Pomimo utrzymującej się dwucyfrowej inflacji i wbrew pesymistycznym prognozom dla gospodarki nastroje wśród polskich konsumentów pozostają na stabilnym, choć wciąż niskim poziomie. Wyraźną poprawę wskaźników widać w Unii Europejskiej, gdzie barometr po raz pierwszy od wielu miesięcy mocno odbił w górę.
Barometr Nastrojów Konsumenckich GfK, czyli syntetyczny wskaźnik ilustrujący aktualne nastroje Polaków w zakresie postaw konsumenckich, wyniósł w listopadzie br. -19,4 i wzrósł o 0,7 p.p. w stosunku do poprzedniego miesiąca. Większy skok odnotowano w przypadku średniej unijnej, gdzie wynik okazał się o 3,3 p.p. lepszy niż w październiku (-25,8 vs. -29,1).
Według badań GfK w listopadzie Polacy gorzej niż przed miesiącem oceniali aktualną sytuację gospodarczo-ekonomiczną, zarówno w kontekście całego kraju, jak i domowych budżetów. Z nieco większym optymizmem spoglądali za to w przyszłość.
– Sytuacja w gospodarce i w portfelach Polaków robi się trudna, ale na szczęście nastroje nie uległy pogorszeniu. Przed dalszym spadkiem wskaźników zatrzymują nas m.in. nieznaczne wzmocnienie złotówki względem euro i dolara, brak kolejnych podwyżek stóp procentowych oraz bliskość Świąt, które zawsze wywołują w nas optymistyczny, pozytywny nastrój. Zmiany w naszym zachowaniu podczas zakupów jednak postępują. Na wzrosty cen odpowiadamy zaciskaniem pasa lub rezygnacją z niektórych kategorii. Rzadziej sięgamy po dobra luksusowe i te, które nie są dla nas produktami pierwszej potrzeby. Jest skromniej, ale zdecydowanie nie jest to czas zakupowej paniki i gwałtownej zmiany nastawienia. Teraz cała branża handlowa z uwagą i niepokojem wyczekuje pierwszego i drugiego kwartału przyszłego roku. Zdaniem wielu ekonomistów właśnie wtedy możemy spodziewać się odroczonego spowolnienia konsumpcji i co za tym idzie, kolejnego spadku nastrojów – mówi Barbara Lewicka, Senior Director Marketing & Consumer Intelligence w GfK.
W listopadzie br. ujemne nastroje konsumenckie dotyczyły wszystkich grup wiekowych analizowanych przez GfK. Najwyższy wynik odnotowano w grupie od 23 do 29 lat (-4,8) zaś najniższy (-26,5) zarejestrowano wśród osób w wieku od 40 do 49 lat. Pierwszy raz od dawna, to właśnie ta grupa okazała się najgorzej nastawioną do konsumpcji w całym zestawieniu. W poprzednich miesiącach br. niższe wyniki każdorazowo notowały starsze kategorie wiekowe.
W przypadku podziału na płeć różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami pogłębiają się z miesiąca na miesiąc. W listopadzie wyraźnie gorsze nastroje utrzymywały się wśród kobiet (-23,3). Dla porównania wśród mężczyzn średnia wyniosła -15,3.
Znaczących różnic w nastrojach konsumenckich nie widać w przypadku podziału na miejsce zamieszkania, jednak duża dysproporcja pojawia się w zestawieniu różnych poziomów wykształcenia. Najlepsze nastroje GfK odnotowało wśród konsumentów z wykształceniem podstawowym (-3,1), zaś najgorsze u osób z wykształceniem średnim (-23,9).
W listopadzie br. kluczowe składowe Barometru Nastrojów Konsumenckich kształtowały się następująco:
Informacje o badaniu
Badanie zrealizowano w dniach 10-16 listopada 2022 r. w ramach wielotematycznego badania omnibusowego e-Bus metodą CAWI (wspomaganych komputerowo wywiadów z respondentami z wykorzystaniem ankiety umieszczonej w internecie) na kwotowej, reprezentatywnej przedmiotowo, ogólnopolskiej próbie n=1000 osób. Struktura respondentów została dobrana z zachowaniem rozkładu wybranych parametrów społeczno-demograficznych odzwierciedlającego rozkład tych cech w populacji generalnej.
Barometr może przyjmować wartości od –100 do +100 i jest to saldo pomiędzy opiniami pozytywnymi a negatywnymi. Dodatnia wartość barometru wskazuje na to, iż w danej fali badania liczba konsumentów nastawionych optymistycznie przeważa nad liczbą konsumentów nastawionymi pesymistycznie. Wartość ujemna barometru oznacza odwrócenie tej proporcji.
Barometr jest zagregowanym wskaźnikiem sporządzanym na zlecenie Komisji Europejskiej, wyliczanym od 1985 roku. Obecnie indeks obejmuje 27 krajów. Dane dla Polski pochodzą z badania GfK współfinansowanego przez Komisję Europejską.
