O warunkach do poszukiwania i wykorzystania gazu łupkowego oraz szansach na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego Polski mówił premier Donald Tusk w Centrum Nauki Kopernik, podczas konferencji poświęconej gazowi łupkowemu.
– Dziś trwa debata ważna dla przyszłości całego kraju. Dyskusja i działania dotyczące gazu wpisują się w strategię bezpieczeństwa energetycznego, zarówno Europy, jak i Polski – podkreślił szef rządu. Jak dodał doświadczamy dziś tego, że gaz i ropa stały się strategicznym czynnikiem politycznym. – Dlatego poszukiwania własnych źródeł energii muszą stanowić priorytet dla Polski, a podobnie dzieje się w innych krajach europejskich – wyjaśnił premier.
Donald Tusk przypomniał, że w perspektywie 10 lat produkcja gazu w Europie spadnie, a zużycie w Europie i Polsce wzrośnie. – To oznacza, że trzeba wykorzystać każdą szansę na znalezienie nowych źródeł energii – zaznaczył. – Dlatego uwzględniając wszystkie okoliczności technologiczne, ekologiczne i finansowe jesteśmy zdeterminowani, aby poszukiwania i wykorzystanie gazu łupkowego w Polsce stało się faktem – powiedział szef rządu.
Premier życzył uczestnikom konferencji poświęconej gazowi łupkowemu maksymalnej ilości praktycznych wniosków. – Polacy na ten gaz czekają – powiedział Donald Tusk.
Podczas konferencji przedstawiane są najnowsze osiągnięcia techniczne w zakresie potencjału wydobywczego i eksploatacji złóż, w tym m.in. metody oceny pokładów gazu łupkowego wynikające z właściwości skał. Uczestnicy rozmawiają także na temat formacji skał łupkowych. Wiedza ta jest jednym z podstawowych warunków właściwej oceny perspektyw dla polskich projektów w zakresie eksploatacji pokładów gazu łupkowego.
Według ekspertów konsumpcja gazu ziemnego w Europie do 2020 roku wzrośnie o 90 miliardów m3. W tym samym czasie produkcja tego gazu spadnie o 102 miliardy m3. Oznacza to wielką szansę dla niekonwencjonalnych złóż, jakim jest gaz łupkowy.
Według wstępnych szacunków wielkość zasobów gazu łupkowego może wynosić od 1 do 3 bln m3. Rząd wydaje polskim i zagranicznym firmom koncesje na prowadzenie poszukiwań. Trwają już próbne odwierty, które pomogą określić wielkość pokładów i możliwości ich komercyjnej eksploatacji. Jeśli występowanie gazu łupkowego w Polsce zostanie potwierdzone, a jego wydobycie okaże się ekonomicznie opłacalne, surowiec ten może odegrać znaczącą rolę na krajowym rynku energii, doprowadzając do większej dywersyfikacji i niezależności od zewnętrznych dostaw gazu. Do tej pory rząd wydał koncesje 24 firmom.
Konferencja jest pierwszym z cyklu spotkań, których tematyka obejmuje kwestie poszukiwań i eksploatacji złóż gazu łupkowego. Kolejne edycje będą poświęcone zagadnieniom środowiskowym, najnowszym technikom wydobycia oraz produkcji gazu w Polsce i Europie, a także korzyści płynących z eksploatacji gazu łupkowego.
Organizatorami konferencji są ORLEN Upstream, spółka Grupy Kapitałowej PKN ORLEN zajmująca się poszukiwaniem, rozpoznaniem i wydobywaniem złóż węglowodorów, Energy and Geoscience Institute – University of Utah, największe na świecie konsorcjum technologii nauk o Ziemi, oraz Schlumberger Innovation Center.
***
Eksploatacja gazu łupkowego jest jednym z elementów strategii zwiększania bezpieczeństwa energetycznego Polski. W 2009 roku rząd przyjął dokument „Polityka energetyczna Polski do 2030 r.”, który zakłada m.in. budowę gazoportu w Świnoujściu, budowę co najmniej dwóch elektrowni atomowych, zwiększenie wydobycia w kopalniach i inwestycje w poszukiwanie nowych złóż, a także rozbudowę magazynów gazu i systemu przesyłowego w Polsce.
Budowa gazoportu
Pierwsze wzmianki o potrzebie budowy gazoportu nad Bałtykiem sięgają lat 90. W 1996 roku powstał plan budowy terminalu w Gdańsku, w pobliżu Naftoportu. W latach 2000 – 2001 planowano budowę gazoportu w okolicach Szczecina. Ostatecznie wybrano Świnoujście. Od 2008 roku realizacja projektu przyspieszyła: wydano niezbędne decyzje środowiskowe i pozwolenie na budowę, zapewniono finansowanie (także z funduszy unijnych), przyjęto specustawę ułatwiającą budowę, podpisano umowę z wykonawcą, zapewniono import skroplonego gazu. Dzięki tej inwestycji skroplony gaz (LNG) będzie mógł być dostarczany do Polski drogą morską. Początkowo roczna przepustowość terminalu wynosić będzie 5 mld m3, co stanowi ok. 1/3 krajowego zapotrzebowania na gaz. Gazoport pozwoli na zdywersyfikowanie dostaw gazu. Budowa rozpoczęła się we wrześniu 2010 roku, a zakończy się w 2014 roku.
Budowa elektrowni atomowych
Rząd planuje budowę co najmniej dwóch elektrowni, a pierwsza z nich miałaby zostać uruchomiona w 2020 roku. Realizacja programu budowy elektrowni rozpoczęła się w 2009 roku. Rząd powołał specjalnego pełnomocnika ds. energetyki jądrowej, a także przygotował szczegółowy harmonogram inwestycji oraz listę potencjalnych lokalizacji. W lutym 2011 roku rząd przyjął projekt nowego prawa atomowego. Stworzy ono przejrzyste i stabilne ramy prawne dla budowy i funkcjonowania elektrowni jądrowych oraz zapewnieni bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną kraju. Kolejnym etapem będzie wybór odpowiedniej lokalizacji i podpisanie kontraktu na budowę pierwszej elektrowni. Równolegle prowadzone są prace związane z pozyskaniem nowoczesnych technologii do budowy i wyposażenia elektrowni.
Wykorzystanie krajowych zasobów energii
Aby zwiększyć możliwości produkcyjne polskich kopalń, rząd przekazał w 2010 roku 400 mln zł górnictwu węgla kamiennego. W 2012 roku dobiegnie końca budowa kopalni gazu ziemnego i ropy naftowej Lubiatów – Międzychód – Grotów.
Kontrakty gazowe
Dostawy surowców energetycznych do Polski gwarantują także wieloletnie umowy międzynarodowe. W czerwcu 2009 roku rząd podpisał umowę z Katarem na dostawy skroplonego gazu. Umowa przewidująca dostarczanie 1,5 mld m3 gazu LNG rocznie będzie obowiązywać od 2014 do 2034 roku. Rząd wynegocjował także nową umowę z Rosją. Jest ona gwarancją zwiększonych dostaw gazu z kierunku wschodniego do 2022 roku i nieprzerwanego przesyłu gazu przez terytorium Polski gazociągiem jamalskim do 2019 roku. Polska otrzymuje również gaz z kierunku zachodniego.
Rozbudowa magazynów i systemu przesyłowego
Do 2015 roku całkowita pojemność magazynów gazowych wzrośnie z 1,66 mld m3 obecnie do ponad 3 mld m3. Trwa rozbudowa zbiorników w Wierzchowicach, Mogilnie, Strachocinie, Husowie oraz budowa nowego magazynu w Kosakowie. W 2009 roku do eksploatacji oddano magazyn w Daszewie, a w 2010 roku zakończyła się budowa zbiornika w Bonikowie.
Do 2014 roku w Polsce powstanie prawie 1 tys. km sieci przesyłowych gazu ziemnego. Obecnie sieć liczy 9,7 tys. km. W 2011 roku zwiększeniu ulegną możliwości przesyłowe w Lasowie na granicy polsko-niemieckiej. W okolicach Cieszyna budowane jest gazowe połączenie z Czechami. W sierpniu 2009 roku zapewniono środki na budowę gazociągu Włocławek – Gdynia, a w maju 2010 roku – gazociągu Jeleniów – Dziwiszów. Trwają prace projektowe nad kolejnymi gazociągami. Najważniejsze z nich powstaną w północno-zachodniej i środkowej Polsce (Szczecin – Lwówek, Świnoujście – Szczecin, Szczecin – Gdańsk, Rembelszczyzna – Gustorzyn, Gustorzyn – Odolanów) oraz na Dolnym Śląsku.
