Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne (UPR) to szybka i maksymalnie odformalizowana ścieżka restrukturyzacji, która cieszy się wśród przedsiębiorców stale rosnącym powodzeniem. Ponadto przynosi ono satysfakcjonujący odsetek zawieranych w jego toku układów. UPR okazało się niewątpliwie czarnym koniem restrukturyzacji ostatnich kilkunastu miesięcy. Na koniec czwartego kwartału ubiegłego roku UPR stanowiło 52% wszystkich postępowań restrukturyzacyjnych (266 podmiotów otworzyło UPR), a na koniec pierwszego kwartału bieżącego roku było to już blisko 84% wszystkich otwartych restrukturyzacji (354 otwarte UPR przy ogólnej liczbie restrukturyzacji wynoszącej 422).
W dniu 9 czerwca Prezydent podpisał nowelizację przedłużającą termin inicjowania uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego dla przedsiębiorców do 30 listopada tego roku. Ustawodawca podjął też decyzję o przeniesieniu tych czasowo obowiązujących rozwiązań do ustawy Prawo restrukturyzacyjne i po modyfikacji niektórych rozwiązań UPR przedstawiono nowy model postępowania o zatwierdzenie układu (PZU), który ma wejść w życie od 1 grudnia 2021 r. (wzmiankowana nowelizacja podpisana właśnie przez Prezydenta).
„Postępowanie uproszczone zrewolucjonizowało model restrukturyzacji naprawczej w Polsce. Przedsiębiorcy zorientowali się, że do zawarcia układu nie trzeba wcale angażować sądu – co z reguły, nawet przy optymalnej pracy sądów, powodowało przewlekłość i większe koszty projektu. Przewiduję, że tego zjawiska nie da się już odwrócić. Oczywiście nie wszystkie sprawy da się załatwić poza sądem w ramach UPR. Wciąż skomplikowane problemy mogą być rozwiązane tylko w sądowym postępowaniu sanacyjnym. W gospodarce upadłość przedsiębiorców jest naturalnym zjawiskiem. Celem restrukturyzacji, również uproszczonej, jest oczywiście zapobieganie upadłości – ale wyłącznie tam, gdzie ma to realne szanse powodzenia, a zatem zachowany jest sens ekonomiczny i społeczny wysiłek, jakim jest restrukturyzacja. Przede wszystkim jednak podmiotem stojącym na straży prawidłowości przebiegu UPR / PZU powinien być doradca restrukturyzacyjny pełniący funkcję nadzorcy układu. Nie odpowiada on rzecz jasna za prawdziwość czy prawidłowość danych dostarczanych przez dłużnika, gdyż to dłużnik ponosi w tym zakresie odpowiedzialność karną. Doradca ma natomiast za zadanie rzetelną i wnikliwą weryfikację tych danych – zwłaszcza jeśli budzą wątpliwości co do swojej prawdziwości” – komentuje dr Patryk Filipiak, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, współtwórca prawa restrukturyzacyjnego.
„Jaka jest odpowiedzialność nadzorcy układu za brak współpracy z wierzycielami i nietransparentny tok pracy? Nadzorca układu ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania obowiązków. Nierzetelnie, nietransparentnie pracującego doradcę restrukturyzacyjnego zweryfikuje jednak przede wszystkim rynek. Dłużnik, który będzie chciał przekonać swoich wierzycieli do zawarcia układu, będzie znacznie bliższy sukcesu korzystając ze wsparcia doradcy cieszącego się zaufaniem wierzycieli i sądu. Wierzyciele natomiast powinni stanowczo manifestować swoje oczekiwania w tym zakresie, co będzie stanowiło dla doradców restrukturyzacyjnych również ważny czynnik motywujący” – wyjaśnia Anna Michalska, prawnik, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny.
Te dwa czynniki zabezpieczające – poza wysoką samoświadomością dłużników co do realnej oceny własnej sytuacji ekonomicznej, co jednak wydaje się wyzwaniem najtrudniejszym i wymagającym istotnej zmiany podejścia – aktywność wierzycieli i rzetelność doradców – powinny stanowić mocne ramy dla prowadzonych UPR.
