Ponad 40 firm i instytucji oraz 400 uczestników wzięło udział w 5. edycji Forum Sektora Kosmicznego, które 24 czerwca odbyło się w Poznaniu. Tegoroczna edycja, uznawana za największą platformę dialogu polskiego sektora kosmicznego, koncentrowała się na praktycznym wykorzystaniu rosnącego zaangażowania Polski w programy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), rozwoju technologii dual-use, wzmacnianiu bezpieczeństwa państwa oraz skutkach wejścia w życie nowej Ustawy o działalności kosmicznej.
Organizowane przez Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego wydarzenie po raz pierwszy odbyło się na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Konferencja przypadła na szczególny moment dla branży – pierwsze miesiące obowiązywania Ustawy o działalności kosmicznej, rekordowo wysoką składkę Polski do programów Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz rosnące znaczenie technologii kosmicznych w obszarze bezpieczeństwa i obronności.
Europejska Agencja Kosmiczna coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność w regionie, a Wielkopolska dysponuje już rozbudowanym zapleczem sprzyjającym współpracy administracji, ośrodków naukowych i przedsiębiorców. Mając na uwadze znaczenie sektora kosmicznego dla budowania bezpieczeństwa oraz innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki w kraju, kluczowe jest utrzymanie stałego dialogu pomiędzy wszystkimi partnerami zaangażowanymi w rozwój tej branży. Dzisiejsze Forum jest jednym z najważniejszych miejsc takiej wymiany doświadczeń oraz przygotowaniem do Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego (IAC), który również odbędzie się w Poznaniu – powiedział na oficjalnym rozpoczęciu konferencji Jacek Bogusławski, Członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego.
Dyskusje otwierające Forum koncentrowały się na strategicznym wykorzystaniu potencjału polskich przedsiębiorstw w kontekście programów ESA, rozwoju zdolności przemysłowych oraz budowaniu pozycji krajowych podmiotów w europejskich łańcuchach wartości. Prelegenci wskazywali, że w obliczu wymagającej sytuacji geopolitycznej suwerenność orbitalna staje się kluczowym elementem budowania długoterminowego bezpieczeństwa oraz konkurencyjności europejskiej gospodarki.
Polski sektor kosmiczny jest dziś wart około 5 miliardów złotych. Jesteśmy w strategicznym momencie, który zadecyduje o dalszym rozwoju i o tym, jak silną pozycję Polska zbuduje na rynku międzynarodowym. Wymaga to dalszego wzmacniania kadr i kompetencji, dlatego jako agencja wspieramy zarówno inicjatywy publiczne, jak i prywatne, które rozwijają ten ekosystem. Kapitał nie jest już dziś główną barierą, ponieważ dostępnych źródeł finansowania jest wiele. Kluczowe pozostaje natomiast budowanie efektywnych modeli biznesowych, tak aby środki kierowane do ESA w możliwie największym stopniu wracały do polskich firm i przekładały się na realną wartość dla gospodarki – powiedział Łukasz Kotapski, Wiceprezes Zarządu Agencji Rozwoju Przemysłu.
Poruszono także kwestie bezpieczeństwa i technologii podwójnego zastosowania. Eksperci analizowali rolę sektora kosmicznego w budowaniu suwerenności technologicznej oraz odporności państwa, wskazując na rosnące znaczenie rozwiązań satelitarnych w obszarze łączności, obserwacji i monitoringu infrastruktury krytycznej.
Współczesny sektor kosmiczny rozwija się w oparciu o technologie dual-use. Niezależnie od tego, czy mówimy o nawigacji, łączności satelitarnej, czy systemach nośnych, mamy do czynienia z rozwiązaniami służącymi zarówno gospodarce, jak i wojsku. Ten stały przepływ innowacji sprawia, że produkty tworzone początkowo dla rynku komercyjnego stają się dziś integralnym elementem architektury bezpieczeństwa państwa – stwierdził Paweł Wojtkiewicz, Prezes Zarządu Związku Pracodawców Sektora Kosmicznego.
Istotnym punktem Forum było ogłoszenie finału XI edycji programu „Polish Space Fellowship Program”, realizowanego przez Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego wraz z Agencją Rozwoju Przemysłu S.A., który ponownie podkreślił znaczenie systemowego rozwijania kadr dla sektora kosmicznego.
Kolejne sesje Forum dotyczyły współpracy między nauką, przemysłem i administracją publiczną, w tym zagadnień ochrony własności intelektualnej oraz bezpiecznego transferu technologii. Dyskutowano również o rozwoju kompetencji i kadr w kontekście rosnącej roli misji kosmicznych, teledetekcji oraz technologii danych satelitarnych.
Ważnym elementem programu było również omówienie wyzwań regulacyjnych i wdrożeniowych związanych z nową Ustawą o działalności kosmicznej, a także jej wpływu na funkcjonowanie rynku. Popołudniowy blok merytoryczny zamknęła ekspercka dyskusja poświęcona nowej Ustawie o działalności kosmicznej oraz panel zatytułowany „Kosmos w warunkach konfliktu – lekcje z Ukrainy i perspektywy współpracy”, podczas którego paneliści przeanalizowali realne, współczesne wyzwania strategiczne.
Integralną częścią wydarzenia była wystawa polskiego przemysłu kosmicznego, podczas której kilkadziesiąt firm i instytucji zaprezentowało swoje rozwiązania technologiczne. Ekspozycja obejmowała zarówno systemy rozwijane na potrzeby rynku komercyjnego, jak i technologie o zastosowaniach w obszarze bezpieczeństwa i obronności.
Przebieg Forum pokazał, że polski sektor kosmiczny wchodzi w etap przejścia od budowy kompetencji do ich systemowego wdrażania. Coraz większego znaczenia nabierają współpraca europejska w ramach ESA, partnerstwa międzysektorowe oraz zdolność do szybkiego komercjalizowania technologii.
Głównym wnioskiem płynącym z tegorocznego Forum była potrzeba dalszego, konsekwentnego konsolidowania całego ekosystemu kosmicznego. Zgromadzeni eksperci wielokrotnie akcentowali wagę stabilnych i przewidywalnych warunków regulacyjnych dla firm, co jest warunkiem koniecznym do ugruntowania pozycji Polski jako jednego z wiodących ośrodków rozwoju technologii kosmicznych w Europie.
W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Europejskiej Agencji Kosmicznej, Polskiej Agencji Kosmicznej, Agencji Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych oraz liderzy polskiego biznesu.
Partnerem strategicznym wydarzenia był Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Współorganizatorami byli: Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz; Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcin Kulasek; Polska Agencja Kosmiczna; Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE.
