W pierwszej połowie 2020 r. rynki w regionie EMEA o najniższym poziomie dostępności elastycznych przestrzeni biurowych zanotowały największe tempo ich wzrostu. Tu bowiem powstała większość nowych coworków – wynika z raportu „Flex Forward”, przygotowanego przez Colliers International, międzynarodową firmę doradczą z sektora nieruchomości komercyjnych.
W pierwszej połowie 2020 r. w miastach takich, jak Hamburg, Wiedeń, Moskwa i Sankt Petersburg, znacząco wzrósł popyt na elastyczne przestrzenie biurowe – stanowił on nawet 30% łącznego zapotrzebowania na biura. Pomimo, że niektórzy z dotychczasowych najemców przestrzeni coworkingowych zrezygnowali z tego rodzaju wynajmu, na rynek trafiło 162 000 mkw. nowych elastycznych przestrzeni biurowych, dzięki czemu udział flexów w całkowitym wolumenie powierzchni biurowej w regionie EMEA osiągnął średni poziom bliski 2%.
– W dobie pandemii biuro znalazło się w centrum uwagi, ponieważ nagle okazało się, że pracownicy na całym świecie musieli pracować w nowych warunkach, zwykle przy kuchennym stole albo w wytyczonej w domu przestrzeni do pracy. O ile segment elastycznych przestrzeni biurowych nie uniknął konsekwencji pandemii, o tyle opinie o jego upadku są zdecydowanie przedwczesne. Najemcy szukają nowoczesnych, elastycznych rozwiązań, które umożliwią im stawienie czoła zarówno krótko-, jak i średnioterminowym wyzwaniom. Ponadto wynajmujący coraz częściej pytają, jak mogą rozszerzyć swoje portfele nieruchomości o ten segment rynku, co wskazuje na perspektywę dalszego jego wzrostu w najbliższym roku – mówi Tom Sleigh, szef działu doradztwa ds. elastycznych przestrzeni biurowych w Colliers International.
W ciągu ostatnich pięciu lat podaż elastycznych przestrzeni biurowych w regionie wzrosła trzykrotnie. Największymi graczami pozostają WeWork i IWG, jednak do walki o czołową pozycję na tym rynku włączyło się również wielu międzynarodowych operatorów i właścicieli nieruchomości, którzy stworzyli własne przestrzenie coworkingowe. Na 42 rynkach przeanalizowanych w raporcie działa ponad 1300 operatorów udostępniających przestrzenie biurowe w ponad 3300 lokalizacjach.
Trendy na rynku flex
– W ciągu przeanalizowanych przez nas ostatnich 18 miesięcy zaobserwowaliśmy dwa kluczowe trendy na rynku elastycznych powierzchni biurowych, które pokazują zdolność tego sektora do reagowania na zmieniające się warunki i okoliczności. Po pierwsze, operatorzy, którzy są w stanie zapewnić swoim klientom prywatne miejsce pracy, radzą sobie dobrze, natomiast ci, którzy udostępniają jedynie tradycyjną przestrzeń coworkingową, mają problemy z przekonaniem najemców, że przestrzeń ta jest bezpieczna w kontekście pandemii COVID-19. Po drugie, zmienia się struktura popytu na elastyczne przestrzenie biurowe. Następuje odwrót od ścisłego centrum w kierunku innych części miast, co może sugerować, że mamy do czynienia z wczesnym etapem decentralizacji. Wynika to z faktu, że miasta coraz częściej zmagają się problemami, takimi jak przeludnienie czy utrudnione dojazdy do pracy – mówi Istvan Toth, dyrektor i analityk danych w firmie Colliers International na region EMEA.
Dane za I poł. 2020 r. pokazują wzrost o 52% zapotrzebowania na elastyczną przestrzeń biurową w lokalizacjach poza ścisłym centrum miasta w porównaniu z 38% w latach 2018-2019. Analogicznie wzrósł popyt w obszarach podmiejskich – o 16% w porównaniu z 12% w latach ubiegłych.
Hybrydowy model najmu
Raport Flex Forward analizuje również rozmaite możliwości rozszerzenia strategii najmu firm o elastyczne przestrzenie biurowe.
– Zaletą tego rozwiązania jest jego elastyczność i zróżnicowanie w regionie EMEA, gdzie lokalni operatorzy dostosowują swoje oferty do potrzeb danego rynku. Co ciekawe, nasza analiza wykazała, że żadna transakcja czy zawierana umowa nie jest taka sama. Każda z nich ma swoją specyfikę i uwzględnia indywidualne potrzeby stron. Raport „Flex Forward” zapewnia przegląd niektórych spośród tych opcji oraz porady, jak można je wykorzystać w budowaniu nowoczesnej strategii nieruchomościowej – zaznacza Tom Sleigh.
– Cykl ekonomiczny jest w tej chwili trudny do przewidzenia, dlatego aspekty takie, jak elastyczność i zdolność adaptacji stają się podstawą strategii biznesowej firm. Z tego też względu należy spodziewać się, że coraz więcej firm będzie myślało o hybrydowym modelu najmu, łączącym najem tradycyjny z powierzchniami flex. Aby umożliwić naszym klientom sprawną zmianę strategii najmu, wprowadziliśmy na rynek wirtualną platformę Colliers Mobility Pass, dzięki której użytkownicy z poziomu telefonu otrzymują dostęp do 5000 lokalizacji coworkingowych na całym świecie, w tym do niemal 60 w Polsce, Rozwiązanie to nie tylko daje tak bardzo pożądaną dziś elastyczność, ale także daje możliwość zarządzania kosztami zależnie od bieżącej sytuacji firmy – mówi Renata Hartle, manager ds. strategii flex office i rozwiązań technologicznych w Colliers International.
