Z dniem 30 kwietnia 2016 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o lasach, która wprowadza prawo pierwokupu nieruchomości leśnych na rzecz Skarbu Państwa. Ustawa ta zmieniła zasady obrotu prywatnymi nieruchomościami leśnymi, a w ramach nowego porządku sprzedaż nieruchomości przebiega dwuetapowo. Najpierw zawierana jest umowa warunkowa – a lasy państwowe mogą skorzystać z prawa pierwokupu – w ustawowym terminie 1 miesiąca od chwili zawiadomienia przez właściwego nadleśniczego. Dopiero po upływie tego terminu możliwe jest zawarcie umowy przenoszącej własność. Prawo pierwokupu na rzecz Lasów Państwowych nie jest ograniczone żadną normą obszarową i obowiązuje również w odniesieniu do działek zabudowanych. Działka zabudowana musi być sprzedawana w ramach procedury umożliwiającej lasom wykonanie prawa pierwokupu.
– Nawet w przypadku, gdy tylko mała część powierzchni jest oznaczona w ewidencji gruntów lub w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako las, działka ma przeznaczenie mieszane – do zalesienia lub pod zabudowę – powiedziała serwisowi eNewsroom.pl mec. Anna Woźniakowska-Dębiec z Kancelarii Gardocki i Partnerzy – Proporcja powierzchni zalesionej do pozostałej części działki, z punktu widzenia zastosowania przepisów ustawy, jest bez znaczenia. Zgodnie z treścią uzasadnienia rządowego projektu, nowelizacja ma umożliwić realizację „Krajowego programu zwiększania lesistości”.
Wykonanie prawa pierwokupu w odniesieniu do gruntów zabudowanych, z punktu widzenia realizacji tego celu jest bezzasadne i w praktyce nie powinno mieć miejsca. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od rzecznik Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, w ciągu pół roku obowiązywania nowych przepisów, Lasy Państwowe skorzystały z opcji pierwokupu w 15 przypadkach na 3800 zgłoszonych do nadleśnictw transakcji sprzedaży. Transakcje te dotyczyły wyłącznie nieruchomości, które w całości miały charakter leśny. W dwóch przypadkach kwestionowana była cena transakcyjna. Ta statystyka potwierdza potrzebę zmiany przepisów oraz wyłączenia zastosowania prawa pierwokupu w stosunku do nieruchomości zabudowanych i przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę.
Wykup tych nieruchomości przez Lasy Państwowe w celu zwiększenia zasobów leśnych w Polsce byłby nieracjonalny i nieadekwatny do celu. Obowiązywanie przepisów o pierwokupie w obecnym wariancie niepotrzebnie podnosi koszty transakcyjne i wydłuża czas sprzedaży domów na działkach leśnych. Może to powodować spadek popytu na takie nieruchomości. Każdy potencjalny inwestor musi się bowiem liczyć z ryzykiem, że w przyszłości może mieć trudności ze spieniężeniem takiej działki – w przypadku skorzystania z pierwokupu lub zakwestionowania ceny przez Lasy Państwowe – ocenia Woźniakowska.
