Już niedługo uzyskanie międzynarodowego patentu będzie łatwiejsze i tańsze. 8 września 2015 r. została opublikowana ustawa[1] zezwalającą na ratyfikację Umowy o Wyszehradzkim Instytucie Patentowym[2] (WIP). Umowa ta została podpisana przez przedstawicieli Polski, Słowacji, Węgier i Czech w celu wsparcia innowacyjności i wzrostu gospodarczego w regionie. WIP wzorowany jest na istniejącym już od 2008 r. Nordyckim Instytucie Patentowym wspomagającym innowacyjne interesy Danii, Islandii i Norwegii. Instytut ma rozpocząć działalność w 2016 r.
Dzięki Umowie osoby prywatne, firmy (zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa), a także uczelnie i organizacje non-profit z Grupy Wyszehradzkiej będą mogły już niedługo znacznie prościej i taniej uzyskiwać międzynarodową ochronę swoich wynalazków na terenie 148 państw[3] należących do Układu o współpracy patentowej. Wyszehradzki Instytut Patentowy ma zapewnić bardziej przyjazny niż dotychczas dostęp do systemu współpracy patentowej (PCT[4]). Będzie to organizacja międzyrządowa, posiadająca osobowość prawną, autonomię administracyjną i finansową. Siedziba WIP będzie znajdować się w Budapeszcie, natomiast oddziały Instytutu będą ulokowane we wszystkich państwach, które podpisały Umowę. WIP będzie otwarty także dla innych zainteresowanych państw europejskich, które zechcą przystąpić do inicjatywy.
„Dzisiejsze czasy wymagają globalnego spojrzenia na swój biznes. Innowacyjny przedsiębiorca musi budować perspektywę rozwoju w wymiarze szerszym niż tylko lokalny. Powinien on skupiać swoją aktywność nie tylko na polu zwiększania bilansu międzynarodowej sprzedaży, ale także ochronie innowacyjności, efektywnym wykorzystaniu światowych procedur patentowych. Najbardziej globalny wymiar ma procedura zgłoszeń PCT, jednak dostęp do niej jest stosunkowo kosztowny, a z perspektywy lokalnego przedsiębiorcy odległy. Wyszehradzki Instytut Patentowy to niewątpliwa szansa na przybliżenie tej międzynarodowej perspektywy polskiemu wynalazcy i przedsiębiorcy. To szansa na obniżenie kosztów uzyskania ochrony patentowej, a przez to również promocja takiej ochrony swojej innowacyjności i czerpania z niej wymiernych zysków”, mówi Bartłomiej Urbanek, adwokat w TGC Corporate Lawyers, ekspert w dziedzinie ochrony praw własności intelektualnej.
Utworzenie WIP będzie miało bardzo korzystne skutki dla polskich zgłaszających, gdyż opłata za przeprowadzenie międzynarodowego poszukiwania (wynosząca obecnie 1875 euro, ustalona przez Biuro Międzynarodowe Światowej Organizacji Własności Intelektualnej – WIPO), będzie zredukowana o 40%, w przypadku gdy zgłaszający posiada sprawozdanie z poszukiwania sporządzone przez Urząd Patentowy RP. Koszty związane z opłatami zgłoszeniowymi mają dzięki WIP zostać obniżone o 25%, w stosunku do takich samych usług oferowanych przez Europejski Urząd Patentowy (EPO), w przypadku przedsiębiorstw oraz o 37% w przypadku osób fizycznych. Ponadto wnioskodawca, chcący uzyskać patent w ramach Instytutu, będzie mógł w trakcie całej procedury porozumiewać się w języku ojczystym.
„Wyszehradzki Instytut Patentowy jest bardzo dobrym krokiem w kierunku zacieśniania współpracy między bliskimi nam krajami, mam nadzieję, że w efekcie wykraczającym poza państwa Grupy Wyszehradzkiej. Instytut najbardziej pomoże małym podmiotom, które będą chciały chronić swoje pomysły na międzynarodowym rynku. A, jak wskazuje najnowszy. raport PARP[5], w Polsce w zakresie innowacyjności dominują właśnie mikroprzedsiębiorstwa. Zapewnienie ochrony ich know-how, przy jednoczesnym ograniczaniu kosztów i procedur, zwiększa szanse na rozwój i ekspansję”, mówi Michał Rybicki, organizator Forum dla Wolności i Rozwoju Law4Growth. „Intensyfikacja współpracy regionalnej napawa optymizmem, zwłaszcza nas – organizatorów Forum, które ma za zadanie m.in. właśnie stworzenie mocnych podstaw prawnych do wspólnych działań na rzecz rozwoju gospodarczego”, dodaje Michał Rybicki.
Powołanie WIP może stać się podstawą do szerszej współpracy w zakresie innowacyjności i ochrony praw patentowych w tej części Europy. Zgodnie z przewidywaniami, WIP rozpocznie działalność już w 2016 r. po zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Międzynarodowego Związku Współpracy Patentowej.
[1] http://dziennikustaw.gov.pl/du/2015/1325/1
[2] http://www.mg.gov.pl/node/23091
[3] Układ o współpracy patentowej (PCT) odgrywa kluczową rolę w ochronie patentowej poza granicami kraju, szczególnie gdy zgłaszający pragnie uzyskać taką ochronę jednocześnie w kilku państwach. W celu uzyskania prawa pierwszeństwa i możliwości ubiegania się o ochronę we wszystkich 148 państwach należących do Układu o współpracy patentowej wystarczy dokonać jednego zgłoszenia międzynarodowego zamiast wielu odrębnych zgłoszeń krajowych lub regionalnych.
[4] PCT – Patent Cooperation Treaty, The International Patent System
[5] PARP 2015, Innowacyjna przedsiębiorczość w Polsce Odkryty i ukryty potencjał polskiej innowacyjności
