Nieruchomość, giełda czy obligacje? Zainwestowane 255 tys. zł po dekadzie dało od 428 tys. do 800 tys. zł

Zakup na wynajem kawalerki na warszawskim Mokotowie w 2016 roku przyniósłby po dekadzie wyższy zwrot netto niż inwestycja w amerykański szeroki rynek akcji za pomocą indeksu giełdowego S&P 500 czy 10-letnie obligacje skarbowe. Z najnowszej analizy Otodom wynika, że ulokowane w nieruchomości 255 tys. zł zamieniłoby się do 2026 roku w aż 800 tys. zł kapitału netto. Żeby osiągnąć taki wynik, nie trzeba byłoby być analitykiem finansowym z Wall Street – wystarczyłoby po prostu postawić na 30 mkw. w stolicy.

Porównując trzy popularne ścieżki inwestycyjne, analitycy Otodom przyjęli rygorystyczne zasady:

  1. Kapitał początkowy w wysokości 255 tys. zł, czyli równowartości zakupu kawalerki na Mokotowie o powierzchni 30 mkw. w 2016 roku (średnia cena ofertowa lokalu w styczniu 2016 roku wynosiła ok. 8 500 zł/mkw.).
  2. Okres inwestycji: styczeń 2016 – maj 2026
  3. Brak dźwigni finansowej: inwestycja wyłącznie z wykorzystaniem własnej gotówki, a całość kapitału zainwestowana od razu.
  4. Podejście netto: tam, gdzie to możliwe, w wyliczeniach uwzględniono podatki (m.in. 19% podatku Belki od zysków kapitałowych z giełdy i obligacji, a także zryczałtowany podatek od najmu 8,5%) oraz wszelkie koszty operacyjne, jak np. czynsze administracyjne.

Analiza stóp zwrotu (2016-2026). Jak ułożyło się podium?

Analiza stóp zwrotu

*Powyższe zestawienie ma charakter analityczny i edukacyjny. Wszelkie kalkulacje opierają się na przybliżonych danych historycznych rynków oraz uśrednionych stawkach najmu z podanego okresu i nie stanowią oficjalnej porady inwestycyjnej.

Miejsce 1: Fenomen warszawskiego Mokotowa. Jak lokalny rynek pobił Wall Street?

Bezapelacyjnym zwycięzcą backtestu Otodom okazała się inwestycja w 30-metrową kawalerkę na warszawskim Mokotowie – zakupioną w celu długoterminowego wynajmu i finalnie sprzedaną po 10 latach. Dzięki temu początkowy kapitał w wysokości 255 tys. zł urósł przez dekadę o 214%.

– Wybierając rynek mieszkaniowy, inwestor zarabia na dwa niezależne sposoby: poprzez wzrost wartości samego lokalu w czasie oraz dzięki regularnym przychodom z wynajmu. Te drugie nie wpadały oczywiście do kieszeni równomiernie, ale rosły wraz z dynamiką rynkową. Skokowy wzrost stawek czynszów w latach 2022-2026, wywołany wysoką inflacją oraz falą migracji, potrafił przynieść w szczytowych momentach nawet 2750 zł czystego zysku miesięcznie mówi Paweł Jarząbek, menedżer ds. badań rynku i analiz Otodom.

Kluczem do sukcesu okazała się jednak tarcza podatkowa. Ponieważ mieszkanie znajdowało się w rękach inwestora dłużej niż pięć lat, sprzedaż nieruchomości w 2026 roku była całkowicie zwolniona z podatku dochodowego. Z kolei najem opodatkowany był atrakcyjnym, 8,5-procentowym ryczałtem. W odróżnieniu od giełdy i obligacji, inwestycja w kawalerkę wiązała się jednak z koniecznością zarządzania aktywem i poniesieniem kosztów wynikających z remontów.

Wynik sumaryczny netto: 800 tys. zł

  • Kapitał ze sprzedaży lokalu: 594 tys. zł uzyskane z transakcji (zwolnionej z podatku dochodowego po okresie pięciu lat). W 2026 roku średnia cena ofertowa mieszkania z rynku wtórnego na Mokotowie to ok. 19,8 tys. zł/mkw.
  • Czysty zysk z najmu: 252 tys. zł wypracowane z regularnych czynszów, w czym uwzględniono już rynkowe koszty przestojów związanych z remontami czy rotacją lokatorów.
  • Fundusz remontowy i amortyzacja: kwota pomniejszona o ok. 46 tys. zł, które w ciągu dekady przeznaczono na niespodziewane naprawy oraz bieżące utrzymanie standardu lokalu.

Miejsce 2: Amerykańska giełda (indeks giełdowy S&P 500) – potężne zyski potrącone przez podatek

Inwestycja całej kwoty od razu w popularny, akumulujący fundusz ETF naśladujący indeks S&P 500 (500 największych amerykańskich spółek notowanych na giełdzie) zamieniła początkowe 255 tys. zł w 745,2 tys. zł netto. To oznacza wzrost o 192%. Wynik ten wygenerował się całkowicie pasywnie, ale wymagał od polskiego inwestora akceptacji zmienionego ryzyka kursowego. Dlaczego mimo to największe korporacje świata przegrały z mokotowską kawalerką?

– Paradoksalnie, to nie rynki zawiodły. Z analizy wynika, że amerykańskie spółki radziły sobie bardzo dobrze. Ich wyniki były na tyle mocne, że mimo spadku kursu dolara z 3,96 zł do 3,63 zł inwestycja i tak wyraźnie zarobiła w przeliczeniu na złote. O wyniku zadecydowały jednak podatki. Podczas gdy sprzedaż nieruchomości po pięciu latach była zwolniona z opodatkowania, inwestor giełdowy musiał zapłacić 19-procentowy podatek od zysków kapitałowych. To w ostatecznym bilansie przesądziło o przewadze warszawskiej kawalerki – podsumowuje Paweł Jarząbek.

Ogromnym sprzymierzeńcem inwestora giełdowego był za to mechanizm procentu składanego – fundusz akumulujący automatycznie reinwestował wszystkie dywidendy i zyski, tworząc rosnącą kulę śnieżną przy praktycznie zerowym nakładzie czasu ze strony potencjalnego inwestora.

Wynik sumaryczny netto: 745,2 tys. zł

  • Wartość końcowa portfela brutto: W maju 2026 r. akcje S&P 500 (z automatycznie reinwestowanymi dywidendami) są warte ok. 236 966 USD. Po przeliczeniu na złote po kursie 3,63 zł daje to ok. 860 186 zł brutto.
  • Podatek Belki: Od wypracowanego zysku, czyli ok. 605 186 zł różnicy między kapitałem początkowym a końcowym, potrącono ok. 115 tys. zł podatku (19%).

Miejsce 3: Obligacje Skarbowe 10-letnie (EDO) – bezpieczna przystań, ale mniejszy zysk

Decyzja o ulokowaniu kapitału w 10-letnie obligacje indeksowane inflacją (EDO) okazała się w analizie Otodom najlepszym wyborem dla osób szukających bezobsługowej przystani. Początkowe 255 tys. zł urosło po dekadzie do 428 tys. zł netto, co oznacza wzrost o 68%.

– Choć potencjalny zysk netto jest tu najniższy, instrument ten opierał się na potężnym mechanizmie chroniącym przed utratą siły nabywczej pieniądza. W pierwszym roku inwestycja oferowała stałe oprocentowanie na poziomie 2,7%. Od drugiego roku oprocentowanie wyliczano już, dodając do oficjalnej rocznej inflacji stałą marżę wynoszącą 1,5%. Kiedy w latach 2021-2023 inflacja gwałtownie wzrosła, oprocentowanie EDO dostosowało się do realiów, sięgając w szczytowym momencie rekordowych 15,9% – tłumaczy menedżer ds. badań rynku i analiz Otodom.

Ogromnym sprzymierzeńcem inwestora była w tym przypadku tzw. tarcza podatkowa oraz działanie procentu składanego. W przeciwieństwie do zwykłych lokat, odsetki z obligacji nie były wypłacane co roku, lecz dopisywane do kapitału, a podatek Belki został pobrany dopiero przy końcowym wykupie po 10 latach. Dzięki temu cały kapitał, razem z narastającymi odsetkami, mógł przez dekadę pracować na pełnych obrotach. Co najważniejsze, zarobienie tych pieniędzy nie wymagało podejmowania ryzyka giełdowego, a także praktycznie żadnego zaangażowania ze strony potencjalnego inwestora.

Wynik sumaryczny netto: 428 tys. zł

  • Wartość brutto: dzięki corocznej kapitalizacji w okresach bardzo wysokiej inflacji do początkowego kapitału 255 000 zł dopisano ok. 213 000 zł samych odsetek. Łączna kwota wypłaty w maju 2026 r. to ok. 468 000 zł.
  • Podatek Belki: podatek w wysokości 19% naliczany jest wyłącznie od zysku, czyli od zarobionych ok. 213 000 zł. Oznacza to obciążenie rzędu ok. 40 470 zł.

Chmura jak infrastruktura krytyczna. Europa szuka sposobu na cyfrową niezależność

Europa produkuje i przetwarza ogromne ilości informacji, ale wciąż w dużej mierze korzysta z infrastruktury kontrolowanej przez firmy spoza UE. Według European Data Market Monitoring Tool Europa odpowiada za ok. 20-25 proc. światowej gospodarki danych. Jednocześnie rynek usług chmurowych pozostaje zdominowany przez amerykańskich hyperskalerów, co coraz częściej wywołuje pytania o suwerenność cyfrową, bezpieczeństwo danych i ryzyko technologicznego uzależnienia od zewnętrznych dostawców.

Kto kontroluje europejskie dane?

Według danych francuskiego stowarzyszenia branży cyfrowej Numeum amerykańskie firmy odpowiadają za ok. 80 proc. rocznych wydatków Unii Europejskiej na profesjonalne usługi w chmurze, których wartość przekracza 301 mld USD. Z kolei według danych CRN oraz Synergy Research Group AWS, Microsoft Azure i Google Cloud kontrolowały w drugim kwartale 2025 r. ok. 63 proc. globalnego rynku infrastruktury chmurowej dla przedsiębiorstw.

To oznacza nie tylko gigantyczny odpływ kapitału poza Europę, ale również rosnącą zależność od dostawców działających w obcych jurysdykcjach prawnych, objętych m.in. amerykańskim CLOUD Act, który umożliwia władzom USA dostęp do danych przechowywanych przez amerykańskie firmy — niezależnie od miejsca ich fizycznego składowania.

Skala rynku rośnie błyskawicznie. Według Fortune Business Insights wartość europejskiego rynku cloud computingu wyniosła 153,39 mld USD w 2024 r. Wartość ta ma wzrosnąć do 177,14 mld USD w 2025 r., a do 2032 r. osiągnąć poziom 525,42 mld USD przy średniorocznym tempie wzrostu (CAGR) wynoszącym 16,8 proc.

Suwerenność zamiast autarkii

Debata o cyfrowej suwerenności coraz mocniej wychodzi poza środowisko ekspertów IT. W ostatnich miesiącach zaczęła być elementem głównego nurtu polityki gospodarczej i bezpieczeństwa państwa.

Wierzymy głęboko w to, że ten local content to także rozwój polskiej myśli technologicznej i bezpieczeństwa – mówił premier Donald Tusk podczas prezentacji założeń polityki local content. Szef rządu podkreślał, że nie chodzi o budowę gospodarczej autarkii, ale o zdolność państwa do podejmowania samodzielnych decyzji dotyczących kluczowej infrastruktury i technologii.

Nie chodzi o staromodne wyobrażenia, że będziemy w 100 proc. samowystarczalni, ale żeby gospodarka była suwerenna, żeby decyzje o tym, co produkujemy, sprzedajemy i co jest potrzebne Polsce zapadały tutaj, w Polsce – podkreślał premier.

Według Gartnera do końca dekady ponad 75 proc. przedsiębiorstw będzie posiadać własną strategię suwerenności cyfrowej. Coraz więcej organizacji zaczyna więc traktować lokalizację danych, kontrolę nad infrastrukturą i niezależność od hyperskalerów jako element zarządzania ryzykiem biznesowym i geopolitycznym.

Chmura jako nowa infrastruktura krytyczna

Eksperci Polcom zwracają uwagę, że infrastruktura chmurowa staje się dziś tym, czym jeszcze dekadę temu były sieci energetyczne czy telekomunikacyjne – fundamentem funkcjonowania państwa i gospodarki.

Suwerenność cyfrowa nie oznacza odcięcia się od globalnych dostawców technologii. Chodzi o zachowanie kontroli nad danymi, procesami i możliwością podejmowania niezależnych decyzji operacyjnych. Niemniej jednym z największych zagrożeń staje się dziś zjawisko vendor lock-in, czyli technologicznego uzależnienia od jednego dostawcy – mówi Albert Szczepaniak, Dyrektor Działu Bezpieczeństwa i Jakości z Polcom. – Problem zaczyna się wtedy, gdy organizacja buduje całe procesy biznesowe wokół zamkniętych usług jednego hyperskalera. Migracja staje się kosztowna, trudna technicznie, a czasem praktycznie niemożliwa bez wieloletnich inwestycji – dodaje.

Vendor lock-in staje się dziś jednym z centralnych tematów europejskiej debaty o suwerenności technologicznej. Chodzi nie tylko o ceny usług, ale o realną możliwość utraty kontroli nad strategicznymi systemami państwa czy przedsiębiorstw.

Tym bardziej, że według analiz IDC globalna ilość danych tworzonych i replikowanych rocznie mogła osiągnąć ok. 175 zettabajtów w 2025 r. Sama Europa odpowiada za znaczącą część tej gospodarki, ale większość infrastruktury, na której są one przechowywane i analizowane, pozostaje poza europejską kontrolą właścicielską i technologiczną.

Otwarte standardy zamiast zakazów

Najbardziej systemowe podejście do ograniczania tego ryzyka wdrażają Niemcy. Berlin nie zdecydował się na otwartą wojnę z amerykańskimi gigantami, ale wykorzystał siłę zamówień publicznych. Kluczowym narzędziem stał się system EVB-IT Cloud – obowiązkowy wzorzec umów dla administracji publicznej dotyczących usług chmurowych. Nowe regulacje wymuszają m.in. obowiązkową strategię wyjścia z usług dostawcy, możliwość pełnej migracji danych, wsparcie dla otwartych standardów i API, interoperacyjność z rozwiązaniami open source oraz rygorystyczną certyfikację bezpieczeństwa BSI C5. W praktyce oznacza to, że nawet AWS czy Microsoft muszą dostosowywać swoje usługi do niemieckich wymogów dotyczących suwerenności i interoperacyjności.

Niemcy zrozumieli, że największym zagrożeniem nie jest sama obecność globalnych hyperskalerów, ale brak możliwości zmiany dostawcy i utrata kontroli nad własnym środowiskiem IT. Przy czym jeszcze dalej poszła Francja. Tamtejszy model opiera się na certyfikacji SecNumCloud tworzonej przez agencję ANSSI – komentuje Albert Szczepaniak z Polcom.

Kluczowe znaczenie mają nie tylko kwestie techniczne, ale również prawne i właścicielskie. Aby obsługiwać najbardziej wrażliwe dane państwowe, dostawca musi być odporny na wpływ obcych jurysdykcji – przede wszystkim amerykańskiego CLOUD Act. Efektem są specjalne modele współpracy, takie jak Bleu – partnerstwo Orange i Capgemini wykorzystujące technologię Microsoft Azure – oraz S3NS, czyli projekt Thales i Google Cloud. W obu przypadkach amerykańska technologia pozostaje jedynie warstwą technologiczną, natomiast pełna kontrola operacyjna i prawna nad infrastrukturą pozostaje po stronie francuskiej.

Inne kraje stawiają bardziej na ograniczanie uzależnienia od zamkniętych ekosystemów poprzez open source.

W Danii ministerstwo cyfryzacji rozpoczęło pilotażowe przechodzenie z Microsoft 365 na LibreOffice oraz Linux. Z kolei największe samorządy — Kopenhaga i Aarhus – otwarcie deklarują chęć uniezależnienia się od Microsoftu. Austria z kolei wybrała model hybrydowy. Tamtejsze ministerstwa wykorzystują Nextcloud i lokalną infrastrukturę dla danych wrażliwych, jednocześnie zachowując kompatybilność z usługami Microsoftu tam, gdzie jest to konieczne.

Bruksela zaostrza kurs

Coraz wyraźniej zmienia się również podejście też samej Komisji Europejskiej. Nowy Cloud Sovereignty Framework (Europejskie Ramy Suwerenności Cyfrowej) wprowadza system oceniania dostawców pod kątem jurysdykcji prawnej, kontroli nad danymi, otwartości technologicznej, odporności na vendor lock-in, wykorzystania open source oraz zależności od podmiotów spoza UE. Równolegle Bruksela pracuje nad Cloud and AI Development Act (CAIDA), który ma stworzyć prawne podstawy dla rozwoju europejskiej, suwerennej infrastruktury AI i chmury.

Jednocześnie pojawiają się kolejne projekty wspierające local content i europejską produkcję technologii — jak Industrial Accelerator Act, który ma wzmacniać unijne łańcuchy dostaw i ograniczać zależność od technologii spoza Europy.

Europa zaczyna dostrzegać, że bez realnej kontroli nad warstwą cyfrową nie da się budować ani autonomii gospodarczej, ani bezpieczeństwa państwa. Chmura przestaje być jedynie usługą IT – staje się krytyczną infrastrukturą, od której zależy suwerenność technologiczna i stabilność całych sektorów gospodarki – podkreśla ekspert z Polcom.

Polska szuka własnego modelu

Polska rozwija własne rozwiązania w ramach projektu Wspólnej Infrastruktury Informatycznej Państwa oraz systemu ZUCH, który pełni funkcję centralnego katalogu zweryfikowanych usług chmurowych dla administracji. Ekspert Polcom wskazuje jednak, że wciąż brakuje bardziej zdecydowanych mechanizmów ograniczających vendor lock-in oraz preferujących otwarte standardy i interoperacyjność. Jednocześnie coraz wyraźniej widać, że kwestia suwerenności technologicznej staje się jednym z priorytetów polityki państwa.

Podczas Europejskiego Kongresu Finansowego premier Donald Tusk podkreślał, że suwerenność gospodarcza i technologiczna nie oznacza zamknięcia się przed światem, lecz odpowiedzialność za bezpieczeństwo państwa. Zwrócił również uwagę, że Polska pozostaje silnie uzależniona od importu rozwiązań cyfrowych, którego wartość w 2025 r. ma wynieść około 45 mld zł. Jak zaznaczył, państwo musi zachować możliwość świadomego wyboru technologii i budować kompetencje pozwalające na rozwój własnych rozwiązań.

Szczególne znaczenie ma również zapowiedziane przez rząd wprowadzenie tzw. testu suwerenności dla wybranych projektów i usług zamawianych przez administrację publiczną. Mechanizm ma pozwolić oceniać poziom niezależności technologicznej państwa, kontrolę nad danymi oraz wpływ zakupów na bezpieczeństwo cyfrowe kraju.

W praktyce oznacza to, że podobnie jak w energetyce czy przemyśle obronnym, również infrastruktura cyfrowa zaczyna być postrzegana jako element strategicznego bezpieczeństwa państwa.

Dziś pytanie o to, gdzie przetwarzane są dane i kto kontroluje infrastrukturę chmurową, przestaje być kwestią technologiczną staje się zagadnieniem bezpośrednio powiązanym z bezpieczeństwem państwa, odpornością gospodarki oraz zdolnością do prowadzenia suwerennej polityki cyfrowej. Stawka jest bezprecedensowa. Nie chodzi już wyłącznie o to, kto będzie generował przychody z usług chmurowych, lecz przede wszystkim o to, kto sprawuje kontrolę nad danymi, modelami AI i cyfrowymi fundamentami europejskiej gospodarki – wskazuje Albert Szczepaniak, Dyrektor Działu Bezpieczeństwa i Jakości w Polcom.

Konta gamingowe dzieci celem cyberprzestępców. Chodzi nie tylko o karty płatnicze

Już niedługo rozpoczynają się wakacje. Dla dzieci oznacza to więcej czasu na gry, media społecznościowe, komunikatory i nowe aplikacje. Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa zwracają jednak uwagę, że letni odpoczynek online wiąże się z ryzykiem, o którym mówi się znacznie rzadziej niż o ilości czasu spędzanego przed ekranem czy nieodpowiednich treściach w sieci – chodzi o kradzież tożsamości. Pierwszy wyciek danych dziecka może nastąpić na długo przed jego wejściem w dorosłość.

Platformy edukacyjne, konta gamingowe, komunikatory, chmury zdjęć, aplikacje mobilne – każde z tych miejsc gromadzi dane. W praktyce oznacza to, że zanim dziecko skończy szkołę podstawową, często posiada już kilka lub kilkanaście należących do niego lub powiązanych z nim kont połączonych z usługami online. Część z nich jest aktywna, część zapomniana, a część nadal zawiera dane osobowe, zdjęcia lub informacje kontaktowe.

Dane dzieci są szczególnie atrakcyjne dla cyberprzestępców, ponieważ mogą zachować swoją wartość przez wiele lat. W przeciwieństwie do danych dorosłych rzadziej są monitorowane pod kątem nadużyć, a ich nieuprawnione wykorzystanie może przez długi czas pozostać niezauważone. To sprawia, że informacje pozyskane dziś mogą zostać wykorzystane nawet po kilku latach. Statystyki są niepokojące – amerykańska Federalna Komisja Handlu (FTC) wskazuje, że w latach 2021–2024 liczba przypadków kradzieży tożsamości dzieci wzrosła o 40 proc.

– Problemem nie są pojedyncze dane, ale ich kumulacja. Dla przestępców nawet pozornie nieistotne informacje – jak nick w grze, adres e-mail czy szkoła – mogą być elementami większego profilu wykorzystywanego w atakach socjotechnicznych. Dane dzieci pozostają “przydatne” dla przestępców przez długi czas. To oznacza, że informacje zebrane dziś mogą zostać wykorzystane dopiero za kilka lat, kiedy ofiara nie będzie już pamiętała, gdzie i w jakim zakresie udostępniała swoje dane – podkreśla Kamil Sadkowski, analityk cyberbezpieczeństwa ESET.

Bomba z opóźnionym zapłonem

Kradzież tożsamości nie zawsze ma natychmiastowy wymiar finansowy. W przypadku dzieci i młodzieży, która często jest nieświadoma zagrożeń, konsekwencje mogą być długofalowe i obejmować m.in.:

  • zakładanie fałszywych profili w mediach społecznościowych i podszywanie się pod dziecko,
  • próby wyłudzeń finansowych przy wykorzystaniu skradzionej tożsamości,
  • nieautoryzowany dostęp do kont szkolnych i innych usług online.

O potencjalnym przejęciu danych lub kont dziecka mogą świadczyć m.in. problemy z logowaniem, nieautoryzowane zakupy, znikające przedmioty lub waluty w grach, powiadomienia o zmianie ustawień konta czy informacje od znajomych o podejrzanych wiadomościach wysyłanych z profilu dziecka.

W wakacje zostawiamy więcej „cyfrowych śladów”

Latem dzieci często spędzają więcej czasu online niż w trakcie roku szkolnego. Zakładają nowe konta, instalują gry, testują aplikacje i częściej komunikują się z nieznajomymi osobami. To właśnie wtedy rośnie liczba sytuacji, w których dochodzi do udostępniania danych – czasem świadomie, a czasem zupełnie przypadkowo. Zdjęcia z wakacji, relacje z wyjazdów, aktywność w grach czy wpisy w mediach społecznościowych mogą ujawniać informacje o wieku, lokalizacji, zainteresowaniach, szkole czy kręgu znajomych.

Przykładowo, wielu rodziców traktuje konta w grach jako niewinną rozrywkę. W praktyce mogą one zawierać znacznie więcej informacji, niż się wydaje.

– W jednym miejscu zbierane są: lista znajomych, historia zakupów, prywatne wiadomości oraz powiązany adres e-mail. Co niezwykle istotne, konta te bardzo często zawierają również podpięte karty płatnicze rodziców, co dla oszustów stanowi bezpośredni cel finansowy. Dla cyberprzestępców wartość mają również kontakty znajomych, prywatne wiadomości czy cyfrowe przedmioty kupowane w grach, które mogą zostać przejęte lub odsprzedane – wyjaśnia Kamil Sadkowski ESET.

Skalę zagrożenia zwiększa rozwój sztucznej inteligencji

Pojawienie się narzędzi AI sprawiło, że generowanie fałszywych tożsamości i przygotowanie wiarygodnego oszustwa jest dziś prostsze niż kiedykolwiek, a same profile mogą być trudniejsze do wykrycia przez systemy bezpieczeństwa. Fałszywe wiadomości mogą być pozbawione błędów językowych, dopasowane do wieku odbiorcy i kontekstu gier czy platform, z których korzysta dziecko. Coraz częściej cyberprzestępcy korzystają też z wygenerowanych głosów czy obrazów, które mogą uwiarygadniać próby wyłudzeń. Fałszywe wiadomości mogą dziś przypominać komunikaty z popularnych gier, platform społecznościowych czy aplikacji używanych przez dzieci, co zwiększa skuteczność prób wyłudzeń.

Tylko 1 proc. MŚP w UE rejestruje wzory. EUIPO wskazuje niewykorzystany potencjał

0
  • Jak wynika z najnowszego badania EUIPO, niemal trzech na czterech konsumentów w UE jest gotowych zapłacić więcej za produkty o lepszym wzornictwie.
  • Zwłaszcza młodsi konsumenci cenią jakościowy design. Aż 80% uważa, że to silny czynnik decyzyjny przy zakupie.
  • Również w Polsce wysoko ceni się jakościowe wzornictwo: 77% konsumentów jest skłonnych zapłacić więcej za lepiej zaprojektowane produkty.
  • Branże oparte na wzornictwie są szczególnie narażone na podrabianie produktów; szacuje się, że każdego roku straty spowodowane podrabianiem sięgają 12 mld EUR w branży odzieżowej oraz 2,7 mld EUR w branży torebek i biżuterii. Tylko w Polsce podróbki powodują straty w tych sektorach w wysokości ponad 660 mln EUR.
  • Ochrona wzorów przemysłowych pomaga walczyć z podróbkami i nielegalnymi kopiami oraz zwiększa konkurencyjność UE na rynku światowym.

Według najnowszego badania Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) wzornictwo produktu odgrywa pierwszoplanową rolę w podejmowaniu decyzji zakupowych przez konsumentów w całej Unii Europejskiej. Wraz ze wzrostem znaczenia wzornictwa jako czynnika wpływającego na decyzje konsumentów europejscy twórcy i przedsiębiorstwa narażeni są jednak na coraz większe ryzyko związane z podrabianiem produktów.

Wyniki najnowszego badania przeprowadzonego w całej Unii Europejskiej pokazują, że 72% europejskich konsumentów uważa wzornictwo produktu za istotny czynnik w podejmowaniu decyzji o zakupie. Około jedna trzecia (31%) respondentów stwierdziła, że wzornictwo ma dla nich duże lub ogromne znaczenie przy zakupie produktu. Co więcej, połowa konsumentów w UE ceni dobry design, a prawie trzy na cztery osoby (73%) są skłonne zapłacić więcej za produkt o lepszym wzornictwie.

Wzornictwo ma szczególne znaczenie dla młodszych konsumentów: 80% osób w wieku od 18 do 24 lat stwierdziło, że jest to ważny czynnik wpływający na ich decyzje zakupowe. Młodzi ludzie są również bardziej skłonni do płacenia wyższych cen za lepiej zaprojektowane produkty oraz do kojarzenia designu z pozytywnymi emocjami.

W odniesieniu do poszczególnych sektorów dane wskazują, że wzornictwo ma szczególne znaczenie w branży meblarskiej i modowej – aż 76% konsumentów w UE uważa je za bardzo ważne przy zakupie mebli, a 66% – przy zakupie odzieży i akcesoriów.

Wartość wzornictwa sprawia też jednak, że produkty są narażone na podrabianie i nielegalne kopiowanie, co nadal jest powszechne w głównych sektorach, takich jak moda, meblarstwo, elektronika i inne branże dóbr konsumpcyjnych.

João Negrão, dyrektor wykonawczy EUIPO, stwierdził:

– Europejskie wzornictwo stanowi jedną z naszych największych przewag konkurencyjnych. Kształtuje produkty, którym ufamy, które cenimy i z których korzystamy na co dzień, a zarazem pomaga przedsiębiorstwom wyróżnić się na rynku światowym. Badania potwierdzają, że konsumenci – zwłaszcza młodsze pokolenia – doceniają wartość dobrego wzornictwa. Ochrona wzorów przemysłowych daje twórcom pewność siebie potrzebną do wprowadzania innowacji, a przedsiębiorstwom przewagę konkurencyjną, przyczyniając się tym samym do wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, od których zależy gospodarka Europy.

Podrabianie – zagrożenie dla europejskiego wzornictwa

Podróbki, które naśladują wygląd oryginalnych produktów, stały się powszechne – zjawisko to jest spotęgowane rozwojem handlu elektronicznego i wpływem mediów społecznościowych. Około 13% Europejczyków przyznaje, że celowo kupiło podrobione produkty, a wśród młodszych konsumentów w wieku 15–24 lat odsetek ten wzrasta do 26%.

Według danych EUIPO branża modowa i odzieżowa, ściśle powiązana ze wzornictwem, ponosi szacunkowe straty w wysokości 12 mld EUR, a każdego roku w całej UE podrobione torebki, biżuteria i zegarki kosztują producentów oryginalnych produktów około 2,7 mld EUR w postaci utraconych przychodów ze sprzedaży. W Polsce podrabianie produktów powoduje rocznie straty w wysokości 549 mln EUR w branży odzieżowej i 117 mln EUR w branży torebek, biżuterii i zegarków.

Na tego rodzaju naruszenia szczególnie narażone są małe i średnie przedsiębiorstwa, ponieważ często dysponują niewielką liczbą charakterystycznych wzorów produktów oraz mają ograniczone możliwości monitorowania i egzekwowania swoich praw do wzorów.

Oprócz skutków ekonomicznych podrobione produkty mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów oraz dla środowiska, ponieważ często nie spełniają one norm bezpieczeństwa i jakości. Badania pokazują również, że handel podrobionymi towarami wiąże się ze zorganizowanymi grupami przestępczymi, a w niektórych przypadkach także z wyzyskiem pracowników.

Wzornictwo jako strategiczny atut biznesowy

Sektory oparte na wzornictwie stanowią znaczną część działalności gospodarczej i zatrudnienia w UE. Zatrudniają one około 28 milionów osób, co stanowi około 13% zatrudnienia w UE, oraz generują ponad 16% PKB UE.

Z badań EUIPO wynika ponadto, że małe przedsiębiorstwa, które rejestrują swoje wzory, generują o niemal 30% więcej przychodów na pracownika i wypłacają o prawie 25% wyższe wynagrodzenia niż te, które nie posiadają zarejestrowanych praw własności intelektualnej. Tymczasem pomimo tych korzyści jedynie około 1% MŚP w UE posiada prawa do zarejestrowanych wzorów.

Sztuczna inteligencja zmienia banki. KYC, AML i kredyty obsługiwane nawet pięć razy szybciej

Wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesach bankowych, efekty pierwszych wdrożeń realizowanych na dużą skalę oraz warunki niezbędne do dalszego rozwoju tej technologii były tematami debat prowadzonych przez ekspertów Deloitte podczas XVI Europejskiego Kongresu Finansowego. Przykłady prezentowane w trakcie wydarzenia pokazują, że rozwiązania oparte na AI pozwalają skrócić analizę dokumentacji kredytowej z blisko dziesięciu godzin do kilku minut, zwiększyć wydajność procesów KYC i AML nawet pięciokrotnie oraz automatyzować obsługę części spraw kierowanych do contact center. Coraz szersze zastosowanie takich technologii kieruje uwagę sektora finansowego na kwestie związane z danymi, infrastrukturą i technologiczną suwerennością, które będą miały wpływ na tempo dalszej transformacji.

Bankowość należy do branż, które najszybciej wdrażają narzędzia bazujące na generatywnej sztucznej inteligencji. Duże modele językowe już teraz wspierają analizę dokumentów, procesy kredytowe, działania związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy (AML i KYC), obsługę klientów czy zarządzanie reklamacjami. W efekcie AI wpływa zarówno na efektywność operacyjną, jak i na tempo podejmowania decyzji.

Trzy lata temu rozmawialiśmy głównie o eksperymentach, testowaniu modeli i poszukiwaniu zastosowań dla generatywnej sztucznej inteligencji. Kolejny etap przyniósł budowanie strategii i ocenę wartości biznesowej projektów. Dzisiaj natomiast mówimy o rozwiązaniach wdrożonych produkcyjnie oraz o procesach, w których AI realizuje zadania pod nadzorem człowieka. To bardzo dynamiczna zmiana – inne technologie potrzebowały wcześniej kilkunastu lat, aby osiągnąć podobny poziom dojrzałości – mówi Tomasz Filipek, CE GenAI Investment Programme Lead, Deloitte.

We wstępie do debaty „AI-first – przewaga konkurencyjna czy nowy wyścig zbrojeń w bankowości?”, prowadzonym przez Tomasza Filipka, zostały zaprezentowane konkretne dane i skala zmian zachodzących w organizacjach finansowych. W jednym z projektów prowadzonych przez Deloitte i wykorzystujących AI do wsparcia procesów kredytowych, analiza dokumentacji skróciła się z 9,8 godzin do między 4 a 10 minut. W obszarze reklamacji zastosowanie sztucznej inteligencji pozwoliło ograniczyć nakład pracy o około 60 proc., przy zachowaniu zgodności z wymogami regulatorów. Z kolei rozwiązania wspierające procesy KYC (know your customer) i AML (anti-money laundering) zwiększają wydajność pracy od trzech do pięciu razy.

AI-first nie oznacza wdrażania AI wszędzie

Jak podkreślano podczas debaty, źródło wartości stanowi zdolność organizacji do identyfikowania obszarów, w których AI może przynieść wymierne korzyści biznesowe.

Największym błędem byłoby rozpoczynanie transformacji od technologii. Punktem wyjścia powinien być problem biznesowy, który organizacja chce rozwiązać, oraz wartość, którą zamierza osiągnąć. Dopiero później należy zdecydować, czy sztuczna inteligencja jest właściwym narzędziem. Takie podejście pozwala skutecznie priorytetyzować projekty i koncentrować inwestycje tam, gdzie mogą przynieść największy efekt dla organizacji, pracowników i klientów – mówi Paweł Spławski, partner, Financial Crime Leader, Deloitte.

W trakcie dyskusji wskazano trzy główne obszary wykorzystania sztucznej inteligencji w bankowości: automatyzację procesów, wsparcie pracowników oraz udogodnienia tworzone z myślą o klientach. Szczególnie szybko rozwija się drugi z tych obszarów. Narzędzia generatywnej AI wspierają przygotowywanie analiz, dokumentów i prezentacji, a także przyspieszają wyszukiwanie informacji.

Wiele uwagi poświęcono zmianom zachodzącym w sposobie pracy. Sztuczna inteligencja przejmuje część zadań administracyjnych i analitycznych, dzięki czemu pracownicy mogą poświęcać więcej czasu na działania wymagające wiedzy eksperckiej, oceny sytuacji i podejmowania decyzji. Oznacza to również nowe wymagania kompetencyjne. Większego znaczenia nabierają umiejętność krytycznej oceny wyników generowanych przez modele i zadawania właściwych pytań.

Postęp w dziedzinie AI stawia także przed instytucjami finansowymi nowe wyzwania związane z bezpieczeństwem i nadzorem. Dlatego obok zasady „know your customer” coraz częściej pojawia się również „know your model”, oznaczająca konieczność rozumienia sposobu działania wykorzystywanych narzędzi oraz stałej kontroli jakości podejmowanych przez nie działań.

Suwerenność technologii priorytetem

Tematem drugiej debaty, której gospodarzem był Deloitte, została kwestia stworzenia warunków umożliwiających dalszy rozwój sztucznej inteligencji. W dyskusji zwracano uwagę, że AI staje się nową warstwą infrastruktury gospodarczej.

Rozmowa o AI nie dotyczy już wyłącznie modeli, agentów czy kolejnych zastosowań biznesowych. Na pierwszy plan wysuwają się pytania o to, gdzie przechowywane są dane, kto kontroluje infrastrukturę, jak zarządzać kosztami mocy obliczeniowej i w jaki sposób budować odporność organizacji na rosnącą zależność od globalnych dostawców technologii. Sztuczna inteligencja powinna być traktowana jako jeden z obszarów strategicznych nie tylko dla sektora finansowego, ale również dla całej gospodarki – mówi Michał Pieprzny, partner, CE Technology & Transformation, Consulting Market Leader for Poland, CE Nvidia Alliance Leader.

Jednym z najważniejszych zagadnień poruszanych podczas debaty „Suwerenna AI bez iluzji: kontrola kosztów, danych i bezpieczeństwa w skali” była kwestia technologicznej suwerenności. W centrum dyskusji znalazło się zagadnienie dostępu do infrastruktury obliczeniowej. Uczestnicy zwracali uwagę, że dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji będzie wymagał coraz większych zasobów energetycznych, co stawia przed Polską i Europą wyzwanie związane z zapewnieniem stabilnych, dostępnych i konkurencyjnych cenowo źródeł energii. Podkreślano, że bez inwestycji w infrastrukturę energetyczną trudno będzie budować długoterminową przewagę konkurencyjną oraz bezpiecznie skalować AI.

Wskazywano również na rosnącą rolę sektora finansowego jako użytkownika technologii AI oraz potencjalnego źródła finansowania inwestycji niezbędnych do budowy jej fundamentów. Dyskutowano także o ryzyku nadmiernego uzależnienia od pojedynczych dostawców technologii i potrzebie budowania bardziej zdywersyfikowanego oraz odpornego ekosystemu cyfrowego.

Popyt na kredyty mieszkaniowe nadal rośnie. Wartość zapytań wyższa o 32,7 proc. rok do roku

W maju 2026 r. wartość zapytań o kredyty mieszkaniowe wzrosła o 32,7 proc. rok do roku – wynika z najnowszego odczytu BIK Indeksu Popytu na Kredyty Mieszkaniowe. Oznacza to, że w przeliczeniu na dzień roboczy banki i SKOK-i przesłały do Biura Informacji Kredytowej zapytania o kredyty mieszkaniowe na kwotę o blisko jedną trzecią wyższą niż w maju 2025 r.

Dane BIK potwierdzają utrzymujące się ożywienie na rynku finansowania zakupu mieszkań. W maju 2026 r. o kredyt mieszkaniowy wnioskowało 45,09 tys. osób. Rok wcześniej było to 38,57 tys. osób, co oznacza wzrost o 16,9 proc. rok do roku. W porównaniu z kwietniem br. liczba wnioskujących zwiększyła się o 6,7 proc.

Średnia kwota kredytu nadal powyżej pół miliona złotych

Wzrost wartości indeksu wynika nie tylko z większej liczby wnioskodawców, ale również z rosnącej średniej wartości wnioskowanego kredytu. W maju 2026 r. wyniosła ona 505,59 tys. zł. To o 8,1 proc. więcej niż w maju 2025 r.

Średnia wartość wnioskowanego kredytu pozostaje więc powyżej symbolicznej granicy 500 tys. zł. Jednocześnie była minimalnie niższa niż w rekordowym marcu 2026 r. – spadek wobec marca wyniósł 0,2 proc.

Wysoka średnia kwota wniosku kredytowego pokazuje, że potrzeby finansowe osób kupujących mieszkania pozostają duże. Może to wynikać zarówno z poziomu cen nieruchomości, jak i z faktu, że część klientów stara się o finansowanie wyższych kwot po poprawie zdolności kredytowej.

BIK: dobra sytuacja popytowa, ale dynamika będzie spadać

Zdaniem BIK majowe dane wskazują na dobrą sytuację popytową na rynku kredytów mieszkaniowych. Jednocześnie analitycy zwracają uwagę, że w kolejnych miesiącach roczna dynamika wzrostu może stopniowo maleć.

– O dobrej sytuacji popytowej świadczy większa o blisko 17 proc. rok do roku liczba osób wnioskujących o kredyt mieszkaniowy w maju tego roku. Dynamika ta jednak z miesiąca na miesiąc będzie spadała, co jest bezpośrednio związane z efektem bazy, tzn. w kolejnych miesiącach będziemy porównywać się do miesięcy już z okresu ożywienia na rynku kredytów mieszkaniowych – zaznacza dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk Grupy BIK.

Efekt bazy oznacza, że kolejne odczyty będą odnoszone do miesięcy, w których rynek kredytowy był już wyraźnie aktywniejszy niż wcześniej. W praktyce może to obniżać roczne tempo wzrostu indeksu, nawet jeśli sam popyt pozostanie relatywnie wysoki.

Liczba wnioskodawców kluczowa dla kolejnych odczytów

Według BIK za majowy wynik indeksu odpowiadają dwa podstawowe czynniki: większa liczba osób składających wnioski kredytowe oraz wyższa przeciętna wartość wnioskowanego kredytu. W kolejnych miesiącach większe znaczenie dla wartości indeksu może mieć jednak przede wszystkim liczba wnioskujących.

– Za wartość majowego odczytu BIK Indeksu Popytu na Kredyty Mieszkaniowe odpowiadają dwa czynniki: rosnąca liczba wnioskujących i rosnąca kwota wnioskowanego kredytu. Ponieważ większy wpływ na wartość Indeksu będzie miała w kolejnych miesiącach liczba wnioskodawców, która prawdopodobnie ukształtuje się na poziomie 40–45 tys., to nawet przy wzroście średniej kwoty, wartość Indeksu w kolejnych miesiącach będzie spadać, co nie będzie oczywiście oznaczało pogorszenia koniunktury na rynku kredytów mieszkaniowych – tłumaczy główny analityk Grupy BIK.

Oznacza to, że niższa dynamika indeksu w następnych miesiącach nie musi być interpretowana jako sygnał osłabienia rynku. Jeżeli liczba osób ubiegających się o kredyt utrzyma się w przedziale 40–45 tys. miesięcznie, popyt nadal będzie można uznać za wysoki.

Rynek kredytów mieszkaniowych pozostaje w fazie ożywienia

Majowy odczyt BIK wpisuje się w obraz rynku, który pozostaje znacznie bardziej aktywny niż rok wcześniej. Wzrost liczby wnioskodawców pokazuje, że część gospodarstw domowych wróciła do planów zakupu mieszkania finansowanego kredytem. Znaczenie mają tu m.in. oczekiwania dotyczące stóp procentowych, poziom wynagrodzeń, ceny mieszkań oraz dostępność ofert bankowych.

Jednocześnie wysoka średnia kwota wnioskowanego finansowania wskazuje, że zakup mieszkania nadal wymaga dużego zaangażowania kredytowego. Dla banków oznacza to większą wartość potencjalnej akcji kredytowej, ale dla klientów – konieczność spełnienia wymogów zdolności kredytowej przy zobowiązaniach przekraczających przeciętnie pół miliona złotych.

BIK Indeks Popytu na Kredyty Mieszkaniowe jest wskaźnikiem mierzącym zainteresowanie kredytami mieszkaniowymi w Polsce. Pokazuje zmianę wartości wniosków kredytowych składanych przez klientów indywidualnych w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. Indeks jest wykorzystywany przez analityków i instytucje finansowe do oceny trendów na rynku kredytów hipotecznych oraz prognozowania przyszłej akcji kredytowej.

W ciągu pięciu lat wpłynęło ponad 2,6 tys. skarg na komorników, głównie od dłużników

W ciągu pięciu ostatnich lat zarejestrowano ponad 2,6 tys. spraw skargowych w Krajowej Radzie Komorniczej. Dotyczą one głównie sposobu prowadzenia czynności egzekucyjnych oraz przewlekłości postępowań. Składają je przede wszystkim dłużnicy, a rzadziej robią to wierzyciele. W analizowanym okresie było ponad 400 dochodzeń dyscyplinarnych, a 820 – odmów wszczęcia ww. dochodzenia. Ponadto odnotowano 231 wniosków o ukaranie skierowanych przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy KRK.

Z danych Krajowej Rady Komorniczej (KRK) wynika, że w latach 2021-2025 zarejestrowano nieco ponad 2,6 tys. spraw skargowych. Najczęściej dotyczą one sposobu prowadzenia czynności egzekucyjnych (np. zajęć, doręczeń, kontaktu z kancelarią) oraz przewlekłości postępowań. Zdecydowaną większość skarg składają dłużnicy, rzadziej – wierzyciele, a sporadycznie pochodzą one od innych instytucji.

– Według ustawy o komornikach sądowych, zakres kompetencji KRK, w tym w kwestii nadzoru nad działalnością komorników sądowych, jest ściśle określony. Z przepisów wynika, że nadzór samorządowy, jak i administracyjny nad działalnością sądowych organów egzekucyjnych nie może wkraczać w działania wchodzące w zakres nadzoru judykacyjnego. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, iż bardzo duża ilość skarg dotyczy właśnie zagadnień z materii, która winna być przedmiotem badania przez organ sprawujący nadzór judykacyjny nad czynnościami komorników, czyli najczęściej właściwy sąd rejonowy, przyjąć należy, że skarg jest raczej dużo – komentuje dr Grzegorz Julke, radca prawny i adiunkt w Katedrze Postępowania Cywilnego Uniwersytetu Gdańskiego.

Jak stwierdza Przemysław Małecki, rzecznik prasowy Krajowej Rady Komorniczej, ww. liczba skarg w latach 2021-2025 powinna być oceniana jako umiarkowana, zwłaszcza w zestawieniu ze skalą czynności dokonywanych przez komorników w całym kraju – ponad 21 milionów rocznie. Ekspert podkreśla, że skarga stanowi uprawnienie procesowe strony i nie jest równoznaczna z naruszeniem prawa.

– Taka liczba skarg wynikać może z nieświadomości uczestników postępowania, a więc dłużników i wierzycieli lub innych instytucji, co do kompetencji organu samorządu komorniczego w zakresie badania prawidłowości czynności egzekucyjnych czy też zachowań komorników. Znaczenie może również mieć przekonanie, że wniesienie tego rodzaju skargi wpłynie na dalszy przebieg postępowania egzekucyjnego – dodaje ekspert Uniwersytetu Gdańskiego.

Według danych KRK, w analizowanym pięcioleciu było trochę ponad tysiąc postępowań wyjaśniających prowadzonych przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy KRK. Stanowią one pierwszy etap, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego. W tym czasie stwierdzono 820 odmów wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego. W 2022 roku było ich 74, czyli o ponad 100 mniej niż w pozostałych latach (2021 rok – 178, 2023 rok – 193, 2024 rok – 193 i 2025 rok – 182).

– Odmowy wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego najczęściej wynikają z braku podstaw do stwierdzenia przewinienia dyscyplinarnego – np. gdy skarga dotyczy czynności zgodnych z przepisami lub rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądowej, a nie dyscyplinarnej. Istotne są również przypadki, gdy zarzuty nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Natomiast różnica w 2022 roku może mieć charakter statystyczny lub wynikać ze specyfiki wpływu spraw w danym okresie, np. struktury skarg, a nie z jednej, dominującej przyczyny – analizuje Przemysław Małecki.

W omawianym pięcioleciu były 404 dochodzenia dyscyplinarne prowadzone przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy KRK. W ubiegłym roku ich liczba wzrosła o prawie 97% w porównaniu z 2024 rokiem, ostatnio odnotowano ich 118, a wcześniej – 60. Według Przemysława Małeckiego, ten wzrost rdr. może wynikać m.in. z większej liczby spraw wymagających pogłębionej analizy, zmian organizacyjnych lub większej aktywności uczestników postępowań. Jak stwierdza rzecznik prasowy KRK, to nie musi oznaczać więcej naruszeń, lecz raczej większą skuteczność identyfikacji spraw wymagających formalnego dochodzenia.

– Liczba dochodzeń dyscyplinarnych oraz wzrost ich liczby w 2025 roku świadczy z całą pewnością o rzetelnym podejściu samorządu komorniczego do wszelkiego rodzaju sygnałów dotyczących nieprawidłowości w działaniach komorników sądowych. Zadaniem samorządu zawodowego jest kształtowanie prawidłowego wizerunku jego członków oraz eliminowanie wszelkich nieprawidłowości, które mogą stawiać w złym świetle wszystkie osoby wykonujące zawód komornika sądowego – analizuje dr Julke.

Do tego po danych widać, że w latach 2021-2025 było 231 wniosków o ukaranie skierowanych przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy KRK. Najczęściej orzekane kary to upomnienie, nagana, kara pieniężna, a w poważniejszych przypadkach – nawet wydalenie z zawodu.

– Liczba ponad 200 wniosków o ukaranie odzwierciedla sprawy, w których zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał skierowanie sprawy do sądu dyscyplinarnego. Jest to kwestia wymogu spełnienia określonych przesłanek prawnych i dowodowych. W wielu przypadkach zarzuty nie znajdują potwierdzenia lub mają charakter procesowy, a nie dyscyplinarny – mówi rzecznik prasowy KRK.

Czasem w środowisku prawniczym pojawiają się opinie, że trudno o ww. wniosek i faktyczne ukaranie za niewłaściwe zachowanie. Jak podkreśla dr Grzegorz Julke, nie wydaje się, by przyczyną ilości wniosków była tzw. solidarność zawodowa. Również kwestie dowodowe nie mają tu znaczenia. Według eksperta, trudno jednoznacznie ocenić, czy liczba wniosków kierowanych do Komisji Dyscyplinarnej jest duża, czy też mała. Wpływają na to m.in. liczba komorników sądowych, prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz czynności podejmowanych przez komorników sądowych, a także aktywność podmiotów uczestniczących w postępowaniach egzekucyjnych czy też wykonujących czynności w zakresie nadzoru nad komornikami sądowymi.

– Teza o trudności w uzyskaniu ukarania nie oddaje w pełni specyfiki postępowań dyscyplinarnych. Ich celem jest rzetelne ustalenie stanu faktycznego i ocena zgodności działania z prawem, przy zachowaniu gwarancji procesowych. Każda sprawa jest indywidualnie analizowana, a decyzje opierają się na dowodach, nie na samym fakcie złożenia skargi. System ten ma zapewnić zarówno ochronę uczestników postępowań, jak i rzetelność oceny działań komorników – podsumowuje Przemysław Małecki.

Banki mają uprościć obsługę spraw spadkowych. UOKiK wskazuje problemy

0

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny oczekuje od największych banków w Polsce usprawnienia procedur dotyczących obsługi spadkobierców. Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów trafiały skargi od osób, które po śmierci bliskich napotykały trudności w uzyskaniu informacji o środkach na rachunkach, zobowiązaniach kredytowych czy dostępie do dokumentacji bankowej. Zastrzeżenia dotyczyły m.in. przewlekłości procedur, żądania dodatkowych dokumentów, opóźniania wypłat oraz niejasnych zasad postępowania w przypadku dziedziczenia długów.

UOKiK sprawdził procedury największych banków

Prezes UOKiK przeprowadził postępowania wyjaśniające wobec największych banków działających w Polsce. Urząd analizował, w jaki sposób instytucje finansowe realizują obowiązki informacyjne związane m.in. z dyspozycją wkładem na wypadek śmierci oraz jak obsługują spadkobierców po śmierci kredytobiorców.

Postępowania objęły procedury stosowane przez Alior Bank, Bank Millennium, Bank Pekao, BNP Paribas Bank Polska, Credit Agricole Bank Polska, ING Bank Śląski, mBank, PKO Bank Polski, Santander Bank Polska, Santander Consumer Bank oraz VeloBank.

Z ustaleń UOKiK wynika, że problemy mogą wynikać z nieprecyzyjnych procedur, braku jednolitych standardów obsługi spraw spadkowych oraz niewystarczającego przygotowania pracowników banków do prowadzenia takich spraw.

Spadkobiercy skarżyli się na przewlekłość i niejasne wymagania

Jak wskazuje UOKiK, skargi konsumentów miały powtarzalny charakter. Spadkobiercy zgłaszali problemy z uzyskaniem dostępu do środków zgromadzonych na rachunkach zmarłych osób, a także z otrzymaniem informacji o ich zobowiązaniach kredytowych.

Do najczęściej zgłaszanych problemów należały opóźnienia w przekazywaniu informacji o stanie środków lub zadłużenia, przewlekłość wypłat mimo przedstawienia dokumentów potwierdzających nabycie spadku, żądanie kolejnych dokumentów oraz odmowa dostępu do historii rachunku lub dokumentacji kredytowej.

Konsumenci informowali również o przypadkach natychmiastowego stawiania kredytów w stan wymagalności po uzyskaniu przez bank informacji o śmierci klienta. Według zgłoszeń wiązało się to niekiedy z naliczaniem dodatkowych kosztów, bez pozostawienia spadkobiercom odpowiedniego czasu na reakcję.

„Środki na rachunku mogą być realnym wsparciem po stracie bliskiej osoby”

Prezes UOKiK zwraca uwagę, że pieniądze pozostawione na rachunku bankowym zmarłego często mają dla rodziny znaczenie nie tylko formalne, ale również praktyczne. Mogą być potrzebne do organizacji pogrzebu, uregulowania bieżących zobowiązań czy obsługi produktów kredytowych.

– Dla wielu rodzin środki pozostawione na rachunku zmarłego są nie tylko częścią spadku, ale też realnym wsparciem w trudnym okresie po stracie bliskiej osoby. Często są niezbędne do organizacji pogrzebu czy obsługi bieżących produktów kredytowych zmarłej osoby. Dlatego tak ważne jest, aby spadkobiercy mogli sprawnie uzyskać niezbędne informacje i załatwić formalności po przedstawieniu wymaganych dokumentów – powiedział Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Urząd wskazuje, że problemem są również rozbieżne informacje przekazywane przez banki podczas kolejnych kontaktów ze spadkobiercami. Zgłoszenia dotyczyły także wymogu osobistego stawiennictwa wszystkich spadkobierców w jednym miejscu i czasie, co w praktyce może znacząco utrudniać zakończenie sprawy.

Banki mają uprościć procedury i poprawić komunikację

Prezes UOKiK skierował do banków wystąpienia, w których wskazał oczekiwane standardy postępowania wobec spadkobierców. Urząd oczekuje od instytucji finansowych informacji o działaniach, jakie zostaną podjęte w celu wyeliminowania zidentyfikowanych problemów.

Wśród oczekiwanych zmian UOKiK wymienia m.in. uproszczenie procedur, zapewnienie jasnych i jednolitych informacji dla spadkobierców oraz lepsze przygotowanie pracowników banków do obsługi spraw spadkowych. Zastrzeżenia Urzędu dotyczą także niewystarczającego informowania klientów o możliwości złożenia dyspozycji wkładem na wypadek śmierci.

Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci pozwala klientowi banku wskazać osoby, którym po jego śmierci bank ma wypłacić określone środki z rachunku, w granicach przewidzianych przepisami. Zdaniem UOKiK konsumenci powinni być o takiej możliwości informowani w sposób jasny i zrozumiały.

UOKiK: śmierć bliskiej osoby nie może oznaczać labiryntu procedur

Tomasz Chróstny podkreśla, że sprawy spadkowe w bankach powinny być prowadzone w sposób sprawny i przewidywalny. W ocenie UOKiK rodzina zmarłego klienta nie powinna być obciążana niejasnymi wymogami ani wielomiesięcznym oczekiwaniem na dostęp do należnych środków.

– Śmierć bliskiej osoby nie może oznaczać dla rodziny wciągnięcia w wir niejednoznacznych i niejednolitych procedur. Z sygnałów kierowanych do Urzędu wynika, że część spadkobierców przez wiele miesięcy pozostaje bez dostępu do środków należnych w ramach spadku, mimo że wcześniej przekazali bankowi wszystkie wymagane dokumenty. Takie sytuacje nie powinny mieć miejsca, dlatego liczymy na to, że banki przeanalizują swoje procedury i wprowadzą rozwiązania ułatwiające klientom uporządkowanie spraw finansowych po bliskich zmarłych – powiedział Prezes UOKiK.

Działania UOKiK nie oznaczają jeszcze stwierdzenia naruszeń przez poszczególne banki, ale wskazują na obszary wymagające poprawy. Urząd oczekuje, że sektor bankowy ujednolici i uprości praktyki dotyczące obsługi spadkobierców, tak aby po przedstawieniu wymaganych dokumentów mogli oni szybciej uzyskać informacje i dostęp do środków należnych w ramach spadku.

Biofund wniesie projekt multiQure do Pure Biologics. W grze emisja do 50 mln akcji

multiQure, nowatorski projekt przełomowej terapii RNAi na chorobę Huntingtona, zbliża się do giełdy wielkimi krokami. Biofund, główny inwestor projektu, podpisał umowę inwestycyjną z Pure Biologics, w ramach której zobowiązał się do wprowadzenia aportem do Spółki innowacyjnej platformy RNAi. W zamian otrzyma nowe akcje, które będą stanowiły docelowo 49,99% udziału w Akcjonariacie Spółki po ich rejestracji. Dodatkowo, Pure Biologics w ramach umowy zobowiązała się do wyemitowania do 50 mln nowych akcji, aby pozyskać środki na rozwój projektu multiQure, co jest warunkiem realizacji wspomnianej umowy. Jednocześnie Spółka podpisała umowę konwersji z ACRX, swoim kluczowym akcjonariuszem, który zobowiązał się do konwersji pożyczki udzielonej Pure Biologics w zamian za akcje. Decyzje w sprawie emisji wspomnianych akcji, a co za tym idzie realizacji podpisanych umów, zostaną podjęte przez NWZA Spółki zwołane na 10 czerwca br.

Tomasz Nocuń, szef projektu multiQure
Tomasz Nocuń, szef projektu multiQure

Umowa Biofund z Pure Biologics to dla nas przełomowy moment, który otwiera przed projektem multiQure nową, ambitną przyszłość. Już dziś akcjonariusze Spółki podejmą kluczową decyzję, która będzie istotnym driverem dalszego rozwoju projektu. Wierzymy, że wniesienie platformy multiQure do już notowanego podmiotu pozwoli nie tylko w pełni wykorzystać jej potencjał, ale przede wszystkim zapewni dotychczasowym oraz nowym akcjonariuszom Pure Biologics silną ekspozycję na światowy rynek terapii genowych przeciwko chorobie Huntingtona, którego potencjał szacowany jest na dziesiątki miliardów dolarów. To szansa na budowę wartości dla inwestorów w obszarze, w którym zapotrzebowanie na skuteczne terapie jest ogromne – komentuje Tomasz Nocuń, szef projektu multiQure.

Na podstawie umowy inwestycyjnej Biofund Capital Management zobowiązał się do wprowadzenia aportem do Spółki projektu multiQure w zamian za nowo wyemitowane akcje serii Q. W przypadku pozytywnej decyzji NWZA Biofund będzie posiadał po dojściu emisji do skutku 49,99% akcji Spółki. Jednocześnie, Pure Biologics podpisała umowę konwersji z ACRX, swoim kluczowym akcjonariuszem, który zobowiązał się do konwersji udzielonej pożyczki w zamian za objęcie nowo emitowanych akcji serii R celem obniżenia jej zadłużenia. Dodatkowo, Pure Biologics zobowiązała się do przeprowadzenia emisji akcji serii S, w ramach której zamierza pozyskać środki na rozwój projektu multiQure. Warunkiem dojścia umów do skutku jest pozytywna decyzja NWZA Spółki. Jednocześnie, wszystkie ustalenia mają charakter warunkowy tzn. brak zgody WZA na realizację jednej uchwały powoduje automatyczny brak dojścia do skutku innych uchwał dotyczących emisji.

W przypadku uzyskania zgody akcjonariuszy, Spółka dokona zmiany nazwy na multiQure, co stanowić będzie zwieńczenie procesu jej przekształcenia. Zabezpieczone finansowanie oraz pozyskanie nowych inwestorów pozwolą na koncentrację zasobów operacyjnych i kapitałowych na rozwoju projektu multiQure, który już dziś uznawany jest za jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie programów RNAi rozwijanych na rynku biotechnologicznym.

Zgoda nadchodzącego walnego zgromadzenia otworzy furtkę do zupełnie nowego rozdziału rozwoju terapii genowych przeciwko chorobie Huntingtona. Będziemy mogli, już w ramach spółki publicznej, zebrać finansowanie na udowodnienie działania naszej terapii z kategorii „best-in-class” poprzez podanie jej pierwszym pacjentom, co zamierzamy zrealizować już w 2027 r. – dodaje Tomasz Nocuń.

Sztandarowym aktywem w portfolio multiQure jest platforma RNAi, rewolucyjna terapia na chorobę Huntingtona i inne choroby poliglutaminowe. Technologia opracowana przez multiQure uderza w przyczynę choroby, zatrzymując jej postęp, a przy odpowiednio wczesnym i właściwym zastosowaniu ma potencjał zapobiegania wystąpieniu jej objawów. Kolejną ogromną zaletą jest jednorazowy charakter zabiegu. Potencjał ekonomiczny projektu był przedmiotem wyceny ekspertów firmy Baker Tilly, którzy oszacowali jego wartość na obecnym etapie na 111,3 mln USD, co w przeliczeniu na PLN wynosi ponad 400 mln zł.

Choroba Huntingtona należy do grupy ciężkich, postępujących schorzeń neurodegeneracyjnych o podłożu genetycznym. Obecnie nie istnieje zarejestrowana terapia pozwalająca na skuteczne zatrzymanie rozwoju choroby, dlatego rozwój nowych metod leczenia pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej neurologii.

Rynki liczą na odbicie, ale pewna jest tylko zmienność. USD traci, giełdy odbijają

Wtorkowy handel przebiega pod dyktando poprawy rynkowego sentymentu. Jeżeli na Bliskim Wschodzie poza groźbami nie zaczną latać pociski, to możliwa będzie kontynuacja odbicia. Przynajmniej do momentu publikacji danych inflacyjnych z USA (jutro), następnie decyzji EBC (czwartek), a wreszcie kończąc tydzień historycznym debiutem SpaceX na Wall Street. Pewna w najbliższych dniach jest tylko jedna rzecz: zmienność.

Ropa wierzy w pokój, gaz niekoniecznie

Podobno na Bliskim Wschodzie znowu panuje „rozejm”. Przynajmniej taki przekaz płynie od Donalda Trumpa, który według doniesień ma coraz mniej cierpliwości do premiera Binjamina Netanjahu. Ze strony Iranu aktualnie płyną głównie groźby, ale dalsza ofensywa Izraela w Libanie może zniweczyć proces negocjacyjny. Na ten moment jednak hulaj dusza, konfliktu nie ma, więc cena ropy znowu spada. Kto by się przejmował, że fizycznie z Zatoki Perskiej dalej surowiec co najwyżej przecieka, zamiast płynąć wartkim strumieniem. Kontrakty na główne benchmarki wyznaczają czerwcowe minima, europejski Brent jest poniżej 93 USD, a amerykański WTI poniżej 90 USD. Co ciekawe o wiele mniej optymistycznie wygląda rynek gazu ziemnego, który kontynuuje wzrosty. Europejski benchmark TTF zyskuje dziś 3% i cena za MWh utrzymuje się powyżej 50 euro. W przeciwieństwie do ropy naftowej w tym przypadku coraz trudniej pudrować rzeczywistość, gdy wypełnienie magazynów na Starym Kontynencie jest poniżej średniej. A właśnie teraz powinien trwać proces ich zapełniania przed kolejnym sezonem zimowym. Chociaż rynki żyją oczekiwaniami, to czasem nadchodzi moment, kiedy muszą zmierzyć się z rzeczywistością. Chyba że realne porozumienie na Bliskim Wschodzie naprawdę jest na wyciągnięcie ręki, ale takie oczekiwanie trudno wciąż nazwać rzeczywistym.

Chiny mocno, Niemcy tak sobie

Dzisiejszy kalendarz makro można podsumować stwierdzeniem: Chińczycy znowu się cieszą, Europejczycy nawet trochę też. Chiny pokazały bardzo mocny raport o handlu zagranicznym, który przebił i tak wysokie oczekiwania. W ujęciu rocznym import wzrósł o 27,4%, a eksport o 19,4%, co przełożyło się na dodatni bilans handlowy na poziomie powyżej 105 mld USD. Nie zabierając chwały Państwu Środka (no może trochę) warto jednak zdać sobie sprawę z faktu niskiej bazy w okresie odniesienia. Równo rok temu wojna handlowa między USA a Chinami była w swoim najgorętszym momencie, co sprawiło, że te same wskaźniki znajdowały się bardzo nisko (import był nawet pod kreską). Nie do końca też można mieć pewność, jak gładko przebiega przeformatowanie chińskiej gospodarki z pozycji fabryki świata do silnego rynku wewnętrznego (co może potwierdzać utrzymywanie się przewagi importu nad eksportem). Chińczycy zdaje się porzucili też strategię słabej waluty, ponieważ juan wobec dolara jest najsilniejszy od początku 2023 roku (kurs USD/CNY to 6,77 CNY).

Niektórzy analitycy narzekają na dzisiejsze dane z Niemiec, ale chyba nie potrafią wyjść po prostu spod wrażenia danych z Chin. Rzeczywiście nadwyżka handlowa RFN (za kwiecień) na poziomie 14,5 mld EUR nie zachwyca, ale nie jest też daleka od średniej z ostatnich lat. Dodatkowo w kwietniu (w ujęciu miesięcznym) oczekiwano spadków zarówno importu, jak i eksportu, a zobaczyliśmy wzrosty na poziomie odpowiednio 1,2% i 0,9%. Nicht toll, aber auch nicht schlecht. Gorzej wypadła produkcja przemysłowa, która rok do roku spadła o 0,5%, ale miesiąc do miesiąca wzrosła o 0,4%. Czy Niemcy wyszli ze stagnacji? W żadnym wypadku, ale też nie są w tragicznej sytuacji. Czy w końcu ujrzymy efekt rządowej stymulacji? Byłaby to dobra wiadomość dla całej UE.

Wtorkowy handel, czyli USD pod presją

Poprawa sentymentu rozlewa się we wtorek po rynkach. Zaczęły mocno już azjatyckie giełdy, z liderem w postaci odrabiającego ogromne straty z poniedziałku koreańskiego KOSPI (+7,6%). W zielonej Europie jest spokojniej, chociaż +2% w Mediolanie na pewno robi wrażenie. Za rynkami bazowymi podążą Warszawa, gdzie WIG20 o godz. 13 zyskuje blisko 1%. A skoro lepsze nastroje, to na forexie traci dolar amerykański. Kurs EUR/USD sięga już 1,157 USD i tym samym zbliża się do ważnego obszaru. Wcześniej odgrywał on rolę wsparcia, więc teraz naturalnie może zadziałać jako opór przed dalszymi zwyżkami. Na razie jednak USD jest pod presją, dzięki czemu kurs dolara jest blisko 3,66 zł. Kurs euro natomiast nie oddala się od 4,24 zł. Na FX pozostaje przynajmniej jedna waluta, która nie potrafi skorzystać na słabszym „zielonym”. Jen pozostaje jednym z najbardziej negatywnych bohaterów ostatnich miesięcy. Już nawet poziom 160 na USD/JPY, wskazywany jako punkt obrony przez Bank Japonii i japoński rząd, przestał być straszakiem. Aktualnie kurs tej pary balansuje właśnie wokół tej wartości.

Rekordowa dywidenda ORLENU. Spółka wypłaci 8 zł na akcję, łącznie 9,3 mld zł

0

Dywidenda ORLEN za 2025 r. wyniesie, zgodnie ze strategią, 8 zł na jedną akcję, a na jej wypłatę spółka przeznaczy łącznie 9,3 mld zł. Taką decyzję podjęli akcjonariusze spółki, przychylając się do wcześniejszej rekomendacji Zarządu ORLEN. Dzień dywidendy ustalono na 18 czerwca 2026 roku, a termin jej wypłaty na 25 czerwca br.

Akcjonariusze ORLEN przyjęli także sprawozdania finansowe koncernu i zadecydowali o udzieleniu absolutorium obecnemu Zarządowi ORLEN, wyrażając poparcie dla kierunku strategicznej transformacji i budowy silnego koncernu.

– Rekordowa dywidenda i dynamiczny rozwój to efekt realizacji strategii, która zamienia ambicje w konkretne rezultaty. Konsekwentnie inwestujemy w przyszłość, wzmacniamy bezpieczeństwo energetyczne Polski i regionu, jednocześnie budując trwałą wartość dla akcjonariuszy. Dzięki temu ORLEN nie tylko rośnie, ale także wyznacza kierunek zmian dla całego sektora. Od momentu ogłoszenia strategii „Energia jutra zaczyna się dziś” rynek potwierdza słuszność obranej przez nas drogi, a zaufanie inwestorów przekłada się na systematyczny, już niemal 200-proc. wzrost wartości koncernu – mówi Ireneusz Fąfara, Prezes Zarządu ORLEN.

Dywidenda na rekordowym poziomie 8 zł na akcję jest odzwierciedleniem bardzo dobrej i stabilnej kondycji ORLEN. Potwierdza ją także długoterminowy rating Moody’s utrzymany na poziomie A3 z perspektywą stabilną, wskazujący m.in. na dużą płynność finansową oraz odporność koncernu na zmienność cen surowców.

ORLEN w minionym roku przeznaczył na inwestycje ok. 32,6 mld zł. W tym roku planuje zwiększyć nakłady inwestycyjne do 36,3 mld zł, realizując strategiczne projekty wspierające transformację energetyczną i wzmacniające bezpieczeństwo energetyczne Polski oraz regionu. Spółka koncentruje się m.in. na zwiększaniu wydobycia gazu, rozwoju nisko- i zeroemisyjnej energetyki, w tym morskich farm wiatrowych, a także na rozwoju paliw alternatywnych i oferty detalicznej.

Maj przełomowy dla rynku nieruchomości komercyjnych. Wolumen transakcji podwoił wynik z początku roku

Wyniki polskiego rynku nieruchomości komercyjnych po pierwszych 5 miesiącach 2026 roku są wręcz imponujące – wolumen transakcji jest na poziomie około 2,3 miliarda euro zrealizowanych w ok. 50 transakcjach (na podstawie szacunkowych danych dla ogłoszonych transakcji). Sam maj przyniósł wynik ok. 1,1 miliarda euro, co stanowi podwojenie wolumenu odnotowanego w pierwszych 4 miesiącach 2026 roku. Powyższy rezultat potwierdza bardzo dobrą kondycję oraz dynamikę polskiego rynku.

Wysoki majowy wolumen zawdzięczamy głównie dwóm transakcjom: finalizacji przełomowej transakcji na rynku najmu instytucjonalnego (PRS), której wartość przekroczyła 560 milionów euro (sprzedaż przez Resi4Rent 18 aktywów do Vantage Development), a także zamknięciu transakcji portfelowej w sektorze magazynowym, gdzie Ares Management nabył 5 nieruchomości w ramach SIM portfolio (wartość transakcji powyżej 200 milionów euro).

Co więcej, od początku roku w każdym z czterech głównych sektorów nieruchomości komercyjnych zrealizowano przynajmniej jedną transakcję o wartości przekraczającej 100 mln euro. W rezultacie, średnia wartość transakcji znacznie wzrosła, przy mniejszej płynności niż w analogicznym okresie w 2025 roku.

Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce tuż przed połową 2026 roku

Sektor magazynowy ciągle liderem

W I kwartale 2026 roku sektor magazynowy odpowiadał za najwyższy (44%) udział w rynku pod względem zrealizowanego wolumenu. Po 5 miesiącach sektor ten nadal utrzymuje się na pozycji lidera z wolumenem szacowanym na ponad 700 milionów euro. Wynik ten jest w głównej mierze rezultatem zamknięcia dwóch transakcji portfelowych: sprzedaży portfolio Raben do WP Carey w ramach umowy „sale and leaseback” oraz wcześniej wspomnianej majowej transakcji – przejęciu SIM portfolio przez Ares Management. Umowy te świadczą o stopniowym ożywieniu na rynku transakcji portfelowych, które wyraźnie zwiększają wolumen.

Konsensus cenowy między sprzedającymi a kupującymi staje się coraz bardziej powszechny, co znajduje odzwierciedlenie w ożywieniu aktywności inwestycyjnej w sektorze magazynowym, napędzanej przede wszystkim napływem kapitału zagranicznego. Dodatkowo, przewidywana zmiana wyceny starszych obiektów magazynowych może być czynnikiem przyczyniającym się do kolejnych wzrostów w sektorze.

„Niezmiennie ogromnym zainteresowaniem inwestorów cieszą się aktywa zabezpieczone długoterminowymi umowami najmu. Inwestorzy poszukują stabilnych i przewidywalnych przepływów pieniężnych, w tym transakcji typu „sale and leaseback”, które pozostają istotnym elementem rynku.” – dodaje Bartłomiej Krzyżak, Co-Head of Investment Department

Sektor handlowy na drugim miejscu

Sektor handlowy plasuje się na 2 miejscu po 5 miesiącach z wynikiem ponad 0,5 miliarda euro i może pochwalić się największą liczbą zrealizowanych transakcji w tym okresie. Z kolei największą sfinalizowaną umową była sprzedaż 8 centrów handlowych Auchan do węgierskiej grupy Adventum.

W samym maju właściciela zmieniły 4 parki handlowe i 1 centrum handlowe – Pasaż Łódzki, który został pozyskany przez czeskiego inwestora, Crestpoint Capital Partners, debiutującego na polskim rynku nieruchomości.

Pod względem liczby zrealizowanych transakcji w sektorze handlowym, za połowę odpowiadały parki handlowe i małe parki „convenience”. Największą transakcją tego typu aktywami pozostaje sprzedaż przez Trei Real Estate 7 obiektów do Ares & Slate Asset Management w ramach większego portfolio.

„Przedmiotami sprzedaży były również wolnostojące obiekty handlowe. Sektor handlowy w Polsce niezmiennie cieszy się dużym zainteresowaniem inwestorów. Szeroka oferta sprawia, że rynek inwestycji w nieruchomości handlowe jest dostępny zarówno dla mniejszych podmiotów z kapitałem krajowym, jak i dla globalnych graczy, którzy celują w całe portfele lub aktywa o większej skali.” – komentuje Artur Czuba, Director, Investment Department.

Sektor biurowy zdominowany przez polskich inwestorów

Największą transakcją w sektorze biurowym w tym roku i jednocześnie jedyną przekraczającą w tym sektorze wolumen 100 milionów euro jest sprzedaż warszawskiego Royal Wilanów przez Capital Park Group do Wood & Company, w której to transakcji Avison Young świadczył dla kupującego kompleksowe doradztwo inwestycyjne i techniczne.

Transakcje nieruchomościami biurowymi w samym maju były zdominowane przez polski kapitał (3 na 4 transakcje), który w tym roku inwestuje głównie w aktywa biurowe. Wszystkie majowe transakcje dotyczyły budynków biurowych zlokalizowanych w miastach regionalnych. Dominacja miast regionalnych pod kątem liczby sfinalizowanych transakcji widoczna jest od początku roku, włączając dwie transakcje typu „prime” w Krakowie: Brain Park A i The Park Kraków.

„Biorąc pod uwagę transakcje znajdujące się obecnie w zaawansowanej fazie negocjacji, czy to w Warszawie czy też w miastach regionalnych, przewidujemy, że wartość inwestycji w sektorze biurowym w 2026 roku utrzyma się na poziomie roku ubiegłego, a może go nawet przekroczyć – w zależności od tempa finalizacji procesów. Obserwujemy zwiększoną aktywność inwestycyjną w tym sektorze i powrót inwestorów do tego typu aktywów.” – Marcin Purgal, Co-Head of Investment Department

Prognozy

Polska jest pozytywnie postrzegana przez inwestorów jako stabilna gospodarczo, z solidnymi fundamentami, charakteryzująca się przewidywalnymi ramami prawnymi oraz bezpiecznym, transparentnym i płynnym rynkiem. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, obserwujemy zwiększoną aktywność inwestorów zachodnich, zwłaszcza z Francji. Jednocześnie dalej widoczny jest znaczący udział kapitału pochodzącego z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Czech, Węgier, ale też krajów bałtyckich. Dostrzegamy też pierwsze oznaki reaktywacji inwestorów azjatyckich.

W ciągu ostatnich dwóch lat istotnie zaktywizował się kapitał krajowy, co widać nie tylko w ilości, ale również wielkości transakcji. Mamy nadzieję, że ten trend umocni się i polski kapitał docelowo utrzyma wysoki poziom zaangażowania w sektorze nieruchomości komercyjnych.

Oczekujemy, że rok 2026 przyniesie wyniki lepsze niż poprzedni, przy pozytywnych perspektywach rynkowych i silnych prognozach wzrostu.

Były lider Google dołącza do grona prelegentów Tech Race Summit

Tech Race Summit organizowany przez SOFTSWISS ogłosił pierwszego keynote speakera premierowej edycji wydarzenia, które odbędzie się 10 września 2026 roku w Warszawie. Do grona prelegentów dołącza Andrey Doronichev – były menedżer Google i założyciel startupu Optic.

Podczas konferencji przedstawiciele branży technologicznej będą rozmawiać o tym, jak największe firmy przygotowują się na zmiany związane z rozwojem AI, infrastruktury IT, cyberbezpieczeństwa i produktów cyfrowych, oraz o tym, jak te procesy wpłyną na przyszłość sektora technologicznego.

Przez ponad dekadę Andrey Doronichev był związany z Google, gdzie współtworzył produkty wykorzystywane przez miliardy użytkowników na całym świecie. Odegrał ważną rolę w rozwoju YouTube Mobile, a następnie kierował projektami z obszaru rzeczywistości wirtualnej, w tym Google Cardboard i Daydream. Obecnie rozwija Optic – firmę wykorzystującą sztuczną inteligencję i zaawansowane systemy obliczeniowe do wspierania badań nad nowymi lekami.

Podczas Tech Race Summit Doronichev wygłosi prelekcję poświęconą wpływowi sztucznej inteligencji na różne branże oraz na rynek pracy. Jego udział wpisuje się w ideę wydarzenia, którego celem jest stworzenie przestrzeni do rozmowy o technologicznych i biznesowych konsekwencjach wdrażania AI.

– Tech Race Summit powstał z myślą o ludziach, którzy na co dzień rozwiązują złożone problemy technologiczne i chcą aktywnie uczestniczyć w rozmowie o przyszłości branży. Andrey Doronichev współtworzył produkty używane każdego dnia przez miliardy ludzi i z perspektywy lidera obserwował najważniejsze zmiany, jakie zachodziły w technologii konsumenckiej w ostatnich latach. To właśnie takie doświadczenia chcemy wnosić do dyskusji podczas naszego wydarzenia – mówi Sergey Kastukevich, Chief Technology Officer w SOFTSWISS.

Tech Race Summit to konferencja organizowana przez SOFTSWISS, która zgromadzi inżynierów, liderów technologicznych, specjalistów infrastruktury oraz zespoły produktowe. Uczestnicy będą rozmawiać o tym, jak organizacje radzą sobie z rosnącą złożonością systemów technologicznych, wyzwaniami w obszarze cyberbezpieczeństwa oraz szybkim tempem wdrażania AI w działalności biznesowej i produktach cyfrowych.

Program wydarzenia obejmie trzy ścieżki tematyczne:

  • Vision Track – wystąpienia i dyskusje poświęcone AI, infrastrukturze, cyberbezpieczeństwu oraz strategii technologicznej;
  • Solution Track – sesje techniczne i studia przypadków prezentowane przez inżynierów oraz architektów rozwijających nowoczesne systemy cyfrowe;
  • Experiment Track – praktyczne demonstracje, prezentacje nowych narzędzi i niestandardowych podejść do projektowania oraz rozwoju technologii.

Organizatorzy spodziewają się około tysiąca uczestników reprezentujących sektor technologiczny i biznesowy. W programie potwierdzono już udział prelegentów i ekspertów z takich firm jak AWS, Oracle, Cloudflare, Google, Fastly, Gcore oraz ScyllaDB.

Tech Race Summit odbędzie się 10 września 2026 roku w Warszawie. Bilety Early Bird są już dostępne na stronie wydarzenia

O SOFTSWISS

SOFTSWISS to międzynarodowa marka technologiczna, która w 2025 roku obchodziła 16-lecie działalności. Główne partnerskie centra rozwoju, z którymi współpracuje firma, znajdują się w Warszawie i Poznaniu. Łączna liczba ekspertów pracujących nad produktami marki, w tym tych, którzy pracują zdalnie, przekracza 2000.

Firmy w Polsce widzą poprawę koniunktury, ale inwestują ostrożnie. Koszty pracy nadal największą barierą

Dane GUS za maj pokazują poprawę nastrojów gospodarczych w większości regionów i sektorów. Przedsiębiorcy lepiej oceniają koniunkturę, szczególnie w zakwaterowaniu i gastronomii, handlu hurtowym oraz sektorze informacji i komunikacji. Jednocześnie firmy nadal wskazują na wysokie koszty zatrudnienia, niepewność gospodarczą i ostrożne podejście do nowych nakładów. W efekcie gospodarka regionalna wysyła sygnały ożywienia, ale przedsiębiorcy wciąż inwestują selektywnie i przede wszystkim tam, gdzie mogą szybko poprawić efektywność działania.

Koniunktura gospodarcza / maj 2026

Opracowanie na podstawie raportu wojewódzkiego GUS oraz tablic XLSX dotyczących wskaźników koniunktury i kierunków inwestowania, maj 2026 r.

W maju 2026 r. oceny koniunktury gospodarczej poprawiły się rok do roku we wszystkich analizowanych obszarach gospodarki. Najlepsze nastroje panowały w zakwaterowaniu i gastronomii, informacji i komunikacji oraz handlu hurtowym. Słabszy obraz utrzymywał się w przemyśle, transporcie i budownictwie.

Najświeższy raport wojewódzki pokazuje gospodarkę, która wychodzi z pesymizmu nierównym tempem. W części branż wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury R-BCI jest już dodatni, co oznacza przewagę pozytywnych ocen przedsiębiorców. Jednocześnie kilka sektorów pozostaje poniżej zera, a więc wciąż przeważają tam oceny negatywne.

Najbardziej optymistycznie sytuację oceniały firmy z zakwaterowania i gastronomii. Ogólnopolski R-BCI dla tej sekcji wyniósł 14,7 pkt. Dodatnie wartości odnotowano także w informacji i komunikacji oraz w handlu hurtowym. W przetwórstwie przemysłowym, transporcie i gospodarce magazynowej oraz budownictwie wskaźnik pozostawał ujemny.

Najważniejsze liczby:
  • 14,7 pkt – R-BCI w zakwaterowaniu i gastronomii, najwyższy wynik wśród analizowanych sektorów.
  • 14 województw – tyle regionów miało dodatni R-BCI w handlu hurtowym.
  • 12 województw – w tylu regionach poprawiła się koniunktura r/r w budownictwie oraz zakwaterowaniu i gastronomii.
  • 76,0% firm przemysłowych wskazało maszyny, urządzenia i narzędzia jako kierunek inwestowania w 2026 r.

Gdzie koniunktura jest najlepsza?

Najmocniejszy wynik ogólnopolski odnotowało zakwaterowanie i gastronomia. To sektor szczególnie wrażliwy na popyt konsumencki i sezonowość, dlatego dodatni odczyt może sugerować lepsze oczekiwania przed okresem wakacyjnym. Wysokie wartości w informacji i komunikacji wskazują z kolei, że firmy cyfrowe nadal oceniają sytuację relatywnie korzystnie, choć różnice regionalne są bardzo duże.

Sektor R-BCI Polska, maj 2026 Zmiana r/r, pkt Województwa z dodatnim R-BCI Województwa z poprawą r/r Najwyższy wynik R-BCI Najniższy wynik R-BCI
Przetwórstwo przemysłowe -4,1 2,3 7,0 10,0 MAŁOPOLSKIE 9,0 KUJAWSKO-POMORSKIE -8,9
Budownictwo -1,3 2,3 9,0 12,0 PODLASKIE 12,4 ŚWIĘTOKRZYSKIE -11,1
Handel hurtowy 3,0 0,8 14,0 9,0 PODKARPACKIE 11,3 LUBUSKIE -13,4
Handel detaliczny 0,0 -0,2 5,0 9,0 WARMIŃSKO-MAZURSKIE 14,1 OPOLSKIE -21,9
Transport i gospodarka magazynowa -1,1 0,3 7,0 9,0 POMORSKIE 7,9 OPOLSKIE -23,9
Zakwaterowanie i gastronomia 14,7 1,2 13,0 12,0 PODKARPACKIE 44,9 ŁÓDZKIE -6,1
Informacja i komunikacja 8,1 -0,6 9,0 8,0 PODLASKIE 26,8 LUBUSKIE -38,8

Kliknięcie nagłówka sortuje kolumnę. Pole nad tabelą filtruje wyniki.

R-BCI według sektorów w maju 2026 r.
R-BCI według sektorów w maju 2026 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS.

Poprawa r/r nie wszędzie oznacza optymizm

W danych widać istotną różnicę między poprawą a poziomem koniunktury. Budownictwo poprawiło się rok do roku w 12 województwach, ale ogólnopolski wskaźnik nadal wyniósł -1,3 pkt. Podobna sytuacja występuje w przemyśle, gdzie wzrost r/r objął 10 województw, lecz R-BCI dla Polski pozostał ujemny.

Najbardziej pozytywny zasięg regionalny miał handel hurtowy. Dodatni R-BCI wystąpił tam w 14 województwach, choć ogólnopolski wynik wyniósł tylko 3,0 pkt. Oznacza to, że optymizm jest szeroki, ale w wielu regionach umiarkowany.

Sektor Lider wojewódzki R-BCI Najsłabsze województwo R-BCI
Przetwórstwo przemysłowe MAŁOPOLSKIE 9,0 KUJAWSKO-POMORSKIE -8,9
Budownictwo PODLASKIE 12,4 ŚWIĘTOKRZYSKIE -11,1
Handel hurtowy PODKARPACKIE 11,3 LUBUSKIE -13,4
Handel detaliczny WARMIŃSKO-MAZURSKIE 14,1 OPOLSKIE -21,9
Transport i gospodarka magazynowa POMORSKIE 7,9 OPOLSKIE -23,9
Zakwaterowanie i gastronomia PODKARPACKIE 44,9 ŁÓDZKIE -6,1
Informacja i komunikacja PODLASKIE 26,8 LUBUSKIE -38,8
Liczba województw z dodatnim R-BCI i poprawą r/r.
Liczba województw z dodatnim R-BCI i poprawą r/r. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS.

Koszty zatrudnienia nadal obciążają firmy

Najczęściej wskazywaną barierą prowadzenia działalności pozostają koszty zatrudnienia. W maju 2026 r. były one szczególnie dotkliwe w zakwaterowaniu i gastronomii, budownictwie, transporcie oraz handlu detalicznym. W wielu branżach istotna pozostaje też niepewność ogólnej sytuacji gospodarczej.

To ważny sygnał dla oceny kolejnych miesięcy. Sama poprawa nastrojów nie musi automatycznie przełożyć się na szybki wzrost inwestycji, jeżeli przedsiębiorcy nadal obawiają się kosztów, popytu i niestabilności otoczenia regulacyjnego.

Sektor Koszty zatrudnienia Niepewność sytuacji gospodarczej Wysokie obciążenia na rzecz budżetu
Przetwórstwo przemysłowe 58,4% 44,2% 39,1%
Budownictwo 65,8% 39,9% 49,7%
Handel hurtowy 55,3% 51,1% 42,2%
Handel detaliczny 62,4% 43,7% 41,1%
Transport i gospodarka magazynowa 60,9% 50,4% 41,3%
Zakwaterowanie i gastronomia 69,1% 49,9% 48,0%
Informacja i komunikacja 53,3% 42,3% 39,6%

Inwestycje: modernizacja zamiast ekspansji

Plany inwestycyjne przedsiębiorstw są selektywne. W przemyśle zdecydowanie dominuje modernizacja parku maszynowego – maszyny, urządzenia techniczne i narzędzia wskazało 76,0% firm. W transporcie najważniejszym kierunkiem są środki transportu, wskazane przez 44,0% przedsiębiorstw. W informacji i komunikacji liderem jest sprzęt komputerowy i telekomunikacyjny.

Jednocześnie w kilku sektorach bardzo wysoki jest odsetek firm bez planów inwestycyjnych. Dotyczy to m.in. zakwaterowania i gastronomii, budownictwa, handlu hurtowego i handlu detalicznego. To pokazuje, że część przedsiębiorstw wybiera raczej utrzymanie bieżącej działalności niż zwiększanie skali nakładów.

Sektor Najczęściej wskazywany kierunek Odsetek Procesy Szkolenia Licencje / software ICT B+R Maszyny i narzędzia Nieruchomości Transport Brak planów
Przetwórstwo przemysłowe Maszyny, urządzenia i narzędzia 76,0% 13,5% 12,8% 5,6% 15,9% 15,2% 76,0% 19,6% 9,6% 13,8%
Budownictwo Brak planów inwestycyjnych 42,6% 10,3% 15,2% 3,7% 10,6% 1,8% 36,3% 14,3% 22,0% 42,6%
Handel hurtowy Brak planów inwestycyjnych 42,1% 16,8% 13,4% 6,7% 14,4% 4,5% 23,5% 13,7% 17,8% 42,1%
Handel detaliczny Brak planów inwestycyjnych 39,2% 14,6% 15,9% 5,0% 22,0% 1,4% 26,2% 21,0% 12,3% 39,2%
Transport i gospodarka magazynowa Środki transportu 44,0% 11,7% 10,6% 6,7% 12,9% 1,7% 25,6% 11,9% 44,0% 30,6%
Zakwaterowanie i gastronomia Brak planów inwestycyjnych 45,6% 13,0% 21,5% 1,1% 12,7% 0,1% 32,9% 10,9% 3,0% 45,6%
Informacja i komunikacja Sprzęt komputerowy i telekomunikacyjny 39,1% 23,2% 25,4% 17,6% 39,1% 19,1% 12,3% 4,3% 4,7% 26,1%
Wybrane kierunki inwestowania w 2026 r.
Wybrane kierunki inwestowania w 2026 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS.

Wniosek: gospodarka odbija, ale bez euforii

Majowe dane pokazują poprawę nastrojów, ale nie wskazują jeszcze na jednoznaczny, równomierny przełom. Najlepiej radzą sobie sektory usługowe związane z turystyką, gastronomią, komunikacją i handlem hurtowym. Sektory bardziej kosztowe, kapitałochłonne lub zależne od popytu inwestycyjnego nadal pozostają ostrożniejsze.

Z perspektywy przedsiębiorstw kluczowe będą najbliższe miesiące. Jeśli poprawa popytu utrzyma się, a presja kosztowa nie będzie rosła, dodatnie oceny mogą rozszerzyć się na kolejne regiony. Na razie jednak dane sugerują przede wszystkim ostrożne odbicie: firmy widzą poprawę, ale nadal bardzo uważnie kontrolują wydatki i inwestycje.

Źródło: GUS, „Koniunktura gospodarcza. Raport wojewódzki 2026”, maj 2026; tablice XLSX: „Wskaźniki koniunktury gospodarczej według województw” oraz „Główne kierunki inwestowania w bieżącym roku według województw”.

Łukasz Krystman dołącza do The Heart jako Dyrektor ds. Partnerstw Strategicznych

  • Łukasz Krystman, dyrektor z ponad 27-letnim doświadczeniem w bankowości – w Polsce i w Londynie – dołącza do The Heart jako Dyrektor ds. Partnerstw Strategicznych. W nowej roli będzie budował strategiczne relacje z instytucjami finansowymi i otwierał kolejne możliwości biznesowe dla The Heart oraz spółek z jego portfolio.
  • Przez całą karierę związany z Citibankiem, Łukasz przeszedł drogę od ról technologicznych przez zarządzanie produktami kredytowymi, marketingiem i cyfrowymi kanałami obsługi, aż po stanowiska dyrektorskie w obszarze transformacji cyfrowej i doświadczeń klientów. Ostatnie cztery lata spędził w Londynie, odpowiadając za transformację działalności detalicznej Citibank UK.
  • Dołączenie Łukasza to element wzmocnienia oferty The Heart dla sektora bankowego i finansowego – obszaru, z którego wywodzi się venture builder i w którym zbudował swoje pierwsze spółki m.in. Digital Gateways czy VASBOX.

Z Citibanku do venture buildingu

The Heart ogłasza dołączenie Łukasza Krystmana do zespołu Commerce w roli Dyrektora ds. Partnerstw Strategicznych. Łukasz Krystman przez ponad 27 lat budował doświadczenie w globalnej bankowości – od początku kariery zawodowej związany z Citibankiem, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Przeszedł drogę od ról technologicznych i projektowych przez zarządzanie produktami kredytowymi i marketingiem, aż po stanowiska dyrektorskie w obszarach transformacji cyfrowej, doświadczeń klientów i strategii.

Jako Head of Digital Product w Citi Handlowy projektował nową platformę bankowości internetowej i strategię cyfrową banku, wdrażał płatności natychmiastowe (BLIK) i europejską dyrektywę PSD2. Ostatnie cztery lata spędził w Londynie jako Director of Digital Transformation & Customer Experience w Citibank UK, gdzie odpowiadał za kompleksową transformację działalności detalicznej banku – od optymalizacji portfela klientów i procesów operacyjnych, po zapewnienie zgodności regulacyjnej w ścisłej współpracy z regulatorem.

W The Heart Łukasz Krystman będzie odpowiadał za budowanie partnerstw z korporacjami z sektora finansowego w modelu corporate venture buildingu – inicjując projekty, w których bank lub instytucja finansowa współtworzy z The Heart dedykowane rozwiązania technologiczne odpowiadające na realne wyzwania branży.

– Po latach pracy w globalnej instytucji finansowej The Heart to naturalne miejsce, żeby spojrzeć na bankowość z drugiej strony. Znam specyfikę podejmowania decyzji i wdrażania innowacji w tym środowisku i wiem, jakie produkty mają realne szanse, żeby w nim zadziałać. Ta perspektywa pozwoli mi budować partnerstwa, w których The Heart zaprojektuje i stworzy rozwiązania praktycznie odpowiadające na potrzeby sektora finansowego: od optymalizacji procesów i efektywności kanałów obsługi klienta, przez wdrażanie narzędzi opartych na AI, po rozwiązania z obszaru zgodności regulacyjnej. Moją rolą będzie również wspieranie spółek z portfolio The Heart w ich rozwoju oraz  nawiązywaniu strategicznych partnerstw – komentuje Łukasz Krystman, Dyrektor ds. Partnerstw Strategicznych w The Heart.

Powrót do fintechowych korzeni

Dołączenie Łukasza Krystmana wpisuje się w świadome wzmacnianie oferty The Heart dla sektora bankowego i finansowego. Venture builder od początku swojej działalności – zapoczątkowanej w 2016 roku – rozwijał innowacje w tym obszarze. To właśnie fintechowe projekty ukształtowały sposób, w jaki The Heart współpracuje z dużymi instytucjami – łącząc zwinność startupową z realiami regulacyjnymi i korporacyjnymi branży. Dziś The Heart wnosi do tego doświadczenia dodatkową warstwę: ekspertyzę w budowaniu produktów opartych na nauce i zaawansowanej technologii, coraz częściej poszukiwanych również przez banki i instytucje finansowe.

Bankowość stoi dziś przed wyzwaniami, które trafiają wprost w obszary ekspertyzy The Heart: implementacja AI, cyberbezpieczeństwo, optymalizacja procesów, nowe modele obsługi klienta. Łukasz Krystman, który przez niemal trzy dekady działał wewnątrz globalnych struktur bankowych, dołącza do The Heart właśnie po to, by te dwa światy – potrzeby sektora finansowego i metodologię venture buildingu – skutecznie ze sobą łączyć.

Przez ostatnie lata świadomie budowaliśmy kompetencje w deep tech i komercjalizacji nauki i teraz widzimy wyraźną synergię z sektorem finansowym. Innowacje, których dziś szukają banki i instytucje finansowe – w obszarze AI, cyberbezpieczeństwa czy nowych modeli obsługi klienta – coraz częściej wyrastają wprost z badań naukowych i zaawansowanej technologii. Z Łukaszem poznaliśmy się przy realizowanym przez nas projekcie fintechowym dla Citibanku i już wtedy było widać, że rozumie ten sektor w sposób, którego trudno nauczyć się inaczej niż przez lata pracy od środka. Jestem przekonany, że jego doświadczenie pozwoli nam budować partnerstwa z bankami i instytucjami finansowymi na zupełnie nowym poziomie. The Heart wyrósł z fintechu i to właśnie budowanie spółek technologicznych dla sektora finansowego nauczyło nas, czym naprawdę jest venture building. Cieszę się, że teraz robimy to z dużo silniejszym zespołem i dużo dojrzalszym modelem – dodaje Jędrzej Iwaszkiewicz, CCO w The Heart.

Corporate venture building – wspólne budowanie innowacji

Corporate venture building to model, w którym The Heart wspólnie z korporacją tworzy nowe biznesy technologiczne: od zidentyfikowania szansy rynkowej, przez szybką walidację i budowę produktu, po uruchomienie i skalowanie. Korporacja wnosi wiedzę branżową, dostęp do rynku i zasoby; The Heart dostarcza metodologię, interdyscyplinarny zespół i szybkość działania. Efektem bywa innowacyjny projekt lub pilotaż – ale często również niezależna spółka. Tak powstały m.in. Digital Gateways, czy flatte dla Develii – obok dziesiątek projektów realizowanych z takimi firmami jak Saint-Gobain, BGK czy Mastercard. Z Łukaszem Krystmanem w zespole The Heart aktywnie rozbudowuje tę ofertę w kierunku banków i instytucji finansowych.

W Polsce pracuje już ponad 1,14 mln cudzoziemców. Najwięcej z Ukrainy, ale szybko rośnie liczba pracowników z Kolumbii i Indii

Jak wynika z najnowszych danych GUS, na koniec grudnia 2025 r. w Polsce pracowało 1,141 mln cudzoziemców. W skali roku oznacza to wzrost o 7,2% (o 77,1 tys. osób). Z kolei w porównaniu z listopadem 2025 r. liczba zatrudnionych obcokrajowców zwiększyła się o 3,1 tys., czyli o 0,3%.

Cudzoziemcy stanowili 6,9 proc. wszystkich osób wykonujących pracę w Polsce. Rok wcześniej ich udział wynosił 6,8 proc.

Ukraińcy nadal najliczniejszą grupą

Największą grupę cudzoziemców pracujących w Polsce stanowili obywatele Ukrainy. Na koniec grudnia 2025 r. było ich 771,8 tys., czyli 67,6 proc. wszystkich pracujących obcokrajowców.

W ujęciu rocznym liczba pracujących obywateli Ukrainy wzrosła o 57,6 tys., czyli o 8,1 proc. W porównaniu z listopadem 2025 r. zwiększyła się o 0,3 proc.

Drugą najliczniejszą grupą byli obywatele Białorusi. Pracę w Polsce wykonywało 118,9 tys. Białorusinów, co odpowiadało 10,4 proc. całej populacji pracujących cudzoziemców. Ich liczba wzrosła rok do roku o 1,2 proc., ale była o 0,6 proc. niższa niż miesiąc wcześniej.

Łącznie cudzoziemcy wykonujący pracę w Polsce pochodzili z ponad 150 państw.

Szybko rośnie liczba pracowników z Kolumbii i Indii

Choć dominującą grupą pozostają obywatele Ukrainy, dane pokazują stopniową dywersyfikację kierunków migracji zarobkowej. Wśród wybranych obywatelstw największą dynamikę wzrostu odnotowano w przypadku Kolumbii.

Liczba obywateli Kolumbii wykonujących pracę w Polsce wzrosła w ciągu roku o 21,3 proc., czyli o 3,4 tys. osób. W przypadku obywateli Indii wzrost wyniósł 9,1 proc., co oznaczało przyrost o 1,9 tys. osób.

Więcej było także pracujących obywateli Filipin – o 3,2 proc., czyli o 0,5 tys. osób. Spadek odnotowano natomiast wśród obywateli Gruzji. Ich liczba zmniejszyła się o 3,4 proc., czyli o 0,9 tys. osób.

Cudzoziemcy są młodsi od polskich pracowników

Z danych wynika, że cudzoziemcy wykonujący pracę w Polsce są wyraźnie młodsi od pracujących obywateli Polski. Średni wiek pracującego cudzoziemca wynosił na koniec grudnia 2025 r. 38,2 roku. W przypadku obywateli Polski było to 43,5 roku.

Mediana wieku wyniosła odpowiednio 37 lat dla cudzoziemców i 43 lata dla obywateli Polski. Wśród obywateli Ukrainy mediana wieku sięgnęła 38 lat, natomiast wśród cudzoziemców z pozostałych państw – 36 lat.

Mężczyźni stanowili 59,8 proc. cudzoziemców wykonujących pracę w Polsce. To o 0,3 pkt proc. więcej niż rok wcześniej. Wśród obywateli Ukrainy udział mężczyzn wynosił 52,6 proc., natomiast wśród cudzoziemców z pozostałych państw – 74,9 proc.

Najwięcej pracujących cudzoziemców w regionie warszawskim

Największa koncentracja cudzoziemców wykonujących pracę występowała w regionie warszawskim stołecznym. Mieszkało tam 20,3 proc. wszystkich pracujących obcokrajowców.

Najmniej cudzoziemców mieszkało w regionie świętokrzyskim – 0,8 proc. Dane regionalne nie obejmują 39 tys. osób mieszkających za granicą.

Wysokie liczby pracujących cudzoziemców odnotowano również w regionach o dużym znaczeniu przemysłowym i usługowym, m.in. na Dolnym Śląsku, w Wielkopolsce, na Śląsku, w Małopolsce i na Pomorzu.

Agencje pracy, przemysł i transport

Najwięcej cudzoziemców pracowało w sekcji administrowanie i działalność wspierająca. Obejmuje ona m.in. działalność agencji pracy. Na koniec grudnia 2025 r. w tej branży pracę wykonywało 226,9 tys. cudzoziemców. To o 8,3 tys. więcej niż rok wcześniej, czyli o 3,8 proc.

Drugim największym sektorem było przetwórstwo przemysłowe, gdzie pracowało 208,3 tys. cudzoziemców. W ujęciu rocznym liczba ta wzrosła o 13,6 tys., czyli o 7 proc.

Na trzecim miejscu znalazły się transport i gospodarka magazynowa. W tej sekcji pracowało 156 tys. cudzoziemców, o 6,7 tys. więcej niż rok wcześniej. Wzrost wyniósł 4,5 proc.

We wszystkich sekcjach PKD najliczniejszą grupą cudzoziemców pozostawali obywatele Ukrainy.

W niektórych branżach cudzoziemcy to już znacząca część pracowników

Największy udział cudzoziemców wśród wszystkich osób wykonujących pracę odnotowano w administrowaniu i działalności wspierającej. Obcokrajowcy stanowili tam 25,3 proc. pracujących. To o 0,4 pkt proc. więcej niż rok wcześniej.

W zakwaterowaniu i gastronomii udział cudzoziemców wyniósł 17,8 proc. W transporcie i gospodarce magazynowej było to 15,1 proc.

W pozostałych sekcjach udział cudzoziemców nie przekraczał 12 proc., a w trzech sekcjach był niższy niż 1 proc.

Prawie 440 tys. cudzoziemców tylko na umowach cywilnoprawnych

GUS podał również, że 439,6 tys. cudzoziemców wykonywało pracę wyłącznie na podstawie umów zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych. To o 6,1 proc. więcej niż rok wcześniej. W porównaniu z listopadem 2025 r. liczba ta pozostała zasadniczo bez zmian.

Dane obejmują osoby zatrudnione w gospodarce narodowej oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umów zlecenia i podobnych umów, jeżeli podlegały ubezpieczeniom społecznym lub zdrowotnym. Nie obejmują natomiast umów o dzieło oraz pomocy przy zbiorach.

Od stycznia 2025 r. badana populacja obejmuje także właścicieli, współwłaścicieli i dzierżawców gospodarstw indywidualnych oraz pomagających członków ich rodzin.

Rynek pracy coraz bardziej zależny od migracji

Dane za grudzień 2025 r. potwierdzają rosnącą rolę cudzoziemców w polskiej gospodarce. Liczba obcokrajowców wykonujących pracę była o 17,1 proc. wyższa niż na koniec stycznia 2023 r.

Wzrost ten wpisuje się w szersze tendencje na rynku pracy: niedobory kadrowe, starzenie się krajowej siły roboczej oraz duże zapotrzebowanie na pracowników w przemyśle, transporcie, usługach, gastronomii i sektorze agencji zatrudnienia.

Choć podstawą zagranicznej podaży pracy nadal pozostają obywatele Ukrainy, coraz większe znaczenie mają również pracownicy z państw pozaeuropejskich. Szczególnie widoczny jest wzrost liczby obywateli Kolumbii i Indii, co może wskazywać na poszukiwanie przez firmy nowych kierunków rekrutacji.

Unia chce potroić moce obliczeniowe. Polska może być jednym z głównych beneficjentów

Na początku czerwca Komisja Europejska opublikowała zapowiadany projekt regulacji „Cloud and AI Development Act” (CADA). Nowe regulacje pokazują, że rozwój centrów danych stał się jednym z priorytetów gospodarczych Unii Europejskiej. Drugim ważnym dokumentem dla branży data center jest ogłoszona również na początku czerwca „Strategiczna mapa drogowa dotycząca cyfryzacji i sztucznej inteligencji w sektorze energetycznym”. Polski Związek Centrów Danych (PLDCA) ocenia te propozycje jako niezwykle istotne i upatruje w nich szansę na przyspieszenie rozwoju sektora centrów danych w Polsce.

Skala planowanych inwestycji jest ogromna – dokumenty KE wskazują wprost, że celem Unii Europejskiej jest potrojenie mocy obliczeniowych centrów danych w ciągu najbliższych 5-7 lat, tak aby do 2035 roku całkowicie zaspokoić rosnący popyt na usługi chmurowe i sztuczną inteligencję.

Stoimy przed dużą transformacją: Polska jest największym energetycznym placem budowy w Europie, a unijne plany jasno pokazują, że ten proces musi iść w parze z cyfryzacją. Bez własnych gigawatów mocy nie ma mowy o suwerennej sztucznej inteligencji czy silnej gospodarce odpornej na kryzysy. Projekt regulacji CADA to dla nas sygnał, że Bruksela dostrzega ten strategiczny styk technologii i energii. Liczymy, że ten impuls pozwoli optymalnie wykorzystać ogromne nakłady na polską infrastrukturę energetyczną i trwale zakorzenić nasz kraj w globalnym krwioobiegu AI”, wyjaśnia Piotr Kowalski, Dyrektor Zarządzający Polskiego Związku Centrów Danych (PLDCA).

Kluczowe znaczenie mają jednak nie tylko cele, ale również narzędzia przewidziane do ich realizacji. Projekt KE wprowadza strukturalną zmianę w podejściu do budowy infrastruktury cyfrowej i nakłada na państwa członkowskie konkretne obowiązki legislacyjne oraz organizacyjne.

Polska może skorzystać na decentralizacji mocy obliczeniowych w UE

W opublikowanej „Strategicznej mapie drogowej” Komisja Europejska wyraźnie podkreśla potrzebę bardziej zrównoważonego geograficznie rozmieszczenia mocy obliczeniowych w Europie i zmniejszenia koncentracji infrastruktury w tzw. hubach FLAP-D (Frankfurt, Londyn, Amsterdam, Paryż, Dublin). Obok Hiszpanii, Włoch i krajów nordyckich, to właśnie Polska została wskazana jako jeden z kluczowych europejskich rynków (tzw. hotspotów), na których już teraz koncentruje się rosnący popyt na nowe inwestycje cyfrowe w UE.

Oficjalne wskazanie Polski w unijnych dokumentach tej rangi oraz cel potrojenia mocy obliczeniowych w Europie to silny sygnał dla naszego rynku. Potwierdza, że nasz kraj posiada unikalne warunki geopolityczne i gospodarcze do budowy regionalnego zaplecza dla systemów sztucznej inteligencji. Proponowane regulacje CADA dają nam realne narzędzia do usunięcia barier infrastrukturalnych, które dotychczas ograniczały tempo napływu zagranicznego kapitału technologicznego”, wskazuje Piotr Kowalski.

Strefy Przyspieszonego Rozwoju i uproszczenie procedur inwestycyjnych

Kluczowym elementem regulacji CADA jest obowiązek wyznaczenia przez państwa członkowskie specjalnych Stref Przyspieszonego Rozwoju Centrów Danych (Data Centre Acceleration Zones). Przy ich projektowaniu rządy będą musiały uwzględnić dostępność energii, łączności telekomunikacyjnej, potencjał wykorzystania terenów poprzemysłowych (brownfield) oraz możliwości odzysku ciepła odpadowego. W strefach tych obowiązywać będą jednolite wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz niedyskryminacyjny dostęp do zasobów.

Proces inwestycyjny ma zostać uproszczony dzięki dwóm mechanizmom:

Jeden Punkt Kontaktowy (Single Information Point): jedno okienko administracyjne koordynujące cały proces inwestycyjny – od planowania przestrzennego i ocen środowiskowych po przyłącza energetyczne oraz kwestie związane z gospodarką wodną.

Maksymalnie 12 miesięcy na uzyskanie decyzji: projekty realizowane w strefach będą objęte uproszczonymi procedurami administracyjnymi, a wydanie kluczowych pozwoleń nie będzie mogło przekroczyć roku od złożenia kompletnego wniosku.

Dzięki tym rozwiązaniom proces przygotowania inwestycji ma stać się bardziej przewidywalny i znacznie krótszy niż obecnie, co ma zwiększyć atrakcyjność Europy dla nowych projektów z obszaru chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji.

Projekty Strategiczne z dostępem do finansowania

PLDCA zwraca uwagę na Artykuł 14 projektu CADA, który wprowadza status „Strategicznych Projektów Centrów Danych”. Najbardziej innowacyjne i zrównoważone inwestycje będą mogły ubiegać się o unijny „znak konkurencyjności” (competitiveness seal), umożliwiający dostęp do finansowania z Europejskiego Funduszu Konkurencyjności. Dodatkowo państwa członkowskie zyskają możliwość stosowania wobec takich projektów ukierunkowanej pomocy publicznej.

Nowe rozwiązania mają wspierać inwestycje o strategicznym znaczeniu dla rozwoju europejskiej infrastruktury cyfrowej i zwiększania konkurencyjności UE w tym obszarze.

Zmiana podejścia do przydziału mocy przyłączeniowych

Dla sektora centrów danych jednym z kluczowych czynników rozwoju pozostaje dostęp do mocy przyłączeniowych. Dlatego coraz większą uwagę zwracają propozycje Komisji Europejskiej dotyczące bardziej efektywnego wykorzystania infrastruktury elektroenergetycznej oraz usprawnienia zasad przyłączania nowych odbiorców.

Komisja wskazuje na potrzebę odejścia od stosowanej obecnie na wielu rynkach zasady „first-come, first-served” („kto pierwszy, ten lepszy”) przy rezerwacji i przydziale mocy przyłączeniowych. W zamian preferowane mają być projekty o wysokim stopniu dojrzałości inwestycyjnej, które mają realne szanse na szybką realizację.

Jednocześnie dokument przewiduje szersze stosowanie zasady „use-it-or-lose-it” („używaj lub trać”), ograniczającej możliwość długotrwałego blokowania zarezerwowanych mocy przez projekty, które nie są realizowane. Celem jest lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej oraz przyspieszenie rozwoju inwestycji o strategicznym znaczeniu dla transformacji cyfrowej i energetycznej.

W sytuacji, gdy Polska przygotowuje wielomiliardowe inwestycje w energetykę i sieci elektroenergetyczne, rozwiązania te mogą przyczynić się do sprawniejszego wykorzystania dostępnych zasobów oraz usprawnienia procesu przyłączania nowych odbiorców energii, w tym infrastruktury cyfrowej.

Efektywność wodna i energetyczna w centrum nowego systemu certyfikacji

Nowe ramy prawne wprowadzają też jasne wymagania środowiskowe. Planowany na lata 2026/2027 unijny system certyfikacji (labelling scheme) obok efektywności energetycznej będzie równie rygorystycznie weryfikował wydajność wodną (water efficiency) obiektów oraz ich elastyczność sieciową, czyli zdolność do współpracy z siecią i stabilizowania systemu elektroenergetycznego.

Dotychczas procedury związane z planowaniem przestrzennym, ocenami środowiskowymi czy pozyskiwaniem warunków przyłączenia do sieci potrafiły trwać w Polsce dość długo, co powstrzymywało część kapitału. Unijny wymóg skrócenia tego procesu do 12 miesięcy oraz wprowadzenie zbiorczych pozwoleń to doskonały wzorzec, który może pozytywnie wpłynąć na krajowe ustawodawstwo i wydatnie przyspieszyć urzędowe procedury. W PLDCA wypracowaliśmy szereg rekomendacji dotyczących usprawnienia procesów inwestycyjnych dla infrastruktury cyfrowej i aktywnie prowadzimy w tym zakresie dialog z Ministerstwem Cyfryzacji oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii”, podsumowuje Piotr Kowalski.

Dla globalnych inwestorów przejrzystość i przewidywalność czasu trwania projektu są kluczowe. Połączenie uproszczonych procedur administracyjnych z dostępem do czystej energii wspieranym przez umowy PPA oraz nowymi standardami efektywności wodnej i energetycznej może stać się istotnym impulsem rozwojowym dla polskiej gospodarki.

IPO SpaceX jako test zaufania do Muska. Wycena 1,8 bln dolarów budzi wielkie nadzieje i duże ryzyka

Planowane IPO SpaceX może stać się jednym z najważniejszych testów zaufania inwestorów do modelu biznesowego budowanego przez Elona Muska. Formalnie jest to debiut giełdowy firmy kosmicznej, która dzięki rakietom wielokrotnego użytku, sieci Starlink i ambicjom związanym z eksploracją kosmosu osiągnęła pozycję jednego z najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw technologicznych na świecie. W praktyce inwestorzy kupują jednak nie tylko ekspozycję na SpaceX, lecz także udział w coraz bardziej zintegrowanym ekosystemie firm Muska, obejmującym Teslę, xAI, X, Starlink oraz inne powiązane projekty.

Docelowa wycena SpaceX na poziomie 1,8 bln dolarów oznaczałaby wejście spółki do ścisłej globalnej czołówki pod względem kapitalizacji rynkowej. Tak wysoka wartość wymagałaby od inwestorów wiary nie tylko w obecne przychody i przewagę technologiczną firmy, lecz przede wszystkim w jej przyszły potencjał. SpaceX byłby wówczas wyceniany jako podmiot zdolny do kontrolowania kluczowej infrastruktury przyszłości: transportu kosmicznego, łączności satelitarnej, centrów danych, rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, a być może także elementów gospodarki pozaziemskiej. Problem polega na tym, że im szersza staje się ta wizja, tym trudniej oddzielić realną wartość operacyjną spółki od oczekiwań związanych z osobą jej założyciela.

Największą zaletą modelu Muska jest możliwość szybkiego łączenia zasobów między firmami. Tesla, SpaceX, xAI i X mogą korzystać ze wspólnego kapitału, talentów, infrastruktury, danych, klientów oraz technologii. W teorii tworzy to przewagę konkurencyjną, której tradycyjne przedsiębiorstwa nie są w stanie łatwo skopiować. SpaceX może wykorzystywać produkty Tesli, Tesla może korzystać z rozwiązań sztucznej inteligencji rozwijanych przez xAI, a Starlink może stać się elementem szerszej infrastruktury cyfrowej. Taki ekosystem pozwala przyspieszać innowacje, ograniczać zależność od zewnętrznych dostawców i budować efekty skali w kilku branżach jednocześnie.

Ta sama cecha jest jednak źródłem poważnego ryzyka. Jeżeli granice między spółkami stają się coraz mniej wyraźne, inwestorzy mają trudność z oceną, gdzie rzeczywiście powstaje wartość, a gdzie jest ona jedynie przesuwana między podmiotami kontrolowanymi przez tę samą osobę. Transakcje między SpaceX, Teslą i xAI mogą być uzasadnione strategicznie, ale dla akcjonariuszy kluczowe jest pytanie, czy odbywają się na warunkach rynkowych. Jeśli jedna firma kupuje produkty drugiej, inwestuje w nią lub finansuje jej rozwój, pojawia się ryzyko konfliktu interesów. W takim układzie trudniej ocenić rentowność poszczególnych spółek, ich rzeczywiste przepływy pieniężne oraz jakość raportowanych wyników.

Szczególne znaczenie ma także struktura kontroli po IPO. Jeżeli Musk zachowałby około 85% głosów w SpaceX, zwykli akcjonariusze mieliby ograniczony wpływ na najważniejsze decyzje strategiczne. Dla części inwestorów może to być akceptowalne, ponieważ dotychczasowa historia SpaceX pokazuje, że silna wizja założyciela była jednym z głównych źródeł sukcesu firmy. Dla innych będzie to sygnał ostrzegawczy: przy tak dużej koncentracji władzy nadzór korporacyjny staje się słabszy, a możliwość kwestionowania decyzji dotyczących transakcji z innymi firmami Muska jest niewielka.

Porównanie do dawnego General Electric dobrze pokazuje dylemat, przed którym może stanąć rynek. Konglomeraty często imponują skalą, różnorodnością biznesów i zdolnością do alokowania kapitału między sektorami. Jednocześnie ich złożoność może prowadzić do utraty przejrzystości. Dopóki wyniki są dobre, inwestorzy są skłonni akceptować skomplikowaną strukturę. Gdy jednak pojawiają się wątpliwości co do jakości zysków, zadłużenia lub realnej wartości aktywów, zaufanie może szybko zniknąć. SpaceX nie jest dziś klasycznym konglomeratem, ale rozwój imperium Muska sprawia, że część inwestorów może zacząć patrzeć na nie właśnie w taki sposób.

Kluczowym elementem tej układanki staje się sztuczna inteligencja. SpaceX coraz mniej przypomina wyłącznie firmę rakietową, a coraz bardziej element większej infrastruktury technologicznej. Satelity Starlink mogą dostarczać łączność, centra danych mogą obsługiwać ogromne modele AI, chipy mogą zwiększać niezależność technologiczną, a dane i sieci dystrybucji mogą wzmacniać kolejne produkty. Z perspektywy zwolenników Muska jest to logiczna ewolucja: budowa zintegrowanego systemu, w którym kosmos, transport, energia, komunikacja i sztuczna inteligencja wzajemnie się uzupełniają. Z perspektywy krytyków jest to jednak coraz trudniejsza do wyceny konstrukcja, w której ambicje technologiczne mogą wyprzedzać możliwości finansowe i operacyjne.

Dlatego planowane IPO SpaceX jest czymś więcej niż zwykłym debiutem giełdowym. Jest to pewnego rodzaju referendum rynku w sprawie zaufania do Elona Muska jako architekta wielobranżowego imperium technologicznego. Inwestorzy musieliby odpowiedzieć na pytanie, czy kupują udziały w wyjątkowej spółce o dominującej pozycji w sektorze kosmicznym, czy w strukturze zależnej od sieci powiązań między firmami, których interesy nie zawsze muszą być identyczne. Potencjał wzrostu jest ogromny, ale równie duże są ryzyka związane z przejrzystością, wyceną, nadzorem i koncentracją władzy.

Ostatecznie atrakcyjność SpaceX będzie zależeć od tego, czy spółka przekona rynek, że jej wartość wynika z trwałej przewagi technologicznej i realnych przepływów pieniężnych, a nie wyłącznie z wiary w wizję założyciela. Jeśli inwestorzy uznają, że powiązania między firmami Muska tworzą efektywny ekosystem przyszłości, IPO może spotkać się z ogromnym popytem. Jeśli jednak przeważy obawa, że struktura jest zbyt nieprzejrzysta, a kontrola jednej osoby zbyt silna, wycena na poziomie 1,8 bln dolarów może zostać odebrana jako wyraz nadmiernego optymizmu. SpaceX stoi więc przed szansą potwierdzenia statusu jednej z najważniejszych firm technologicznych świata, ale jednocześnie przed koniecznością udowodnienia, że wielka wizja może zostać przełożona na przejrzysty i wiarygodny model biznesowy. Debiut na giełdzie Nasdaq będzie już w ten piątek – 12 czerwca.

Rząd pracuje nad ustawą o udziale kobiet we władzach spółek publicznych

Dane z raportu Klubu DEI Champions wskazują, że w Polsce kobiety stoją na czele zaledwie 5 proc. firm i stanowią 14 proc. osób zasiadających w zarządach spółek giełdowych, a jedynie 12 proc. rad nadzorczych ma kobiety na stanowisku przewodniczącej. Jednocześnie doświadczenia organizacji, które od lat inwestują w rozwój talentów i działania na rzecz różnorodności, pokazują, że sytuacja może wyglądać inaczej. Wśród firm uwzględnionych w raporcie Klubu kobiety stanowiły 45,2 proc. członków zarządów, a w ciągu roku 298 z nich awansowało na wyższe stanowiska, w tym 52 na stanowiska o strategicznym znaczeniu. Różnica jest na tyle wyraźna, że trudno tłumaczyć ją wyłącznie dostępnością kandydatek. Znacznie bardziej prawdopodobne jest, że decydującą rolę odgrywają procesy rozwoju talentów, sukcesji i awansu funkcjonujące wewnątrz organizacji. 

Dziś Rada Ministrów będzie pracować nad projektem gwarantującym poprawę równowagi płci wśród zarządów spółek giełdowych. Europejska Dyrektywa Women on Boards, której celem jest zwiększenie udziału kobiet w organach spółek, od początku wywołuje żywą debatę. Dla jednych jest potrzebnym impulsem do przyspieszenia zmian, dla innych – przykładem nadmiernej regulacji i ingerencji w decyzje biznesowe. W istocie spór dotyczy jednak czegoś więcej niż samych parytetów – pytania o to, czy niedostateczna reprezentacja kobiet na najwyższych stanowiskach jest naturalnym efektem procesów rynkowych, czy konsekwencją barier, które przez lata pozostawały niewidoczne.

Dyrektywa Women on Boards jest wprowadzana w Polsce jako projekt ustawy o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Prace nad ustawą trwają od grudnia 2024 r, ale dopiero dziś zajmie się nim Rada Ministrów. Komisja Europejska wszczęła już postępowanie przeciwko Polsce z powodu częściowego braku implementacji dyrektywy. 

Więcej niż dyskusja o parytetach

Najczęściej powtarzanym argumentem przeciwko parytetom jest obawa, że przy wyborze członków zarządów czy rad nadzorczych płeć zacznie liczyć się bardziej niż kompetencje. Taki sposób stawiania sprawy opiera się jednak na błędnym założeniu, że dziś o awansach i nominacjach decydują wyłącznie kwalifikacje. Gdyby tak było, trudno byłoby wyjaśnić, dlaczego kobiety – stanowiące połowę społeczeństwa, coraz częściej lepiej wykształcone od mężczyzn i osiągają porównywalne wyniki biznesowe – pozostają tak słabo reprezentowane na najwyższych szczeblach zarządzania.

Debata o Women on Boards nie dotyczy więc wyboru między kompetencjami a płcią. Dotyczy pytania, dlaczego kompetencje kobiet przez lata nie przekładały się na proporcjonalną reprezentację tam, gdzie zapadają najważniejsze decyzje. Parytety nie mają zastępować jakości różnorodnością – mają pomóc przełamać bariery, które sprawiają, że część talentów pozostaje niewidoczna lub niedostatecznie wykorzystywana

Transparentność zamiast parytetów

Women on Boards to nie tylko kwestia zwiększania reprezentacji kobiet w organach spółek. Równie istotnym aspektem tej regulacji jest profesjonalizacja procesów nominacyjnych. Jak wynika z wytycznych Komisji Europejskiej, dyrektywa nie nakazuje powoływania kobiet z pominięciem ich kompetencji. Wręcz przeciwnie – wymaga, aby proces wyboru członków organów spółek był bardziej przejrzysty, oparty na jasno określonych kryteriach i możliwy do uzasadnienia. W sytuacji, gdy spółka nie osiąga wymaganych poziomów reprezentacji, musi wykazać, że stosuje transparentne, neutralne pod względem płci procedury wyboru kandydatów, a ostatecznym kryterium nadal pozostają kwalifikacje i doświadczenie. W praktyce oznacza to odejście od nieformalnych rekomendacji i zamkniętych kręgów decyzyjnych na rzecz bardziej uporządkowanego podejścia do sukcesji i wyboru liderów. Z tej perspektywy Women on Boards może stać się impulsem nie tylko do zwiększenia różnorodności, ale również do podniesienia standardów zarządzania w spółkach. 

Więcej niż realizacja wskaźników

Dyskusja o Women on Boards nie dotyczy rozwiązania, które nie zostało wcześniej sprawdzone. Dane Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn pokazują, że w ciągu ostatniej dekady udział kobiet w organach zarządzających największych spółek w Unii Europejskiej wzrósł z około 20 proc. do blisko jednej trzeciej. Jednocześnie kraje, które zdecydowały się na wprowadzenie obowiązkowych regulacji dotyczących reprezentacji kobiet, osiągają wyraźnie lepsze rezultaty niż państwa opierające się wyłącznie na dobrowolnych deklaracjach. To pokazuje, że zmiana nie następuje automatycznie, ale odpowiednio zaprojektowane regulacje mogą skutecznie przyspieszać procesy, które w innym przypadku trwałyby znacznie dłużej.

Stawką jest zmiana kultury przywództwa

Największą wartością dyrektywy może okazać się nie sam wzrost reprezentacji kobiet, lecz zmiana sposobu myślenia o przywództwie. W czasach niedoboru talentów i rosnącej konkurencji biznes nie może pozwolić sobie na pomijanie części dostępnego potencjału. O sukcesie Women on Boards nie zdecyduje liczba nowych nominacji, ale to, czy regulacja skłoni firmy do budowania bardziej przejrzystych ścieżek awansu, lepszego zarządzania talentami i świadomego planowania sukcesji. Jej celem nie jest bowiem zastąpienie kompetencji kryterium płci, lecz stworzenie bardziej przejrzystych i opartych na kompetencjach procesów wyboru liderów. To właśnie od tego zależy, czy stanie się impulsem do trwałej zmiany, czy pozostanie jedynie kolejnym obowiązkiem regulacyjnym.

Komentarz ekspercki Olgi Kozierowskiej, twórczyni konkursu Sukces Pisany Szminką, kampanii We Did It In Poland oraz inicjatorki Klubu DEI Champions, który wraz z firmami działającymi na rynku polskim wspiera budowanie środowiska pracy opartego na równych szansach, różnorodności i włączaniu.

Finanse w polskich firmach wchodzą w erę AI. Prognozowanie, fakturowanie i księgowość z największym potencjałem automatyzacji

Ponad trzy czwarte średnich i dużych firm w Polsce rozpoczęło wdrażanie sztucznej inteligencji w funkcji finansowej, a 37% organizacji znajduje się obecnie na etapie projektów pilotażowych. Już 39% przedsiębiorstw wykorzystuje AI w praktyce biznesowej, a 8% można zaliczyć do grona liderów, które wdrożyły tę technologię w szerokim zakresie. Jednocześnie 42% dyrektorów finansowych wskazuje brak jasnej strategii digitalizacji jako największą barierę transformacji. Z najnowszego raportu KPMG w Polsce i ACCA Polska „Technologia w finansach: automatyzacja i AI” wynika również, że CFO coraz częściej odpowiadają za projekty transformacyjne, analitykę danych i rozwój kompetencji technologicznych, a organizacje postrzegają AI przede wszystkim jako narzędzie wspierające prognozowanie, analizę danych i podejmowanie decyzji biznesowych.

Cyfryzacja funkcji finansowej staje się jednym z najważniejszych elementów budowania przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw. Wraz ze wzrostem znaczenia danych i zaawansowanej analityki zmienia się również rola dyrektorów finansowych, którzy coraz częściej odpowiadają nie tylko za sprawozdawczość i kontrolę finansową, ale także za inicjowanie i prowadzenie transformacji technologicznej organizacji.

Z raportu „Technologia w finansach: automatyzacja i AI”, czwartej publikacji z cyklu „CFO Pulse”, wynika, że co trzeci CFO prowadzi projekty transformacyjne związane m.in. z digitalizacją przedsiębiorstwa, a co piąty przywiązuje coraz większą wagę do analityki predykcyjnej. Badanie pokazuje również, że 92% CFO deklaruje rozszerzenie zakresu swoich obowiązków w ostatnich latach, a 36% wskazuje, że zmiany objęły także obszary wykraczające poza tradycyjnie rozumianą funkcję finansową.

AI coraz powszechniej wspiera prognozowanie i analitykę

Według raportu ponad trzy czwarte średnich i dużych organizacji rozpoczęło wdrażanie sztucznej inteligencji w funkcji finansowej. Najczęściej AI wykorzystywana jest do prognozowania, analizy danych i planowania finansowego (38% wskazań), a także do zarządzania należnościami i procesami windykacyjnymi (30%). Co więcej, 8% organizacji można już zaliczyć do grona liderów, które wdrożyły AI w szerokim zakresie w obszarach takich jak raportowanie, analityka czy prognozowanie.

Tempo zainteresowania automatyzacją i digitalizacją finansów w ostatnich latach szybko rosło, podobnie jak liczba wdrożeń. Zarządy również popierają transformację, co odzwierciedla odsetek jedynie 6% organizacji, które zmagają się z brakiem wsparcia najwyższego kierownictwa w tym zakresie. Jednak wiele organizacji osiągnęło moment, w którym dalszy rozwój cyfryzacji finansów, pomimo szybkiej adopcji AI, może się tymczasowo ustabilizować, gdyż organizacje zderzają się z trudniejszym etapem procesu – bardziej palącą niż dotąd koniecznością ustrukturyzowania już rozpoczętej transformacji. Badanie wyraźnie wskazuje, że w średnich i dużych firmach większym problemem niż brak środków jest brak gotowości organizacyjnej do sensownego wykorzystania inwestycji – mówi Dorota Zaremba, Partnerka, Szefowa Zespołu SAP w KPMG w Polsce.wykres 1

Wśród organizacji, które wdrożyły AI w szerokim zakresie, korzyści biznesowe są wyraźnie bardziej odczuwalne. Aż 97% badanych CFO dostrzega co najmniej jedną korzyść wynikającą z wykorzystania sztucznej inteligencji. Najczęściej wskazywane są automatyzacja powtarzalnych zadań i uwolnienie czasu na analizy strategiczne (42%), szybsze wykrywanie anomalii, oszustw i ryzyk finansowych (34%) oraz zwiększenie dokładności prognoz finansowych i planowania (29%).

Firmy, które wdrożyły AI w szerokim zakresie, ponad dwukrotnie częściej niż pozostałe wskazują redukcję kosztów operacyjnych jako jedną z kluczowych korzyści z wykorzystania tej technologii.

Największy potencjał do automatyzacji mają fundamentalne procesy

Mimo rosnącego zainteresowania sztuczną inteligencją wiele organizacji nadal podchodzi do automatyzacji w sposób punktowy, traktując ją jako zbiór pojedynczych inicjatyw, a nie kompleksową transformację procesów finansowych.

Badanie KPMG i ACCA pokazuje, że największy potencjał do automatyzacji funkcji finansowej CFO dostrzegają w procesach transakcyjnych i operacyjnych. Najwyżej oceniane są obszary księgowości (41%), fakturowania (34%) oraz obsługi płatności (33%). Jednocześnie jedynie 17% respondentów wskazuje wysoki potencjał automatyzacji całego procesu od zamówienia do zapłaty, co sugeruje, że wiele organizacji nadal planuje transformację w sposób punktowy, a nie kompleksowy.

wykres 2

Połowa badanych organizacji zamyka miesiąc w ciągu czterech do sześciu dni, a większość przedsiębiorstw deklaruje, że od 30% do 50% czynności wykonywanych podczas tego procesu ma nadal charakter manualny. Duże firmy charakteryzują się wyższym poziomem automatyzacji niż średnie – jedynie 11% z nich realizuje proces zamknięcia miesiąca głównie ręcznie, wobec 32% średnich organizacji.

Strategia i kompetencje większym wyzwaniem niż budżet

Największą przeszkodą w procesie cyfrowej transformacji finansów pozostaje brak jasnej strategii digitalizacji, wskazywany przez 42% respondentów. CFO zwracają również uwagę na niedobór kompetencji technologicznych wewnątrz firmy (29% wskazań) oraz problemy związane z integracją i spójnością systemów (24%) oraz jakością danych (23%). Wyniki badania pokazują, że obecnie wyzwaniem dla wielu organizacji nie jest już dostęp do technologii czy finansowania projektów, ale gotowość organizacyjna do efektywnego wykorzystania nowych narzędzi.

Skoro organizacje mają wysokie ambicje zmian oraz dostępny jest odpowiedni budżet, a opracowanie strategii pozostaje problemem, to kluczem do osiągnięcia celu mogą okazać się odpowiednie kompetencje. To one były przez respondentów wskazywane jako druga najważniejsza bariera. Dyrektorzy finansowi potrzebują jasnego planu rozwoju wewnętrznych talentów i pozyskiwania nowych. Nacisk na to pierwsze jest szczególnie istotny w rzeczywistości, w której AI może przejąć wiele stanowisk specjalistycznych niższego szczebla, przez co organiczna droga nabywania umiejętności będzie częściowo zamknięta. Konieczna jest również rewizja strategii rekrutacji wykwalifikowanych pracowników. Jak wskazuje raport Światowego Forum Ekonomicznego na temat przyszłości rynku pracy, firmy z branży usług finansowych i rynku kapitałowego częściej niż inne planują usuwać z kryteriów zatrudnienia wymogi dotyczące wykształcenia na korzyść tych bazujących na kompetencjach – takie podejście zadeklarowało 28% tych firm w porównaniu do 19% ogółu. To przyszłościowy kierunek, który może okazać się właściwy w szeroko pojmowanej funkcji finansowej, bez względu na branżę – mówi Dorota Zaremba, Partnerka, Szefowa Zespołu SAP w KPMG w Polsce.

****

O raporcie:

Raport „Technologia w finansach: automatyzacja i AI” to czwarta publikacja z serii „CFO Pulse” – cyklu ukazującego punkt widzenia osób zarządzających finansami w firmach działających w Polsce. Został opracowany przez KPMG w Polsce na podstawie wyników ankiety przeprowadzonej metodą CATI w listopadzie 2025 roku we współpracy z ACCA Polska. W badaniu uczestniczyło 213 respondentów odpowiedzialnych za funkcję finansową w swoich organizacjach. W grupie dużych firm wszyscy uczestnicy badania pełnili funkcję dyrektora finansowego, natomiast wśród średnich organizacji dyrektorzy finansowi stanowili 38% respondentów, a główni księgowi 62%. Z próby wyłączono małe przedsiębiorstwa i podmioty zatrudniające mniej niż 10 pracowników.

Kwiecień słabszy dla centrów handlowych. Obroty spadły o 6,6%, odwiedzalność o 5,6%

0

Polska Rada Centrów Handlowych (PRCH) opublikowała dane dotyczące wyników centrów handlowych za kwiecień 2026 roku. W porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku obroty spadły o 6,6%, a odwiedzalność o 5,6%. W decydującym stopniu wpłynął na to wcześniejszy niż przed rokiem termin świąt wielkanocnych oraz mniejsza liczba dni handlowych.

Po okresie wzrostów obrotów obserwowanych niemal nieprzerwanie od dwunastu miesięcy, w kwietniu 2026 roku centra handlowe odnotowały wynik niższy niż przed rokiem. Jest to w dużym stopniu efekt układu kalendarza.
W 2025 roku Wielkanoc przypadała później, bo 20 kwietnia, więc cały okres przedświątecznych zakupów podniósł ubiegłoroczną bazę porównawczą. W tym roku święta wypadły wcześniej, 5 kwietnia, w związku z czym znaczna część zakupów przesunęła się na marzec, co potwierdzają wyniki tego miesiąca (obroty +4,1% r/r, odwiedzalność +3,4% r/r). Dodatkowo kwiecień 2026 roku miał jeden dzień handlowy mniej niż rok wcześniej.

Wzrost obrotów w kwietniu odnotowała kategoria Zdrowie i uroda (+2,9%)

W podziale na wielkość obiektów handlowych obroty (TO) oraz odwiedzalność (FF) kształtowały się następująco:

Kategoria obiektu handlowego (wielkość GLA) Obroty (TO) Odwiedzalność (FF)
Bardzo duże obiekty
(>60 tys. m²)
-6,5% -5,3%
Duże obiekty
(40–60 tys. m²)
-6,5% -6,5%
Średnie obiekty
(20–40 tys. m²)
-7,2% -4,9%
Małe i bardzo małe obiekty
(5–20 tys. m²)
6,5% -6,9%

W ujęciu regionalnym oraz w poszczególnych aglomeracjach obroty były niższe niż przed rokiem, co potwierdza, że spadek miał charakter ogólnopolski i wynikał przede wszystkim z czynników kalendarzowych.

„Wyniki odwiedzalności i obrotów w centrach handlowych w kwietniu trzeba rozpatrywać w kontekście kalendarza. Wielkanoc wypadła w tym roku 5 kwietnia – dwa tygodnie wcześniej niż w 2025 r., co przesunęło część zakupów świątecznych na marzec. Doszła do tego tylko jedna niedziela handlowa wobec dwóch w analogicznym miesiącu ubiegłego roku. Swoją rolę odegrała też pogoda – chłodne dni hamowały wymianę garderoby. Na decyzje zakupowe nakładają się ponadto czynniki makroekonomiczne: podwyższona niepewność w otoczeniu międzynarodowym, ceny paliw, wyższa inflacja i słabsza dynamika wzrostu płac. To wszystko sprawia, że konsumenci podchodzą do wydatków ostrożniej. W kolejnych miesiącach kluczowe będzie to, jak ich nastroje ukształtują sytuacja na rynku paliw i ogólny poziom zaufania do gospodarki.” 
– podsumowuje Bogda Korolczuk, dyrektor zarządzająca PRCH.

Sejm zdecyduje o przyszłości fajerwerków. Branża zapowiada możliwe roszczenia

Stowarzyszenie Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki zwróciło się do Marszałka Sejmu, Włodzimierza Czarzastego oraz Premiera Donalda Tuska z apelem o obronę przed całkowitą likwidacją branży pirotechnicznej. Na najbliższym posiedzeniu Sejmu 10 czerwca, podczas drugiego czytania, posłowie zdecydują o przyszłości branży pirotechnicznej w Polsce. Procedowane wspólnie projekty ustaw autorstwa posłów Koalicji Obywatelskiej (druk nr 729) oraz Lewicy (druk nr 350), a także projekt ustawy (druk nr 2151), prowadzą w praktyce do całkowitej likwidacji rynku wyrobów pirotechnicznych poprzez wprowadzenie zakazu ich legalnego nabywania, używania i przechowywania. Pirotechnika to nie tylko Sylwester. To przede wszystkim technologie o podwójnym zastosowaniu (dual-use), specjalistyczne kompetencje oraz potencjał wspierający bezpieczeństwo państwa, obronność cywilną i militarną, a także system reagowania kryzysowego.

Cios w MŚP i miliard wpływów podatkowych

10 czerwca w Sejmie zaplanowano sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o poselskich projektach ustaw, w tym o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (druki nr 350, 729 i 2151). Zaproponowane przez posłów Koalicji Obywatelskiej oraz Lewicy zmiany odnoszące się do pirotechniki są skrajnie niekorzystne dla polskiej gospodarki, finansów publicznych, a także bezpieczeństwa i porządku publicznego.

– „Branża pirotechniczna to istotny segment polskiej gospodarki, którego znaczenia nie można sprowadzać wyłącznie do sezonowej sprzedaży fajerwerków. To rozbudowany i wyspecjalizowany sektor obejmujący ok. 25 tysięcy podmiotów – importerów, dystrybutorów, firmy organizujące profesjonalne pokazy, podmioty logistyczne i magazynowe, firmy szkoleniowe. Przedsiębiorcy z branży pirotechnicznej generują rocznie setki milionów złotych wpływów z tytułu VAT, CIT, PIT oraz ceł. Tylko w minionym roku, obroty branży pirotechnicznej wyniosły ponad 1 mld zł netto. To także handel o wartości setek milionów złotych rocznie – zarówno w zakresie importu, jak i eksportu certyfikowanych wyrobów – w którym Polska zajmuje silną pozycję na rynku europejskim. Jeśli dojdzie do likwidacji branży, firmy z pewnością wystąpią z sądowymi pozwami o wysokie odszkodowania. Narazi to budżet państwa na dodatkowe, znaczące koszty, trudne dziś do oszacowania” – podkreśla Marta Smolińska, Prezes Stowarzyszenia Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki.

Pirotechnika w działaniach obronnych i służbach ratowniczych

Z branżą pirotechniczną związane są tysiące miejsc pracy, głównie w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw, które najbardziej odczuwają skutki nagłych i nieproporcjonalnych zmian prawa. Sektor ten stanowi również istotne zaplecze dla obronności państwa – obejmuje ponad tysiąc wysoko wykwalifikowanych pirotechników oraz rozwiniętą infrastrukturę magazynową i logistyczną. Kompetencje te mają znaczenie nie tylko w sektorze cywilnym, lecz także w kontekście wykorzystywania materiałów pirotechnicznych do celów wojskowych i obronnych (dual-use).

– „Pirotechnika jest również przykładem technologii o charakterze dual-use (podwójnego zastosowania), której kompetencje, infrastruktura oraz rozwiązania wykorzystywane są zarówno w sektorze cywilnym, jak i na potrzeby bezpieczeństwa oraz obronności państwa. Tysiące wyspecjalizowanych osób posiada unikalne kwalifikacje w zakresie organizacji zabezpieczenia technicznego oraz zarządzania obroną cywilną. W sytuacji rosnących zagrożeń geopolitycznych i konieczności wzmacniania odporności państwa potencjał ten stanowi cenny zasób, który może wspierać system bezpieczeństwa narodowego. Dlatego likwidacja lub marginalizacja branży pirotechnicznej oznaczałaby nie tylko straty gospodarcze, ale również stopniową utratę cywilnych kompetencji, kadr i zaplecza technicznego, które mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej” – zaznacza Prezes Stowarzyszenia.

Z zakazem wiąże się także realne zagrożenie powstania w Polsce szarej strefy oraz napływu produktów nielegalnych, niespełniających norm bezpieczeństwa i pozostających poza jakąkolwiek kontrolą państwa. W konsekwencji, ciężar egzekwowania nowych, restrykcyjnych przepisów zostanie przerzucony na służby porządkowe, które będą musiały monitorować i kontrolować rynek o dużej skali rozproszenia.

Polacy chcą fajerwerków. To wielowiekowa tradycja świętowania wpisana na trwałe w naszą kulturę. Z badań opinii publicznej wynika, że tylko 33 proc. respondentów jest za całkowitym zakazem, 50 proc. dopuszcza jakieś ograniczenia, a 17 proc. nie widzi potrzeby dodatkowych regulacji.

Brak oceny skutków dla gospodarki

Na etapie konsultacji, rząd i osobiście premier Donald Tusk apelowali o zbadanie skutków społeczno-gospodarczych zakazu fajerwerków. Wnioskodawcy ani sejmowa Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, wyznaczona do procedowania tych ustaw, tego nie uczynili. Ponadto, ani projekt Lewicy, ani projekt KO, w ich pierwotnej postaci, nie przewidywały powszechnego i całkowitego zakazu fajerwerków oraz nie rujnowały branży, jedynie ją ograniczając. Tymczasem przegłosowane 10 lutego tego roku poprawki wprowadzają rozwiązania należące do najbardziej rygorystycznych z rozważanych dotąd wariantów. Samo zaś procedowanie zmian nastąpiło tak, by w ostatniej chwili, zaostrzyć przepisy, uniemożliwiając merytoryczne ustosunkowanie się do nich przez przedstawicieli branży.

Posłowie koalicji rządzącej dopuścili się najgorszych praktyk legislacyjnych, których zaprzestania deklarował lider KO, Premier Donald Tusk, jeszcze przed wyborami parlamentarnymi. Skończyło się na zapewnieniach ustnych, a praktyka legislacyjna pozostała niezmieniona.

Apel do posłów o zablokowanie szkodliwych przepisów

Stowarzyszenie Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki, w imieniu branży pirotechnicznej, apeluje do parlamentarzystów o odrzucenie procedowanych w Sejmie regulacji odnoszących się do fajerwerków. Jednocześnie wnioskujemy o przyjęcie naszej propozycji, która zakłada czasowe ograniczenie używania wyrobów pirotechnicznych w okresie przedsylwestrowym (21–30 grudnia). Jesteśmy również otwarci na możliwość rozważenia zakazu używania petard hukowych jako rozwiązania odpowiadającego na część społecznych postulatów, prezentowaną przez organizacje prozwierzęce. Pozwoli to ograniczyć potencjalne uciążliwości, a jednocześnie nie doprowadzi do likwidacji całego sektora gospodarki.

Przedsiębiorcy i pracownicy branży pirotechnicznej liczą na interwencję Marszałka Sejmu oraz Premiera Donalda Tuska: – „Pokładamy nadzieję, że wartości deklarowane przez Sejm RP i polski rząd, a gwarantowane przez Konstytucję RP, znajdą odzwierciedlenie w realnych decyzjach legislacyjnych obecnej kadencji parlamentarnej” – apeluje Marta Smolińska, Prezes Stowarzyszenia.

Cavatina podsumowuje 2025 rok. Wzrost sprzedaży mieszkań, wyższe przychody z najmu i nowe finansowanie

Cavatina Sp. z o.o. podsumowała wyniki za 2025 rok, wskazując na rozwój działalności w kilku segmentach rynku nieruchomości. Grupa zwiększyła sprzedaż mieszkań, odnotowała wzrost przychodów z najmu powierzchni biurowych oraz pozyskała kapitał zewnętrzny, w tym od inwestora instytucjonalnego.

W segmencie mieszkaniowym łączna sprzedaż realizowana przez spółki Cavatiny wyniosła 1454 lokale. Na tę liczbę złożyło się 905 podpisanych umów sprzedaży, 209 aktywnych rezerwacji oraz 340 lokali sprzedanych w modelu PRS. Nabywcom przekazano 689 lokali. Portfel projektów mieszkaniowych grupy obejmuje obecnie kilka tysięcy lokali planowanych lub realizowanych w kolejnych latach.

W segmencie biurowym grupa odnotowała wzrost przychodów z najmu o blisko 30 proc. rok do roku, do poziomu 107,1 mln zł. Średnie obłożenie portfela biurowego wyniosło 90 proc. Wynik na działalności najmowej osiągnął 93,8 mln zł, co oznacza wzrost o 37 proc. rdr.

Kluczowe dane finansowe za 2025 rok

Według danych spółki, w 2025 roku Cavatina osiągnęła 142,6 mln zł zysku z działalności operacyjnej. Przepływy pieniężne z działalności finansowej przekroczyły 500 mln zł. W tej kwocie uwzględniono m.in. blisko 200 mln zł pozyskane z emisji akcji Resi Capital S.A., objętych przez londyński fundusz Fidera Vecta.

Na koniec 2025 roku grupa posiadała 221,3 mln zł środków pieniężnych i ich ekwiwalentów. Oznaczało to około dziesięciokrotny wzrost względem poprzedniego roku. Krótkoterminowe aktywa finansowe wyniosły 136,8 mln zł.

Segment mieszkaniowy zwiększa skalę działalności

Cavatina rozwija działalność mieszkaniową w kilku dużych miastach, łącząc projekty premium, inwestycje w regionach oraz przedsięwzięcia obejmujące rewitalizację terenów miejskich. Spółki z grupy prowadzą projekty m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Łodzi, Katowicach i Bielsku-Białej.

W 2025 roku grupa raportowała łączną sprzedaż na poziomie 1454 lokali. Z tej liczby 905 stanowiły podpisane umowy sprzedaży, 209 aktywne rezerwacje, a 340 lokale sprzedane w formule PRS. Liczba przekazanych lokali wyniosła 689.

— Jestem dumny z tego, co zbudowaliśmy w segmencie mieszkaniowym w 2025 roku. Podwojenie portfela w budowie, dynamiczna sprzedaż w projekcie premium we Wrocławiu oraz rozpoczęcie flagowego projektu Liberty Tower w Warszawie, a jednocześnie głęboka obecność w regionach – to wszystko razem pokazuje, że nasza strategia jest spójna i działa. Mamy wyraźną ścieżkę wzrostu na kolejne lata i bazę projektów, która będzie generować wyniki długo po 2025 roku — powiedział Daniel Draga, prezes zarządu Cavatina Group S.A.

Cavare rozwija segment najmu instytucjonalnego

Cavatina rozwija również działalność w obszarze najmu instytucjonalnego mieszkań. Za ten segment odpowiada Cavare S.A., działająca w ramach grupy. Spółka pełni funkcję dewelopera i operatora projektów PRS, czyli Private Rented Sector.

Portfolio Cavare obejmuje projekty realizowane m.in. w Warszawie, Gdańsku i Katowicach. Spółka przygotowuje także kolejne inwestycje w największych polskich miastach, w tym w Krakowie.

W Gdańsku Cavare rozwija wieloetapowy kompleks Palio, którego kolejne części są przygotowywane z myślą o rynku najmu instytucjonalnego. W Katowicach przy ul. Jankego zakończony projekt ma zaoferować klientom 164 lokale w formule PRS. Zgodnie z informacją spółki, lokale mają trafić do oferty najmu z końcem czerwca 2026 roku. Cavare odpowiada zarówno za komercjalizację, jak i operacyjne zarządzanie najmem.

Przychody z najmu biur wzrosły o blisko 30 proc.

Segment biurowy pozostaje jednym ze źródeł regularnych przychodów grupy. Cavatina posiada 14 projektów biurowych zlokalizowanych w Krakowie, Katowicach, Wrocławiu, Gdańsku, Bielsku-Białej i Łodzi.

W 2025 roku przychody z najmu powierzchni biurowych wyniosły 107,1 mln zł, co oznacza wzrost o blisko 30 proc. rok do roku. Średnie obłożenie portfela wyniosło 90 proc. Wynik na działalności najmowej osiągnął 93,8 mln zł, czyli był o 37 proc. wyższy niż rok wcześniej.

Według danych spółki, wynik netto na najmie wyniósł 91,1 mln zł, co oznacza wzrost o 40 proc. rdr. Marża operacyjna w tym obszarze przekroczyła 85 proc.

Ponad 500 mln zł finansowania zewnętrznego

W 2025 roku Cavatina pozyskała ponad 500 mln zł kapitału zewnętrznego. Finansowanie pochodziło m.in. z emisji obligacji, kredytów bankowych oraz transakcji z inwestorem instytucjonalnym.

Jednym z najważniejszych wydarzeń finansowych była transakcja z funduszem Fidera Vecta. W grudniu fundusz objął nowo wyemitowane akcje Resi Capital S.A. za kwotę blisko 200 mln zł, stając się udziałowcem mniejszościowym spółki.

— Przekroczenie 500 mln zł pozyskanego kapitału zewnętrznego w ciągu jednego roku to dla nas ważny sygnał. Inwestorzy instytucjonalni – tacy jak zagraniczne banki czy fundusze inwestycyjne – weryfikują nasz track record i oceniają go bardzo wysoko. To zobowiązuje, ale przede wszystkim daje nam paliwo do dalszego wzrostu — komentuje Daniel Draga.

Wyższa pozycja gotówkowa na koniec roku

Na koniec 2025 roku Cavatina dysponowała środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami w wysokości 221,3 mln zł. Było to około dziesięciokrotnie więcej niż rok wcześniej. Po uwzględnieniu krótkoterminowych aktywów finansowych, które wyniosły 136,8 mln zł, bieżąca płynność grupy przekraczała 350 mln zł.

Spółka wskazuje, że jej model finansowania opiera się na kilku źródłach: przychodach z najmu powierzchni biurowych, wpływach ze sprzedaży mieszkań, emisjach obligacji, kredytach bankowych oraz kapitale inwestorów instytucjonalnych.

W kolejnych latach na wyniki grupy wpływ będą miały m.in. realizacja projektów mieszkaniowych, komercjalizacja lokali PRS oraz utrzymanie wysokiego poziomu obłożenia portfela biurowego. Według spółki projekty znajdujące się obecnie w realizacji mają przełożyć się na wpływy ze sprzedaży w latach 2026–2028.

Handel znów pod kreską. Firmy tną inwestycje i ostrożniej patrzą na płynność

Sektor handlowy po dwóch kwartałach relatywnie dobrych nastrojów ponownie znalazł się poniżej granicy ograniczonego rozwoju. Subindeks Barometru EFL dla handlu na II kwartał 2026 roku wyniósł 49 pkt., czyli o 4,4 pkt. mniej niż kwartał wcześniej. Spadek widać we wszystkich kluczowych obszarach badania: sprzedaży, inwestycjach, płynności finansowej oraz zapotrzebowaniu na finansowanie zewnętrzne.

Najmocniej uwagę zwracają dane dotyczące inwestycji. Zwiększenie nakładów w II kwartale 2026 roku planuje tylko 7 proc. firm handlowych, podczas gdy w I kwartale odsetek ten wynosił 13 proc. Jednocześnie aż 36 proc. przedsiębiorców zapowiada ograniczenie inwestycji w porównaniu z poprzednim kwartałem. Oznacza to wyraźne przejście sektora w tryb ostrożnościowy.

Handel spada poniżej progu rozwoju

W IV kwartale 2025 roku subindeks Barometru EFL dla handlu wynosił 54,9 pkt., a w I kwartale 2026 roku 53,4 pkt. Najnowszy odczyt, na poziomie 49 pkt., oznacza zejście poniżej granicy 50 pkt., która w metodologii badania wyznacza próg ograniczonego rozwoju.

Wynik powyżej 50 pkt. oznacza warunki sprzyjające rozwojowi firm z sektora MŚP. Odczyt poniżej tej granicy wskazuje natomiast na mniej korzystne otoczenie dla wzrostu. Barometr EFL opiera się na czterech obszarach: prognozach sprzedaży, planowanych inwestycjach w środki trwałe, płynności finansowej oraz zapotrzebowaniu na finansowanie zewnętrzne.

Spadek nie musi jednak oznaczać gwałtownego pogorszenia sytuacji w handlu. Według przedstawicieli Carefleet, spółki z Grupy EFL, najnowszy wynik należy raczej interpretować jako schłodzenie wcześniejszego optymizmu po bardzo mocnej końcówce 2025 roku i dobrym początku 2026 roku.

– Handel ma za sobą dwa bardzo dobre kwartały, więc obecny spadek subindeksu warto czytać przede wszystkim jako wyhamowanie wcześniejszego optymizmu. Sektor schodzi poniżej progu 50 pkt., ale nie oznacza to gwałtownego załamania. Prognozy sprzedaży nadal pozostają jednymi z najlepszych w całym badaniu, a co ważne, przedsiębiorcy handlowi praktycznie nie zakładają spadku obrotów – mówi Robert Dudziński, dyrektor sprzedaży w Carefleet, spółce z Grupy EFL.

Sprzedaż jeszcze się broni

Najlepiej w sektorze handlowym wyglądają nadal prognozy sprzedażowe. Wzrostu sprzedaży w II kwartale 2026 roku spodziewa się 18 proc. firm handlowych. To mniej niż w I kwartale, kiedy poprawy obrotów oczekiwało 25 proc. przedsiębiorców, ale wciąż jest to jeden z mocniejszych wyników w całym badaniu.

Co istotne, handel wyróżnia się na tle innych branż tym, że żaden z badanych przedsiębiorców nie przewiduje spadku sprzedaży. Można więc mówić raczej o spadku dynamiki oczekiwań niż o jednoznacznym załamaniu popytu.

Firmy z sektora handlowego zakładają, że sprzedaż pozostanie relatywnie stabilna, ale są dużo ostrożniejsze w ocenie pozostałych elementów swojej kondycji. Szczególnie widoczne jest to w prognozach dotyczących płynności finansowej.

Płynność finansowa pod presją

Poprawy płynności finansowej w II kwartale 2026 roku oczekuje 11 proc. przedsiębiorców handlowych. Kwartał wcześniej takich firm było 25 proc. To jeden z najbardziej wyraźnych spadków w najnowszym odczycie Barometru EFL.

Dane sugerują, że nawet przy założeniu stabilnej sprzedaży przedsiębiorcy obawiają się presji kosztowej, niższych marż lub trudniejszego zarządzania kapitałem obrotowym. W praktyce może to oznaczać większą ostrożność w zakupach towarów, bardziej konserwatywne podejście do zapasów oraz mocniejsze pilnowanie terminów płatności.

– Wyraźnie mniej firm liczy na poprawę płynności finansowej i zdecydowanie ostrożniej podchodzi do inwestycji. To pokazuje, że handel wciąż wierzy w popyt, ale jednocześnie bardzo uważnie kontroluje koszty i nowe zobowiązania. W obecnych warunkach przedsiębiorcy chcą utrzymać sprzedaż, ale niekoniecznie zwiększać skalę ryzyka inwestycyjnego – dodaje Robert Dudziński.

Inwestycje w defensywie

Największą zmianę widać w planach inwestycyjnych. Tylko 7 proc. firm handlowych deklaruje, że w II kwartale 2026 roku zwiększy inwestycje. W poprzednim kwartale taki zamiar zgłaszało 13 proc. przedsiębiorców.

Jednocześnie 36 proc. firm zapowiada ograniczenie inwestycji. To pokazuje, że sektor handlowy koncentruje się obecnie bardziej na zabezpieczeniu bieżącej działalności niż na ekspansji. Przedsiębiorcy wstrzymują się z większymi wydatkami i ostrożniej podchodzą do nowych zobowiązań.

Takie nastawienie może mieć znaczenie m.in. dla rynku leasingu, finansowania pojazdów, wyposażenia sklepów, logistyki czy technologii wspierających sprzedaż. Firmy handlowe nie rezygnują całkowicie z rozwoju, ale odkładają część decyzji inwestycyjnych lub ograniczają ich skalę.

Firmy rzadziej sięgają po finansowanie zewnętrzne

Spadło również deklarowane zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne. W II kwartale 2026 roku większą potrzebę pozyskania dodatkowych środków wskazuje zaledwie 1 proc. firm handlowych. W I kwartale było to 7 proc.

Można to interpretować dwojako. Z jednej strony mniejsze zainteresowanie finansowaniem może oznaczać ograniczenie planów inwestycyjnych i mniejszą skłonność do zadłużania się. Z drugiej strony może świadczyć o tym, że firmy chcą przeczekać mniej pewny okres bez zwiększania kosztów finansowych.

W połączeniu z niższymi prognozami inwestycyjnymi dane pokazują, że handel przechodzi w bardziej zachowawczy tryb działania. Priorytetem staje się utrzymanie sprzedaży i płynności, a nie zwiększanie skali działalności.

Cały sektor MŚP także poniżej 50 pkt.

Pogorszenie nastrojów w handlu wpisuje się w słabszy obraz całego sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Główny indeks Barometru EFL na II kwartał 2026 roku wyniósł 47,7 pkt. To również o 4,4 pkt. mniej niż w poprzednim kwartale.

Odczyt poniżej 50 pkt. oznacza, że w sektorze MŚP przeważają obecnie warunki mniej sprzyjające rozwojowi. Firmy ostrożniej oceniają najbliższe miesiące, ograniczają plany inwestycyjne i mniej chętnie sięgają po finansowanie zewnętrzne.

Dla handlu najważniejszym pozytywnym sygnałem pozostaje fakt, że przedsiębiorcy nie zakładają spadku sprzedaży. Jednocześnie niska skłonność do inwestowania i wyraźnie słabsze prognozy płynności finansowej pokazują, że sektor wchodzi w II kwartał z dużą ostrożnością.

O badaniu

Barometr EFL jest syntetycznym wskaźnikiem informującym o skłonności firm z sektora MŚP do wzrostu. Uwzględnia m.in. oczekiwania dotyczące sprzedaży, inwestycji, płynności finansowej oraz zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne.

Badanie przygotowywane jest przez Ecorys na zlecenie Europejskiego Funduszu Leasingowego SA, a jego wyniki publikowane są co kwartał. W aktualnej edycji wzięła udział reprezentatywna grupa 600 mikro, małych i średnich firm z całej Polski. Badanie przeprowadzono od 15 marca do 15 kwietnia 2026 roku.

Sztuczna inteligencja w administracji. Nie zastąpi urzędników, ale może zdjąć z nich część obowiązków

Administracja publiczna znalazła się w punkcie, w którym presja na efektywność operacyjną rośnie szybciej niż dostępne zasoby. Obywatele oczekują prostych i szybkich usług, budżety są pod coraz większą kontrolą, a wiele instytucji mierzy się z niedoborem kompetencji i ograniczeniami kadrowymi. Raport World Economic Forum „Making Agentic AI Work for Government: A Readiness Framework”, przygotowany we współpracy z Capgemini, pokazuje, że agentic AI może pomóc administracji przejść od cyfryzacji pojedynczych procesów do koordynacji całych przepływów pracy. Nie chodzi jednak o zastąpienie urzędników technologią, lecz o takie wykorzystanie agentów AI, aby zdejmowali z ludzi najbardziej powtarzalne i czasochłonne zadania, pozostawiając człowiekowi odpowiedzialność za decyzje wymagające osądu, kontekstu i zaufania społecznego.

Administracja pod presją: więcej spraw, mniej zasobów

W wielu krajach sektor publiczny działa dziś w warunkach narastającego napięcia. Z jednej strony rosną oczekiwania wobec jakości usług publicznych, z drugiej – instytucje funkcjonują pod presją fiskalną, organizacyjną i kadrową. Coraz częściej są proszone o to, by działać szybciej i bardziej proaktywnie, jednocześnie dysponując ograniczonymi zasobami.

Raport wskazuje, że w części państw impulsem do zmian są oczekiwania obywateli, które wyprzedziły możliwości tradycyjnej administracji. W innych kluczowym wyzwaniem jest demografia i konieczność realizowania większej liczby zadań przy mniejszej liczbie pracowników. Wspólny kierunek jest jednak podobny: technologia przestaje być dodatkiem do funkcjonowania państwa, a staje się jednym z fundamentów jego zdolności operacyjnej.

Nie kolejny chatbot, lecz koordynator pracy urzędu

Agentic AI różni się od wcześniejszych fal automatyzacji tym, że nie ogranicza się do pojedynczego zadania. Tradycyjna automatyzacja odtwarza z góry zaprogramowane czynności, a generatywna AI tworzy treści na podstawie zapytań. Agenci AI mogą natomiast planować kolejne kroki, korzystać z różnych źródeł informacji, działać w określonych granicach i koordynować wieloetapowe przepływy pracy.

W administracji ma to szczególne znaczenie, bo wiele procesów publicznych jest sekwencyjnych, regulowanych i rozproszonych między różne komórki lub instytucje. Obsługa dokumentów, weryfikacja danych, umawianie wizyt, monitorowanie systemów czy przekazywanie spraw do właściwych jednostek to obszary, w których opóźnienia często wynikają z liczby ręcznych przekazań i powtarzalnych czynności.

Tam, gdzie brakuje rąk do pracy, liczy się dobry wybór procesów

Raport WEF i Capgemini mocno podkreśla, że największym wyzwaniem nie jest samo zainteresowanie technologią, ale decyzja, od czego zacząć. Błędne wdrożenia mogą kosztować instytucje nie tylko pieniądze, ale też zaufanie do kolejnych projektów. Zbyt ambitne lub źle dobrane pilotaże mogą drenować zasoby, wzmacniać sceptycyzm i utrudniać późniejsze skalowanie.

Dlatego autorzy proponują spojrzenie na administrację nie przez pryzmat ministerstw, departamentów czy pojedynczych narzędzi, ale przez funkcje – czyli powtarzalne, przekrojowe przepływy pracy, które występują w różnych obszarach państwa. Przykładem może być walidacja dokumentów, zarządzanie cyklem życia dokumentacji, monitorowanie cyberbezpieczeństwa, obsługa kolejek i terminów czy udzielanie informacji publicznych.

Połowa funkcji administracji gotowa na AI – ale nie każda od razu

W ramach raportu przeanalizowano 70 podstawowych funkcji administracji publicznej w dziewięciu kategoriach. Każdą oceniono według dwóch wymiarów: potencjału wykorzystania agentic AI oraz złożoności wdrożenia. Wyniki pokazują, że 50% analizowanych funkcji ma średnią lub wysoką gotowość do zastosowania agentów AI, o ile instytucje zadbają o odpowiednie zabezpieczenia i lokalne dostosowanie.

Najwyższą gotowość wykazały m.in. monitorowanie cyberbezpieczeństwa, udzielanie informacji publicznych i wskazówek, monitorowanie wydajności systemów, zarządzanie kolejkami i terminami usług, przygotowanie i udzielanie zamówień, walidacja i przetwarzanie dokumentów, raportowanie transparentności, monitoring finansowy i zgodności oraz zarządzanie cyklem życia dokumentów.

To obszary oparte na powtarzalnych działaniach, dużej liczbie spraw i relatywnie dobrze ustrukturyzowanych danych. Mogą więc stać się naturalnym punktem startu dla instytucji, które chcą budować kompetencje, sprawdzić działanie agentów AI w praktyce i stopniowo zwiększać zaufanie do nowych modeli pracy.

Agenci AI nie zastąpią urzędników. Mogą zdjąć z nich część ciężaru

W kontekście niedoboru talentów najważniejsze pytanie nie brzmi, czy agentic AI wyeliminuje pracę ludzi, ale czy pozwoli im wykonywać ją sensowniej. Raport wskazuje, że technologię tę najlepiej rozumieć jako model wzmocnienia pracy człowieka, a nie jego zastąpienia. Systemy mogą przejmować rutynową koordynację, przyspieszać obsługę spraw i wydobywać istotne informacje, dzięki czemu pracownicy administracji mogą skupić się na bardziej złożonych przypadkach, interpretacji przepisów i kontakcie z obywatelami.

Ten kierunek potwierdzają przykłady przywołane w raporcie. Ukraiński asystent Diia.AI umożliwia obywatelom korzystanie z usług publicznych poprzez rozmowę w języku naturalnym i może obsługiwać wybrane sprawy end-to-end. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich system HR AI Agent wspiera ponad 130 cyfrowych usług HR. Z kolei niemiecka Federalna Agencja Pracy wykorzystała agentic AI do tworzenia ticketów Jira, ograniczając ręczną pracę zespołów technologicznych.

– Administracja publiczna nie potrzebuje dziś technologii, która zastąpi ludzi w podejmowaniu odpowiedzialnych decyzji. Potrzebuje narzędzi, które pomogą im działać szybciej, spójniej i z mniejszym obciążeniem operacyjnym. Agentic AI może przejąć część powtarzalnej koordynacji, ale jego największa wartość pojawia się wtedy, gdy wzmacnia pracowników, a nie wypycha ich z procesu – podkreśla Principal Delivery Head, BSv w Capgemini Polska.

Od pilotażu do zaufania: technologia potrzebuje ram, nie tylko entuzjazmu

Jednocześnie raport wskazuje, że agentic AI nie powinno być wdrażane na zasadzie technologicznego pośpiechu. W administracji publicznej stawką nie jest jedynie efektywność, ale także przejrzystość, odpowiedzialność, zgodność z prawem, bezpieczeństwo danych i zaufanie obywateli.

Dlatego kluczowe znaczenie ma ograniczona autonomia agentów AI. Systemy powinny działać w jasno określonych granicach, mieć zdefiniowane momenty eskalacji do człowieka, pozostawiać ślady audytowe i umożliwiać wyjaśnienie podejmowanych działań. Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do funkcji związanych z przyznawaniem uprawnień, oceną pracowników, koordynacją kryzysową czy decyzjami wpływającymi bezpośrednio na prawa obywateli.

Skuteczne wdrożenie wymaga więc nie tylko narzędzi, ale również dojrzałych danych, kompetencji, ram odpowiedzialności i gotowości organizacyjnej. Pilotaże powinny być prowadzone na realnych procesach, z udziałem użytkowników i jasnymi kryteriami oceny. Ich celem nie jest wyłącznie przetestowanie systemu, lecz decyzja, czy dane rozwiązanie warto skalować.

Kadrowa przyszłość administracji będzie hybrydowa

Kryzys talentów w instytucjach publicznych nie zniknie dzięki jednej technologii. Agentic AI może jednak stać się ważnym elementem odpowiedzi na problem przeciążonych zespołów, rosnącej liczby zadań i potrzeby utrzymania jakości usług. Warunkiem jest pragmatyczne podejście: zaczynanie od funkcji o wysokiej gotowości, traktowanie pilotaży jako lekcji organizacyjnej i regularne dostosowywanie planów do lokalnych warunków.

– Agentic AI może pomóc administracji przejść od reaktywnego obsługiwania spraw do bardziej proaktywnego zarządzania usługami publicznymi. Nie stanie się to jednak przez wdrażanie najbardziej efektownych scenariuszy jako pierwszych. Największe znaczenie będzie miała dyscyplina: dobór właściwych procesów, jasne zasady nadzoru, inwestycje w dane i konsekwentne budowanie zaufania krok po kroku – dodaje Principal Delivery Head, BSv w Capgemini Polska.

Nowe rozporządzenie UE zmienia zasady przewozu odpadów. Koniec z papierową dokumentacją

Od 21 maja 2026 r. transgraniczne przemieszczanie odpadów powinno odbywać się zgodnie z nowym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z 11 kwietnia 2024 r. Rozporządzenie zastępuje dotychczasowe regulacje funkcjonujące od blisko 20 lat i wprowadza szereg nowych obowiązków dla przedsiębiorców zajmujących się wytwarzaniem i gospodarowaniem odpadami w Europie. Eksperci podkreślają, że zmiany obejmą wiele firm w Polsce i oznaczają nie tylko konieczność dostosowania dokumentacji oraz umów, ale także przejście na cyfrowy system obsługi transportów odpadów DIWASS.

Nowe regulacje dotyczą również podmiotów uczestniczących w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w celu ich odzysku z tzw. zielonej listy. Są to przede wszystkim wytwórcy takich odpadów, którzy wysyłają je za granicę, podmioty prowadzące zbieranie lub przetwarzanie takich odpadów, a także sprzedawcy, pośrednicy czy przewoźnicy.

To największa zmiana w obszarze transgranicznego przemieszczania odpadów od wielu lat. Dotychczas transport odpadów z zielonej listy odbywał się na podstawie dokumentu papierowego – załącznika VII, który miał być dołączany do każdego przemieszczenia. Nowe rozporządzenie wprowadza obowiązek uzupełniania informacji elektronicznie, za pośrednictwem systemu DIWASS, co znacząco uszczelni system i pozwoli na większą kontrolę przedsiębiorców. Dla wielu firm oznaczać to jednak będzie konieczność przebudowy dotychczasowych procedur operacyjnych i compliance” – komentuje Paulina Buczek, radca prawny, w kancelarii Wolf Theiss Polska.

W rozporządzeniu 2024/1157 wskazano wprost na wymóg posiadania odpowiedniego zezwolenia lub wpisu w rejestrze przez osobę, która organizuje przemieszczanie odpadów, a nie jest ich wytwórcą. Taki sam obowiązek nałożono na instalacje odzysku, które powinny przedstawić osobie organizującej przemieszczanie zezwolenie na prowadzenie działalności w tym zakresie lub dowód rejestracji. W praktyce firmy będą musiały dokładniej weryfikować swoich zagranicznych partnerów biznesowych.

„Szczególnie istotne będzie sprawdzanie, czy osoba organizująca przemieszczanie odpadów, niebędąca ich wytwórcą, posiada wymagane decyzje administracyjne lub wpisy do odpowiednich rejestrów. W przypadku polskich przedsiębiorców wysyłających odpady za granicę oznacza to, że będą musieli potwierdzić posiadanie obowiązującego zezwolenia lub pozwolenia obejmującego zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo wpisu w Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO). Problem jest jednak znacznie szerszy, ponieważ każde państwo UE stosuje własne instrumenty prawne reglamentacji postępowania z odpadami. Konieczna zatem będzie każdorazowa weryfikacja wymogów przyjętych w danym państwie członkowskim. Zorganizowanie przemieszczenia odpadów przez osobę, która nie posiada wymaganego zezwolenia lub wpisu w rejestrze stanowić będzie natomiast nielegalne przemieszczanie odpadów” – podkreśla Paulina Buczek z Wolf Theiss.

Nowe przepisy doprecyzowują także kwestie budzące dotychczas spory interpretacyjne, m.in. rozróżnienie pomiędzy odbiorcą odpadów a prowadzącym instalację odzysku. W sytuacji, gdy są to różne podmioty, konieczne będzie zawarcie trójstronnej umowy regulującej odpowiedzialność wszystkich uczestników procesu. Eksperci zwracają też uwagę, że szczególnego znaczenia nabierają teraz prawidłowo skonstruowane umowy dotyczące odzysku odpadów. Rozporządzenie wprowadza nowe obowiązkowe elementy takich dokumentów, w tym konieczność określenia ilości odpadów objętych umową.

„W praktyce wiele firm będzie musiało zaktualizować swoje umowy i procedury związane z transgranicznym przemieszczaniem odpadów. Dotychczas stosowana dokumentacja często nie spełnia wszystkich nowych wymogów wskazanych wprost w art. 18 ust. 10 rozporządzenia 2024/1157, w szczególności nie obejmuje informacji o ilości odpadów, jaka będzie przemieszczana na podstawie umowy. Konieczne więc będzie prawidłowe oszacowanie ilości wysyłanych odpadów – tak, aby nie było potrzeby zawierania nowej umowy przed każdym transportem odpadów.” – dodaje Paulina Buczek.

Dużym wyzwaniem dla branży będzie również cyfryzacja całego procesu. Komisja Europejska uruchomiła system DIWASS (Digital Waste Shipment System), za pośrednictwem którego mają być przekazywane dokumenty i informacje związane z przemieszczaniem odpadów. Choć do końca 2026 r. przewidziano okres przejściowy i możliwe jest jeszcze korzystanie z papierowej dokumentacji, to od 1 stycznia 2027 r. obsługa transportów odpadów ma odbywać się już obowiązkowo w systemie elektronicznym.

„Firmy nie powinny traktować okresu przejściowego jako czasu na odkładanie przygotowań. Rejestracja w DIWASS, organizacja obiegu dokumentów, wyznaczenie odpowiedzialności po stronie przewoźników, odbiorców czy instalacji odzysku – to procesy wymagające czasu. Podmioty, które zaczną przygotowania dopiero pod koniec roku, mogą mieć problem z płynnym dostosowaniem działalności do nowych wymogów” – podsumowuje Paulina Buczek.

Nowe regulacje mogą objąć nawet kilka tysięcy firm działających w Polsce w sektorze recyklingu, transportu i obrotu odpadami. Skala rynku jest ogromna – według danych GUS i GIOŚ tylko w 2024 r. do Polski legalnie sprowadzono ponad 199 tys. ton odpadów, a wywieziono blisko 574 tys. ton. Eksperci podkreślają, że nowe przepisy mają nie tylko uporządkować rynek i zwiększyć transparentność obrotu odpadami w UE, ale również utrudnić funkcjonowanie podmiotom wykorzystującym niewystarczający nadzór nad dokumentacją transportową. Cyfryzacja procesu w systemie DIWASS oraz  uszczegółowienie regulacji w zakresie nielegalnego przemieszczania odpadów mają docelowo umożliwić skuteczniejszą kontrolę przepływu odpadów w Europie.

Creotech Instruments z sukcesem zakończył proces ABB, pozyskując 481 mln zł

Creotech Instruments S.A. („Spółka”, „Creotech”), notowany na GPW największy polski integrator misji kosmicznych i jednocześnie największy krajowy producent satelitów, systemów i podzespołów satelitarnych, z sukcesem zakończył proces przyspieszonej budowy księgi popytu (ang. Accelerated Bookbuilding, ABB) obejmującej 650 000 akcji zwykłych na okaziciela serii M po cenie emisyjnej 740 zł za akcję („Transakcja”). Liczba oferowanych akcji będzie odpowiadać około 19% kapitału zakładowego Spółki (po rejestracji podwyższenia w KRS). Łączna wartość Transakcji wyniosła 481 mln zł (ok. 113,5 mln euro). Pozyskane środki mają wesprzeć realizację strategii rozwoju, w szczególności w obszarze rozbudowy mocy produkcyjnych, rozwoju nowych platform satelitarnych, inwestycji technologicznych oraz potencjalnych akwizycji i partnerstw strategicznych.

Z powodzeniem zakończyliśmy proces przyspieszonej budowy księgi popytu (ABB), który spotkał się z dużym zainteresowaniem inwestorów, w tym ze strony inwestorów zagranicznych. Pozwoliło to zrealizować jeden ze strategicznych celów Spółki, jakim jest zwiększenie udziału międzynarodowych funduszy w akcjonariacie. Wysoki poziom nadsubskrypcji oraz uzyskana cena emisyjna odzwierciedlają zaufanie rynku do długoterminowej strategii rozwoju Spółki oraz jej potencjału rozwojowego. Pozyskane środki wzmocnią nasze możliwości udziału w kluczowych europejskich programach kosmicznych, takich jak IRIS² oraz misje Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), a także umożliwi realizację strategicznych przejęć i partnerstw oraz dalszą ekspansję międzynarodową, znacząco przyspieszając skalowanie działalności Spółki powiedział dr hab. Grzegorz Brona, Prezes Zarządu Creotech Instruments S.A.

Spółkę w procesie wspierała cc group jako doradca ds. relacji inwestorskich (IR) oraz doradca finansowy, natomiast funkcję Wiodącego Globalnego Koordynatora (ang. Lead Global Coordinator) pełnił UniCredit Bank GmbH, Milan Branch, we współpracy z Kepler Cheuvreux. Funkcję Globalnych Koordynatorów (ang. Joint Global Coordinators) pełniły J.P. Morgan SE oraz Trigon Dom Maklerski S.A. i Trigon Investment Banking Sp. z o.o. & Wspólnicy sp.k. Funkcję Współprowadzącego Księgę Popytu (ang. Joint Bookrunner) pełniło BM PKO BP.

W związku z Transakcją Spółka zobowiązała się, z zastrzeżeniem standardowych wyjątków, do nieemitowania, niesprzedawania ani nieoferowania akcji bez zgody Wiodącego Globalnego Koordynatora oraz Globalnych Koordynatorów przez okres 180 dni od dnia ustalenia ceny w ramach Transakcji. Zobowiązanie to nie ogranicza możliwości emisji akcji lub innych papierów wartościowych uprawniających do objęcia akcji, stanowiących element wynagrodzenia w związku z realizacją połączeń, przejęć, przedsięwzięć typu joint venture lub innych podobnych transakcji zgodnych ze strategią Spółki.

Spółka podejmie niezbędne działania związane z dokonaniem wymaganych zgłoszeń oraz przekazaniem stosownych informacji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wyprzedaż akcji spółek z branży AI wstrząsa rynkami

  • Piątkowa wyprzedaż wyglądała na ogólne załamanie rynku, ale to nie wszystko. Akcje spółek związanych ze sztuczną inteligencją i półprzewodnikami mocno ucierpiały, a ponieważ mają one tak duży udział w indeksach, sprawiły, że ogólny ruch na rynku wyglądał na gorszy.
  • Nudne sektory po cichu uratowały sytuację. Akcje z sektorów dóbr podstawowych, opieki zdrowotnej, usług komunalnych, nieruchomości, finansów oraz wysokiej jakości spółek zorientowanych na wartość nadal zakończyły dzień na plusie, pomagając złagodzić skutki spadków w zdywersyfikowanych portfelach.
  • Wniosek nie polega na tym, aby unikać sztucznej inteligencji. Chodzi o to, aby unikać budowania portfela, w którym zbyt wiele pozycji zależy od tego, czy ten sam scenariusz zadziała idealnie. Dywersyfikacja zadziałała, ponieważ niektóre części rynku były napędzane przez różne czynniki ryzyka, a nie przez ten sam, popularny trend związany ze sztuczną inteligencją.

Piątkowa wyprzedaż wyglądała nieciekawie, jeśli spojrzeć na poziomy indeksów. Indeks Nasdaq 100 spadł o prawie 5%, S&P 500 stracił 2,6%, a akcje spółek z branży półprzewodników ucierpiały jeszcze bardziej. Inwestorom, którzy zwracali uwagę wyłącznie na ogólne wyniki indeksów, mogło się wydawać, że wszystko spadało jednocześnie. Nie do końca jednak tak było.

Jak wyjaśnia Charu Chanana, główna strateg inwestycyjna w Saxo Bank, wyprzedaż objęła szerokie spektrum spółek związanych ze sztuczną inteligencją, półprzewodnikami i szybko rozwijającymi się technologiami, ale nie dotyczyła całego rynku. Niektóre sektory nie tylko utrzymały się, ale wręcz odnotowały wzrosty. To jest ważna wiadomość dla inwestorów

Co się stało?

Bezpośrednim czynnikiem wywołującym tę reakcję był raport o zatrudnieniu w USA. Majowe dane o zatrudnieniu poza rolnictwem okazały się lepsze od oczekiwań – gospodarka zwiększyła się o 172 000 miejsc pracy, podczas gdy prognozy zakładały raczej 80 000 – 85 000. Stopa bezrobocia utrzymała się na poziomie 4,3%. Na pierwszy rzut oka to dobra wiadomość dla gospodarki. Jednak dla rynków sytuacja była niekomfortowa, ponieważ lepsze dane o zatrudnieniu utrudniają Rezerwie Federalnej szybką obniżkę stóp procentowych. Ma to znaczenie, ponieważ gdy perspektywa obniżki stóp przez Fed wydaje się coraz bardziej odległa, inwestorzy są mniej skłonni do płacenia wysokich cen za akcje spółek wzrostowych o długim horyzoncie inwestycyjnym. A obecnie sztuczna inteligencja stała się jednym z największych długoterminowych sektorów wzrostowych na rynku.

Jednak prawda jest taka, że raport o zatrudnieniu był jedynie iskrą. Pod powierzchnią kryło się już wiele nerwowości. Kilka czynników zbiegło się w jednym momencie:

  • Zatłoczenie na rynku AI: Akcje spółek z branży półprzewodników i związanych ze sztuczną inteligencją stały się domyślnym wyborem inwestorów długoterminowych. Kiedy wszyscy posiadają te same „zwycięskie” akcje, nawet niewielkie rozczarowanie może doprowadzić do znacznie większej korekty.
  • Nierównowaga w czołówce: Niewielka grupa zwycięskich spółek z sektora AI w znacznym stopniu napędzała wzrost całego indeksu. Może to sprawiać, że rynek wydaje się silniejszy w fazie wzrostu, ale bardziej wrażliwy w fazie spadków.
  • Oczekiwania były zbyt wysokie: Reakcja na wyniki Broadcom pokazała, że „dobry” wynik nie wystarcza już spółkom związanym ze sztuczną inteligencją. Inwestorzy oczekują pozytywnych niespodzianek, lepszych prognoz, jasnych planów monetyzacji oraz dowodów na to, że popyt na sztuczną inteligencję nadal rośnie. Wszystko, co nie spełnia tych oczekiwań, może stać się pretekstem do realizacji zysków.
  • Pytania o finansowanie AI: AI to nie tylko historia wzrostu; to także bardzo kapitałochłonna branża. Posunięcia finansowe Alphabetu, a teraz także Meta, przypominają, że kolejny etap rozwoju infrastruktury AI wymaga poważnych nakładów finansowych. Inwestorzy coraz bardziej skupiają się na tym, kto finansuje tę rozbudowę, czy nakłady inwestycyjne pozostają zdyscyplinowane, czy wzrasta ryzyko rozwodnienia akcji oraz czy zwroty mogą uzasadnić wydatki.
  • Ryzyko geopolityczne zwiększyło presję: Rosnące ryzyko na Bliskim Wschodzie, zmienność cen ropy i słabnące nadzieje na pokój nie były głównym powodem wyprzedaży akcji spółek z branży AI, ale dodały kolejną warstwę niepewności. Kiedy rynki są już napięte, złe wiadomości rozchodzą się szybciej.

W przypadku portfeli kluczową kwestią jest to, że sektor AI znalazł się pod presją, ale dywersyfikacja nadal się sprawdza. Zmiany głównych indeksów sprawiały wrażenie, że wyprzedaż była powszechna, ale pod powierzchnią dostrzec można było znaczące zróżnicowanie. Sektory dóbr pierwszej potrzeby, opieki zdrowotnej, usług komunalnych, nieruchomości, finansów oraz inne obszary zorientowane na przepływy pieniężne radziły sobie lepiej, a w niektórych przypadkach nawet odnotowały wzrosty. To główny wniosek z piątku: gdy jeden dominujący motyw rynkowy znajduje się pod presją, ekspozycja na różne sektory i czynniki ryzyka może pomóc w amortyzacji strat w portfelach.

Dywersyfikacja nie wyeliminowała zmienności, ale pomogła zmniejszyć wpływ skoncentrowanej wyprzedaży spowodowanej przez sztuczną inteligencję.

Co nie pomogło?

Nie wszystkie tradycyjne instrumenty zabezpieczające sprawdziły się.

  • Złoto znalazło się pod presją.
  • Obligacje o długim terminie zapadalności nie zapewniły zbytniej ochrony.
  • Kryptowaluty nie zachowywały się jak bezpieczna przystań.

Ma to znaczenie, ponieważ piątkowa wyprzedaż nie była tylko klasycznym ruchem w kierunku unikania ryzyka. Była to również panika związana z podwyżką stóp procentowych.

Kiedy rentowności rosną, drogie akcje spółek wzrostowych mogą tracić na wartości, ale trudności mogą mieć również obligacje o długim terminie zapadalności. Zatem ochrona portfela nie wynikała głównie ze złota, obligacji czy kryptowalut. Wynikała ona z ekspozycji na akcje, która nie była powiązana z tym samym handlem opartym na sztucznej inteligencji, dynamice i długoterminowym wzroście.

Prawdziwe znaczenie dywersyfikacji

Wielu inwestorów uważa, że ich portfel jest zdywersyfikowany, ponieważ posiadają 20 lub 30 akcji. Jeśli jednak większość z tych akcji dotyczy tej samej branży – sztucznej inteligencji, półprzewodników, gigantów technologicznych, chmury obliczeniowej, centrów danych lub szybko rozwijającego się oprogramowania – portfel może nie być tak zdywersyfikowany, jak się wydaje.

Portfel może zawierać wiele spółek, ale nadal wiązać się z jednym głównym ryzykiem. Piątek był tego dobrym przykładem. Inwestorzy mogli posiadać akcje producentów chipów, spółek chmurowych, producentów oprogramowania AI, centrów danych oraz szybko rozwijających się platform technologicznych. Na papierze są to różne branże. Jednak w sytuacji wyprzedaży mogą one zachowywać się jak jedna wielka transakcja.

Dlatego dywersyfikacja nie powinna dotyczyć wyłącznie sektorów czy liczby posiadanych aktywów. Powinna również uwzględniać czynniki ryzyka.

Bardziej zrównoważony portfel zazwyczaj obejmuje ekspozycję na różne czynniki:

  • Wzrost: firmy, które czerpią korzyści z innowacji, technologii i długoterminowego wzrostu zysków.
  • Sektory defensywne: firmy o bardziej stabilnym popycie, takie jak sektor dóbr podstawowych, opieki zdrowotnej i usług komunalnych.
  • Dochód: akcje dywidendowe, obligacje, fundusze inwestujące w nieruchomości (REIT) lub inne aktywa zorientowane na zysk.
  • Wartość i jakość: spółki o silnych bilansach, przepływach pieniężnych i rozsądnych wycenach.
  • Aktywa rzeczowe lub surowce: które mogą zachowywać się różnie w czasie inflacji lub wstrząsów geopolitycznych.

Nie chodzi o to, że każda z tych kategorii zawsze będzie przynosić zyski. Nie będzie. Chodzi o to, że nie powinny one wszystkie zawieść z tego samego powodu.

Czego inwestorzy mogą się nauczyć z piątkowych wydarzeń

Piątkowa wyprzedaż nie była powodem do paniki. Była jednak przydatnym testem warunków skrajnych. Inwestorzy powinni zadać sobie trzy proste pytania:

  • Po pierwsze, jaki procent mojego portfela zależy od tego, czy dana branża będzie nadal osiągać ponadprzeciętne wyniki? Dotyczy to nie tylko oczywistych spółek z branży półprzewodników, ale także ekspozycji na oprogramowanie, chmurę, energetykę, centra danych i megakapitałowe spółki technologiczne.
  • Po drugie, co posiadam, co może nadal przynosić zyski, jeśli wzrosną rentowności? Wyższe stopy procentowe mogą wywierać presję na drogie akcje spółek wzrostowych, obligacje, złoto i inne aktywa o długim terminie zapadalności. Spółki o stabilnych przepływach pieniężnych, sile cenowej i silnych bilansach mogą być bardziej odporne.
  • Po trzecie, co posiadam, co nie jest obecnie popularne? Najlepsze instrumenty dywersyfikacyjne często wydają się nudne podczas hossy. Stają się interesujące dopiero wtedy, gdy ulubione inwestycje przestają przynosić zyski.

Piątkowa wyprzedaż pokazała, że nawet bardzo silny trend, taki jak sztuczna inteligencja, może stać się źródłem ryzyka, jeśli zbyt duża część portfela zależy od jednego scenariusza rynkowego. Nie chodzi o to, aby kwestionować długoterminowy potencjał AI, lecz o to, by oddzielać atrakcyjną narrację inwestycyjną od realnej odporności portfela na zmienność. Sektory uznawane za mniej spektakularne – dobra podstawowe, opieka zdrowotna, usługi komunalne czy wybrane spółki jakościowe – przypomniały, że ich rola często ujawnia się właśnie wtedy, gdy najbardziej popularne segmenty rynku tracą impet. Dla inwestorów najważniejsza lekcja płynie z dywersyfikacji nie tylko pomiędzy spółkami, ale przede wszystkim pomiędzy różnymi czynnikami ryzyka – mówi Aleksander Mrózek, Manager ds. relacji z kluczowymi klientami regionu CEE w Saxo Banku.

Rada TEP apeluje do prezesa UOKiK o ostrożność w wypowiedziach o sektorze bankowym

Stanowisko Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich w sprawie publicznych wypowiedzi Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczących sektora bankowego oraz innych instytucji państwa.

Rada Towarzystwa Ekonomistów Polskich (TEP) wyraża głębokie zaniepokojenie publicznymi wypowiedziami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Tomasza Chróstnego, dotyczącymi sektora bankowego oraz stanowiska innych organów państwa w sprawach regulacji rynku finansowego. Szczególnie niedopuszczalne jest określenie sektora bankowego mianem „banksterki”, a także publiczne sugerowanie, że instytucje państwa, w tym Ministerstwo Finansów i Komisja Nadzoru Finansowego, miałyby działać w interesie sektora finansowego lub lobby bankowego.

Rolą Prezesa UOKiK jest ochrona konkurencji i konsumentów, reagowanie na naruszenia prawa oraz inicjowanie działań służących poprawie standardów rynkowych. Określenie sektora bankowego mianem „banksterki” ma charakter publicystyczny i stygmatyzujący. Nie przystoi ono organowi administracji publicznej, który prowadzi postępowania wobec przedsiębiorców, wydaje decyzje administracyjne, nakłada sankcje oraz kształtuje praktykę regulacyjną. Tego rodzaju język może tworzyć uzasadnione wrażenie uprzedzenia organu wobec określonej grupy podmiotów, a tym samym podważać zaufanie do bezstronności prowadzonych i przyszłych postępowań.

Rada TEP wskazuje, że szczególnie niepokojące jest również publiczne sugerowanie przez Prezesa UOKiK, że inne organy państwa — w tym Ministerstwo Finansów oraz Komisja Nadzoru Finansowego — w sporze dotyczącym projektu ustawy o kredycie konsumenckim miałyby działać jako rzecznicy interesów sektora finansowego. W wypowiedzi medialnej Prezes UOKiK stwierdził, że „Ministerstwo Finansów i KNF mówią wprost: chcemy chronić interesy sektora finansowego”. Tego rodzaju sformułowanie, padające z ust kierownika centralnego organu administracji rządowej, należy uznać za niedopuszczalne.

W państwie prawa różnice stanowisk między organami publicznymi są naturalnym elementem procesu legislacyjnego i regulacyjnego, ponieważ odpowiadają za różne dobra publiczne: ochronę konsumentów, stabilność finansową, bezpieczeństwo depozytów czy warunki finansowania gospodarki. Niedopuszczalne jest jednak sprowadzanie tej wielowymiarowej debaty do sugestii, że organy reprezentują interes jakiegoś lobby, dlatego że zgłaszają zastrzeżenia wobec projektu regulacji.

Wypowiedź Prezesa UOKiK wymaga także odniesienia się do struktury własnościowej polskiego sektora bankowego. Znacząca część sektora znajduje się pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą państwa (PKO BP, BGK, Bank Pekao, Alior Bank, BOŚ czy Bank Pocztowy). Oznacza to, że zbiorcza krytyka sektora bankowego jako „banksterki” nie odnosi się wyłącznie do podmiotów prywatnych lub zagranicznych, lecz obejmuje również spółki kontrolowane przez państwo, które ze względu na swoją skalę mogą istotnie kształtować praktyki rynkowe, standardy obsługi konsumentów, politykę cenową, sposób komunikacji marketingowej oraz poziom konkurencji w sektorze.

Powyższy aspekt czyni wypowiedź Prezesa UOKiK szczególnie problematyczną. Jeżeli krytykowane praktyki mają charakter systemowy, a znacząca część sektora pozostaje pod kontrolą państwa, to odpowiedzialna debata publiczna powinna obejmować pytanie o jakość nadzoru właścicielskiego państwa, standardy zarządzania w spółkach z udziałem Skarbu Państwa oraz realny wpływ tych podmiotów na kształtowanie praktyk rynkowych. Nie można jednocześnie stygmatyzować całego sektora jako działającego w sposób naganny i pomijać faktu, że państwo jest jednym z najważniejszych właścicieli oraz beneficjentów wyników finansowych banków działających na tym rynku. W tym sensie wypowiedź Prezesa UOKiK może być odczytywana także jako pośrednia krytyka praktyk podmiotów kontrolowanych przez państwo, a więc jako krytyka skuteczności samego państwa w wykonywaniu funkcji właścicielskich i regulacyjnych.

Rada TEP zwraca także uwagę na istotny paradoks instytucjonalny. Prezes UOKiK jest organem, który słusznie wymaga od przedsiębiorców — w tym instytucji finansowych — precyzji, rzetelności i niewprowadzającego w błąd sposobu komunikacji z konsumentami. UOKiK wielokrotnie podejmował działania wobec praktyk polegających na stosowaniu niejasnych klauzul umownych, nieprecyzyjnych przekazów marketingowych, niedostatecznym informowaniu klientów o ryzykach lub posługiwaniu się komunikatami mogącymi kształtować błędne wyobrażenie o produkcie, cenie, obowiązkach czy uprawnieniach konsumenta.

Tym bardziej należy oczekiwać, że sam Prezes UOKiK będzie posługiwał się językiem szczególnie starannym, precyzyjnym i odpowiedzialnym. Organ państwa, który wymaga od uczestników rynku najwyższych standardów transparentności komunikacyjnej, nie może sam korzystać z języka publicystycznego, nieostrego i nacechowanego emocjonalnie, zwłaszcza gdy wypowiada się o całym sektorze gospodarki. Nie można akceptować sytuacji, w której przedsiębiorcy są karani za komunikaty mogące wprowadzać odbiorców w błąd, podczas gdy organ publiczny posługuje się zbiorczymi etykietami, które nie wskazują konkretnych praktyk, podmiotów ani kryteriów oceny.

Podsumowując, Rada TEP wskazuje, że omawiane wypowiedzi Tomasza Chróstnego tworzą istotne ryzyka, w szczególności ryzyko podważenia zaufania do bezstronności UOKiK. Przedsiębiorcy mają bowiem prawo oczekiwać, że organ regulacyjny będzie oceniał sprawy w sposób obiektywny, na podstawie prawa i materiału dowodowego, a nie przez pryzmat publicznych wypowiedzi Prezesa UOKiK mających charakter subiektywnych ocen całej branży. Kolejną konsekwencją może być ryzyka osłabienia dialogu między administracją publiczną a sektorem finansowym, który jest niezbędny, biorąc pod uwagę rolę sektora finansowego w gospodarce oraz jego silne uregulowanie.

Rada TEP stoi na stanowisku, że skuteczna ochrona konsumentów i konkurencji wymaga silnych, kompetentnych i niezależnych instytucji publicznych. Siła tych instytucji nie wynika jednak z ostrości języka, lecz z jakości analiz, rzetelności postępowań, przewidywalności decyzji i zaufania do bezstronności organu. Z tego względu apelujemy do Prezesa UOKiK oraz wszystkich osób pełniących funkcje publiczne o zachowanie najwyższych standardów komunikacji w sprawach dotyczących uczestników rynku.

Rada Towarzystwa Ekonomistów Polskich

Konsorcjum PIAST pokazało nowe obrazy Ziemi wykonane przez polskie satelity

Konsorcjum projektu PIAST, pod przewodnictwem Wojskowej Akademii Technicznej, we współpracy z Creotech Instruments S.A. opublikowało nowe zdjęcia wykonane przez satelity tej konstelacji. Materiał obejmuje dane obrazowe pozyskane w trybach dziennym i nocnym. Opublikowane zdjęcia potwierdzają operacyjną gotowość polskiej konstelacji satelitarnej PIAST, opracowanej i rozwijanej w oparciu o krajowe know-how oraz kompetencje polskiego sektora kosmicznego.

PIAST jest elementem programu rozwoju krajowych zdolności w zakresie obserwacji Ziemi oraz budowy suwerennych systemów satelitarnych. Jego celem jest stworzenie kompleksowego systemu pozyskiwania danych satelitarnych, opartego na polskich technologiach i wzmacniającego strategiczne zdolności państwa. To także przykład skutecznej współpracy polskiego przemysłu i nauki.

Opublikowane zdjęcia potwierdzają pełną operacyjność satelitów konstelacji PIAST oraz skuteczność systemu obrazowania Ziemi w warunkach operacyjnych. Dane pozyskane w trybach dziennym i nocnym pokazują poprawne działanie kompletnego łańcucha przetwarzania do poziomu L1A. Zdjęcia zostały wykonane przy pomocy teleskopów opracowanych przez Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz firmę Scanway S.A., umieszczonych na platformach satelitarnych HyperSat, zaprojektowanych i wyprodukowanych w Polsce przez Creotech Instruments S.A. Uzyskane wyniki potwierdzają powtarzalność i stabilność procesu obrazowania.

Zdjęcia zostały wykonane w okresie od lutego do maja 2026 roku zarówno w trybie dziennym, jak i nocnym. Wśród lokalizacji znalazły się m.in. Warszawa, Czarnobyl, Madryt, Maskat w Omanie, czy kanadyjski Akulivik.

Maskat w Omanie został uchwycony w dwóch różnych warunkach akwizycji przez PIAST-M. Lewa część pokazuje scenę nocną ze zbliżeniem na Al Sahwa Public Park, gdzie wyraźnie widoczne są pojedyncze źródła światła (latarnie w parku). Prawa część przedstawia natomiast dzienną akwizycję tego samego ogólnego obszaru, w której lotnisko wyróżnia się jako jeden z najbardziej charakterystycznych elementów infrastruktury.

Akwizycje Czarnobyla zostały pozyskane przy użyciu dwóch różnych teleskopów: PIAST-M dostarczonego przez CBK PAN oraz PIAST-S2 dostarczonego przez Scanway S.A. Oba obrazy prezentują obszar Elektrowni Jądrowej w Czarnobylu, co pozwala porównać ten sam obiekt infrastrukturalny w różnych konfiguracjach obrazowania.

Zobrazowanie Madrytu, wykonane około południa przez PIAST-M przedstawia stadion z wyraźnie widocznymi szczegółami konstrukcyjnymi oraz elementami infrastruktury miejskiej, co świadczy o dobrej rozdzielczości przestrzennej w gęstej zabudowie.

Akulivik, inuicka osada w północnym Quebecu, uchwycona w warunkach subpolarnych z widocznym lokalnym lotniskiem stanowiącym kluczowy element infrastruktury tej miejscowości. Sceneria jest interesująca z technicznego punktu widzenia, ponieważ powierzchnie pokryte śniegiem odbijają dużą część światła i często charakteryzują się ograniczoną naturalną teksturą. Może to stanowić wyzwanie zarówno dla przetwarzania obrazu, jak i instrumentu, szczególnie w zakresie zachowania kontrastu, unikania saturacji oraz utrzymania widoczności detali w jasnych, jednorodnych obszarach.

Zobrazowanie Warszawy wykonane przez satelitę PIAST-S2 przedstawia zimową stolicę z widocznym obszarem Lotniska Chopina, w tym odśnieżonymi pasami startowymi oraz elementami infrastruktury lotniskowej i miejskiej.

Cały proces przetwarzania zdjęć realizowano z wykorzystaniem Payload Processorów, narzędzi kalibracyjno-walidacyjnych oraz segmentu naziemnego (Payload Data Ground Segment), opracowanych przez zespół Creotech Instruments S.A. Zakres prac obejmował również definicję i implementację łańcucha przetwarzania danych oraz procesów kalibracji (do tzw. poziomu przetworzenia 1A) i walidacji, realizowanych przez zespół Creotech, co umożliwiło generowanie produktów przeznaczonych do zastosowań operacyjnych. Rozdzielczość obrazów została zmniejszona 4-krotnie.

Projekt realizowany jest przez Wojskową Akademię Techniczną, pełniącą rolę lidera konsorcjum, we współpracy z Creotech Instruments S.A., Centrum Badań Kosmicznych PAN, Siecią Badawczą Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa, Scanway S.A. i PCO S.A.

Firma Creotech Instruments S.A. pełni w projekcie PIAST rolę kluczowego partnera przemysłowego odpowiedzialnego za budowę, dostarczenie i integrację trzech platform satelitarnych opartych na autorskiej technologii HyperSat, a także za integrację oraz wyniesienie satelitów.

Przedsięwzięcie jest współfinansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu SZAFIR, zainicjowanego przez Ministerstwo Obrony Narodowej.

Creotech uruchomił proces ABB. Środki z emisji mają trafić na produkcję, R&D i potencjalne przejęcia

Creotech Instruments S.A. („Spółka”, „Creotech”), notowany na GPW największy polski integrator misji kosmicznych i jednocześnie największy krajowy producent satelitów, systemów i podzespołów satelitarnych, rozpoczął proces przyspieszonej budowy księgi popytu („Transakcja”) w związku z emisją do 650 000 akcji zwykłych na okaziciela serii M z wyłączeniem prawa poboru. Oferta skierowana jest do wybranych inwestorów poza Stanami Zjednoczonymi (zgodnie z Regulacją S). Proces budowy księgi popytu rozpocznie się niezwłocznie, a Spółka zastrzega sobie prawo do zakończenia Transakcji w dowolnym momencie. Wyniki Transakcji zostaną ogłoszone po zakończeniu procesu budowy księgi popytu. Pozyskane środki mają wesprzeć realizację strategii rozwoju, w szczególności w obszarze rozbudowy mocy produkcyjnych, rozwoju nowych platform satelitarnych, inwestycji technologicznych oraz potencjalnych akwizycji i partnerstw strategicznych. Spółkę w procesie wspiera cc group jako doradca IR i finansowy, natomiast funkcję Wiodącego Globalnego Koordynatora (ang. Lead Global Coordinator) pełni UniCredit Bank GmbH, Milan Branch, we współpracy z Kepler Cheuvreux. Rolę Globalnych Koordynatorów (ang. Joint Global Coordinators) pełnią J.P. Morgan SE wraz z Trigon Dom Maklerski S.A. oraz Trigon Investment Banking Sp. z o.o. & Wspólnicy sp.k. Rolę Współprowadzącego Księgę Popytu (ang. Joint Bookrunner) pełni BM PKO BP.

Creotech Instruments rozpoczyna kolejny etap rozwoju. Dzięki zbudowanym kompetencjom technologicznym i doświadczeniu zdobytemu przy realizacji zaawansowanych projektów kosmicznych Spółka zamierza istotnie zwiększyć skalę działalności oraz stać się jednym z czterech największych integratorów misji kosmicznych w Europie. Rozpoczęcie procesu pozyskania kapitału ma przyspieszyć realizację tych ambitnych celów. Chcemy wykorzystać rosnące zapotrzebowanie na niezależne europejskie rozwiązania satelitarne oraz skutecznie konkurować o udział w największych programach kosmicznych realizowanych w Europie. Naszą przewagą jest połączenie własnej technologii, doświadczenia integracyjnego i rosnącej zdolności do realizacji złożonych misji kosmicznychpowiedział dr hab. Grzegorz Brona, Prezes Zarządu Creotech Instruments S.A.

Strategia Creotech Instruments zakłada rozwój platformy HyperSat, obecnie wykorzystywanej w segmencie mikrosatelitów o masie do 100 kg, poprzez rozszerzenie portfolio produktowego o platformy minisatelitów i małych satelitów o masie do 500 kg. Celem Spółki jest uzyskanie zdolności do dostarczania satelitów na potrzeby europejskich konstelacji nowej generacji oraz umocnienie pozycji w gronie czołowych integratorów systemów kosmicznych w Europie.

Rozwój produktów obejmuje wdrożenie nowych platform satelitarnych o większej masie, w tym platform SWAN (powyżej 200 kg) oraz EMU (do 500 kg).

Istotnym filarem strategii jest również zwiększenie zdolności produkcyjnych – z obecnych ok. 10 do ponad 40 satelitów rocznie. Skalowanie działalności w modelu integratora misji kosmicznych end-to-end ma umożliwić Spółce udział w strategicznych europejskich programach kosmicznych, w tym w projektach Komisji Europejskiej, programie IRIS², EOGS oraz misjach naukowych Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).

Strategia zakłada także ukierunkowane działania w obszarze fuzji i przejęć (M&A), rozwój partnerstw strategicznych oraz dalsze wzmacnianie obecności Spółki na rynkach zagranicznych.

Emisja akcji serii M

Emisja akcji serii M, uchwalona przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki w dniu 3 czerwca 2026 roku, zostanie przeprowadzona z wyłączeniem prawa poboru przysługującego dotychczasowym akcjonariuszom. Akcje serii M został przydzielone wyłącznie inwestorom wybranym przez Zarząd Spółki po zakończeniu procesu budowy księgi popytu, przy czym będą to wyłącznie: inwestorzy kwalifikowani i/lub inwestorzy obejmujący akcje o łącznej wartości co najmniej 100.000 EUR na jednego inwestora, poza terytorium Stanów Zjednoczonych, zgodnie z Regulacją S.

Jednocześnie  akcjonariuszom spełniającym kryteria określone w uchwale emisyjnej przysługuje prawo pierwszeństwa objęcia nowych akcji. Rozwiązanie to ma na celu ochronę przed rozwodnieniem w głosach akcjonariuszy, którzy dokonali istotnych inwestycji w akcje Spółki. Prawo to przysługuje akcjonariuszom posiadającym – według stanu na dzień rejestracji uczestnictwa w Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu, tj. 18 maja 2026 roku – co najmniej 14.272 akcje Spółki (ok. 0,5% kapitału zakładowego i ogólnej liczby głosów w Spółce), na zasadach określonych w uchwale, w szczególności umożliwiających objęcie akcji w liczbie proporcjonalnej do ich dotychczasowego udziału w kapitale zakładowym Spółki.

W związku z Transakcją Spółka zobowiązała się, z zastrzeżeniem standardowych wyjątków, do nieemitowania, niesprzedawania ani nieoferowania akcji bez zgody Wiodącego Globalnego Koordynatora oraz Globalnych Koordynatorów przez okres 180 dni od dnia ustalenia ceny w ramach Transakcji. Zobowiązanie to nie ogranicza możliwości emisji akcji lub innych papierów wartościowych uprawniających do objęcia akcji, stanowiących element wynagrodzenia w związku z realizacją połączeń, przejęć, przedsięwzięć typu joint venture lub innych podobnych transakcji zgodnych ze strategią Spółki.

Pozyskane środki mają wesprzeć realizację strategii rozwoju Spółki na lata 2026–2029, ogłoszonej 7 maja br. Zgodnie z założeniami, środki z emisji zostaną przeznaczone w szczególności na: ok. 40–60% – rozwój infrastruktury produkcyjnej oraz zwiększenie zdolności wytwórczych; ok. 20–30% finansowanie prac badawczo-rozwojowych, w szczególności rozwoju technologii i nowych platform satelitarnych; oraz ok. 20–30% – potencjalne przejęcia, partnerstwa strategiczne, ekspansję zagraniczną oraz finansowanie bieżącej działalności Spółki.

Digital Network z kapitalizacją powyżej 1 mld zł i planowaną dywidendą

Kapitalizacja Digital Network na sesji w dniu 05.06.2026 r. przekroczyła 1 mld zł, a spółka stała się jednym z liderów wzrostów obecnej hossy na warszawskiej giełdzie. Tymczasem, jeszcze pięć lat temu spółka wycenia była na niespełna 30 mln zł. Za spektakularnym wzrostem stoi pięć lat nieprzerwanej poprawy wyników, udana konsolidacja rynku reklamy zewnętrznej i rosnące znaczenie cyfrowych nośników reklamowych.

Granica miliarda złotych kapitalizacji ma na GPW znaczenie symboliczne. Dla inwestorów oznacza wejście spółki do grona największych i najbardziej rozpoznawalnych emitentów. Dla Digital Network to efekt procesu, który rozpoczął się zaledwie 12 lat temu, gdy firma stawiała pierwsze kroki jako startup na rodzącym się rynku cyfrowej reklamy zewnętrznej.

Kapitalizacja Digital Network S.A. (StockWatch)Kapitalizacja Digital Network

Dziś grupa jest liderem segmentu Digital Out Of Home (DOOH) w Polsce. W ciągu roku kurs wzrósł o 175 proc., w perspektywie trzech lat o 1750 proc., a w ciągu pięciu lat stopa zwrotu przekroczyła 3700 proc.

Tak dynamiczny wzrost wartości nie jest jednak wyłącznie efektem poprawy nastrojów inwestorów. Od pięciu lat Digital Network konsekwentnie zwiększa skalę działalności, przychody i zyski.

Trend potwierdziły zarówno wyniki za 2025 r., jak i pierwszy kwartał 2026 r., który był pierwszym pełnym okresem po przejęciu Braughman Group Media Outdoor (BGMO). Integracja jednego z największych konkurentów przebiegła szybciej niż oczekiwał rynek, a grupa już w pierwszych miesiącach zaczęła wykorzystywać efekty połączenia. – Pierwszy kwartał 2026 roku był okresem bardzo intensywnej integracji, ale również szybkiego osiągania zakładanych efektów biznesowych. Szczególnie istotne było stworzenie jednej, zintegrowanej organizacji zdolnej do efektywnego zarządzania zarówno segmentem cyfrowym, jak i premium outdoor – mówi Agnieszka Godlewska, prezes Digital Network.

Przejęcie zmieniło strukturę rynku

Ubiegłoroczne przejęcie BGMO było jedną z największych transakcji na polskim rynku reklamy zewnętrznej w ostatnich latach. Przejmowana spółka należała do trzech największych graczy w branży i była liderem segmentu Big Format. W efekcie Digital Network stworzył grupę opartą na dwóch komplementarnych filarach. Pierwszy obejmuje segment DOOH z wielkoformatowymi ekranami cyfrowymi, siecią City Screenów i blisko 20 tys. ekranów działających w ramach ogólnopolskiej infrastruktury cyfrowej. Drugim jest segment Premium Outdoor skupiający nośniki wielkoformatowe, murale, traffic boardy oraz ekspozycje przy głównych szlakach komunikacyjnych.

Dla inwestorów istotne jest nie tylko zwiększenie skali działalności, ale również ograniczenie konkurencji na rynku, który od lat charakteryzuje się wysokimi barierami wejścia. – Połączenie kompetencji obu organizacji pozwoliło nam zbudować ofertę obejmującą praktycznie wszystkie kluczowe formaty nowoczesnej reklamy zewnętrznej. Widzimy ogromne zainteresowanie klientów kampaniami łączącymi rozwiązania cyfrowe z nośnikami premium – podkreśla prezes spółki.

Jednym z najważniejszych elementów strategii pozostaje rozwój sprzedaży Programmatic DOOH. Na najbardziej rozwiniętych rynkach świata jest to obecnie jeden z najszybciej rosnących segmentów rynku reklamowego, pozwalający na automatyczny zakup powierzchni reklamowej i precyzyjne planowanie kampanii.

Miliard kapitalizacji i dywidenda

Mimo finansowania przejęcia BGMO kredytem inwestycyjnym grupa utrzymuje stabilną sytuację finansową. W pierwszym kwartale spłaciła 30 mln zł zadłużenia i zakończyła okres z ponad 23 mln zł gotówki. Jednocześnie kontynuowane są inwestycje w rozwój sieci ekranów cyfrowych. Co istotne z perspektywy inwestorów, spółka nie rezygnuje z dzielenia się zyskami. Digital Network regularnie wypłaca dywidendę, a na tegoroczną wypłatę przeznaczono 20 mln zł (tj.4,46 zł na akcję).

Rynek, którego nie da się łatwo skopiować

Analitycy zwracają uwagę, że Digital Network działa w segmencie relatywnie odpornym zarówno na ekspansję globalnych platform technologicznych (Google. Meta Tik Tok), jak i zmiany związane z rozwojem sztucznej inteligencji. Reklama zewnętrzna pozostaje medium infrastrukturalnym fizycznie związanym z atrakcyjnymi lokalizacjami, których ilość na rynku jest bardzo ograniczona. W praktyce oznacza to wysokie bariery wejścia dla nowych konkurentów oraz utrudnioną możliwość szybkiego powielania modelu biznesowego.

Kurs dolara rośnie po danych z USA i eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie

Wielu inwestorów przygotowywało się na kontynuację postępów w rozmowach pokojowych. Izrael przypomniał jednak, że chce kontynuować tę wojnę. Rynki pracy w Ameryce Północnej pozytywnie zaskoczyły, a dane z Japonii niespodziewanie wsparły jena.

Spirala przemocy na Bliskim Wschodzie

W ostatnich dniach rozmowy pokojowe między USA a Iranem powoli wchodziły na coraz wyższy poziom szczegółowości. Choć dalej w mocy pozostawały punkty niezgody – np. fakt, że USA cały czas chcą mrozić irańskie aktywa warte 24 mld dolarów. Są to jednak detale na tle innych elementów negocjacji. Jednak w rozmowach czasem pomijana jest trzecia strona – Izrael. Kraj ten nie jest najwyraźniej zainteresowany zakończeniem wojny. W niedzielę Izrael ostrzelał Bejrut. Teoretycznie Liban nie jest stroną konfliktu, ale każdorazowo w obronie Libanu staje Iran, który zgodnie z logiką tych konfliktów odpowiedział na atak Izraela. Odpowiedź ta była jednak na tyle stonowana, że wszystkie pociski zostały zestrzelone. Niestety, pomimo apeli USA, Izrael odpowiedział na ten ostrzał. Jeżeli wydarzenia będą eskalować w tym tempie, o pokoju możemy zapomnieć. Na reakcję rynków nie trzeba było długo czekać. Od piątkowego zamknięcia ropa idzie w górę. Na moment pisania tego tekstu baryłka ropy Brent kosztuje już nie 93 dolary (jak w piątek), a niemal 98 dolarów.

Amerykańskie rynki pracy

W piątek poznaliśmy dane z rynków pracy zarówno z USA, jak i z Kanady. Ważniejsze były oczywiście te pierwsze. O ile bezrobocie pozostało na poziomie 4,3%, to wyraźnie przybyło miejsc pracy. Różnica w sektorze pozarolniczym to 87 tysięcy, a w prywatnym 35 tysięcy. Zmiana stopy bezrobocia w USA o 0,1% wymaga utworzenia około 170 tysięcy miejsc pracy. Mamy więc zatem rozsądną zaliczkę. Jeszcze lepsze były dane z Kanady. Tam bezrobocie niespodziewanie spadło z 6,9% do 6,6%. Kluczowa była oczywiście zmiana zatrudnienia. Rynek oczekiwał 10 tysięcy nowych miejsc pracy, a zobaczył ponad 80 tysięcy. Jakby tego było mało, w maju ubyło 66 tysięcy miejsc pracy na część etatu i przybyło na pełen etat. Oznacza to, że struktura zatrudnienia jest jeszcze lepsza.

Inwestorzy uznali te dane za silny sygnał do zakupu dolara amerykańskiego. Co ciekawe zyskiwał on na wartości mocniej niż kanadyjski – mimo że dane z Kanady były obiektywnie lepsze. Dzisiaj nad ranem można by spodziewać się korekty umocnienia dolara, ale wymiana ognia na Bliskim Wschodzie sprzyja USD, który dalej zyskuje. Przed danymi kurs dolara był poniżej poziomu 3,64 zł, dzisiaj atakuje już 3,69 zł.

Słabsze dane z Japonii

Dzisiaj nad ranem poznaliśmy odczyt PKB z Kraju Kwitnącej Wiśni. Wynik annualizowany wypadł gorzej od oczekiwań o 0,3%. Annualizacja to jednak sprawdzenie, jak zachowałby się parametr, gdyby cały rok był taki, jak ostatni kwartał. W danych kwartalnych PKB okazało się jednak zgodne z oczekiwaniami. W rezultacie inwestorzy uznali to za wystarczająco dobre dane dla jena, a jego kurs od rana lekko wzrósł. Jak widać pesymizm względem gospodarki japońskiej bywa tak duży, że wystarczy brak negatywnego zaskoczenia by wywołać pozytywne reakcje.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych brak ważnych odczytów.

Polska wśród liderów AI w Europie Środkowo-Wschodniej. Skala, talenty i infrastruktura budują przewagę

Z inicjatywy AI Chamber, instytucji działającej na rzecz rozwoju AI w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, powstał CEE AI Index 2026 – pierwszy indeks mierzący strategiczną gotowość krajów Europy Środkowo-Wschodniej na wdrażanie sztucznej inteligencji. Polska zajmuje 4. miejsce z wynikiem ogólnym 56,17 punktów, plasując się wśród największych i najbardziej ugruntowanych rynków AI w regionie. Przewagi kraju są wyraźne tam, gdzie liczy się skala – największe moce HPC, najwyższy wolumen publikacji naukowych z obszaru AI i najliczniejsza kadra specjalistów w całym regionie.CEE-AI-Index-2026-Infografika

Nowy indeks ujawnia podziały w regionie CEE

Nowy CEE AI Index 2026 obejmuje 11 krajów i pokazuje region znacznie bardziej zaawansowany technologicznie, niż wynika z dominującej narracji globalnej, choć jednocześnie coraz wyraźniej podzielony. Kraje północnej i centralnej części regionu są strukturalnie gotowe do odgrywania wiodącej roli w europejskim ekosystemie AI, co znajduje odzwierciedlenie w czołówce rankingu, którą tworzą Estonia (1.miejsce), Słowenia (2.miejsce), Litwa (3.miejsce), Polska (4.miejsce), i Czechy (5.miejsce). Na drugim biegunie znalazły się Chorwacja, Łotwa i Bułgaria, które wciąż nadrabiają zaległości w budowie instytucjonalnych i ekosystemowych fundamentów rozwoju sztucznej inteligencji. Kluczowym czynnikiem różnicującym okazuje się jakość zarządzania i dojrzałość instytucjonalna – a nie wielkość kraju ani dostęp do infrastruktury.

CEE AI Index mierzy strategiczną gotowość na AI, rozumianą jako strukturalna zdolność kraju do efektywnego, bezpiecznego i zgodnego z regulacjami rozwijania oraz wdrażania systemów sztucznej inteligencji. Badanie uwzględnia 11 krajów, 33 wskaźniki i 363 punkty danych w trzech filarach: Środowisko (ramy regulacyjne i infrastruktura cyfrowa), Zasoby (talenty i ekosystem finansowy) oraz Wdrożenie (adopcja AI i wyniki badań naukowych).

Jak wskazują wyniki indeksu: Europa Środkowo-Wschodnia dzieli się na kraje, które będą kształtować AI w Europie, i takie, które będą ją konsumować. Różnica nie leży w wielkości, ale w suwerenności, dojrzałości regulacyjnej, inwestycjach w talenty i ambicjach instytucjonalnych. Tę dynamikę wyraźnie pokazuje przykład Polski.

Polska jako skalowany ekosystem AI z silnymi fundamentami

Polska zajmuje 4. miejsce w CEE AI Index 2026 z wynikiem ogólnym 56,17 punktów (Środowisko: 65, Zasoby: 49, Wdrożenie: 55), plasując się wśród największych i najbardziej ugruntowanych rynków AI w regionie. Rodzimy ekosystem dysponuje największymi mocami obliczeniowymi HPC w regionie, notuje najwyższy wolumen publikacji naukowych z obszaru sztucznej inteligencji i skupia najliczniejszą kadrę specjalistów AI. To pozycjonuje kraj jako naturalne miejsce dla inwestycji wymagających silnego zaplecza badawczego, kompetencyjnego i infrastrukturalnego. Fundamenty technologiczne są przy tym wspierane przez rozwijające się otoczenie instytucjonalne. W listopadzie 2024 r. rząd ogłosił utworzenie Funduszu Sztucznej Inteligencji o wartości około 235 mln euro (1 mld zł)[1] oraz powołanie Rady AI, skupiającej kluczowe instytucje państwowe odpowiedzialne za koordynację i dystrybucję publicznych środków przeznaczonych na rozwój tego sektora. Polska zajmuje również trzecie miejsce w Unii Europejskiej pod względem dojrzałości otwartych danych, a infrastruktura obliczeniowa – wspierana przez konsorcjum PL-Grid i Narodowe Centrum Kompetencji Obliczeniowych EuroHPC – plasuje kraj na czele regionu pod względem mocy HPC.

W CEE AI Index w filarze Środowisko Polska zajmuje po Estonii drugie miejsce w regionie, a w filarze Wdrożenie – razem z Czechami – współprowadzi zestawienie pod względem głębokości adopcji AI w przedsiębiorstwach. Widać to również w decyzjach samych firm: w samym 2024 roku polskie przedsiębiorstwa zainwestowały w rozwiązania AI łącznie 1,8 miliarda złotych[2], a osiem na dziesięć podmiotów gospodarczych planuje zwiększenie budżetów na narzędzia AI w ciągu najbliższych dwóch lat[3].

Indeks wskazuje jednak także na obszary wymagające wzmocnienia: środowiska testowe, integracja AI w programach nauczania, aktywność spin-outów uczelnianych oraz efektywność publicznego finansowania AI nie dorównują jeszcze potencjałowi, jaki sugeruje krajowa skala. Polska rysuje się jako dojrzała platforma dla międzynarodowych partnerstw – z wyraźną przestrzenią do dalszego wzrostu, którą mogą odblokować zwiększone wsparcie publiczne i ekosystemowe.

Różne drogi, wspólne ambicje: jak wyłonili się liderzy regionu

CEE AI Index pokazuje, że żaden kraj regionu nie dominuje we wszystkich badanych obszarach, a o gotowości do rozwoju AI decyduje przede wszystkim strategia, a nie wielkość państwa. Estonia, Litwa i Słowenia – mimo relatywnie niewielkiej liczby mieszkańców – wyprzedzają większe gospodarki regionu dzięki konsekwentnie budowanym ekosystemom sztucznej inteligencji.

Jednocześnie każdy z liderów opiera swoją pozycję na innych przewagach: Estonia i Słowenia wyróżniają się dojrzałością instytucjonalną, potencjałem badawczym i zasobami STEM, a Litwa skutecznie przyspiesza wdrożenia i efektywnie wykorzystuje otwarte dane. Polska korzysta z efektu skali, dysponując największymi mocami HPC, najsilniejszym zapleczem naukowym i największą liczbą specjalistów AI w regionie. Czechy koncentrują się na komercjalizacji badań, Węgry wdrażają nową politykę AI, Rumunia wzmacnia otoczenie regulacyjne, a Łotwa, Słowacja, Bułgaria i Chorwacja budują przewagi w wybranych obszarach – od infrastruktury eksperymentalnej i ulg podatkowych po potencjał techniczny i systemy kształcenia.

Europa Środkowo-Wschodnia przez lata budowała fundamenty niezbędne do rozwoju sztucznej inteligencji: odpowiednie ramy regulacyjne, zasoby talentów, a na części rynków również zaawansowaną infrastrukturę operacyjną. Dotychczas brakowało jednak narzędzia, które pozwalałoby w sposób obiektywny i porównywalny ocenić skalę tego potencjału. CEE AI Index wypełnia tę lukę i dostarcza danych, które powinny stanowić istotny punkt odniesienia dla firm, inwestorów i instytucji planujących strategie AI w Europie w najbliższych latach. mówi Tomasz Snażyk, CEO AI Chamber.

Region CEE dysponuje jednymi z najsilniejszych talentów AI w Europie, choć wciąż mierzy się z istotną luką inwestycyjną względem Europy Zachodniej. Liderzy indeksu – Estonia, Litwa i Słowenia – pokazują jednak, że o sukcesie coraz częściej decydują jakość instytucji i strategia rozwoju, a nie skala gospodarki. Indeks dostarcza dodatkowych argumentów przemawiających za większym napływem inwestycji do regionu.zaznacza Mark Boris Andrijanič, były minister ds. transformacji cyfrowej Słowenii i były główny negocjator Rady UE ds. DMA i DSA.

Zarządzanie strategią AI jako decydująca zmienna

W obszarze regulacji i zarządzania Europa Środkowo-Wschodnia wyprzedza globalną średnią – co potwierdzają wyniki Oxford Insights’ Government AI Readiness Index 2025, niezależnego rankingu obejmującego 195 krajów, stosowanego jako punkt odniesienia przez UNESCO i G20. CEE AI Index pokazuje jednak, że sama strategia AI nie gwarantuje gotowości do jej realizacji. Liderami filaru Środowisko są Estonia (73 punkty), Polska (65) i Litwa (64), które wyróżniają się dojrzałością instytucjonalną, rozwiniętą infrastrukturą cyfrową i spójną polityką AI. Na drugim biegunie znajdują się Bułgaria i Chorwacja, co potwierdza, że słabości instytucjonalne wciąż pozostają istotną barierą rozwoju. Wraz z wyrównywaniem dostępu do infrastruktury dzięki programom unijnym, o realnej przewadze konkurencyjnej coraz częściej decydują potencjał regulacyjny, dostęp do talentów oraz zdolność do przełożenia polityki na operacyjną rzeczywistość.

AI Act może pogłębić regionalny podział

Wyniki indeksu sugerują, że unijny AI Act może stać się przewagą konkurencyjną dla krajów dysponujących dojrzałymi ramami regulacyjnymi i potencjałem instytucjonalnym. Estonia, Polska i Czechy są lepiej przygotowane do przekształcenia gotowości regulacyjnej w zaufanie przedsiębiorstw i atrakcyjność inwestycyjną – szczególnie w oczach firm poszukujących pewnych, zgodnych z przepisami środowisk do wdrażania AI. Dla krajów wciąż budujących podstawowe kompetencje regulacyjne wyzwanie będzie podwójne: przyspieszenie krajowego rozwoju AI przy jednoczesnym dostosowaniu się do coraz bardziej złożonych regulacji europejskich.

[1] https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/polska-na-podium-w-otwieraniu-i-wykorzystywaniu-danych

[2] https://pmrmarketexperts.com/my-w-mediach/czy-mamy-boom-na-ai-w-polsce/

[3] https://www.ey.com/pl_pl/newsroom/2025/12/badanie-ey-8-na-10-polskich-firm-zwiekszy-inwestycje-w-sztuczna-inteligencje

Pokolenie Z zmienia centra handlowe. Galerie stają się miejscem doświadczeń, nie tylko zakupów

0

Im młodszy konsument, tym chętniej odwiedza centra handlowe – wskazuje badanie CBRE „Nowy konsument, nowe centra handlowe”. Najczęstszymi gośćmi są osoby z pokolenia Z, wśród których trzy czwarte pojawia się w galeriach przynajmniej dwa razy w miesiącu. Częściej niż starsi klienci w centrach handlowych szukają dobrej oferty gastronomicznej, rozrywki, przestrzeni do spotkań towarzyskich, stref coworkingowych i klubów fitness. Zdaniem ekspertów CBRE, młodzi zmieniają centra handlowe z miejsc zakupów na przestrzeń doświadczeń.

Centra handlowe cieszą się dużą popularnością klientów z pokolenia Z. Wśród najmłodszych trzy czwarte odwiedza je co najmniej dwa razy w miesiącu, a 4 na 10 jeszcze częściej – przynajmniej raz w tygodniu, wskazuje badanie CBRE.

Galerie jako miejsca spędzania czasu

Głównym powodem wizyt w centrach handlowych niezależnie od wieku są zakupy odzieżowe – wskazało tak 62 proc. wszystkich respondentów i 65 proc. „zetek”. Znaczne różnice widać natomiast gdy weźmiemy pod uwagę pozostałe motywacje. Najmłodsi konsumenci częściej traktują centra handlowe nie tylko jako miejsce zakupów, ale również przestrzeń do spotkań i spędzania wolnego czasu. Zdecydowanie częściej odwiedzają galerie dla przestrzeni gastronomicznej – deklaruje tak 34 proc. z nich i jedna czwarta spośród wszystkich respondentów. Jedna trzecia młodych wybiera się do centrów dla rozrywki, np. do kina (wśród wszystkich badanych to 27 proc.), 3 na 10 na spotkania towarzyskie (vs. 15 proc.) a 11 proc. dla klubów fitness (vs. 5 proc.).

Największe znaczenie dla klientów z pokolenia Z ma oferta gastronomiczna, strefy wypoczynku oraz udogodnienia, takie jak darmowe Wi-Fi czy ładowarki do telefonów. Młodzi respondenci najczęściej korzystają także z przestrzeni coworkingowych i chętnie uczestniczą w wydarzeniach organizowanych przez centra handlowe. Jednocześnie są najmniej przywiązani do lokalizacji obiektu, a bardziej niż inne grupy wiekowe zwracają uwagę na atmosferę, wygląd oraz możliwość łączenia doświadczeń offline i online – mówi Anna Wysocka, szefowa działu handlowego, CBRE.

Pokolenie Z zmienia centra handlowe

Współczesne centra handlowe coraz mocniej integrują się z tkanką miejską i aspirują do roli otwartych, wielofunkcyjnych przestrzeni wpisujących się w codzienne życie klientów. Wyraźnie poszerzają swoją rolę. Konsumenci oprócz dużego asortymentu i komfortu zakupów oczekują od nich szerokiej oferty gastronomicznej, rozrywkowej oraz funkcji wspierających codzienne potrzeby. Sklepy stacjonarne stają się przestrzenią doświadczeń – miejscem poznawania, testowania i przymierzania produktów przed zakupem. Właściciele obiektów handlowych muszą dziś kłaść jeszcze większy nacisk na rozwiązania omnichannel, a więc takie, które pozwalają łączyć sprzedaż online i offline.

– Właściciele i zarządcy obiektów coraz częściej dostosowują ofertę do różnych sposobów korzystania z galerii – od szybkich zakupów po spędzanie wolnego czasu i spotkania towarzyskie. Rosnące znaczenie dla utrzymania dynamiki oferty ma także elastyczne podejście do marek dostępnych w obiektach, obejmujące krótkoterminowe koncepty, pop-upy i wydarzenia, które pozwalają szybciej reagować na zmieniające się potrzeby i oczekiwania konsumentów. Jednak warto pamiętać, że wciąż kluczowe pozostają podstawowe elementy wpływające na komfort, takie jak czystość, wygoda czy łatwość parkowania – mówi Anna Wysocka, szefowa działu handlowego, CBRE.

METODOLOGIA

Badanie przeprowadzone na panelu Ariadna na ogólnopolskiej próbie respondentów odwiedzających centra handlowe, liczącej N=2190 osób. Termin realizacji: od 27 lutego do 4 marca 2026. Metoda: CAWI.

Kto zbierze polskie owoce? Bez pracowników sezonowych rolnictwo stanie przed poważnym kryzysem

Polska od lat należy do największych producentów żywności w Europie. Jesteśmy liderem w produkcji jabłek, znaczącym producentem owoców miękkich, warzyw, mięsa drobiowego oraz wielu innych produktów trafiających zarówno na krajowe stoły, jak i na rynki zagraniczne. Eksport produktów rolno-spożywczych przekracza obecnie 50 miliardów euro rocznie i stanowi jeden z filarów polskiej gospodarki.

Przyzwyczailiśmy się myśleć o bezpieczeństwie państwa przez pryzmat armii, granic, energetyki czy infrastruktury krytycznej. Znacznie rzadziej rozmawiamy o tym, że jednym z fundamentów bezpieczeństwa jest również zdolność do produkowania żywności.

Bezpieczeństwo żywnościowe nie powstaje jednak w ministerialnych gabinetach ani w dokumentach strategicznych. Powstaje każdego dnia w gospodarstwach rolnych, sadach, szklarniach, zakładach przetwórczych i centrach logistycznych. Powstaje dzięki pracy tysięcy przedsiębiorców oraz setek tysięcy osób zaangażowanych w cały łańcuch produkcji żywności.

I właśnie tutaj pojawia się problem, o którym mówi się zbyt rzadko.

Polskie rolnictwo coraz silniej odczuwa niedobór pracowników. Dotyczy to szczególnie prac sezonowych związanych ze zbiorami owoców i warzyw. Nie jest to zjawisko nowe. Od wielu lat przedsiębiorcy sygnalizują, że liczba osób zainteresowanych wykonywaniem takich prac na rynku krajowym jest niewystarczająca.

Powody są dobrze znane. Zmiany demograficzne, starzenie się społeczeństwa, migracja młodych ludzi do większych miast, rosnące oczekiwania płacowe oraz konkurencja innych sektorów gospodarki powodują, że znalezienie odpowiedniej liczby pracowników staje się coraz trudniejsze. W praktyce oznacza to, że znaczna część produkcji rolnej uzależniona jest od możliwości legalnego zatrudniania cudzoziemców.

Nie jest to polska specyfika. Tak funkcjonują dziś praktycznie wszystkie rozwinięte gospodarki europejskie. Niemcy, Holandia, Hiszpania czy Włochy od lat opierają znaczną część prac sezonowych na zatrudnianiu pracowników zagranicznych. Polska nie jest tu wyjątkiem.

Jednocześnie państwo ma pełne prawo, a nawet obowiązek, prowadzić odpowiedzialną politykę migracyjną. Ochrona granic, przeciwdziałanie nielegalnej migracji, eliminowanie nadużyć wizowych czy walka z fikcyjnym zatrudnieniem należą do podstawowych obowiązków administracji publicznej.

Po doświadczeniach ostatnich lat trudno oczekiwać, aby kwestie migracyjne nie były przedmiotem szczególnej uwagi organów państwa.

Problem nie polega więc na tym, czy państwo powinno kontrolować proces wydawania wiz.

Powinno.

Pytanie brzmi, jak robić to skutecznie, nie powodując jednocześnie niezamierzonych skutków gospodarczych. W debacie publicznej często przedstawia się bezpieczeństwo i gospodarkę jako wartości konkurencyjne. Tymczasem w rzeczywistości są one od siebie wzajemnie zależne.

Państwo, które nie kontroluje procesów migracyjnych, naraża się na ryzyka bezpieczeństwa.

Państwo, które nie dostrzega potrzeb własnej gospodarki, naraża się na osłabienie konkurencyjności przedsiębiorstw, spadek produkcji i utratę rynków eksportowych.

Prawdziwe wyzwanie polega na znalezieniu równowagi. Dla przedsiębiorcy działającego w sektorze rolnym najważniejsza jest przewidywalność.

Producent owoców nie może przesunąć zbiorów o trzy miesiące. Plantator malin nie może poczekać do przyszłego roku na zakończenie procedur administracyjnych. Zakład przetwórczy nie może wyjaśnić zagranicznemu kontrahentowi, że nie zrealizuje dostawy, ponieważ zabrakło pracowników do zebrania surowca.

Biologia nie zna pojęcia „termin urzędowy”.

To właśnie dlatego tak istotne znaczenie ma spójność działań państwa.

Jeżeli przedsiębiorca uzyskuje wymagane dokumenty na rynku pracy, organizuje proces rekrutacyjny, zawiera kontrakty handlowe, planuje produkcję i ponosi konkretne koszty organizacyjne, powinien mieć możliwość racjonalnej oceny swoich szans na skuteczne przeprowadzenie całego procesu.

Nie chodzi o gwarancję pozytywnej decyzji.

Nie chodzi o automatyzm.

Chodzi o przewidywalność.

Przedsiębiorcy są gotowi dostosowywać się do nowych wymagań. Są gotowi ponosić dodatkowe koszty związane z weryfikacją kandydatów, organizacją pobytu czy zwiększonymi obowiązkami dokumentacyjnymi. Warunkiem jest jednak znajomość zasad.

Niepewność jest dla gospodarki znacznie bardziej kosztowna niż nawet najbardziej rygorystyczne, ale jasno określone wymagania. Warto przy tym pamiętać, że skutki niedoboru pracowników sezonowych nie ograniczają się wyłącznie do pojedynczych przedsiębiorców.

Każda niezebrana tona owoców oznacza stratę dla producenta.

Każda niewykonana dostawa oznacza problem dla przetwórcy.

Każdy utracony kontrakt eksportowy oznacza osłabienie pozycji polskich firm na zagranicznych rynkach.

W skali całego sektora skutki mogą być odczuwalne znacznie szerzej niż tylko przez samych rolników.

Dlatego warto postawić kilka pytań.

Czy obecny model zatrudniania pracowników sezonowych odpowiada rzeczywistym potrzebom rynku?

Czy przedsiębiorcy otrzymują wystarczająco jasne informacje dotyczące oczekiwań administracji?

Czy poszczególne elementy systemu działają w sposób wystarczająco spójny i przewidywalny?

Czy państwo dysponuje mechanizmami pozwalającymi na bieżąco oceniać wpływ polityki migracyjnej na produkcję żywności?

Są to pytania gospodarcze, a nie polityczne. Dotyczą one bowiem nie tylko procedur administracyjnych, ale również przyszłości jednego z najważniejszych sektorów polskiej gospodarki.

Polska potrzebuje skutecznej polityki migracyjnej.

Polska potrzebuje również silnego rolnictwa. Nie musimy wybierać pomiędzy jednym a drugim. Powinniśmy natomiast prowadzić otwartą i merytoryczną dyskusję o tym, jak pogodzić oba te cele. Bo bezpieczeństwo państwa zaczyna się nie tylko na granicy.

Zaczyna się również na polu, w sadzie i w gospodarstwie rolnym. A odpowiedź na pytanie, kto będzie zbierał polskie owoce i warzywa za pięć lub dziesięć lat, może okazać się ważniejsza, niż dziś wielu z nas przypuszcza.

EY: Polska jednym z najbardziej atrakcyjnych rynków inwestycyjnych w Europie

Wyniki badania EY „Atrakcyjność Inwestycyjna Europy 2025” wskazują, że pomimo globalnej zmienności gospodarczej i geopolitycznej Polska umacnia swoją pozycję – nie tylko w ujęciu regionalnym, ale również kontynentalnym. W 2025 roku liczba bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce wzrosła o 10% r/r., podczas gdy ich liczba w Europie spadła o 7% r/r. Dodatkowo, Warszawa zanotowała awans aż o rekordowe 21 pozycji, plasując się na 5. miejscu wśród miast postrzeganych jako najbardziej atrakcyjne.

Badanie EY „Atrakcyjność inwestycyjna Europy” analizuje napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz nastroje inwestorów. Tegoroczna, 25. edycja pokazuje rosnącą selektywność inwestycji na naszym kontynencie. Tradycyjne branże i kierunki inwestycyjne w Europie Zachodniej notują spadki, przy jednoczesnym wzroście w sektorach takich jak sztuczna inteligencja, obronność czy energia niskoemisyjna. Jeśli chodzi o lokalizację to największe spadki liczby projektów obserwowane są w Europie Zachodniej, a wzrosty w regionie Europy Południowej, Centralnej oraz Wschodniej.

Polska zyskuje na liczbie projektów

Na tle największych gospodarek europejskich Polska zyskuje na znaczeniu jako kierunek lokowania kapitału. W sytuacji, w której rynki takie jak Francja (-17%), Wielka Brytania (-14%) czy Niemcy (-10%) notują dwucyfrowe spadki liczby inwestycji, Polska przyciąga coraz więcej nowych projektów, osiągając wzrost na poziomie 10% r/r (285 projektów). Jest to kontynuacja pozytywnego trendu widocznego już wcześniej, kiedy po spadku liczby inwestycji w 2023 r. nastąpiło odbicie w kolejnym roku. Sektory, w których odnotowywane są znaczące wzrosty w liczbie projektów, to sektor obronny oraz sztucznej inteligencji, których istotność w ujęciu regionalnym i kontynentalnym wyraźnie wzrasta.

Wykres 1. 10 głównych lokalizacji BIZ w 2025 roku – liczba projektów i dynamika r/r
10 głównych lokalizacji BIZ w 2025 roku

Dodatkowo, w ocenie ponad 500 decydentów z poziomu zarządów, Polska w 2026 roku nadal pozostaje jednym z najbardziej atrakcyjnych rynków – tak wskazało 17% ankietowanych, co dało nam 6. miejsce w Europie. Co ciekawe podobna jest ich ocena jeśli chodzi o atrakcyjność miast, gdzie Warszawa wykonała gigantyczny skok – o 21 miejsc – na pozycję nr. 5., wyprzedzając takie ośrodki jak Amsterdam, Berlin czy Madryt.

– Rosnąca liczba inwestycji w Polsce nie jest przypadkowa. To efekt kilku nakładających się czynników: strategicznych nakładów na obronność wynikających z sytuacji geopolitycznej, rozwoju inwestycji w centra danych oraz utrzymującego się trendu nearshoringu. Istotną rolę odgrywają również uruchamiane fundusze krajowe i unijne, wspierające rozwój infrastruktury. Szczególnie cieszy fakt, że pozytywny trend widoczny jest zarówno w skali ogólnokrajowej, jak i metropolitalnej. Coraz silniejsze postrzeganie Warszawy jako atrakcyjnego miejsca do lokowania kapitału inwestycyjnego potwierdza, że Polska jest odbierana jako stabilny partner – mimo napiętej sytuacji geopolitycznej w regionie – mówi Mateusz Pociask, Partner Zarządzający EY Polska (od 1 lipca 2026 roku).

Europa odnotowuje trend spadkowy, ale nowe sektory napędzają inwestycje
Jak pokazują dane EY, Europa pozostaje atrakcyjnym kierunkiem, ale inwestorzy podchodzą do działań z większą ostrożnością i rosnącą selektywnością. W 2025 r. liczba projektów BIZ spadła o 7% r/r do poziomu 5026 projektów, co oznacza kontynuację trendu względem poprzedniego roku, kiedy odnotowano spadek o 5% r/r. Jeszcze wyraźniej widać zmianę w strukturze inwestycji, ponieważ liczba miejsc pracy generowanych przez nowe projekty obniżyła się aż o 25% r/r (do ok. 200 000) wobec spadku o 16% r/r rok wcześniej. Na tym tle wyróżniają się jednak kraje takie jak Turcja (+20%), Rumunia (+16%), czy Hiszpania (+7%) oraz Polska (+10%), które – w zależności od państwa – cechują się konkurencyjnością pod względem kosztów pracy, silnym wzrostem gospodarczym lub dostępnością gruntów i mniejszymi restrykcjami administracyjnymi.

W kwestii sektorów widać wyraźnie, że obszar centrów danych związanych z rozwojem AI wraz z sektorem obronnym odpowiadają za coraz większy udział inwestycji w Europie – ten pierwszy osiągnął wzrost na poziomie 96% (107 projektów), a drugi 84% (89 inwestycji).

Wykres 2. Wzrost liczby projektów w obszarze AI, obronności oraz niskoemisyjnej energetyki
Wzrost liczby projektów w obszarze AI

– Dane EY dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Europie pokazują zachodzące zmiany strukturalne. Kapitał inwestycyjny przesuwa się obecnie w stronę AI, obronności czy energetyki niskoemisyjnej. Na znaczeniu zyskują projekty budujące odporność, rozwój technologiczny i bezpieczeństwo łańcuchów dostaw. Choć napięcia geopolityczne nadal negatywnie wpływają na skalę inwestycji, a globalizacja coraz częściej ustępuje miejsca geopolityce, to w dłuższej perspektywie Europa pozostaje atrakcyjnym kierunkiem dla inwestorów. 60% respondentów badania EY spodziewa się wzrostu jej atrakcyjności inwestycyjnej w ciągu najbliższych trzech lat, co potwierdza utrzymujące się zaufanie do europejskich gospodarek – mówi Jacek Kędzior, Partner Zarządzający EY Polska i Partner Zarządzający Regionem Europy Centralnej.

Ostrożność inwestorów w krótkim terminie, optymizm w długim

Obecne decyzje inwestorów charakteryzuje wyraźna ostrożność, jednak nie przekłada się ona na trwałe pogorszenie oceny Europy. Odsetek firm planujących nowe inwestycje w najbliższym roku spadł do 54%, z poziomu 59% rok wcześniej, co potwierdza krótkoterminowe obawy. Jednocześnie aż 60% przedsiębiorstw oczekuje, że atrakcyjność Europy wzrośnie w perspektywie najbliższych trzech lat.

Warto zwrócić uwagę, że choć amerykańskie inwestycje w Europie są nadal najliczniejsze ze wszystkich, to wykazują spadkowy trend. Również niemieckie przedsiębiorstwa realizują na Starym Kontynencie mniej projektów niż w latach ubiegłych. W latach 2019-2025 udział amerykańskich inwestycji zmniejszył się o 38%, a wśród niemieckich inwestycji ten spadek wynosi 28%. Te lukę – przynajmniej w obszarze tworzonych miejsc pracy – wypełniają firmy azjatyckie. Największy procentowy wzrost udziału w inwestycjach w Europie osiągnął Singapur – ze wzrostem r/r o 117%, co przełożyło się na 4713 nowych miejsc pracy.

– Inwestorzy nie wycofują się z Europy, lecz przyjmują bardziej selektywną i wyczekującą postawę. W krótkim okresie ważą przede wszystkim koszty energii i pracy oraz wyzwania podatkowe. W dłuższej perspektywie o atrakcyjności inwestycyjnej nadal decydują jednak fundamenty: skala rynku, potencjał wzrostu gospodarczego, jakość infrastruktury i stabilność instytucjonalna. Na geopolitykę mamy ograniczony wpływ, ale możemy wzmacniać konkurencyjność Europy tam, gdzie wciąż mamy realne narzędzia: w kompetencjach, technologii i jakości otoczenie inwestycyjnego – podsumowuje Mateusz Pociask.

O badaniu
Badanie EY Atrakcyjność Inwestycyjna Europy 2025 składa się z dwóch części. Pierwsza to dane ilościowe gromadzone w ramach EY European Investment Monitor (EIM), we współpracy z OCO, dotyczące inwestycji zagranicznych ogłoszonych w 47 krajach Europy w 2025 r., w wyniku których powstają miejsca pracy i otwierane są nowe placówki. Z badania wyłączone są następujące kategorie projektów inwestycyjnych: fuzje i przejęcia (M&A) oraz joint ventures (chyba że skutkują one powstaniem nowych obiektów lub nowych miejsc pracy); umowy licencyjne; obiekty handlowe i rekreacyjne, hotele oraz nieruchomości; usługi użyteczności publicznej; działalność wydobywcza; inwestycje portfelowe (emerytury, ubezpieczenia i fundusze finansowe); inwestycje w fabryki oraz inne inwestycje związane z odtworzeniem produkcji oraz organizacje non-profit. Drugą część stanowią wyniki badania przeprowadzone przez firmę Longitude na zlecenie EY wśród 500 światowych liderów biznesu w okresie od 11 lutego do 30 marca 2026 r.

ROBYG ogłasza plan przeprowadzenia IPO oraz notowania akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

ROBYG S.A. („ROBYG”, „Spółka”, a łącznie ze swoimi spółkami zależnymi „Grupa” lub „Grupa ROBYG”), jeden z największych deweloperów mieszkaniowych w Polsce z 26-letnim doświadczeniem rynkowym, ogłasza dziś zamiar przeprowadzenia pierwszej oferty publicznej akcji („IPO” lub „Oferta”). ROBYG zamierza ubiegać się o dopuszczenie istniejących i nowo emitowanych akcji Spółki do obrotu na rynku regulowanym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.

Najważniejsze informacje dotyczące Oferty

Planowana Oferta obejmuje sprzedaż części akcji istniejących, posiadanych przez akcjonariusza Spółki – TAG Beteiligungs- und Immobilienverwaltungs GmbH („Akcjonariusz Sprzedający”), będącego w całości własnością TAG Immobilien AG, który bezpośrednio posiada 96.467.066 akcji reprezentujących 100% kapitału zakładowego Spółki. W ramach Oferty Spółka zamierza również zaoferować nowo wyemitowane akcje. Po przeprowadzeniu IPO TAG Beteiligungs- und Immobilienverwaltungs GmbH pozostanie akcjonariuszem większościowym ROBYG.

ROBYG zakłada, że wpływy brutto z emisji nowych akcji wyniosą około 400 mln PLN i zostaną przeznaczone na dalszy rozwój działalności, w szczególności na powiększenie banku ziemi.

Planowane jest skierowanie Oferty do inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych w Polsce, a także do wybranych zagranicznych inwestorów instytucjonalnych poza terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki i Polski, w każdym przypadku zgodnie z Regulacją S na podstawie amerykańskiej Ustawy o Papierach Wartościowych („Amerykańska Ustawa o Papierach Wartościowych”), oraz do kwalifikowanych nabywców instytucjonalnych (QIB) w Stanach Zjednoczonych w oparciu o przepis Rule 144A.

Zamiarem Spółki, Akcjonariusza Sprzedającego oraz Globalnych Współkoordynatorów jest, aby do 10% łącznej liczby akcji oferowanych ostatecznie w Ofercie zostało przydzielonych inwestorom indywidualnym.

Akcjonariusz Sprzedający zobowiąże się do nieofertowania i niesprzedawania akcji Spółki, z zastrzeżeniem zwyczajowych wyjątków, przez okres dwóch lat od daty pierwszego dnia notowań akcji Spółki (lock-up). Spółka zobowiąże się do tego samego przez okres 365 dni od daty pierwszego dnia notowań akcji Spółki.

Równolegle z Ofertą Spółka wyemituje 2.411.677 zwykłych akcji imiennych serii C, które zostaną zaoferowane wybranym kluczowym menedżerom Grupy, członkom zarządu Spółki oraz przewodniczącemu rady nadzorczej Spółki. Złożenie oferty objęcia Akcji Serii C uprawnionym osobom będzie uzależnione od dojścia Oferty do skutku i nastąpi nie wcześniej niż w dniu ustalenia ceny. Liczba Akcji Serii C przydzielonych do objęcia przez każdą uprawnioną osobę zostanie ustalona indywidualnie. Przy założeniu, że wszystkie Akcje Serii C zostaną objęte, łączna wartość wpłat dokonanych przez uprawnione osoby wyniesie około 80 mln PLN, a środki te zostaną przez Spółkę przeznaczone na te same cele co wpływy z Oferty. Przewiduje się, że wybrani kluczowi menedżerowie Grupy, członkowie zarządu Spółki oraz przewodniczący rady nadzorczej, którzy obejmą akcje serii C, zobowiążą się do nieofertowania i niesprzedawania tych akcji przez okres 18 miesięcy od daty pierwszego dnia notowań akcji Spółki (lock-up).

Erste Group Bank AG, Goldman Sachs Bank Europe SE oraz mBank S.A. pełnią funkcję Globalnych Współkoordynatorów i Współprowadzących Księgę Popytu. WOOD & Company Financial Services, a.s. Spółka Akcyjna, Oddział w Polsce pełni funkcję Współprowadzącego Księgę Popytu.

mBank S.A. pełni ponadto rolę firmy inwestycyjnej, a Erste Securities Polska S.A. pełni rolę agenta współoferującego w ramach Oferty. Baader Bank Aktiengesellschaft pełni rolę współmenedżera, a mInvestment Banking S.A. pełni rolę doradcy finansowego.

VICTORIAPARTNERS GmbH pełni funkcję doradcy w procesie IPO.

Szczegółowe warunki Oferty zostaną przedstawione w Prospekcie, który zostanie opublikowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa po jego zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Finansowego.

„Przez 26 lat ROBYG konsekwentnie budował swoją pozycję na polskim rynku nieruchomości, realizując projekty mieszkaniowe w największych aglomeracjach miejskich i odpowiadając na rzeczywiste potrzeby klientów. W tym czasie zakontraktowaliśmy około 38 tysięcy lokali. Dziś jesteśmy jednym z największych deweloperów mieszkaniowych w Polsce – z silną marką, doświadczonym i sprawdzonym modelem realizacji projektów oraz strategią skoncentrowaną na wzroście. Nie spoczywamy na laurach. Mamy ambitne, a zarazem realistyczne plany dalszego rozwoju i wierzymy, że dysponujemy solidnymi podstawami do ich realizacji. W latach 2024-2025 Grupa ROBYG poczyniła znaczące inwestycje, nabywając grunty o łącznej wartości brutto wynoszącej około 1,6 mld PLN. Kwota ta obejmuje również grunty o wartości około 300 mln zł nabyte przez ROBYG z przeznaczeniem do późniejszej odsprzedaży na rzecz Vantage. Na koniec pierwszego kwartału 2026 r. bank ziemi ROBYG umożliwia realizację 17.824 lokali [1]– już z uwzględnieniem planowanych transakcji zakupu i sprzedaży gruntów pomiędzy ROBYG a Vantage. Jednocześnie nadal powiększamy zasób gruntów w atrakcyjnych lokalizacjach, przede wszystkim w Warszawie i Trójmieście. Planowane IPO wesprze dalsze skalowanie naszej działalności, umocni pozycję Grupy na polskim rynku mieszkaniowym i pozwoli nam nadal dostarczać klientom wysokiej jakości lokale w dobrze zaprojektowanych, funkcjonalnych i atrakcyjnie zlokalizowanych inwestycjach.” – powiedział Eyal Keltsh, Prezes Zarządu ROBYG.

„Przez lata ROBYG zbudował solidne fundamenty dalszego wzrostu: rozpoznawalną markę, szeroki portfel projektów oraz model biznesowy, którego efektywność potwierdzają zarówno wolumeny sprzedaży, jak i wyniki finansowe. Zdecydowana większość lokali ROBYG sprzedawana jest na etapie realizacji inwestycji. Fakt, że duża grupa klientów decyduje się na zakup kolejnych mieszkań od ROBYG, odzwierciedla zaufanie, jakim cieszy się marka ROBYG. Około 22% przedsprzedaży w 2025 r. oraz około 14% przedsprzedaży w pierwszym kwartale 2026 r. zostało zrealizowanych do klientów, którzy wcześniej nabyli już co najmniej jedną nieruchomość od ROBYG. Ponadto, około 15% przedsprzedaży w 2025 r. oraz około 11% przedsprzedaży w pierwszym kwartale 2026 r. stanowiły zakupy dokonane w wyniku rekomendacji. Wspólnie wierzymy, że zainteresowanie naszymi projektami, trafność naszej oferty produktowej oraz efektywność procesu sprzedaży dowodzą, iż pozycję wiodącego dewelopera buduje się na jakości, wiarygodności i długoterminowych relacjach z klientami.” – powiedział Oscar Kazanelson, Przewodniczący Rady Nadzorczej ROBYG.

Najważniejsze informacje o ROBYG:

  • ROBYG jest jednym z wiodących deweloperów mieszkaniowych w Polsce, z 26-letnim doświadczeniem w realizacji wielorodzinnych projektów mieszkaniowych. Skala działalności, rozpoznawalna marka oraz doświadczenie zdobyte w różnych fazach cyklu rynkowego stanowią fundament stabilnej pozycji rynkowej Grupy.
  • ROBYG działa we wszystkich segmentach cenowych – od lokali w przystępnych cenach po inwestycje premium – koncentrując się przede wszystkim na segmencie średnim, gdzie popyt pozostaje najsilniejszy. Spółka oferuje również atrakcyjne rozwiązania smart home, wysoko oceniane przez klientów, co jak wierzy Spółka przekłada się na silną lojalność nabywców.
  • Grupa ROBYG działa w oparciu o zintegrowany model biznesowy, łączący kompetencje deweloperskie i generalnego wykonawstwa. Podejście to pozwala Grupie sprawnie zarządzać całym procesem realizacji inwestycji, wspierać dyscyplinę kosztową oraz generować powtarzalne przychody z usług.
  • ROBYG konsekwentnie powiększa bank ziemi, koncentrując się na dobrze zlokalizowanych działkach o wysokim potencjale sprzedażowym. Zdyscyplinowana polityka akwizycji gruntów i zdolność do pozyskiwania terenów inwestycyjnych na wczesnym etapie procesu inwestycyjnego sprzyja zabezpieczeniu przyszłego portfela projektów i wspiera długoterminowy wzrost Grupy. Na koniec marca 2026 r. bank ziemi ROBYG umożliwia realizację 17.824 lokali (łącznie z gruntami posiadanymi przez wspólne przedsięwzięcia Grupy oraz przy założeniu przeprowadzenia planowanych transakcji sprzedaży i zakupu gruntów między Grupą ROBYG a Grupą Vantage) lub 19.322 lokali (łącznie z gruntami posiadanymi przez wspólne przedsięwzięcia Grupy, bez uwzględnienia planowanych transakcji sprzedaży i zakupu gruntów między Grupą ROBYG a Grupą Vantage).
  • Portfel projektów ROBYG skoncentrowany jest w największych i najdynamiczniej rozwijających się polskich aglomeracjach, tj. w Warszawie, Trójmieście, Poznaniu, Wrocławiu i Łodzi oraz Krakowie, co zdaniem Spółki wzmacnia odporność modelu biznesowego na zmiany koniunktury gospodarczej. Około 50%[2] banku ziemi ROBYG zlokalizowane jest w Warszawie, gdzie zainteresowanie klientów i ceny transakcyjne systematycznie rosną w ostatnich latach.
  • Silny profil finansowy ROBYG wynika z rentownego modelu biznesowego i stabilnej struktury kapitałowej. Grupa generuje wysokie marże zysku brutto na działalności deweloperskiej i utrzymuje konserwatywny poziom dźwigni finansowej – średni roczny wskaźnik zadłużenia netto do kapitałów własnych za ostatnie trzy lata wyniósł 8%[3].
  • ROBYG korzysta ze wsparcia TAG jako strategicznego partnera, który wnosi doświadczenie w zakresie kreowania wartości, zarządzania i rozwoju organizacyjnego. Wsparcie oraz zaangażowanie właścicielskie ze strony TAG wzmocniło strategiczne zaplecze Grupy i może przyczynić się do dalszego skalowania jej działalności.
  • Wzrost ROBYG napędzany jest przez doświadczony zespół zarządzający. Kompetencje kadry kierowniczej, konsekwencja w realizacji strategii oraz podejście oparte na trzech filarach ESG wspierają długoterminowy, odpowiedzialny rozwój Grupy.

Kluczowe przewagi ROBYG:

  • Bank ziemi i potencjał dalszego skalowania działalności

Bank ziemi ROBYG należy do największych wśród polskich deweloperów mieszkaniowych pod względem liczby lokali możliwych do realizacji. ROBYG konsekwentnie powiększa bank ziemi, który na dzień 31 marca 2026 r., umożliwia dostarczenie 17.824 lokali (łącznie z gruntami posiadanymi przez wspólne przedsięwzięcia Grupy oraz przy założeniu przeprowadzenia planowanych transakcji sprzedaży i zakupu gruntów między Grupą ROBYG a Grupą Vantage), zlokalizowanych w atrakcyjnych obszarach zurbanizowanych, głównie w Warszawie i Trójmieście. Spółka uważa, że aktualny bank ziemi odpowiada potrzebom ROBYG w zakresie realizacji planowanych projektów przez okres około czterech kolejnych lat. Istotną zaletą portfela gruntów jest jego struktura geograficzna. Około 50% banku ziemi skoncentrowane jest w Warszawie, największym i najbardziej odpornym rynku mieszkaniowym w Polsce, charakteryzującym się jednocześnie najszybszym wzrostem cen. Bank ziemi ROBYG wyróżnia się również lokalizacją i skalą posiadanych działek – Grupa koncentruje się na pozyskiwaniu perspektywicznych, dobrze skomunikowanych terenów, o znaczącym potencjale zabudowy mieszkaniowej, często umożliwiających realizację dużych, wieloetapowych projektów. Łącznie niemal 80% banku ziemi Grupy posiada pozwolenia na budowę lub znajduje się na etapie ich uzyskania lub przygotowania do ich uzyskania, co może zwiększać przewidywalność harmonogramu inwestycji, ograniczać ryzyko realizacji i stanowić solidną podstawę do dalszego skalowania działalności.

  • Model biznesowy

Grupa realizuje zintegrowany model deweloperski „one-stop shop”. ROBYG prowadzi swoją działalność w oparciu o pionowo zintegrowany model deweloperski, obejmujący cały proces realizacji projektów mieszkaniowych – od identyfikacji i zakupu gruntów, przez planowanie, projektowanie, marketing i przedsprzedaż, po zarządzanie projektem, generalne wykonawstwo oraz posprzedażową obsługę klienta.

Grupa uważa, że łącząc kompetencje deweloperskie, projektowe, sprzedażowe i wykonawcze w ramach jednej organizacji, może skuteczniej kontrolować koszty, harmonogramy i jakość realizacji, a także efektywnie zarządzać kapitałem. Dzięki własnym kompetencjom w zakresie generalnego wykonawstwa, doświadczonemu zespołowi sprzedaży i kompleksowej obsłudze posprzedażowej ROBYG może sprawnie zarządzać pełnym cyklem życia inwestycji i budować długoterminowe relacje z klientami. Potwierdzają to: udział powracających klientów ROBYG (około 22% przedsprzedaży w 2025 r. oraz około 14% przedsprzedaży w pierwszym kwartale 2026 r. pochodziło od klientów, którzy wcześniej kupili już co najmniej jedną nieruchomość od Grupy ROBYG), a także wysoki udział transakcji realizowanych dzięki rekomendacjom klientów (około 15% przedsprzedaży w 2025 r. oraz około 11% przedsprzedaży w pierwszym kwartale 2026 r. stanowiły zakupy dokonane z polecenia).

  • Usługi generalnego wykonawstwa jako dodatkowe źródło wzrostu

Podstawową działalność deweloperską uzupełniają usługi generalnego wykonawstwa świadczone na rzecz Vantage, stanowiące dodatkowe, powtarzalne źródło przychodów. Vantage, podobnie jak Grupa ROBYG, należy do szerszej Grupy TAG Immobilien. Vantage zajmuje się przede wszystkim realizacją projektów na instytucjonalnym rynku najmu (PRS) oraz późniejszym zarządzaniu wynajmem mieszkań w ramach tych projektów.

Współpraca ROBYG z Vantage stanowi komplementarny obszar działalności, generujący dodatkowe przychody dla ROBYG. Obejmuje ona przede wszystkim świadczenie usług generalnego wykonawstwa, w tym wykończenie gotowych lokali na wynajem. Model rozliczeń oparty jest na formule koszt plus narzut, co ma na celu zarówno ograniczenie ryzyka po stronie ROBYG, jak i umożliwienie efektywnego wykorzystania posiadanych kompetencji wykonawczych bez nadmiernego obciążania własnych mocy budowlanych.

Istotnym elementem tego modelu jest również przewidywalność wolumenów w perspektywie średnioterminowej, wynikająca z umowy ramowej zawartej pomiędzy ROBYG a Vantage, zgodnie z którą ROBYG ma rozpocząć budowę około 2.000 mieszkań na wynajem dla Vantage w 2026 r. oraz 1.500 mieszkań rocznie w kolejnych latach. Przejrzysty model współpracy między ROBYG i Vantage wzmacnia potencjał wzrostowy Grupy i umożliwia realizację synergii z Vantage, w tym wspólne pozyskiwanie gruntów oraz optymalizację kosztów funkcji back-office.

Zdywersyfikowane portfolio inwestycji, z koncentracją na średniej kategorii cenowej

ROBYG posiada zdywersyfikowane portfolio inwestycji, obejmujące trzy kluczowe kategorie mieszkaniowe: segment przystępny cenowo, średni oraz premium, co pozwala Grupie odpowiadać na szerokie spektrum potrzeb klientów i elastycznie dostosowywać ofertę do zmieniających się warunków rynkowych. Oferta Grupy skoncentrowana jest przede wszystkim na segmencie średnim, uzupełnionym przez segment przystępny cenowo, co stanowi główny czynnik napędzający skalę sprzedaży, podczas gdy segment premium – ze względu na wyższe marże – wspiera rentowność działalności. W perspektywie średnioterminowej Grupa zakłada osiągnięcie docelowej struktury sprzedaży na poziomie około 20% lokali w segmencie przystępnym cenowo, 60% w segmencie średnim i 20% w segmencie premium (struktura ta odzwierciedla również aktualną strukturę banku ziemi Grupy). Celem takiego pozycjonowania portfela jest zwiększenie odporności sprzedaży w różnych fazach cyklu koniunkturalnego oraz możliwość korzystania zarówno z popytu generowanego przez nabywców końcowych, jak i zakupów inwestycyjnych. Na dzień 31 marca 2026 r. portfel projektów Grupy w budowie, w tym projektów realizowanych w ramach wspólnych przedsięwzięć, obejmował 5.795 lokali o łącznej powierzchni użytkowej około 280.890 m², realizowanych w ramach 39 etapów projektów w 5 aglomeracjach miejskich, co odzwierciedla skalę bieżącej działalności oraz zapewnia Grupie istotny zasób projektów do ukończenia w nadchodzących latach. Jednocześnie na dzień 31 marca bieżącego roku liczba lokali dostępnych do sprzedaży w ofercie Grupy wyniosła 1.847.

Długoterminowa perspektywa popytu na nowe lokale

Zgodnie z raportem JLL[4], polski rynek mieszkaniowy pozostaje dobrze spozycjonowany do dalszego wzrostu, wspierany zarówno przez sprzyjające otoczenie makroekonomiczne, jak i strukturalne niedobory podaży mieszkań. Polska utrzymuje solidne perspektywy gospodarcze. Komisja Europejska prognozuje wzrost PKB na poziomie 3,5% w 2026 r. i 2,8% w 2027 r., przy inflacji oczekiwanej odpowiednio na poziomie 3,6% i 2,9%. Rynek wspierany jest dodatkowo przez rosnące wynagrodzenia, ze średnim wzrostem na poziomie 8,1% w 2025 r., a także przez pozytywną dynamikę konsumpcji i inwestycji. Stopniowa poprawa warunków finansowania pozostaje istotnym czynnikiem popytowym – stopa referencyjna NBP wynosi 3,75%.

Jednocześnie Polska nadal zmaga się z wyraźnym deficytem mieszkaniowym. Wskaźnik przeludnienia wynosi 30,9% – niemal dwukrotnie przekraczając średnią unijną (16,9%), co wskazuje na znaczącą przestrzeń dla dalszego rozwoju nowej podaży mieszkań. Potencjał rynku wzmacniają również relatywnie niski poziom urbanizacji – w Polsce 58,1% wobec średniej UE wynoszącej 74,0% – co implikuje możliwość dalszej konwergencji z bardziej rozwiniętymi rynkami europejskimi. Polska ma jeden z najwyższych wskaźników własności nieruchomości w Europie – 87,2% zasobu mieszkaniowego stanowią lokale zajmowane przez właścicieli, wobec średniej UE na poziomie 68,5%. Silne przywiązanie do własności, utrzymujące się niedobory mieszkaniowe, średni wiek i stan techniczny zasobu mieszkaniowego oraz postępująca urbanizacja tworzą solidne podstawy dla długoterminowego popytu na nowe lokale, szczególnie w największych i najbardziej płynnych aglomeracjach. Skalę tego potencjału potwierdza fakt, że Polska dysponuje zaledwie 426 mieszkaniami na 1.000 mieszkańców wobec 514 w UE, a około 44% istniejącego zasobu mieszkaniowego pochodzi z okresu komunizmu (Raport Rynkowy JLL, 2026). Wskazuje to nie tylko na ilościowy niedobór mieszkań, lecz również na jakościową potrzebę nowoczesnych, bardziej funkcjonalnych i energooszczędnych lokali spełniających aktualne standardy rynkowe.

Strategia rozwoju ROBYG

Strategia wzrostu ROBYG zakłada dalsze zwiększanie skali działalności poprzez efektywne wykorzystanie i systematyczne powiększanie banku ziemi, a także stopniowy wzrost przedsprzedaży – w pierwszym etapie do poziomu około 2.800-3.000 lokali w perspektywie krótkoterminowej (prognoza 2026), 3.800-4.000 lokali w perspektywie bliskiej, a następnie do docelowego poziomu przedsprzedaży rzędu ok. 4.500–5.000 lokali rocznie w perspektywie średnioterminowej.

Grupa ROBYG koncentruje się na umacnianiu swojej pozycji na dotychczasowych rynkach: w Warszawie, Trójmieście, Wrocławiu, Poznaniu i Łodzi, a także na rozpoczęciu pierwszych projektów mieszkaniowych w Krakowie. ROBYG planuje nabywanie nowych działek w tych lokalizacjach również z wykorzystaniem wpływów z Oferty. Grupa uważa, że szczególnie wysokim potencjałem charakteryzuje się rynek warszawski oraz ekspansja na rynek krakowski, który identyfikuje jako jeden z najbardziej obiecujących rynków mieszkaniowych w Polsce.

Kluczowym elementem strategii pozostaje podejście „deep value developer”, polegające na selektywnym nabywaniu gruntów o niedoszacowanym potencjale – w tym dużych działek wymagających prac planistycznych, administracyjnych lub infrastrukturalnych – uzupełnianym przez mniejsze nieruchomości. Podejście to ma na celu generowanie atrakcyjnych marż przy kontrolowanym poziomie ryzyka.

Rozwój Grupy ma również wspierać elastyczne zarządzanie harmonogramami projektów, umożliwiające uruchamianie inwestycji w optymalnym momencie rynkowym, a także trzysegmentowa oferta produktowa obejmująca lokale z kategorii przystępnej cenowo, średniej oraz premium.

Strategię uzupełnia wdrażanie innowacyjnych i zrównoważonych rozwiązań technologicznych, w tym poprawa efektywności energetycznej budynków oraz długoterminowe dążenie do neutralności emisyjnej do 2050 r.

Dywidenda

Zarząd zamierza rekomendować wypłatę dywidendy akcjonariuszom, począwszy od dywidendy z zysku za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2026 r. (wypłacanej w 2027 r.). Zarząd zamierza rekomendować Walnemu Zgromadzeniu wypłatę dywidendy w wysokości co najmniej 70% skonsolidowanego zysku netto Grupy przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej. Niezależnie od wskazanej powyżej polityki dywidendowej, Zarząd zamierza rekomendować Walnemu Zgromadzeniu, aby dywidenda za rok zakończony 31 grudnia 2026 r. (wypłacana w 2027 r.) wyniosła nie mniej niż 300 mln PLN.

Działania ESG

Grupa ROBYG uwzględnia kwestie środowiskowe, społeczne i z zakresu ładu korporacyjnego w prowadzonej działalności operacyjnej i procesach zarządczych. Podstawą tych działań jest strategia ESG, zatwierdzona w 2021 r. i zaktualizowana w 2024 r., na lata 2024–2028, która określa cele, wskaźniki i odpowiedzialność organizacyjną w trzech obszarach: środowiska, odpowiedzialności społecznej oraz ładu korporacyjnego. Grupa raportuje działania z zakresu zrównoważonego rozwoju na zasadzie dobrowolności od 2021 r., a w 2025 r. przygotowała raport dla całej Grupy TAG zgodnie ze standardami ESRS, obejmujący dane za lata 2024–2025 i zweryfikowany przez niezależnego biegłego rewidenta.

Wyniki finansowe

Ubiegły rok był okresem konsekwentnej realizacji projektów mieszkaniowych, poprawy efektywności relacji kosztów do przychodów oraz dalszego umacniania wyników finansowych Grupy. Wierzymy, że silny popyt na naszą ofertę potwierdza mocną pozycję rynkową oraz odporność modelu biznesowego ROBYG. Poziom EBIT osiągnięty w 2025 r. odzwierciedlał skuteczną realizację inwestycji, dyscyplinę kosztową oraz selektywne podejście do nowych projektów. Naszym priorytetem pozostaje utrzymanie silnego bilansu, stabilnego finansowania oraz elastyczności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Uważamy, że obecna kondycja Grupy stanowi solidną podstawę do dalszej realizacji przyjętych kierunków strategicznego rozwoju, obejmujących zwiększanie skali sprzedaży, uruchamianie nowych projektów, utrzymanie satysfakcjonujących marż oraz dalsze zarządzanie zdywersyfikowanym bankiem ziemi.” – powiedziała Marta Hejak, Dyrektor Finansowa i Wiceprezes Zarządu ROBYG.

Skonsolidowane dane finansowe Grupy ROBYG (wybrane dane)* I kw. 2026 I kw. 2025 2025 2024 2023
Przychody ze sprzedaży
(w tys. PLN), w tym:
316 070 171 902 1 546 114 1 301 353 1 813 037
– sprzedaż lokali mieszkalnych i komercyjnych 203 800 99 725 1 100 345 1 116 457 1 735 823
– usługi gen. wykonawstwa oraz pozostałe usługi dla podmiotów powiązanych 108 895 68 566 405 104 166 513 15 798
Zysk brutto na sprzedaży
(w tys. PLN)
69 223 35 830 378 471 325 962 462 220
Zysk na działalności operacyjnej (EBIT) (w tys. PLN) 45 164 18 295 410 974 286 843 466 776
Zysk brutto (w tys. PLN) 45 676 19 939 412 141 311 553 464 248
Zysk netto (w tys. PLN) 36 637 15 463 331 196 249 989 372 562
Zapasy 2 586 567 2 466 365 1 797 756 1 855 534
Kapitał własny 2 133 616 2 096 979 1 747 829 1 501 950

* Dane zbadane za lata 2025, 2024 i 2023 oraz dane niezbadane za okresy 3-miesięczne zakończone 31 marca 2026 r. i 2025 r.

Skorygowane pomiary wyników Grupy ROBYG (wybrane dane) (1) I kw. 2026 I kw. 2025 2025 2024 2023
Zysk brutto na sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych
(w tys. PLN) (2)
64 534 32 140 345 600 301 896 421 107
Marża zysku brutto na sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych (%) (3) 31,7 32,2 31,4 27,0 24,3
Marża zysku netto (%) (4) 11,6 9,0 21,4 19,2 20,5
Skorygowany zysk brutto na sprzedaży (w tys. PLN) (5) 82 629 42 465 447 498 380 727 531 214
Skorygowana marża zysku brutto na sprzedaży (%) (6) 26,1 24,7 28,9 29,3 29,3
Skoryg. zysk brutto na sprzedaży lokali mieszk. I komercyjnych (w tys. PLN) (7) 77 940 38 775 414 627 356 661 490 101
Skoryg. marża zysku brutto na sprzedaży lokali mieszk. I komercyjnych (%) (8) 38,2 38,9 37,7 31,9 28,2
Zadłużenie netto (9) 529 678 461 391 221 516 (151 152)

 

(1) Dane niezbadane.

(2) Grupa ROBYG definiuje i oblicza zysk brutto ze sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych jako różnicę pomiędzy przychodami ze sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych a kosztem własnym sprzedaży tych lokali.

(3) Grupa ROBYG definiuje i oblicza marżę brutto na sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych (%) jako stosunek zysku brutto ze sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych do przychodów ze sprzedaży tych lokali.

(4) Grupa ROBYG definiuje i oblicza marżę netto (%) za dany okres jako stosunek zysku netto osiągniętego w tym okresie do przychodów ze sprzedaży osiągniętych w tym samym okresie sprawozdawczym.

(5) Grupa ROBYG definiuje i oblicza skorygowany zysk brutto ze sprzedaży jako zysk brutto ze sprzedaży za dany okres, skorygowany o skapitalizowane koszty finansowania oraz przeszacowanie nieruchomości gruntowych ujęte w koszcie własnym sprzedaży w tym samym okresie sprawozdawczym.

(6) Grupa ROBYG definiuje i oblicza skorygowaną marżę brutto na sprzedaży (%) za dany okres jako stosunek skorygowanego zysku brutto ze sprzedaży za dany okres sprawozdawczy do przychodów ze sprzedaży osiągniętych w tym samym okresie.

(7) Grupa ROBYG definiuje i oblicza zysk brutto ze sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych jako różnicę pomiędzy przychodami ze sprzedaży lokali mieszkalnych i komercyjnych a kosztem własnym sprzedaży tych lokali.

(8) Grupa ROBYG definiuje i oblicza skorygowaną marżę brutto na sprzedaży nieruchomości mieszkalnych i komercyjnych (%) jako stosunek skorygowanego zysku brutto ze sprzedaży nieruchomości mieszkalnych i komercyjnych do przychodów ze sprzedaży tych nieruchomości.

(9) Grupa ROBYG definiuje i oblicza zadłużenie netto jako łączne zobowiązania (obejmujące część krótkoterminową i długoterminową) z tytułu oprocentowanych kredytów, pożyczek, obligacji, leasingu pojazdów, weksli własnych oraz udzielonych gwarancji pomniejszone o: (i) łączne zobowiązania (obejmujące część krótkoterminową i długoterminową) z tytułu pożyczek otrzymanych i weksli wystawionych na rzecz podmiotów powiązanych i akcjonariuszy niekontrolujących; oraz (ii) środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych, a w tym środki pieniężne na indywidualnych rachunkach powierniczych do 100% wartości, środków pieniężnych na otwartych indywidualnych rachunkach powierniczych, oraz do 50% wartości środków pieniężnych na zamkniętych indywidualnych rachunkach powierniczych.

[1] tj. na dzień 31 marca 2026 r.; łącznie z gruntami posiadanymi przez wspólne przedsięwzięcia Grupy oraz przy założeniu, że planowane transakcje sprzedaży i zakupu gruntów między Grupą ROBYG a Grupą Vantage zostały przeprowadzone.

[2] 50-procentowy udział Warszawy w banku ziemi dotyczy banku ziemi o potencjale 17 824 lokali, po przeprowadzeniu transakcji dotyczących gruntów pomiędzy ROBYG i Vantage.

[3] Wskaźnik Zadłużenia Netto do Kapitałów Własnych obliczony jako iloraz Zadłużenia Netto i łącznych Kapitałów Własnych. Grupa ROBYG definiuje i oblicza Zadłużenie Netto jako łączne zobowiązania (w tym część bieżącą i długoterminową) z tytułu oprocentowanych kredytów, pożyczek, obligacji, leasingów pojazdów, wystawionych weksli własnych i udzielonych gwarancji, pomniejszone o: (i) łączne zobowiązania (w tym część bieżącą i długoterminową) z tytułu pożyczek otrzymanych od podmiotów powiązanych i udziałowców mniejszościowych oraz weksli własnych wystawionych na rzecz tych podmiotów; oraz (ii) środki pieniężne i ich ekwiwalenty, w tym środki zgromadzone na otwartych indywidualnych rachunkach powierniczych do wysokości 100% ich wartości oraz środki zgromadzone na zamkniętych indywidualnych rachunkach powierniczych do wysokości 50% ich wartości.

[4] Patrz: raport JLL opublikowany na stronie internetowej Spółki.

Złoto czy srebro? Po rekordach rynek metali szlachetnych szuka nowego kierunku

Srebro i złoto ustanowiło z końcem stycznia historyczne rekordy cenowe, ale oba metale zaliczyły dużą korektę. To jednak srebro było z początkiem czerwca o 130% droższe niż przed rokiem, gdy złoto o 34%.

Koniec pierwszego tygodnia czerwca przyniósł kolejne przeceny, które mogą zostać szybko wymazane bo na rynku metali szlachetnych zmienność jest duża. Rok do roku srebro okazało się droższe o 88%, a złoto o 31%. 7 czerwca cena złota na kontraktach terminowych praktycznie zrównała się z jego wyceną z początku 2026 r.

– To srebro jest zbyt drogie, gdy porównujemy jego cenę i cenę złota, a stosunek cen złota do cen srebra znajduje się na relatywnie niskim poziomie – mówi w rozmowie z MarketNews24 Michał Stajniak, wicedyrektor Działu Analiz w XTB.

Niepewność na rynku związana jest przede wszystkim z inflacją wywołaną wzrostami cen ropy naftowej, spowodowanymi wojną w Zatoce Perskiej. Sytuacja makroekonomiczna jest szczególnie istotna dla cen srebra, ponieważ połowę popytu generuje przemysł, głownie z Chin, gdzie bardzo rozbudowany jest sektor fotowoltaiczny. Im słabszy wzrost gospodarczy i bliższe obawy zagrożenia recesją tym bardziej powinny spadać ceny srebra.

Popyt inwestycyjny na srebro też osłabł, dotyczy to monet i sztabek, ale również osłabienia zainteresowania po stronie ETF-ów.

– Na koniec 2026 r. różnica pomiędzy podażą i popytem powinna być minimalna, po kilku bardzo dobrych latach potężnego deficytu – dodaje ekspert XTB. – Możliwe jest też, że będziemy mieli jego nadwyżkę na rynku srebra, po raz pierwszy od wielu lat.

Ceny srebra w granicach 70-80 USD za uncję powodują spadek marżowości dla przemysłu, dla którego srebro przy takiej cenie jest zbyt drogie. Cena akceptowana przez przemysł to ok. 60 USD za uncję.

Ze względu na korelację pomiędzy srebrem i złotem bardzo ważne jest co będzie się działo właśnie ze złotem. Sytuacja może bardzo się zmienić, gdy dojdzie do zawarcia pokoju, kończącego wojnę w Zatoce Perskiej. Wraz ze spadkiem cen ropy osłabnie wówczas zagrożenie rosnącą inflacją.

– Jeżeli nie będzie dużego prawdopodobieństwa podwyżek stóp procentowych w wykonaniu Fed, to złoto powróci do wzrostów – podsumowuje M.Stajniak z XTB. – Wtedy powinien tracić amerykański dolar, co byłoby korzystne dla złota i srebra. Według wielu prognoz jeszcze w tym roku ceny złota powinny powrócić do poziomów 5 500 USD za uncję, ale JP Morgan nadal wskazuje na 6 000 USD, twierdząc, że wówczas cena srebra zbliży się do 100 USD. Przy optymistycznych prognozach potencjał dla wzrostu cen srebra jest więc mniejszy niż dla złota.

UODO chce zmian w przepisach o wypadkach przy pracy. Chodzi o dane świadków

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski zwrócił się do Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk o podjęcie prac nad zmianą przepisów dotyczących postępowań powypadkowych. Chodzi o uregulowanie zasad udziału świadka w procedurze ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, w tym przede wszystkim o wskazanie, jakie dane osobowe mogą być od niego pozyskiwane.

UODO wskazuje, że obecne regulacje nie dają wystarczająco jasnej podstawy do zbierania danych osobowych świadków. W efekcie w praktyce pojawiają się różne sposoby postępowania, w tym pozyskiwanie informacji o miejscu zamieszkania świadka. Zdaniem organu nadzorczego może to naruszać standardy ochrony prywatności oraz zasady wynikające z RODO.

Problem z danymi świadków w protokołach powypadkowych

Postępowanie powypadkowe ma na celu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Zasady działania zespołu powypadkowego określają przepisy rozporządzenia z 2009 r. Regulują one m.in. sposób dokumentowania wyjaśnień poszkodowanego oraz informacji uzyskiwanych od świadków zdarzenia.

Osobne rozporządzenie z 2019 r. określa wzór protokołu powypadkowego. Jak wskazuje UODO, w tym akcie prawnym nie sprecyzowano jednak, jakie dane osobowe powinny być pozyskiwane od świadków wypadku. Nie przesądzono również, czy zakres tych danych może obejmować miejsce zamieszkania świadka.

Według Prezesa UODO taka luka prawna prowadzi do niejednolitych praktyk. W niektórych przypadkach w protokołach powypadkowych pojawiają się dane, które następnie trafiają do wielu podmiotów uczestniczących w procedurze. Może to oznaczać, że informacje o świadku są przetwarzane szerzej, niż jest to niezbędne do osiągnięcia celu postępowania.

UODO: zgoda świadka nie rozwiązuje problemu

Organ nadzorczy zwraca uwagę, że część pracodawców próbuje rozwiązywać problem poprzez pobieranie zgody świadka na przetwarzanie określonych danych, np. adresu zamieszkania. Zdaniem UODO taka praktyka jest wątpliwa.

Prezes Urzędu podkreśla, że zgoda jako podstawa przetwarzania danych osobowych może zostać w każdej chwili wycofana. W postępowaniu powypadkowym mogłoby to prowadzić do problemów praktycznych, zwłaszcza jeśli dane świadka zostały już wykorzystane w dokumentacji. Dodatkowo w relacjach pracowniczych zawsze pojawia się pytanie, czy zgoda rzeczywiście została wyrażona dobrowolnie.

UODO wskazuje również, że praktyka pozyskiwania zgody od świadka wypadku nie wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie organu nie można więc uznać jej za prawidłową w świetle podstawowych zasad RODO, w tym zasady legalności, rzetelności, przejrzystości, ograniczenia celu oraz minimalizacji danych.

PIP również widzi problem

Wątpliwości dotyczące zakresu danych świadków dostrzega także Państwowa Inspekcja Pracy. Jak poinformowała Prezesa UODO, w toku swojej działalności spotykała się z pytaniami i zastrzeżeniami pracowników dotyczącymi tej kwestii.

Według PIP do prawidłowego przebiegu postępowania powypadkowego wystarczające powinno być posługiwanie się podstawowymi danymi identyfikującymi świadka, którymi dysponuje jego pracodawca. Chodzi o imię i nazwisko, zajmowane stanowisko pracy oraz przyporządkowanie organizacyjne pracownika.

Takie podejście byłoby zgodne z zasadą minimalizacji danych, zgodnie z którą administrator powinien przetwarzać wyłącznie takie informacje, które są adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co niezbędne dla konkretnego celu.

Potrzebna jasna podstawa prawna

Prezes UODO zaproponował, aby Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęło prace nad przepisami, które jednoznacznie określą zasady udziału świadka w postępowaniu powypadkowym. Regulacje powinny wskazywać zarówno podstawę prawną pozyskiwania danych osobowych, jak i ich niezbędny zakres.

Urząd zadeklarował jednocześnie gotowość do wsparcia eksperckiego przy tworzeniu nowych przepisów. Celem zmian miałoby być uporządkowanie praktyki stosowanej przez pracodawców oraz ograniczenie ryzyka nadmiernego gromadzenia danych świadków wypadków przy pracy.

Sprawa ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia ochrony prywatności pracowników. Dotyczy także bezpieczeństwa prawnego pracodawców, którzy odpowiadają za prawidłowe przeprowadzenie postępowania powypadkowego i sporządzenie protokołu. Jasne przepisy mogłyby ograniczyć ryzyko błędów, sporów oraz niejednolitego stosowania prawa.

Dane świadka nie powinny być zbierane „na zapas”

Wniosek Prezesa UODO wpisuje się w szerszą dyskusję o tym, jak stosować przepisy o ochronie danych osobowych w procedurach kadrowych i pracowniczych. Postępowanie powypadkowe wymaga zebrania informacji pozwalających ustalić przebieg zdarzenia, ale nie oznacza to automatycznie prawa do pozyskiwania wszystkich danych świadka.

Kluczowe pozostaje pytanie, które informacje są rzeczywiście konieczne. Jeżeli do identyfikacji świadka wystarczają dane dostępne pracodawcy, takie jak imię, nazwisko, stanowisko i jednostka organizacyjna, zbieranie adresu zamieszkania może być uznane za nadmiarowe.

UODO oczekuje więc doprecyzowania przepisów w taki sposób, aby pracodawcy, zespoły powypadkowe, pracownicy i świadkowie mieli jasność, jakie dane można przetwarzać, na jakiej podstawie oraz w jakim celu. W ocenie organu obecny stan prawny takiej pewności nie zapewnia.