Pod wpływem rosnącego znaczenia aspektów zrównoważonego rozwoju zarówno dla konsumentów, jak i partnerów biznesowych, niezbędna w procesie transakcyjnym analiza due diligence zmienia swój charakter. Obszar ESG staje się integralną częścią tej analizy, stanowiąc jednocześnie brakujący element w procesie transakcyjnym, jak również w procesie tworzenia wartości firmy. ESG due diligence to nie tylko etyczny imperatyw, ale także aspekt strategiczny, który wpływa na wyniki finansowe i reputację organizacji.
W przeszłości badanie należytej staranności koncentrowało się głównie na tradycyjnych kwestiach finansowych, podatkowych, prawnych i biznesowych związanych z daną spółką, z niewielkim uwzględnieniem aspektów środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego. Obecne warunki rynkowe oraz oczekiwania klientów, inwestorów i regulatorów wymuszają jednak rozszerzenie tego procesu, w którym kwestie ESG stają się integralną częścią analizy due diligence. Zrozumienie, w jaki sposób firma integruje praktyki związane z odpowiedzialnością społeczną, ochroną środowiska i ładem korporacyjnym w swojej strategii oraz bieżącej działalności, staje się kluczowym elementem dla inwestorów, umożliwiając im podejmowanie bardziej świadomych decyzji biznesowych. Z badania KPMG pt. „2022 EMA ESG Due Diligence Study” wynika, że 68% kupujących jest w stanie zapłacić wyższą cenę za spółkę, która wykazuje wysoki poziom dojrzałości w obszarze ESG zgodny z ich priorytetami. Jednocześnie 60% spółek zamierza przeprowadzać ESG due diligence w ponad połowie swoich transakcji M&A.
Proces ESG due diligence umożliwia inwestorom pozyskanie niezbędnych informacji na potrzeby transakcji oraz po jej realizacji do tworzenia wartości firmy. Obszar ESG jest analizowany nie tylko w kontekście identyfikacji potencjalnych ryzyk i związanych z nimi kosztów, ale również jako źródło możliwych dodatkowych korzyści finansowych stymulowanych transformacją ESG, zaś podejście do ESG due diligence powinno być spójne z przyjętą strategią zrównoważonego rozwoju. Ocena wyników ESG często służy jako miernik efektywnego zarządzania, co pozytywnie wpływa na wartość przedsiębiorstwa.
Mimo że obszar ESG w ramach badania due diligence wciąż ewoluuje, osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie transakcji powinny poszukiwać inspiracji u liderów i na bardziej dojrzałych rynkach, aby opracować nowe podejścia w kontekście tego zagadnienia. Mogą także rozważyć skorzystanie z wiedzy zewnętrznych konsultantów i specjalistów, nie tylko dla zapewnienia solidnego procesu due diligence, ale także celem udzielenia wsparcia w miarę rozwoju tej formy usługi – mówi Rafał Owczarek, Partner, Szef Zespołu Doradztwa Transakcyjnego w Dziale Deal Advisory w KPMG w Polsce.
ESG due diligence skupia się na analizie i ocenie wpływu działań przedsiębiorstwa na trzy kluczowe obszary zrównoważonego rozwoju oraz ich zgodności z regulacjami oraz najlepszymi praktykami rynkowymi:
- Czynniki środowiskowe (E) – czyli wpływ firmy na środowisko poprzez aspekty, takie jak ślad węglowy, efektywność energetyczna, gospodarka odpadami i korzystanie z zasobów naturalnych. Ocena czynników środowiskowych pomaga zidentyfikować potencjalne ryzyka i możliwości związane z klimatem, ograniczonymi zasobami i zgodnością z odpowiednimi regulacjami.
- Czynniki społeczne (S) – badanie relacji firmy z pracownikami, klientami, dostawcami i społecznością lokalną, w której działa. Może obejmować kwestie dotyczące praktyki pracy, różnorodności i integracji, praw człowieka, zdrowia pracowników, bezpieczeństwa produktu i zaangażowanie społeczności. Pozytywny wpływ aspektów społecznych może przyczynić się do budowania reputacji firmy i długoterminowego sukcesu.
- Czynniki związane z ładem korporacyjnym (G) – zasady i praktyki zarządzania w przedsiębiorstwie. Obejmuje to ocenę skuteczności rady nadzorczej, przejrzystości w raportowaniu finansowym, struktury kierowniczej, wynagrodzenia kierownictwa, zgodności z przepisami, jakości sprawozdawczości i systemu kontroli wewnętrznej, przestrzegania etycznych praktyk biznesowych oraz inne aspekty związane z dobrą korporacyjną praktyką.
ESG due diligence to nie tylko etyczny imperatyw, ale także aspekt strategiczny, który wpływa na wyniki finansowe i reputację organizacji, a tym samym na wartość firmy. Coraz więcej firm rozpoznaje znaczenie ESG w procesach transakcyjnych i stara się w pełni zintegrować te kwestie ze swoimi procedurami badania należytej staranności. To ważny krok w kierunku bardziej zrównoważonej przyszłości biznesu – mówi Krzysztof Pietrzyk, Dyrektor w Zespole Doradztwa Transakcyjnego w Dziale Deal Advisory w KPMG w Polsce.
