Nie udało się polepszyć ani nawet utrzymać pozycji Polski w Indeksie Wolności Gospodarczej. Tegoroczny wskaźnik dla naszego kraju wyniósł 67,8 pkt, co plasuje nasz kraj dopiero na 46 miejscu w rankingu światowym i odległej 23 pozycji w zestawieniu regionalnym. Tak wynika z Indeksu Wolności 2019 Heritage Foundation i Wall Street Journal, który zaprezentowała Fundacja Warsaw Enterpise Institute, wyłączny polski partner światowego raportu. Celem Indeksu jest ranking państw i ocena polityki ich rządów pod kątem wolności gospodarczej. Według tegorocznej edycji Polska pozostaje w grupie państw „umiarkowanie wolnych”.
Sumaryczny wskaźnik Polski pogorszył się o 0,7 pkt, w stosunku do poprzedniego roku. Spadek wynika w głównej mierze z pogorszenia skuteczności sądów (-12,6), polityki monetarnej (-2,9), warunków dla biznesu (-1,8) i niższego odczytu w zakresie obciążeń podatkowych (-1,0). Pozycji Polski nie zdołały poprawić wzrosty w kategoriach fiskalizm (+4,9) oraz inwestycje (+5,0).
Warto zauważyć, że ocena Polski jest niższa od regionalnej średniej (68,6 pkt), ale zdecydowanie powyżej średniej światowej (60,8 pkt).
W tegorocznym indeksie na uwagę zasługuje wyższy odczyt w zakresie wydatków publicznych (+1,0) oraz prawa własności (+0,5). Gorzej natomiast wypadliśmy w kategorii handel (-0,9), co wynika z konieczności wdrażania szeregu unijnych barier handlowych. Autorzy raportu podkreślają, że pozytywną reputację Polska uzyskała dzięki przeprowadzonym reformom strukturalnym, w zakresie liberalizacji rynku i bardziej przyjaznych regulacji dla biznesu. Natomiast najważniejsze wyzwania systemowe stojące przed naszą gospodarką to sztywny kodeks pracy, niewydolny system sądownictwa gospodarczego, biurokracja, uciążliwy system podatkowy oraz braki w infrastrukturze transportowej. Konieczne są także gruntowne reformy mające na celu wzmocnienie niezależności systemu sądowego, który pozostaje niewydolny, słabo administrowany i niedostatecznie obsadzony. Do innych wyzwań należy zaliczyć niedobory na rynku pracy oraz konieczność wyrównania poziomu rozwoju między biedniejszym wschodnim regionem kraju a bardziej zamożnym i uprzemysłowionym regionem zachodnim.
W komentarzu do tegorocznych odczytów autorzy zwracają uwagę na wciąż nadmierne obciążenia wynikające ze struktury systemu podatkowego oraz niewydolność wymiaru sprawiedliwości.
Wśród krajów europejskich w czołówce plasują się: Szwajcaria, Irlandia, Wielka Brytania, Islandia, Holandia, Dania. W rankingu porównano 44 kraje europejskie, z czego zdecydowana większość jest co najmniej „umiarkowanie wolna”.
W Europie jest 5 gospodarek o bardzo ograniczonej wolności gospodarczej („mostly unfree”). Podobnie jak w zeszłym roku, autorzy indeksu nie wyróżnili gospodarek, gdzie wolność jest tłumiona („repressed”). Analizowana jako całość, Europa w dalszym ciągu zmaga się z wysokimi obciążeniami podatkowymi i kosztami pracy oraz problemami w zarządzaniu finansami publicznymi i rosnącym długiem w wielu krajach regionu. Do głównych wyzwań stojących przed państwami Starego Kontynentu można zaliczyć także istniejące bariery administracyjne, które zakłócają wymianę handlową.
W czołówce światowej rankingu, jako kraje w pełni wolne gospodarczo, znajdują się niezmiennie: Hong Kong, Singapur, Nowa Zelandia, Szwajcaria oraz Australia, co jednocześnie plasuje je w czołówce najbogatszych państw na świecie. W badaniu brano pod uwagę 180 państw.
Indeks Wolności Gospodarczej – przygotowywany przez The Heritage Foundation i The Wall Street Journal od ponad 20 lat – stał się najbardziej popularnym rankingiem na świecie. Celem Indeksu Wolności Gospodarczej – od początku istnienia w 1995 roku – jest katalogowanie państw według rozwiązań, polityk realizowanych w celu zwiększania wolności gospodarczej, a tym samym promowania rozwoju i pomnażania dobrobytu narodów. W ramach Indeksu Wolności Gospodarczej analizowane są rządy prawa (prawa własności, skuteczność sądów, rzetelność państwa); wielkość sektora publicznego (obciążenie podatkowe, fiskalizm, wydatki publiczne); efektywność regulacyjna (warunki dla biznesu, polityka monetarna, rynek pracy) oraz otwartość rynku (handel, inwestycje, finanse).
Regionalnej prezentacji Raportu – obejmującej porównanie Czech, Estonii, Gruzji, Litwy, Łotwy, Niemiec, Polski, Słowacji, Ukrainy oraz Węgier – dokonała Warsaw Enterprise Institute, fundacja ZPP, która jest strategicznym partnerem raportu w Polsce.
