Rewolucja technologiczna zmusi rząd do wypłacania stałego wynagrodzenia każdemu obywatelowi?

0

Wskutek robotyzacji, w ciągu 5 lat kilka milionów ludzi na świecie pozostanie bez pracy. Futurolodzy i prawnicy są zgodni, że nie należy hamować zachodzącego postępu żadnymi przepisami. Trzeba jednak opracować mechanizm, który zabezpieczy przyszłość społeczeństwa. Rozwiązaniem może okazać się bezwarunkowy dochód podstawowy, czyli zasiłek wypłacany każdemu dorosłemu obywatelowi. Wzorem do przygotowania w przyszłości tego typu świadczenia może być program Rodzina 500 plus.

W opinii Sebastiana Starzyńskiego, prezesa instytutu badawczego ABR SESTA, wypieranie ludzkiej pracy przez roboty i sztuczną inteligencję następuje według schematu przypominającego proces przemian technologicznych w epoce przemysłowej. Teraz zmiany zachodzą jednak znacznie szybciej, niż w XIX w. W dobie robotyzacji proste i powtarzalne czynności zostały już oprogramowane w celu zwielokrotnienia wydajności produkcyjnej. Przykładem tego zjawiska są powstające w Chinach tzw. czarne fabryki. Tam, przy zgaszonych światłach, pracują setki robotów. Wytwarzają dużo więcej towarów, np. aut, niż na tej samej powierzchni mogliby wyprodukować ludzie. Wynika to z tego, że urządzenia pracują w szybszym tempie i nie wymagają żadnego odpoczynku, urlopu czy zwolnień lekarskich. Działają wydajnie przez całą dobę i natychmiastowo „wdrażają się” w nowe zdania. W związku z tym, roboty stanowią coraz większą konkurencję dla ludzi na rynku pracy.

– Maszyny zastępują kelnerów w szeregu restauracji w Chinach, Japonii czy USA, m.in. w Konchan, Tokio i Los Angeles. Sieci fast foodów są też wyposażone w autonomiczne roboty kuchenne, które przygotowują np. 400 hamburgerów na godzinę. W Specjalnym Regionie Administracyjnym Makau, również w ChRL, jest kasyno obsługiwane przez sztuczną inteligencję. Z czasem masowo stracą pracę nie tylko wykonawcy najprostszych usług, ale też lekarze i prawnicy. Jednak legislacja, co do zasady, nie może powstrzymywać rozwoju technologii. Wszelkie próby wprowadzenia przepisów, które ograniczałyby ten proces, będę uważał za nieskuteczne i błędne – mówi adwokat Marek Gajek z Kancelarii Prawnej Gajek i Wspólnicy.

Czytaj również:  Złoty czeka na Yellen i Draghiego

Jedną z głośniej dyskutowanych propozycji, która ma na celu zabezpieczenie ludzkiego bytu w epoce robotyzacji, jest tzw. bezwarunkowy dochód podstawowy. Jak tłumaczy Sebastian Starzyński, ta koncepcja polega na wypłacaniu każdemu dorosłemu obywatelowi określonej kwoty pieniędzy, aby mógł on zaspokoić swoje potrzeby, zarówno te podstawowe, jaki i kulturalne, np. wyjście do muzeum czy kina. W ocenie eksperta, Rodzina 500 plus stanowi dobry eksperyment przed wprowadzeniem tego typu świadczenia. To nie jest wprawdzie przykład klasycznego bezwarunkowego dochodu podstawowego, który obejmuje wszystkich obywateli. Ale obecnie funkcjonujący program rządowy powinien pokazać, jak może wyglądać w praktyce zastosowanie nowego rozwiązania.