mogą piwowarów przy pracy. Wycieczka po limburskich browarach spełni oczekiwania każdego z turystów dzięki różnorodności ich produktów i ciepłemu przyjęciu. Odwiedzający mogą nawet wypożyczyć rower na przejażdżkę pełną odkryć. Przy pomocy sieci ścieżek rowerowych można wytyczyć sobie trasę prowadzącą przez lokalne browary oraz selekcję dostosowanych dla rowerzystów pubów i restauracji, które pielęgnują i promują limburskie piwa regionalne.

10 największych wydarzeń piwowarskich we Flandrii i w Brukseli

Festiwal Piwa w Brugii

luty / Brugia / corocznie / www.brugsbierfestival.be

Brugia zyskała swoją reputację dzięki długiej tradycji warzenia piwa i kulturze kafejek. XII edycja brugijskiego festiwalu piwa będzie miała miejsce na początku lutego 2019 roku. Międzynarodowe wydarzenie gromadzi ponad 70 browarów. W czasie trwania festiwalu możecie spróbować ponad 300 piw, a w degustacji tej fenomenalnej gamy trunków w historycznej części miasta przyłączy się do was 15 tys. osób.

Great Belgian Beer Dinner

kwiecień / Leuven/ corocznie

Great Belgian Beer Dinner jest jednym z najznakomitszych kulinarnych doświadczeń, opierającym się na zaangażowaniu w jakość. To ważne wydarzenie, odbywające się w świetnej lokalizacji, z wyśmienitymi piwami, najwyższej klasy jedzeniem oraz… 5 najlepszymi na świecie kucharzami.

Leuven Beer Weekend i Zythos BierFestival

kwiecień / Leuven, Brabanthal / corocznie / www.leuven.be/beercapital , www.zbf.be

W czasie ostatniego weekendu kwietnia Leuven staje się prawdziwą belgijską stolicą piwa. Odwiedzający mogą spróbować tam około 500 różnych piw zaproponowanych przez setkę różnych browarów z okazji Zythos BierFestival. Są też organizowane pochody piwne, warsztaty, piwne szlaki w Leuven oraz degustacje w miejskim browarze Domus. Także największy na świecie koncern browarniczy AB InBev otwiera z tej okazji swoje bramy dla zaciekawionych odwiedzających. Program otwiera festyn w centrum miasta w sobotę 28 kwietnia. Niektóre hotele oferują zaskakujące pakiety „piwne”, podczas gdy liczne restauracje serwują wyśmienite potrawy na bazie piwa.

Toer de Geuze

maj / Brabancja Flamandzka, Pajottenland, Dolina Skaldy / biennale / www.toerdegeuze.be

W czasie tego codwuletniego wydarzenia wytwórcy piw typu lambic i geuze otwierają swoje drzwi dla publiczności. Oferowane jest darmowe zwiedzanie z przewodnikiem, a także oczywiście możliwość spróbowania w pomieszczeniach produkcyjnych lambica, geuze, krieka i innych piw. Do browarów i mieszalni dostać się można samochodem lub rowerem bądź też zarezerwować można miejsce w autobusie turystycznym, który zawiezie was do różnych browarów. 2019 rok będzie XII edycją tego wydarzenia.

Bierpassie Weekend

czerwiec / Antwerpia, Grote Markt / corocznie / www.beerpassion.com

Bierpassie Weekend („Weekend pasji do piwa”) jest idealną okazją dla koneserów piwa i zytologów (specjalistów od warzenia i serwowania piwa) do odkrycia piękna Antwerpii i smaku olśniewającego asortymentu piw belgijskich. Groenplaats, jeden z najpiękniejszych antwerpskich placów, gości około 40 browarów prezentujących ponad 200 piw, a festiwal oferuje swoim gościom szansę odkrycia bogatej palety smaków piwa belgijskiego najwyższej jakości.

Hapje Tapje

sierpień / Leuven, centrum / corocznie / www.hapje-tapje.be

Wydarzenie kulturalne par excellence w centrum Leuven z licznymi stoiskami, gdzie restauracje z miasta serwują swoje najsmaczniejsze specjały. Oude Markt zmienia się w wielki rynek piwny, gdzie sprzedaje się wyłącznie ekskluzywne i unikatowe piwa. W wyścigu barmanów rywalizuje ze sobą barmańska śmietanka Leuven, podczas gdy szefowie kuchni urządzają oszołamiające widowisko kulinarne na Grote Markt.

Bollekestfeest

sierpień / Antwerpia, Grote Markt i otaczające ulice / corocznie / www.bollekesfeest.be

Gwarantujący dobrą zabawę kulinarny festiwal miejski dla epikurejczyków, podczas którego będą mogli oni spróbować antwerpskich produktów regionalnych oraz się w nie zaopatrzyć, a także zobaczyć wyjątkowe występy lokalnych artystów.

Belgian Beer Weekend

wrzesień / Bruksela, Grote Markt i Taborastraat / corocznie / www.belgianbrewers.be

Wydarzenie, które pozwala ze stylem celebrować belgijską i brukselką tradycję piwowarską: piwa jasne, białe, bursztynowe, owocowe i mocne. Wszystkie te piwa na bazie chmielu znajdziecie przez cały weekend na miejscu, na Grote Markt i ulicach otaczających Bourse (giełdę), gdzie możliwa będzie ich degustacja, z umiarem – ma się rozumieć!

Modest Beer Festival

październik / Antwerpia / corocznie / www.modestebierfestival.be

Modest Beer Festival („Festiwal Skromnego Piwa”) swoją nazwą oddaje hołd Modestowi Van den Bogaert, który dołączył do browaru De Koninck zaraz po wojnie oraz przedwczesnej śmierci swojego ojca. Prowadził browar przez ponad 50 lat. Modest oznacza również „skromny”, dlatego wyłącznie małe belgijskie browary są zaproszone na ten festiwal.

Kerstbierfestival

grudzień / Essen / corocznie / www.kerstbierfestival.be

O.B.E.R. (Objective Beer tasters Essen Region) organizuje swój Kerstbierfestival („Świąteczny festiwal piwa”) co roku. Odwiedzający przez dwa dni spróbować mogą około 170 świątecznych i zimowych piw belgijskich w 150 ml kubeczkach. Proponowana lista piw uważana jest za jedną z najlepszych na świecie i uwzględnia wiele interesujących piwnych skarbów jak i klasyki z całego świata. W 2014 roku na festiwal w Essen przybyły 3 tys. miłośników spragnionych świątecznego piwa. I to nie tylko z Belgii! W czasie festiwalu zapewniony jest autobus kursujący między dworcem głównym a terenem festiwalu.

Fakty i liczby

Liczba browarów we Flandrii: ok. 100.

Liczba browarów w Belgii: ok. 160.

Liczba pracowników belgijskiego piwowarstwa:

  • bezpośrednich: 4 469,
  • pośrednich: 45 000.

Roczne przychody browarów belgijskich: 2,2 mld €.

Liczba belgijskich profilów smakowych: 700.

Liczba belgijskich marek piwa: 1 500.

Liczba uczestników Belgian Beer Weekend: 75 000. Belgian Beer Festival, szanowany ze względu na swój rozmiar i istoność, jest jednym z 10 największych festiwali piwa na świecie.

Całkowita produkcja piw belgijskich: 18 068 783 hektolitry.

Eksport piw belgijskich: 11 073 469 hektolitry.

Belgia znana jest ze swoich czterech metod fermentacji: niskiej, wysokiej, spontanicznej i mieszanej. Belgia reprezentuje 1% światowej produkcji piwa, a ilość eksportowanego alkoholu dwukrotnie przewyższa produkcję krajową.

Konsumpcja piwa w Belgii: 72 litry/osobę/rok.