To, czy krewni dziedziczą długi zmarłego, zależy od wielu czynników. Dziedziczenie możliwe jest na podstawie przepisów określonych w rozdziale 15 ordynacji podatkowej „Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich”. Nie oznacza to, że automatycznie w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki podatkowe zmarłego, który np. prowadził działalność gospodarczą.
Warto zaznaczyć podział praw, jakie mogą przejąć spadkobiercy. Dzielą się one na prawa majątkowe, czyli chroniące interes ekonomiczny (będą to na przykład wierzytelności) oraz prawa niemajątkowe, czyli chroniące interesy inne niż ekonomiczne (na przykład dobra osobiste).
Jako pierwsze, spadkobiercy przejmują prawa majątkowe i zobowiązania zmarłego podatnika, które uregulowane są w przepisach prawa podatkowego oraz te zawarte w indywidualnych decyzjach wymiarowych – wyjaśnia Hubert Nawara, ekspert Move On Finance.
Bądź dobrze zorientowany
Prawa niemajątkowe dziedziczy się w wyjątkowych sytuacjach. Spadkobiercy przejmują prawa o specyfice niemajątkowej, które bezpośrednio wiążą się z działalnością prowadzoną przez zmarłego. Taka sytuacja ma miejsce, kiedy spadkobierca samodzielnie będzie kontynuował tę działalność. Niemożliwe natomiast jest przejęcie niemajątkowych obowiązków, takich jak obowiązek wzajemnej pomocy i współdziałania małżonków, polegający między innymi na udzielaniu wsparcia moralnego.
Zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej spadkobiercy przejmujący zaległości będące konsekwencją nieodprowadzania przez spadkodawcę podatków przejmują również dodatkowe koszty. Do całkowitej kwoty zadłużenia należy dodatkowo doliczyć: odsetki za zwłokę, koszty postępowania podatkowego, opłatę prolongacyjną, koszty upomnień, koszty postępowania egzekucyjnego – doprecyzowuje Hubert Nawara.
Zastanów się – przyjąć czy odrzucić spadek
Spadkobierca ma prawo do przyjęcia, jak i odrzucenia spadku. W pierwszym przypadku można wyróżnić dwa warianty. Przyjęcie proste, w którym spadkobierca przejmuje wszystkie długi spadkowe i odpowiada za nie własnym majątkiem. W sytuacji, gdy długi zmarłego przekraczają wartość spadku, spadkobierca zobowiązany jest do ich spłaty. Drugi wariant to przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – spadkobierca ma ograniczoną odpowiedzialność za długi testatora – tylko do wartości spadku. Dzięki temu dziedziczący nie odda wierzycielom spadkodawcy więcej niż zyskał ze spadku.
Pamiętaj o terminach i współmałżonku
Osoba uprawniona do spadku w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się o tytule do nabycia spadku musi złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Brak złożenia oświadczenia w tym terminie uznawane jest za przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Istnieje jednak wyjątek, przewidziany dla małżonków, którzy rozliczają się z fiskusem wspólnie. Małżonkowie są razem odpowiedzialni za uiszczenie zapłaty za podatek z tytułu wspólnego zeznania. W przypadku śmierci jednego z małżonków przed odprowadzeniem podatku, współmałżonek staje się osobą odpowiedzialną za jego uiszczenie. W sytuacjach tego typu odpowiedzialność innych spadkobierców jest wyłączona.
Zarówno w przypadku niedopłaty jak i nadpłaty, organ podatkowy wylicza jaką kwotę spadkobiercy otrzymają (z tytułu zwrotu) lub jaką kwotę będą musieli uiścić w ramach spłaty zadłużenia spadkodawcy. Płatności z tytułu przejęcia odpowiedzialności za dług spadkodawcy należy dokonać na rachunek organu podatkowego w ciągu 14 dni od daty otrzymania decyzji – podkreśla Hubert Nawara, ekspert Move On Finance.
Sprawdź i zdecyduj czy chcesz dziedziczyć
Zawsze trzeba pamiętać, że przed podjęciem decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku warto jest udać się do Urzędu Skarbowego lub Urzędu Gminy po zaświadczenia o zobowiązaniach podatkowych zmarłego. Po wcześniejszym wykazaniu, że jest się domniemanym spadkobiercą organ podatkowy wyda oświadczenie o kwocie zobowiązań spadkodawcy, co pozwoli podjąć najkorzystniejszą dla spadkobiercy decyzję.
