Ponad 60 procent ukraińskich matek, które uciekły przed wojną do Polski doświadcza wysokiego lub ekstremalnie wysokiego poziomu niepokoju, wynika z badania przeprowadzonego przez Biuro UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce. Badanie wykazało również, że 53 procent rozważało uzyskanie lub już skorzystało ze wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego od czasu przyjazdu do Polski.
„Psychospołeczne żniwo wojny w Ukrainie jest ogromne, więc wyniki tego badania nie są zaskoczeniem” – powiedział dr Rashed Mustafa Sarwar, Krajowy Koordynator Biura UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce. „Wsparcie zdrowia psychicznego jest niezbędne, aby pomóc rodzinom i dzieciom wyleczyć niewidzialne rany wojny. Dlatego wsparcie to stanowi ogromną część naszej pomocy i obejmuje wszystkie obszary działań, które podejmujemy tutaj w Polsce”.
W badaniu matek-uchodźczyń z Ukrainy wykorzystano Wskaźniki Dobrego Samopoczucia opracowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO-5). Kwestionariusz składał się z pięciu prostych, nieinwazyjnych pytań, pozwalających na subiektywną ocenę ich samopoczucia. Wyniki ankiety wykazały, że ponad 30 procent osób doświadcza wysokiego poziomu niepokoju, a 30 procent – ekstremalnie wysokiego poziomu niepokoju.
Większość ankietowanych kobiet stwierdziła, że czuje się bezradna i rozważała skorzystanie z pomocy psychologa. Kwestie pogłębiające stres to niepewność co do przyszłości, obawy o rodzinę lub przyjaciół w Ukrainie lub poza nią oraz smutek z powodu wojny. Wysoki poziom stresu był również związany z kwestiami praktycznymi, w tym z niewystarczającymi środkami finansowymi, mieszkaniem, pracą, językiem, dostępem do opieki zdrowotnej i opieki nad dziećmi.
Ankietowane matki, które wykazywały wyższy poziom niepokoju, zgłaszały również większy problem z dostępem do usług w zakresie zdrowia psychicznego. Ogólnie rzecz biorąc, uczestniczki badania były otwarte na różne formy wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego, ale preferowały wsparcie w języku ukraińskim.
UNICEF wykorzystał wyniki ankiety do przygotowania i uruchomienia ogólnokrajowej kampanii na rzecz zmiany zachowań społecznych pt. „Dach jest w twoich rękach” skierowanej do ukraińskich matek, informując je o dostępnym wsparciu psychologicznym oraz strategiach radzenia sobie ze stresem. Kampania dotrze do odbiorców za pośrednictwem kanałów cyfrowych, a także dzięki partnerstwu z miastami, z którymi współpracuje UNICEF.
Nazwa kampanii nawiązuje do znaczenia wyrażenia w języku ukraińskim, w którym „twój umysł” oznacza też „twój dach”. Kampania ma na celu zmotywowanie uchodźców do szukania profesjonalnej pomocy, zanim ich stan zdrowia psychicznego ulegnie pogorszeniu. Proponuje również strategie radzenia sobie ze stresem oparte na zaleceniach ekspertów ds. zdrowia psychicznego. Wszystko po to, aby pomóc uchodźcom „wziąć dach z powrotem w swoje ręce”.
„Chcemy mieć pewność, że nikt nie zostanie zapomniany i pozostawiony sam sobie z cierpieniem psychicznym. Mam nadzieję, że dzięki tej kampanii w całej Polsce dotrzemy do osób najbardziej potrzebujących i zapewnimy każdej osobie, która uciekła przed wojną w Ukrainie, dostęp do niezbędnej pomocy” – powiedział Rashed Mustafa.
