Styczeń 2022 r. stał pod znakiem kontynuacji spadku nastrojów konsumenckich. W obliczu wysokiej inflacji, wzrostu cen w sklepach i rosnących kosztów energii Polacy coraz mocniej obawiają się o kondycję domowych finansów. Badani spodziewają się także pogorszenia sytuacji gospodarczej kraju.
Barometr Nastrojów Konsumenckich GfK, czyli syntetyczny wskaźnik ilustrujący aktualne nastroje Polaków w zakresie postaw konsumenckich, wyniósł w styczniu br. -13,3 i spadł o 2,8 p.p. w stosunku do poprzedniego miesiąca. Tym samym jest to już czwarty kolejny miesiąc, w którym utrzymuje się tendencja spadkowa. Na początku bieżącego roku znaczącemu pogorszeniu uległa m.in. ocena przyszłej sytuacji finansowej gospodarstw domowych (spadek o 6 p.p.) oraz prognoza sytuacji gospodarczej kraju (-8,2 p.p.).
W styczniu – po raz pierwszy od wielu miesięcy – ujemne nastroje konsumenckie odnotowano we wszystkich kategoriach wiekowych. Najniższy wskaźnik (-21,9) utrzymuje się w grupie osób w przedziale 50-59 lat. Najwyższy wynik dotyczy z kolei najmłodszej grupy (15-22 lata) i wynosi on
-0,5. W przypadku podziału na płeć, wyraźnie gorsze nastroje konsumenckie można zaobserwować wśród kobiet (-15), co jest wynikiem o ponad 3 p.p. niższym niż w przypadku mężczyzn.
Dysproporcje zauważalne są również na różnych poziomach wykształcenia. Zdecydowanie najsłabsze nastroje konsumenckie dotyczą grupy osób z wykształceniem wyższym (-18,5). Na drugim biegunie znajdują się osoby z wykształceniem podstawowym (-7,9) i średnim (-11,3).
– Ostatnie miesiące upłynęły pod znakiem rosnących cen i sprawiły, że w styczniu nastroje konsumenckie znów spadły. Nabywcy wzmocnili przekaz, co do negatywnego nastawienia wobec swojej przyszłej kondycji finansowej oraz wyrazili dalsze obawy w kwestii przyszłej sytuacji gospodarczej kraju. Luty to miesiąc, w którym w życie wchodzą zapisy tarczy antyinflacyjnej, a zatem spodziewane obniżenie cen istotnych dla każdego gospodarstwa domowego składników: żywności, energii, paliwa. Oczekując krótkookresowej poprawy nastrojów, kluczowe jest aby w kolejnych miesiącach skutecznie zadbać o zniwelowanie problemu u źródła. W innym przypadku, zaraz po zdjęciu tarczy antyinflacyjnej, czekają nas poważne problemy i powszechne niezadowolenie – mówi Szymon Mordasiewicz, dyrektor komercyjny Panelu Gospodarstw Domowych GfK Polonia.
W styczniu br. kluczowe składowe Barometru Nastrojów Konsumenckich kształtowały się następująco:
- nastąpiło nieznaczne pogorszenie ocen bieżącej sytuacji finansowej gospodarstwa domowego – składowa spadła o 0,8 p.p., z poziomu -10,6 do -11,4.
- nastąpił gwałtowny spadek ocen przyszłej sytuacji finansowej gospodarstwa domowego – składowa spadła o 6 p.p., z poziomu -12,5 do -18,5;
- nastąpił duży spadek ocen przyszłej sytuacji gospodarczej kraju – składowa spadła o 8,2 p.p., z poziomu -35,8 do -44;
- nastąpił wzrost w zakresie skłonności do zakupów – składowa wzrosła o 3,6 p.p., z poziomu 17,1 do 20,7.
Informacje o badaniu
Badanie zrealizowano w dniach 6-12 stycznia 2022 r. w ramach wielotematycznego badania omnibusowego e-Bus metodą CAWI (wspomaganych komputerowo wywiadów z respondentami z wykorzystaniem ankiety umieszczonej w internecie) na kwotowej, reprezentatywnej przedmiotowo, ogólnopolskiej próbie n=1000 osób. Struktura respondentów została dobrana z zachowaniem rozkładu wybranych parametrów społeczno-demograficznych odzwierciedlającego rozkład tych cech w populacji generalnej.
Barometr może przyjmować wartości od –100 do +100 i jest to saldo pomiędzy opiniami pozytywnymi a negatywnymi. Dodatnia wartość barometru wskazuje na to, iż w danej fali badania liczba konsumentów nastawionych optymistycznie przeważa nad liczbą konsumentów nastawionymi pesymistycznie. Wartość ujemna barometru oznacza odwrócenie tej proporcji.
Barometr jest zagregowanym wskaźnikiem sporządzanym na zlecenie Komisji Europejskiej, wyliczanym od 1985 roku. Obecnie indeks obejmuje 27 krajów. Dane dla Polski pochodzą z badania GfK współfinansowanego przez Komisję Europejską.
