Jak należy dzisiaj traktować brudne, węglowe źródła energii? Paradoksalnie mogą okazać się one szansą. Należy je postrzegać, jako czynnik, który otwiera możliwości – a nie odwrotnie. Obecnie słyszy się o zielonym wodorze w kontekście Unii Europejskiej – który wyklucza wodór ze źródeł konwencjonalnych, czyli jako produkt spalania węgla czy gazu. Niemniej mamy jednak jego ogromne ilości, które można spożytkować na ten cel. Oczywiście, nie dokonamy transformacji energetycznej z węgla do źródeł zeroemisyjnych bez zmiany polskiej gospodarki. Nie zmieni tego postawa, w której dopuszczalne będzie, aby samochody były zasilane energią wyprodukowaną przez elektrownie węglowe.

– Już dzisiaj wiadomo, że cena uprawnień do emisji CO2 wzrośnie ok. 50 euro za tonę. Docelowo może wzrosnąć nawet o 100 dolarów – powiedział serwisowi eNewsroom Tomoho Umeda, Przewodniczący Komitetu Technologii Wodorowych KIG. – Licząc ceny energii powiększone o koszty emisji dwutlenku węgla – wszelkie technologie i regulacje, które pomogą nam uniknąć ich poniesienia, będą na wagę złota. To przewidywana sytuacja nie tylko z punktu widzenia regulatora i rządu, ale przede wszystkim z perspektywy obywateli. Wspomniane podwyżki będą miały ogromny wpływ na ceny energii, co spowoduje dążenie do obniżenie jej kosztów. W tej sytuacji nie potrzeba jednak żadnych nowych regulacji w tym zakresie. Konieczna jest zmiana na rynku. Odpowiedzialność spoczywa przede wszystkim nie na rządzie, czy Komisji Europejskiej – ale na przedsiębiorcach. To oni muszą stworzyć rynek nowej energii, elektromobilności opartej na zielonej energii. Sprzyjać będzie temu środowisko prawne i koszty regulacyjne – co ma miejsce już teraz. Bez inicjatywy firm zmiana jednak nie nastąpi. Wygranymi zaś będą ci, którzy pojawią się na rynku pierwsi – wskazuje Umeda

Wpływ sztucznej inteligencji na nasze życie przewidzieli już Stanisław Lem, Philip K. Dick oraz Steven Spielberg. Choć jej udział w rozwiązywaniu problemów finansowych nie prezentowałby się zbyt spektakularnie w hollywoodzkich produkcjach sci-fi, to w rzeczywistości staje się coraz silniejszy. Liderami w wykorzystywaniu sztucznej inteligencji w biznesie są branże: finansowa, hi-tech i telekomunikacja. Sztuczna inteligencja pozwala nie tylko na szybką analizę potrzeb klienta i dopasowanie najlepszej oferty. Dzięki AI firmy mogą mieć niższe koszty obsługi, wyższe przychody, sprawniejsze procesy i wyższą jakość. A to gwarantuje budowanie pozytywnych doświadczeń klienta. Czy gdzieś jest haczyk?

O sztucznej inteligencji (AI) słyszymy już od lat 50. ubiegłego wieku i jeszcze do niedawna kojarzyła się głównie z hollywoodzkimi superprodukcjami. Historia sztucznej inteligencji to jednak znacznie więcej. Termin ten zazwyczaj odnosi się do zdolności maszyn do uczenia się, i podejmowania słusznych decyzji, czy rozwiązywania problemów na podstawie zgromadzonych danych.

– Choć możemy sobie nie zdawać z tego sprawy, ze sztuczną inteligencją spotykamy się każdego dnia, bo znajduje zastosowanie w takich produktach jak np. aplikacja Siri stworzona przez Apple czy Google Assistant. AI odpowiada nam na zadawane pytania np. o prognozę pogody, wysyła SMS, czy uruchamia ulubiony program TV. Sztuczną inteligencję spotykamy też w autonomicznych samochodach, inteligentnych sieciach energetycznych, telewizorach, czy grach – mówi Katarzyna Jóźwik, Dyrektor Generalna firmy Smartney należącej do francuskiej Grupy Oney Bank nazywanej często nie tyle fintechem, co smarttechem.

Potencjał jest ogromny

Wielkie i znane firmy przeznaczają ogromne pieniądze na badania i rozwój sztucznej inteligencji. Chociażby Microsoft, który uruchomił pięcioletni program AI for Health wspierający naukowców i organizacje non-profit w wykorzystaniu sztucznej inteligencji do poprawy zdrowia ludzi na świecie. Firma zamierza przeznaczyć na ten cel 40 milionów dolarów. W Wielkiej Brytanii AI jest już bardzo istotnym elementem opieki zdrowotnej, która wspiera diagnozę chorób oczu i nowotworów. Ponadto celem sztucznej inteligencji jest również zmniejszenie kolejek do lekarzy, odciążenie personelu tamtejszej służby zdrowia jak i spersonalizowanie leczenia. Na wszystkie te rzeczy brytyjski rząd w najbliższym czasie przeznaczył 250 milionów funtów. Dodatkowo zdaniem badaczy z pisma “Nature Biotechnology” sztuczna inteligencja ma wkrótce dobierać najodpowiedniejsze leki chorym na depresję. Już pokonuje lekarzy w odczycie badania mammograficznego, które pozwala wykryć wczesne, potencjalne groźne zmiany w piersiach. Nie wygrał z nią żaden z sześciu uczestniczących w eksperymencie specjalistów.

Pożyczka? Tak… z wykorzystaniem sztucznej inteligencji

Z badań przeprowadzonych przez NASK wynika, że świadomość codziennej styczności ze sztuczną inteligencją ma coraz więcej polskich internautów. Już ponad połowa respondentów (52,3 proc.) uważa, że sztuczna inteligencja wpływa na ich codzienne życie.

W jakich obszarach technologia wpływa na życie respondentów? Rozrywka i gry, transport, motoryzacja, komunikacja publiczna oraz media internetowe. Prawda jest jednak inna, co pokazuje raport „Artificial intelligence: The next digital frontier” przeprowadzony przez firmę doradczą McKinsey. Liderami w wykorzystywaniu sztucznej inteligencji są takie sektory jak finanse i bankowość oraz hi-tech i telekomunikacja. W pierwszej połowie 2018 r. w fintech, czyli wszelkiego rodzaju technologie finansowe, zainwestowano na świecie 60 miliardów dolarów. To o 70 proc. więcej niż przez cały 2017 r. Z tej sumy prawie 45 proc. przypadło na Europę – czytamy w raporcie firmy KPMG. Również polska branża fintech nie opiera się światowym trendom i dynamicznie rośnie – nasz rynek technologii finansowych wyceniany jest t na ok. 850 milionów dolarów.

– Szeroko rozumiana technologia to podstawowa siła która będzie napędzać rozwój rynku consumer finance w kolejnych 10 latach – twierdzi Katarzyna Jóźwik, Dyrektor Generalna Smartney. Jej zdaniem przyszłość AI w branży pożyczkowej jest ogromna. Korzyści płynące z rozwoju, a następnie wykorzystania technologii będą zauważalne np. w zmniejszeniu strat kredytowych, wyższych przychodach, niższych kosztach obsługi i pozytywnym doświadczeniu klienta na wszystkich etapach kontaktu z pożyczkodawcą. Już dziś prawie 60 proc. polskich programistów przepytanych przez Fundację Infoshare uważa, że nie dalej niż za pięć lat to wyłącznie sztuczna inteligencja będzie oceniać naszą zdolność kredytową. Dzięki technologii otrzymamy pożyczkę szybciej, a AI dodatkowo zauważy o wiele więcej zależności w zebranych danych na temat klienta, które z kolei pozwolą stworzyć bardziej dokładny profil kredytobiorcy.

– Dzięki wykorzystaniu AI pożyczkodawca może estymować dochody i sytuacje finansowa klienta. O ile tradycyjnie klient musi mozolnie wypełnić wniosek i podać wiele szczegółowych danych, o tyle technologia pozwala wykonać dokładną analizę bez ręcznie wprowadzanych deklaratywnych danych. Analiza wspomaga zaproponowanie najrozsądniejszej kwoty pożyczki i warunków spłaty i chroni przed przekredytowaniem. Jednym z podstawowych założeń wykorzystania AI w ocenie ryzyka kredytowego jest to, że ludzie go konfigurujący robią to profesjonalnie – podkreśla Katarzyna Jóźwik.

Czy to bezpieczne?

Do wykrywania oszustów zaciągających pożyczki w internecie zaangażowano uczenie maszynowe, czyli mówiąc najprościej zapamiętanie wzorców i zachowań, których maszyna już kiedyś „doświadczyła”. Algorytm obserwuje jak pożyczkobiorca zachowuje się przy rejestracji na stronie, a także z jakiego oprogramowania i sprzętu korzysta. Następnie te informacje porównuje z danymi we wniosku o kredyt i ocenia prawdopodobieństwo oszustwa.

– W Smartney ponad 95 proc. wniosków kredytowych jest przetwarzana w pełni automatycznie. O ile w bankach często analityk kredytowy podejmuje decyzje kredytową, w Smartney taka funkcja w ogóle nie występuje. Co nie oznacza, że człowieka w procesie nie ma. Wszelkie wątpliwości zaznaczone przez automaty jako niejednoznaczne do podjęcia automatycznej decyzji trafiają pod opiekę doświadczonego specjalisty. Elementy uczenia maszynowego można spotkać w fintechach proponujących rozwiązania przeciwdziałające nadużyciom. Smartney z takich właśnie korzysta – podsumowuje Katarzyna Jóźwik.
Zanosi się więc na to, że w najbliższej perspektywie pożyczkodawcy online i dostawcy usług fintech będą nadal przewodzić w rozwoju sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Być może banki i inni tradycyjni pożyczkodawcy także z czasem poczynią znaczne postępy w tej dziedzinie.

Pomimo słabych danych z gospodarki główne indeksy giełdowe wydają się żyć własnym życiem. Główne indeksy największych państw Unii Europejskiej biją kolejne rekordy, co nie ma odzwierciedlenia w realnych danych. Czy czeka nas korekta?

Inflacja rośnie

Dzisiaj poznaliśmy inflację na Węgrzech. Wynik wyniósł 4,7%, jest to powyżej oczekiwań na poziomie 4,3%. Warto zwrócić uwagę, że Węgry (w przeciwieństwie do Polski) już w zeszłym roku miały odczyty inflacji na poziomie niemal 4%. Z drugiej strony stopa procentowa na Węgrzech wynosi 0,9%, zatem jest miejsce na jej podwyższenie. Ruch ten jednak nie jest wcale taki oczywisty, biorąc pod uwagę słabe dane z wielu państw europejskich, mogące zwiastować spowolnienie w gospodarce.

Niemiecka giełda lepsza niż gospodarka

Dysproporcje pomiędzy osiągami głównego niemieckiego indeksu DAX i osiągów gospodarczych krajów od dłuższego czasu dziwią analityków. Giełda jest historycznych maksimach, z kolei wskaźniki koniunktury, wzrostu gospodarczego, produkcji przemysłowej, czy sprzedaży detalicznej błądzą w okolicach wskazujących na recesję. Jedynym istotnym parametrem tamtejszej gospodarki, budzącym zaufanie inwestorów, jest gwałtownie spadające zadłużenie względem PKB. To właśnie rezerwa środków mogących w razie negatywnego scenariusza wesprzeć gospodarkę podnosi wiarygodność kraju. Dlaczego jednak giełda jest na maksimach? Pewną wskazówką mogą być alternatywy, ujemna stopa procentowa powoduje, że nie da się zarobić ani na lokatach, ani na obligacjach. Inwestorzy są więc niejako skazani na giełdę. W rezultacie kursy akcji rosną, mimo że część produkcji jest wstrzymana przez epidemię w Chinach.  

Budżet zrównoważony

Zdaniem Jadwigi Emilewicz będziemy mieć w tym roku pierwszy po 1989 roku zrównoważony budżet. Biorąc pod uwagę zadłużenie w poprzednich latach, śmiało można było ten rok przeciągnąć wcześniej. Pewnym problemem są jednak bardzo optymistyczne dane makroekonomiczne. PKB ma rosnąć 3,7% w skali roku, a inflacja o 2,5%. Oznacza to, że gospodarka musiałaby obecnie o 1% przyspieszyć, a inflacja spowolnić o tyle samo. Nie bez znaczenia są jednak sztuczki księgowe i zadłużanie się w funduszach. W ten sposób księgowo można dowieść każdy wynik. Pytanie brzmi, czy nadal jest to zrównoważony budżet.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Najnowsze technologie wkraczają do sektora finansowego. O tym jak można zastosować sztuczną inteligencję na rynku drobnych pożyczek konsumenckich rozmawiamy z Bartoszem Tomczykiem – przewodniczącym rady nadzorczej spółki Provema.

Jak zmienia się rynek pożyczek konsumenckich? Jakie cechy, według Pana, powinna mieć nowoczesna firma pożyczkowa?

Naszym celem, od początku, było stworzenie firmy o wysokich standardach etycznych, przyjaznej i rozpoznawalnej marce oraz o najwyższej wiarygodności wśród inwestorów. Aby to osiągnąć, musimy oferować atrakcyjne produkty, spełniające oczekiwania i potrzeby klientów. Niezwykle istotne jest stosowanie jasnych i zrozumiałych dla klienta umów oraz etycznych metod windykacji. Z kolei inwestorów chcemy przyciągnąć wysoką stopą zwrotu i niskim ryzykiem inwestycji. Z punktu widzenia rentowności naszego biznesu kluczowe znaczenie mają koszty związane z niespłacanymi pożyczkami. Obniżamy je inaczej niż tradycyjne instytucje finansowe i moim zdaniem robimy to bardziej skutecznie. Dzięki temu ryzyko ponoszone przez inwestorów jest znacznie niższe. Nasz pomysł na biznes od początku polega na informatyzacji procesu podejmowania decyzji kredytowej. Robimy to dzięki naszym autorskim rozwiązaniom opartym na algorytmach z użyciem sztucznej inteligencji.

Co to właściwie jest sztuczna inteligencja? Czy nie ufają Państwo za bardzo rozwiązaniom informatycznym? Czy inwestorzy się tego nie przestraszą?

Nasz system informatyczny korzysta z ogromnych zbiorów danych. Chodzi tu nie tylko o sprawdzenie, czy dana osoba nie figuruje w bazach nierzetelnych dłużników, ale także analizę integralności podanych danych czy sposobu wypełniania wniosku na naszej stronie internetowej. Używamy wszystkich danych, które mamy i szukamy korelacji pomiędzy nimi a niespłaconymi później pożyczkami. Nasze oprogramowanie samodzielnie się uczy i samodzielnie osiąga stawiane mu cele. Właśnie te cechy decydują o tym, że mamy do czynienia ze sztuczną inteligencją a nie z zaawansowaną analizą statystyczną.

Pyta Pan, czy nie ufamy za bardzo sztucznej inteligencji. Moim zdaniem jest znacznie bardziej wiarygodna niż komisja kredytowa w tradycyjnym banku. Ludzki mózg bardzo często wpada w pułapki utrudniające mu podejmowanie racjonalnych decyzji. Tymczasem oprogramowanie podejmuje je bez emocji i tylko na podstawie danych statystycznych. Osobny temat to koszty. Dyrektorzy banków zasiadający w komitetach kredytowych pobierają z reguły bardzo wysokie wynagrodzenia. Natomiast nasze oprogramowanie pracuje za darmo, tym bardziej, że rozwijamy je we własnym zakresie. Inwestorzy z reguły bardzo lubią, gdy maszyna lub oprogramowanie zastępuje człowieka i w dodatku wykonuje jego pracę lepiej i taniej. Dzięki temu nasza szkodowość spada nie tylko z roku na rok, ale również z miesiąca na miesiąc. Z jednej strony ograniczamy koszty administracji a z drugiej koszty niespłacanych pożyczek.

Organiczne tempo rozwoju Pana biznesu jest bardzo wysokie. Dlaczego więc chcecie pozyskać inwestorów?

Rzeczywiście, rozwijamy się w tempie geometrycznym. W 2017 udzieliliśmy zaledwie 1.916 pożyczek, w 2018 było ich 6.5 tysiąca, a w zeszłym roku aż 17.184. Mamy bardzo ambitne plany rozwojowe. W najbliższym czasie rozpoczynamy działalność w Hiszpanii i na Litwie, do końca tego roku planujemy wystartować w Chorwacji i Bułgarii. Moim zdaniem polscy przedsiębiorcy za rzadko decydują się na ekspansję międzynarodową. Dane pokazują, że 60% polskich startupów nie ma w ogóle klientów za granicą. Tymczasem to właśnie tam są największe szanse na rozwój.

Rozwijamy też naszą aplikację mobilną, która już teraz zapewnia naszym klientom bardzo wysoki poziom obsługi. A planujemy dalsze usprawnienia. Chcielibyśmy też w przyszłości przekształcić się w Bank. Dzięki temu mielibyśmy łatwiejszy dostęp do kapitału, a nasze rozwiązania informatyczne mogłyby służyć do zaoferowania klientom znacznie większej gamy atrakcyjnych produktów finansowych.

Wywiadu udzielił Bartosz Tomczyk – Przewodniczący Rady Nadzorczej w firmie Provema, absolwent Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Poznaniu oraz Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywał w bankach HSBC, Millennium i BGŻ BNP Paribas.

Eksport polskich usług rośnie ponad dwa razy szybciej niż eksport towarów. Tuż po transporcie, znaczący udział mają tutaj usługi z sektora technologii informatycznych. Istnieją firmy IT, które swoje usługi w większości eksportują, a kontrakty podpisują nie w Warszawie, a Berlinie.

Polskie firmy sprzedają coraz więcej usług związanych z technologiami informatycznymi za granicę. W okresie 2010-2018 wartość eksportu polskich usług IT wzrosła aż ponad 6-krotnie.  Zgodnie ze statystykami NBP, wzrost polskiego eksportu usług branży IT jest jednym z najwyższych w UE (po Niemczech i Belgii). Od dłuższego czasu w Polsce utrzymuje się także dodatni bilans wymiany handlowej, czyli więcej usług sprzedajemy za granicę, niż zza granicy kupujemy. Rola polskiego sektora usług IT na rynku globalnym rośnie.

Wąska specjalizacja sposobem na sukces?

W ramach unijnego programu monitorowania naszej planety – Copernicus – kilka lat temu powstał pomysł, aby dane, które na bieżąco są zbierane za pomocą szeregu urządzeń i czujników, w tym przez europejskie satelity z rodziny Sentinel, zostały udostępnione wszystkim zainteresowanym. Miały one służyć nie tylko prognozowaniu meteo i rozwojowi nauk o Ziemi, ale także europejskim firmom w celu tworzenia produktów i usług wykorzystujących dane z obserwacji naszej planety. Informacje miały być dostępne w ramach pięciu internetowych platform DIAS (Data and Information Access Services) z wyszukiwarką oraz możliwością przeglądania i pobierania danych. Pojawił się jednak problem związany z ilością tych informacji. Zdecydowano o rozpisaniu przetargu na stworzenie odpowiedniej chmury obliczeniowej. Ostatecznie zbudowanie dwóch z pięciu platform – CREODIAS i WEkEO – powierzono polskiemu CloudFerro wraz z partnerami.

– Komisja Europejska stawia na chmurę w administracji publicznej i rozwój sektora kosmicznego, tymczasem Polska zmniejsza składki odprowadzane do Europejskiej Agencji Kosmicznej. Dodatkowo wykorzystanie chmury w sektorze publicznym jest, póki co, znikome. Dla firmy takiej jak nasza, o wąskiej specjalizacji, wyjście za granicę okazało się więc znacznie korzystniejsze niż rozwój wyłącznie na rynku lokalnym na którym dzisiaj generujemy niewielką część przychodów. Dzięki tej odważnej decyzji ze startupu staliśmy się w ciągu kilku lat firmą średniej wielkości – tłumaczy Przemysław Mujta, menadżer technicznego wsparcia sprzedaży w CloudFerro.

Łatwiej sprzedawać za granicą niż w Polsce?

Nie tylko CloudFerro jest przykładem polskiej firmy IT, która podpisuje większe kontrakty poza Polską niż w kraju:   

– Za granicą sprzedaje się usługi informatyczne i wiedzę łatwiej niż w Polsce. Wynika to z jednej strony z większego zrozumienia nowoczesnych technologii i tego jaki wpływ ma to na rozwój firmy, co przekłada się na większą świadomość i rosnące potrzeby w zakresie informatyzacji. Niewystarczająca lokalna podaż rozwiązań IT powoduje, że firmy zachodnie poszukują innowacji na rynkach zewnętrznych. A jeżeli oprócz wysokiej jakości, polski podwykonawca jest w stanie zaoferować atrakcyjną cenę to wybór wydaje się prosty. Ma to duże znaczenie zwłaszcza w kontekście spowolnienia gospodarczego o którym mówi się coraz częściej. Ono sprawia, że firmy uważniej liczą pieniądze – zwraca uwagę Maciej Sawa, prezes OnAudience.com, należącej do grupy Cloud Technologies, specjalizującej się w Big Data marketingu.

Ale są też inne powody dla których sprzedaż polskich usług za granicę rośnie. To m.in. zasługa wysokich kompetencji polskich specjalistów, którzy są świetnie oceniani nie tylko w Europie. Polska, jako kraj kształcący świetnych specjalistów, jest jednocześnie miejscem tworzenia cenionych rozwiązań technologicznych, które znajdują zadowolonych nabywców na zachodzie. – Niedawno rozmawialiśmy z naszymi partnerami biznesowymi w Nowym Jorku i oni mówią tak: słuchajcie, tworzycie aplikacje na poziomie, którego nie powstydziliby się Amerykanie, ale jesteście od nich nawet kilkakrotnie tańsi. Powinniście bardziej się cenić, bo możecie. Zrozumieliśmy wtedy, że czasem brakuje nam odwagi, by sprzedawać więcej za granicą – wspomina Łukasz Karwacki, CEO Sunscrapers, firmy projektującej aplikacje głównie na rynek Stanów Zjednoczonych.  

Rozwój na rynkach zagranicznych

Export usług ułatwiają także dotychczasowe doświadczenia w wymianie handlowej. Tak jest w przypadku CloudFerro, dla której wielkim otwarciem na rynki zagraniczne był pierwszy duży kontrakt, podpisany z Europejską Agencją Kosmiczną. Dziś firma może pochwalić się już doświadczeniem na kilku rynkach:

– Na rynku niemieckim, który od lat jest naszym największym partnerem handlowym, jest łatwiej o kontrakty niż np. we Francji, która promuje własne firmy i rozwiązania. W obszarze technologii sprzyja nam też europocentryzm – Komisja Europejska zwraca dużą uwagę na przetwarzanie danych cyfrowych lokalnie, ze szczególnym uwzględnieniem prawodawstwa EU oraz bezpieczeństwem danych, niechętnie patrząc np. na ofertę takich dostawców jak Amazon. Daje nam to możliwość startowania w największych przetargach na równych prawach z innymi dostawcami usług chmurowych z Europy – tłumaczy Przemysław Mujta z CloudFerro, która w ubiegłym roku pozyskała kontrakt na wdrożenie platformy chmurowej dla niemieckiej agencji aerokosmicznej – DLR.

Eksport bez transportu?

Nowe technologie oraz globalizacja procesów biznesowych to szansa dla polskich firm. Dziś nawet znacząca odległość czy różne strefy czasowe nie są przeszkodą w sprawnej współpracy. Co więcej, rozwój technologii umożliwia funkcjonowanie usług w zupełnie nowych modelach. Dobrym przykładem jest firma Pix Moving z chińskiego Guiyang, która przygotowuje się do sprzedaży autonomicznych aut w USA bez fizycznego ich eksportu. Model działania firmy ma opierać się na przesyłaniu do chmury obliczeniowej planów dla drukarek 3D dotyczących tworzenia poszczególnych komponentów. Klienci zagraniczni będą mogli pobrać instrukcje i na swoich drukarkach wyprodukować pojazdy lub części do samochodów. To kolejny krok w kierunku globalnego rozwoju handlu usługami.

Innowacyjne firmy, tworzące świetne technologie, mogą je dziś sprzedawać właściwie wszędzie. Kraje, które kilka dekad temu postawiły na edukację specjalistów IT, dziś są nie tylko ośrodkami outsourcingu dla globalnych gigantów, ale także miejscem tworzenia innowacyjnych rozwiązań. Granice nie mają już większego znaczenia. Dzięki nowoczesnym technologiom, produkcja i eksport wkrótce będą wyglądać zupełnie inaczej.

Otwarcie na amerykańskim rynku, podobnie jak w Azji czy w Europie znajduje się niżej niż wczorajsze zamknięcie z racji skokowego wzrostu stwierdzonych nowych przypadków zachorowań spowodowanych przez koronawirusa. Ten gwałtowny przyrost jest spowodowany m.in. tym, że zmieniono metodologię klasyfikacji chorych, co może mieć jedynie jednorazowy wpływ na tak istotną zmianę.

Warto jednak pamiętać, że amerykański rynek akcji wciąż jest blisko ustanowionych wczoraj rekordów wszech czasów i nie brakuje pozytywnych informacji dla poszczególnych spółek. Dziś w handlu przed sesją wyróżniała się spółka Caterpillar, która była jedyną zyskującą w indeksie Dow Jones Industrial Average, skupiającego akcje 30 przedsiębiorstw. Caterpillar, Inc. (CAT) zajmuje się produkcją sprzętu budowlanego i wydobywczego, silników diesla i tych napędzanych gazem ziemnym, turbin gazowych czy lokomotyw spalinowo-elektrycznych. Pozytywny sentyment do CAT pojawił się po rekomendacji banku Goldman Sachs. GS podniósł cenę docelową dla ceny akcji spółki na 168 USD, czyli o ponad 20 proc. wyżej niż cena obecna.

Również pozytywne informacje pojawił się dla jednej z gwiazd obecnej hossy, czyli spółki Microsoft. MSFT, którego cena akcji w rok wzrosła o prawie 80 proc., a z kolei od początku tego roku o około 17 proc., otrzymał wyższą cenę docelową od analityków Evercore ISI. Została ona podniesiona z poziomu 190 USD do 2012 USD, co oznacza potencjał 15 proc. wzrostu od wczorajszego zamknięcia. Według danych zebranych przez Bloomberga Microsoft na Wall Street ma 39 rekomendacji kupna, 3 rekomendacje trzymaj i zero rekomendacji sprzedaży.

Tymczasem popularna sieć kawiarni Starbucks otrzymała od MKM Partners rekomendację kupna z ceną docelową na poziomie 105 USD, która znajduje się o 19 proc. powyżej środowego zamknięcia. Na Wall Street spółka ma 15 rekomendacji kupna, 17 trzymaj i tylko 1 sprzedaj. W tym miesiącu cena akcji Starbucks wzrosła o około 5 proc.

Warto odnotować, że środę 12 stycznia Apple odnotowało rekordową cenę zamknięcia. Dziś cena akcji nieznacznie zniżkuje, ale pozytywną informacją dla byków może być fakt, że Apple poinformowało, iż niektóre sklepy w Pekinie zostaną otwarte już jutro 14 lutego. Sklepy będą na razie czynne w specjalnych godzinach od 11 do 18.

Departament Zarządzania Aktywami
Copernicus Capital TFI S.A.

Spółka cywilna jest jedną z najczęstszych form wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza tej o niewielkiej skali. Zakłada ona stosunkowo proste uregulowania dotyczące relacji między wspólnikami, czytelne zasady podziału zysku oraz praw i obowiązków wspólników, a także stosunkowo niewielki formalizm przy zakładaniu i prowadzeniu biznesu w tej formule współpracy. Stosunkowo proste są także rozliczenia podatkowe w podatku dochodowym – podatnikami są tylko wspólnicy, nie sama spółka. Pewne komplikacje mogą jednak zaistnieć zwłaszcza w sytuacji wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania.

Spółka cywilna to rodzaj umowy

Spółka cywilna jest w istocie jedynie rodzajem stosunku zobowiązaniowego między podmiotami, które decydują się na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej. W ujęciu prawnym nie jest ona odrębnym podmiotem praw i obowiązków, pozostając jedynie formą prowadzenia działalności przez wspólników. Tylko oni są też przedsiębiorcami. To oznacza, że spółka cywilna nie podlega wpisom do rejestrów prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest też podatnikiem podatku dochodowego.

Przychody i koszty prowadzonej działalności w ujęciu podatkowym są rozpoznawane bezpośrednio po stronie wspólników i to ich dotyczą wszelkie obowiązki z tym związane. Tym samym w trakcie prowadzenia działalności w ramach spółki rozliczenia nie powinny rodzić szczególnych problemów związanych z tą formą współpracy – istotniejsze jest natomiast jej zakończenie.

Wystąpienie wspólnika i rozwiązanie spółki

Jeżeli umowa spółki została zawarta przez wspólników na czas nieokreślony, wspólnik ma prawo w dowolnym momencie, z zachowaniem właściwego terminu, wypowiedzieć swój udział. Wówczas, zgodnie z art. 871 kodeksu cywilnego, konieczne jest dokonanie z nim rozliczeń.

Rozliczenia są konieczne także w przypadku, gdy spółka ulega rozwiązaniu. Może to nastąpić m.in. w przypadku upływu terminu, na który spółka została zawarta, śmierci lub wystąpienia jednego ze wspólników (zwłaszcza gdy w spółce miałby pozostać tylko jeden z nich) lub decyzji wspólników o zakończeniu współpracy.

Dokonując rozliczeń, wspólnicy mogą kierować się zasadami określonymi w kodeksie cywilnym lub przyjąć inne rozwiązania. Nie ma to jednak kluczowego znaczenia dla rozliczeń podatkowych. Istotne jest natomiast to, co wspólnik wówczas otrzymuje – środki pieniężne czy inne składniki majątku spółki.

Otrzymanie pieniędzy

W przypadku otrzymania przez wspólnika środków pieniężnych w związku z likwidacją spółki, ich wartość nie stanowi przychodu. Dzięki temu nie powstaje problem podwójnego opodatkowania zysków wygenerowanych przez spółkę w trakcie jej działalności – przychód, a w konsekwencji także dochód podlegający opodatkowaniu powstawały u wspólników na bieżąco w trakcie prowadzenia przez spółkę działalności. Tym samym wypłata środków w momencie zakończenia działalności nie może być opodatkowana.

Inne zasady znajdują zastosowanie w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki, choć jedynie w ograniczonym zakresie.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej „u.p.d.o.f.”) otrzymane przez występującego wspólnika środki stają się dla niego przychodem w momencie ich otrzymania. Źródłem tego przychodu jest działalność gospodarcza. Jednocześnie do tego przychodu nie zalicza się wartości zysku wygenerowanego przez spółkę (i w odpowiedniej części wypłaconego wspólnikowi) w trakcie jej działalności, gdyż te środki już wcześniej zostały rozpoznane jako przychód wspólnika.

Dodatkowo nie całość tak określonego przychodu podlega opodatkowaniu. Przepisy w art. 23 ust. 4b u.p.d.o.f. określają bowiem także specyficzne zasady ustalania wysokości kosztów uzyskania przychodów, które sprawiają, że dochodem jest jedynie różnica między przychodem wspólnika a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce.

Opodatkowaniu podlega więc tylko kwota, która nie jest jedynie spłatą jego udziału wniesionego do spółki i jednocześnie nie została już wcześniej rozpoznana jako przychód po stronie wspólnika w związku z prowadzeniem przez spółkę działalności. Dzięki temu wyeliminowane zostanie ryzyko podwójnego opodatkowania tego samego dochodu.

Otrzymanie składników majątkowych

Inaczej rzecz ma się w przypadku przyznania wspólnikowi innych składników majątku. Zasadą jest, że przychód z tego tytułu powstać może dopiero w momencie zbycia takiego składnika. Co jednak istotne, jeżeli zbycie nastąpi po upływie 6 lat od dnia nabycia, przychód w ogóle nie powstanie. Zasadę tę stosuje się zarówno w przypadku, gdy wspólnik występuje ze spółki, jak również w przypadku jej rozwiązania.

Kosztem uzyskania przychodów w takim przypadku są wydatki poniesione w celu nabycia lub wytworzenia określonego składnika majątkowego, które nie zostały wcześniej zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Co istotne, znaczenie ma tutaj rozpoznawanie takich kosztów przez wspólników spółki w czasie jej trwania. Tym samym, w ramach przykładu, jeśli określony środek trwały znajdujący się we wspólnym majątku wspólników spółki cywilnej podlegał dokonywanej przez nich amortyzacji, dla ustalenia dochodu wspólnika z tytułu sprzedaży takiego składnika po jego nabyciu do jego wyłącznego majątku należy uwzględnić niezamortyzowaną wartość tego środka.

Dodatkowo, jeżeli wspólnik po wystąpieniu ze spółki cywilnej kontynuuje prowadzenie działalności gospodarczej, do której wykorzystuje nabyty składnik majątku, ma on prawo kontynuować jego amortyzację według zasad stosowanych przez wspólników wcześniej.

Przy końcowych rozliczeniach należy zachować ostrożność

Zasady opodatkowania środków pieniężnych lub innych składników majątku przyznawanych wspólnikowi spółki cywilnej w chwili jego wystąpienia lub zakończenia działalności przez spółkę są analogiczne jak w przypadku spółek osobowych określonych w kodeksie spółek handlowych. Mimo to są to inne instytucje prawne, a odrębności między nimi na gruncie innych regulacji zawsze należy mieć na uwadze. Same kwestie opodatkowania nie powinny być przeszkodą we wspólnym prowadzeniu działalności w tym schemacie. Jednak zawsze należy zachować daleko idącą ostrożność, aby nie popełnić błędów przy rozliczeniach, zwłaszcza w momencie kończenia współpracy.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Miliony przejazdów zrealizowanych w 2019 roku, o 40% więcej kierowców, liczne inwestycje w rozwój oferty skierowanej do biznesu i powołanie Łukasza Wejcherta do Rady Nadzorczej firmy – tak zakończył się 2019 rok dla iTaxi, czołowego dostawcy usług związanych z podróżowaniem. W 2020 roku firma planuje w dalszym ciągu zwiększać zasięg o kolejne lokalizacje, w których będzie można skorzystać z coraz bardziej zaawansowanej technologicznie aplikacji, a także rozwijać ofertę dla klientów biznesowych. W styczniu br. iTaxi znalazło się na liście Top Polish startups to follow in 2020, przygotowanej przez Sifted, portal należący do Financial Times.

Szybciej i więcej

W ubiegłym roku klienci zamawiali kursy iTaxi średnio co 15 sekund, a 92% wszystkich kursów zrealizowano za pośrednictwem własnej floty pojazdów. Liczba aktywnych kierowców wzrosła o 40%, co przełożyło się na skrócenie czasu oczekiwania na kierowcę – w Warszawie wyniósł on średnio 5 min. (poprawa o 8% względem 2018 roku).

Firma znacznie zwiększyła flotę dostępną w Małopolsce. W listopadzie 2019 roku iTaxi podjęło współpracę z krakowską korporacją Radio-Taxi Barbakan, dzięki której liczba aut wzrosła do 500. Zainwestowano również w nową flotę aut premium, dzięki czemu w barwach iTaxi jeżdżą teraz m.in. najnowsze modele aut m.in. Mercedes-Benz Klasy E.

Biznes w górę

W 2019 roku zaobserwowano znaczny wzrost zainteresowania usługami iTaxi skierowanymi do biznesu. Firma podpisała umowę z ponad 2000 firmami z całej Polski i zyskała kilkadziesiąt tysięcy nowych użytkowników B2B. Największy przyrost klientów z tego sektora przypadł na ostatni kwartał ubiegłego roku – 55% nowych aktywacji.

Aplikacja na maxa

2019 rok był także czasem intensywnych prac nad rozwojem technologii. Kierowcy otrzymali zupełnie nową aplikację do obsługi przejazdów (za którą iTaxi otrzymało nominację do nagrody dla najlepszej aplikacji firmowej w konkursie Mobile Trends 2018). Jednym z przełomowych momentów było usprawnienie user experience w aplikacji pod kątem osób niewidomych, a drugim zupełnie nowa odsłona iTaxi 4.0 z innowacyjną usługą Biletu iTaxi, w której cena za przejazd jest znana z góry.

Dodatkowo pasażerowie mogą już płacić za przejazd za pośrednictwem BLIK, GPay czy Apple Pay. Pod koniec 2019 roku rozpoczęto prace nad nowym panelem biznesowym. Nowy panel jest responsywny dzięki czemu dopasowuje się do urządzenia logującego się klienta. Unowocześniliśmy jego wygląd, a także pojawiły się w nim w nowe funkcjonalności ułatwiające kontrolowanie kosztów przejazdów  pracowników. Nasi klienci na bieżąco mogą śledzić statystyki przejazdów, porównywać je z poprzednimi miesiącami. Nowy panel to także nowe możliwość zamawiania taksówek nie tylko dla pracowników, ale również dla gości danego klienta. Wszystko to sprawia że aktualnie iTaxi kreuje i wyznacza nowe trendy na rynku taxi.

– Uważam, że poprzedni rok zakończyliśmy z sukcesem. Wprowadziliśmy szereg usprawnień zarówno pod względem rozwoju aplikacji dla pasażerów, jak i usług dla biznesu. Cieszę się, że zainteresowanie naszymi usługami stale rośnie. W ostatnim kwartale ten wzrost był znaczący, co tylko potwierdza, że jakość świadczonych przez nas usług oraz dostępność naszej floty jest doceniana przez kolejnych Klientów. Na ten rok mamy ambitne plany, ale jestem przekonany, że jesteśmy w stanie je zrealizować, bo mamy wiedzę, doświadczenie i zaangażowany zespół. Firma to ludzie, a ja mam to szczęście, że na pokładzie iTaxi mam energiczny i przedsiębiorczy zespół  – mówi Jarosław Grabowski, CEO iTaxi.

Dalszy rozwój

W 2020 roku iTaxi planuje zwiększać zasięg działalności o nowe lokalizacje, w których będzie można skorzystać z zaawansowanej technologicznie aplikacji, a także rozwijać ofertę dla klientów biznesowych. Firma nadal będzie kłaść nacisk na rozwój oferty skierowanej do biznesu, jak również wprowadzi nowe rozwiązania dla klientów indywidualnych.

Oficjalnie Wielka Brytania nie jest już członkiem Unii Europejskiej. Brytyjska flaga zniknęła z siedziby Unii w Brukseli, jednak, poza tym niewiele się zmieniło. Tysiące firm transportowych z Polski wciąż czeka na prawdziwe oblicze Brexitu. Jaką widzą przyszłość? Czego się boją? Czy są gotowi? Odpowiadają przedstawiciele polskiego transportu drogowego.

Polski transport drogowy od lat jest znaczącą siłą na gospodarczej arenie całej Europy. To polskie firmy (według Eurostatu) przewożą najwięcej ton ładunków w transporcie drogowym w Unii Europejskiej. Ponadto, transport na trasach Polska-Wielka Brytania ma dla naszej gospodarki szczególne znaczenie. Wielka Brytania to czołowy partner eksportowy Polski, zajmujący trzecie miejsce po Niemczech i Czechach. Według GUS-u obroty handlu zagranicznego z UK wyniosły w 2018 prawie 20 miliardów euro.

Znaczenie Wielkiej Brytanii dla polskiego transportu widać na przykładzie serwisu aukcji transportowych Clicktrans.pl:

– Od 10 lat, czyli początków Clicktrans.pl, obserwujemy, jak ogromne znaczenie ma Wielka Brytania dla naszego, rodzimego transportu. Duża liczba przewoźników współpracujących z Clicktrans obsługuje zlecenia od małych biznesów albo klientów indywidualnych, którzy chcą przewieźć coś większego bądź zorganizować przeprowadzkę na trasach pomiędzy Polską a Wielką Brytanią. Z ich perspektywy szczególnie ważne jest, aby Wielka Brytania i Unia Europejska zawarły korzystne porozumienia. Zwłaszcza, że zakończenie okresu przejściowego planowane jest do końca 2020 roku, a zapisy umów zagranicznych są ciągle nieznane. Każdego dnia polskie firmy transportowe tracą czas, który mogłyby przeznaczyć na przygotowanie do zmian, gdyż wciąż nikt nie wie, jak będą one wyglądać – mówi Michał Brzeziński, CEO Clicktrans.

Rynek mniejszych zleceń transportowych może jako pierwszy odczuć konsekwencje właściwego Brexitu. Przekonuje o tym właściciel firmy transportowej lublin-transport.pl, korzystający z Clicktrans:

– Jeśli nastąpi tzw. „twardy” Brexit i powrócą opłaty celne oraz odprawy graniczne, to część przewoźników może zmienić kierunki transportu, a nawet zrezygnować z transportu. Z pewnością Brexit najbardziej odczują przewoźnicy zajmujący się transportem pojazdami do 3,5 t. Ich biznesy są oparte na zleceniach od mniejszych firm i klientów indywidualnych, których mogą przerosnąć stawki celne – tłumaczy Krzysztof Pawełczak, właściciel firmy lublin-transport.pl, specjalizującej się w transporcie na trasach Polska – Wielka Brytania.

Jednak zmiany idące za Brexitem dają także promyk nadziei:

– Brexit niesie za sobą szansę dla firm, które działają zgodnie z literą prawa, ponieważ dodatkowe procedury i kontrole na granicach ograniczą działalność przewoźników, którzy naginają prawo, zatrudniając kierowców na wątpliwe umowy czy ukrywając ładunki w dokumentacji. Jednak na ten moment czekamy, zobaczymy co wydarzy się w okresie przejściowym. Brexit to wciąż jedna wielka niewiadoma – dodaje Pawełczak.

Podobnie uważa współwłaścicielka Monika-Trans – firmy regularnie obsługującej zlecenia transportowe na trasach Wielka Brytania-Polska:

– Jeśli pojawi się nowe cło na towary, zapewne wzrosną ceny transportu. Większe kontrole to wydłużenie czasu transportu, więc trudniej będzie zrealizować priorytetowe zlecenia. Ciekawe, jak będzie wyglądać przepływ promów, pewnie wydłuży się wjazd na prom, możliwe że wzrosną także ceny biletów. Oczywiście za większą papierologią i kontrolami kryją się także plusy. Z rynku mogą zniknąć firmy, które nie posiadają wymaganych dokumentów, unikają opłat czy odprowadzania podatków. Jednak dopóki zmiany nie zaczną wchodzić w życie, trudno określić, co może się wydarzyć – mówi Monika Syrocka – współwłaścicielka firmy transportowej Monika-Trans.

Aman Khan został nowym Prezesem Zarządu Beyond.pl, wiodącego międzynarodowego dostawcy rozwiązań i usług chmurowych i kolokacyjnych w Polsce i Europie Wschodniej. „Stawiamy na dynamiczny rozwój, a tym samym zwiększenie naszego udziału w rynku w Polsce i za granicą. W naszych dwóch centrach danych w Polsce oferujemy usługi kolokacji, chmury prywatnej i publicznej. Nasza oferta obejmuje również rozwiązania Hybrid Cloud, umożliwiające bezpieczne połączenie naszych usług z chmurami globalnymi m.in. Microsoft Azure i AWS, dzięki czemu Beyond.pl jest wiodącym dostawcą dla przedsiębiorstw, instytucji finansowych i sektora publicznego, w tym segmentu opieki zdrowotnej dla polskich i międzynarodowych klientów” – podkreślił Aman Khan.

Aman Khan ukończył studia MBA, pracuje w branży IT od ponad 30 lat, pełnił szereg międzynarodowych funkcji zarządczych wyższego szczebla na rynku rozwiązań i usług IT. Pracował dla takich firm jak Global Switch, Dimension Data, Star Alliance, PSINet i General Electric (GE).

Rynkowa euforia po kolejnym dniu rekordów na Wall Street przygasła w Azji, kiedy rynek przerzucił uwagę na niespodziewany skok liczby zakażonych w chińskiej prowincji Hubei. Jakkolwiek 15 tys. nowych przypadków jest szokującą liczbą, przyrost bierze się ze zmian w metodologii, ale sytuacja przypomina, że podstawy ostatniej poprawy nastrojów wciąż są kruche.

Sporo szumu narobiły doniesienia z Chin o zmianach w metodzie klasyfikacji przypadków zakażenia. Spośród 14840 nowych przypadków zarażenia odnotowanych wczoraj przez chińskie władze, aż 13332 pochodzi z doliczenia przypadków „zdiagnozowanych klinicznie” od 5 lutego. Są to osoby, które mają objawy zarażenia wirusem, ale z powodu braku sprzętu medycznego do wykonania testów nie można tego całkowicie potwierdzić. Istotne jest, że zmiany w klasyfikacji dotyczą tylko prowincji Hubei, a w reszcie Chin przypadki liczone są od początku tak samo. A tam tempo przyrostu nowych zakażonych systematycznie spada, co potwierdza, że punkt kulminacyjny epidemii już jest za nami.

Euforia rynkowa została ostudzona, ale nie ma co spodziewać się nawrotu paniki. Inwestorom zostało przypomniane, że koronawirus wciąż jest problemem, którego skutki jeszcze nie raz uderzą w rynki (np. w słabszych danych aż I kwartał). Dzisiejsza sesja na rynkach akcji w Europie i USA odbędzie się pod dyktando ostrożnego badania kierunku: czy potrzebna jest głębsza korekta, czy jednak można już wracać do śrubowania nowych szczytów na DAX i S&P500? O ile na rynek nie napłynie nowa niespodziewana informacja, jeden dzień przystanku wydaje się najbardziej sensownym scenariuszem.

Rynek FX rządzi się swoimi prawami i choć po nocy odznacza się umiarkowany zwrot w kierunku bezpiecznych przystani, to nie ma on znamion silnego risk-off. Na boku umocnienia JPY, CHF i USD względem AUD, NZD, NOK i SEK uwagę przyciąga EUR, które jest najsłabsze względem USD od maja 2017 r. Silny dolar jest tylko częściowym wytłumaczeniem. Euro cierpi przez obawy, jak spowolnienie gospodarcze Chin uderzy w strefę euro (głównie Niemcy), co w konsekwencji zmusi Europejski Bank Centralny do luzowania polityki monetarnej. Ten strach jest też powodem, dlaczego EUR, w porównaniu do innych walut z ujemnymi stopami procentowymi – CHF i JPY, nie może przyciągać kapitału w okresach skoku awersji do ryzyka. W efekcie unijna waluta jest sprzedawana, gdy nastroje są złe, ale też, gdy ulegają poprawie. A jednak mam wątpliwości, czy ten strach jest słuszny. W końcu już wrześniowa runda luzowania monetarnego spotkała się ze sprzeciwem niemal połowy członków Rady Zarządzającej, a nowa prezes EBC Christine Lagarde jest bardziej za fiskalnym wspieraniem ożywienia niż szukaniem cudownego naboju w arsenale banku centralnego. Ale żeby rynkowe oczekiwania się odmieniły, wpierw musi zostać oddalona wizja stagnacji/recesji gospodarczej. Nie nastąpi to z dnia na dzień, zatem i istotne odbicie EUR/USD jest odroczone.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Rok 2019 był dla rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce pod wieloma względami rekordowy: odnotowaliśmy blisko 150 transakcji (w porównaniu do 100 w 2018), których wartość osiągnęła 7,7 miliarda euro (w 2018: 7,2 mld euro). 2020 może być jeszcze lepszy – szacujemy dalszy wzrost płynności. Jest to związane z napływem kapitału inwestycyjnego spoza Europy, przede wszystkim z Bliskiego i Dalekiego Wschodu oraz Ameryki Północnej, o zróżnicowanym profilu ryzyka – od core/core+ (Korea Południowa, Chiny, potencjalnie Japonia, Kanada, Australia, Izrael) do value-add (Singapur, Filipiny, Malezja, ale również Kanada i Izrael). Pojawią się też nowi inwestorzy z Europy Środkowo-Wschodniej, przede wszystkim z Czech, Węgier i ze Słowacji, którzy będą zwiększać swoje zaangażowanie w Polsce.

Stopy kapitalizacji nieruchomości komercyjnych nadal będą pod presją zniżkową. Wynika to z kilku czynników: dalszego napływu kapitału z zagranicy i związanej z tym rosnącej konkurencji między istniejącymi inwestorami, wciąż rosnących cen nieruchomości w Europie Zachodniej, deficytu produktów inwestycyjnych na sprzedaż w Warszawie i miastach regionalnych, a także bieżącej nadpłynności zarządzających funduszami w związku z zebranym kapitałem.

Duży popyt, niska podaż

Niewątpliwie na sytuację na rynku nieruchomości wciąż będzie miał wpływ problem z dostępnością działek. Już od kilku lat w dobrych lokalizacjach odnotowujemy deficyt gruntów inwestycyjnych pozbawionych wad prawnych i technicznych. Dotyczy to nie tylko stolicy, ale również miast regionalnych. Banki ziemi deweloperów szybko topnieją, dlatego coraz częściej pojawiają się wątpliwości, czy inwestorzy będą w stanie zapewnić grunty pod nowe projekty – zarówno komercyjne, jak i mieszkaniowe. Znalezienie atrakcyjne działki staje się wyzwaniem jeszcze poważniejszym niż problemy związane ze znalezieniem pracowników w sektorze budowlanym oraz rosnące koszty ich utrzymania. Siłą rzeczy odbija się to na cenach działek budowlanych, które wciąż rosną i wiele wskazuje, że w 2020 r. ten trend nie zostanie zahamowany, choć powinien się ustabilizować. Wpływ na taką sytuację mają także zagraniczni inwestorzy, m.in. z Dalekiego Wschodu i południowej Afryki, którzy chętnie inwestują w polską ziemię. Nie będą to już jednak tak spektakularne wzrosty, jak w ostatnich 3 latach, zbliżamy się do szklanego sufitu.

Inaczej sytuacja przedstawia się na rynku gruntów pod obiekty magazynowe, który rządzi się innymi prawami. Tam większym problemem od dostępności działek jest brak rąk do pracy, dlatego inwestorzy z coraz większą nadzieją spoglądają na Polskę wschodnią, która intensywnie nadrabia infrastrukturalne braki. Magazyny będą powstawać w niepopularnych dotąd lokalizacjach, takich jak: Białystok, Lublin czy Olsztyn. W zachodniej części kraju na znaczeniu nabierają małe i średnie miasta, m.in. Elbląg, Kalisz, Sulechów i Świebodzin. Umacniać będzie się również trend budowania magazynów miejskich w centralnych lokalizacjach, które będą obsługiwać rosnący na znaczeniu sektor e-commerce.

Multifunkcjonalność

Rozwój e-commerce w dalszym ciągu będzie miał również niebagatelny wpływ na branżę handlową. Właściciele centrów handlowych z jednej strony zmieniają podejście do zarządzania, z drugiej – dywersyfikują się na poziomie rozwoju czy nabywania kapitału. Coraz częściej będziemy mieć do czynienia z projektami nie stricte handlowymi, ale typu mixed-use, które łączą w sobie funkcje biurowe, usługowe, handlowe i mieszkalne. Ten trend obserwujemy już od kilku lat i jak widać na przykładzie istniejących inwestycji wpisał się w rynek. Jest popierany przez urbanistów, a co najważniejsze takie projekty są dobrze przyjmowane przez najemców i mieszkańców miast, ponieważ tworzą atrakcyjną tkankę miejską. Projekty mixed-use są też odpowiedzią deweloperów komercyjnych na sytuację na rynku gruntów. Taka inwestycja pozwala im skuteczniej rywalizować z deweloperami mieszkaniowymi i zachować wyższą rentowność. Przychylniej patrzą na nie też banki, które chętniej kredytują tego typu przedsięwzięcia. W 2020 roku zapowiadane jest otwarcie wielu kolejnych ciekawych inwestycji o takim charakterze, m.in. Browary Warszawskie czy Elektrownia Powiśle.

Wchodzący do Polski inwestorzy większą uwagę zaczynają zwracać na zespoły, które zarządzają lokalnym kapitałem. Nieruchomości w coraz większym stopniu postrzegane są jako usługa, dlatego jej jakość i partnerzy, z którymi nawiązuje się współpracę, zyskują kluczowe znaczenie. Dotyczy to wszystkich sektorów: biurowego, mieszkaniowego, hotelowego i alternatywnych, jak akademiki, senior housing i mieszkania na wynajem.

Zrównoważony rozwój

Nowym trendem obserwowanym w 2020 roku będzie oddziaływanie zmian klimatycznych na rynek inwestycyjny. Dla inwestorów będą one miały wpływ na politykę inwestycyjną i przeprowadzane due diligence. Właściciele budynków staną się coraz bardziej narażeni na negatywne skutki zmian klimatu, które pośrednio lub bezpośrednio im zagrażają. Jak chronić swoje aktywa i zmniejszać ryzyko utraty przez nie wartości? To jedno z kluczowych pytań, przed którymi współcześnie staje branża nieruchomości. W obliczu tych wyzwań, a także zaostrzających się przepisów w zakresie emisji dwutlenku węgla przez budynki, inwestorzy będą coraz większą wagę przywiązywać do ekologicznych rozwiązań stosowanych w budynkach, certyfikacji, a także ich właściwego zarządzania, aby jak najlepiej wpisywały się w politykę zrównoważonego rozwoju.

Ile danych tworzymy każdego dnia? Zastanówmy się nad tym i spróbujmy odpowiedzieć. Podana będzie jednak i tak prawdopodobnie niedoszacowana. Wszyscy łącznie na całym świecie wytwarzamy codziennie kwintyliony gigabajtów danych. Oczywiście nic się nie stanie, jeśli się pomylimy w naszych szacunkach. Dokładne określenie ilości danych generowanych przez każdego z nas jest bardzo trudne. Znacznie łatwiej jest oszacować ich wartość. Jak wynika z badań przeprowadzonych niedawno przez firmę Veeam, konsumenci brytyjscy uważają, że dane, które każdy z nich wytwarza niezależnie w ciągu roku, są warte średnio 27 000 funtów brytyjskich (około 136 tys. złotych). Wiele osób mogłoby za tę sumę opłacić wymarzone studia, kupić samochód,  a nawet spłacić kredyt hipoteczny.

– Każdy z nas zauważył pewnie, że odwiedzając dla przykładu stronę z meblami, niemal natychmiast zostaniemy zaatakowani reklamami sklepów meblowych praktycznie na każdej stronie, którą odwiedzamy. Wygenerowaliśmy jakieś dane o sobie, które ktoś przeanalizował i na ich podstawie dopasował nam reklamę finalnie zarabiając na tym. Im więcej danych udaje się przeanalizować, tym bardziej rośnie ich wartość – ta realna, którą da się przekuć w zysk. A to tylko przykład wykorzystujący proste mechanizmy śledzenia naszej aktywności w sieci. Dużo więcej wartościowych danych kryje się danych, które już zostały wygenerowane, a których jeszcze nie poddano analizie – komentuje Andrzej Niziołek, dyrektor regionalny w Veeam Software, lidera w zakresie profesjonalnych rozwiązań do backupu danych.

Wielka niewiadoma

Ochrona danych osobowych i zmiany regulacji w tym zakresie to tematy, które często goszczą dziś na łamach mediów. Dzięki temu ludzie zauważyli, że mają swoją „cyfrową wartość” dla firm, i przywiązują do niej dużą wagę. Nie ulega więc wątpliwości, że świadomość rośnie, ale z drugiej strony przedsiębiorstwa i konsumenci wciąż jeszcze nie wiedzą o wielu sprawach. Choć wszyscy generujemy masę danych, jesteśmy w stanie efektywnie wykorzystać tylko 2% zgromadzonych informacji. 98% pozostaje niewykorzystane i cały czas czeka na analizę.

– Mechanizmy sztucznej inteligencji są coraz doskonalsze i potrafią już z tej niewielkiej liczby danych trafnie odgadywać nasze potrzeby, zainteresowania czy preferencje polityczne. Wraz z przyrostem taniej i łatwo dostępnej mocy obliczeniowej efekty będą jeszcze lepsze. Głęboka analiza danych firmowych, poszukiwanie w nich zależności i związków stanie się kluczem do budowania przewagi konkurencyjnej, obniżania kosztów czy unikania kosztownych błędów. Aby jednak móc tego dokonać w przyszłości musimy zgromadzić i zabezpieczyć dane. Ich utrata pozbawia nas szans na rozwój i zyski, tym bardziej, że konkurenci również wiedzą o tym, jak wiele da się wywnioskować ze zgromadzonych informacji – dodaje Andrzej Niziołek.

Gdybyśmy mieli narzędzia do analizowania tych danych, moglibyśmy odczytywać informacje za pomocą metod, jakich jeszcze nie znamy. Pozwoliłoby nam to rozwiązać wiele problemów, z którymi dotąd nie mogliśmy sobie poradzić, lub zadawać nowe pytania, jakie wcześniej nie przyszłyby nam do głowy.

Dane znajdujące się już w naszych systemach moglibyśmy wykorzystać do rozwiązywania problemów z różnych dziedzin. Na przykład wykryć sprawcę niewyjaśnionej zbrodni sprzed lat, opracować lek na nieuleczalną chorobę, a nawet znaleźć planetę nadającą się do zamieszkania poza Układem Słonecznym. To ostatnie już się częściowo udało. Dzięki archiwalnym danym zgromadzonym przez należący do NASA teleskop Hubble’a odkryto parę wodną w atmosferze planety K2-18b, która ma podobną wielkość jak Ziemia i jest od nas oddalona o 110 lat świetlnych. Tym samym wzrosły nadzieje na znalezienie światów możliwych do zamieszkania poza naszym układem planetarnym.

Szczególna staranność

Nie jest tajemnicą, że technologie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego, które szybko stają się coraz bardziej inteligentne, zwiększają naszą zdolność do interpretowania i przetwarzania danych. W oczekiwaniu na jeszcze większe możliwości tych technologii możemy zrobić ważną rzecz, a mianowicie zadbać o ochronę naszych danych ze szczególną starannością. Chodzi o ochronę nie tylko przed szkodliwym oprogramowaniem lub kradzieżą, lecz również przed przypadkowym uszkodzeniem. Firma, która nie zapewni ciągłej dostępności swoich danych, może w nadchodzących latach ponieść ogromne straty.

Co jednak oznacza „szczególna staranność”? Chodzi przede wszystkim zainstalowanie odpowiedniej technologii, dzięki której nasze dane na pewno nie znikną. Planując strategię efektywnego zabezpieczenia danych i zarządzania nimi, powinniśmy na pierwszym miejscu zadbać o właściwe rozwiązanie chroniące przed zagrożeniami cybernetycznymi. Równie ważne są jednak narzędzia do tworzenie kopii zapasowych oraz systemy pamięci masowej. Dzięki nim dane i usługi będą dostępne zawsze, niezależnie od okoliczności.

Niedawne problemy z aplikacjami WhatsApp, Facebook i TSB pokazały, że gdy przestają działać najważniejsze usługi, następuje chaos operacyjny. To nie przesada. Utrata dostępu do danych przynosi podobne skutki, ale może mieć znacznie poważniejsze konsekwencje w długim terminie.

Niespodziewane korzyści

We współczesnym świecie biznesu każda firma musi szukać najlepszych sposobów zapewnienia ciągłej dostępności danych. Ma to zasadnicze znaczenie nie tylko dla utrzymania klientów. Gdy w wyniku szybkiego rozwoju technologii pojawią się nowe możliwości, może się okazać, że dane gromadzone i archiwizowane przez lata przyniosą nam korzyści, jakich wcześniej się nie spodziewaliśmy. Można więc śmiało stwierdzić, że każdy, kto ma duże zasoby zgromadzonych danych, siedzi na żyle złota.

Autor: Danny Allan, wiceprezes ds. strategii produktowej w firmie Veeam

Polska i europejska branża cyfrowa zaapelowała do premiera Mateusza Morawieckiego o poparcie podczas odbywającego się 20 lutego w Brukseli nadzwyczajnego szczytu postulatów o zwiększenie nakładów finansowych z unijnego budżetu na transformację cyfrową.

Z apelem wystąpił Digital Europe, organizacja reprezentująca europejską branżę cyfrową wraz ze Związkiem Cyfrowa Polska, skupiającym największe firmy sektora nowoczesnych technologii działających w naszym kraju. Sprawa dotyczy tworzonego po raz pierwszy w ramach unijnego budżetu specjalnego funduszu przeznaczonego na rozwój gospodarki cyfrowej. W projekcie na lata 2021 – 2027 zaplanowano 3 proc. wydatków na kwestie cyfryzacji. Europejskie organizacje cyfrowe postulują jednak., aby dokonać przesunięć w projekcie unijnego budżetu i zwiększyć środki na ten cel do nawet 10 proc.

Fundusze na wsparcie w cyfrową infrastrukturę i kompetencje

Zdaniem Digital Europe i Związku Cyfrowa Polska fundusze te są niezbędne do zapewnienia cyfrowego rozwoju dla Polski, jak i całej Europy. „Pilnie potrzebujemy wsparcia inwestycji w infrastrukturę i kompetencje, które umożliwią cyfrowo zaawansowanym firmom rozwijać się i pomagać nam w życiu w zgodzie z europejskimi standardami” – napisano w liście do polskiego premiera. I dodano: „Aby zrealizować ambitne założenia Europejskiego Zielonego Ładu, musimy skupić się na cyfryzacji gałęzi przemysłu najintensywniej wykorzystujących energię. Fundusze na cyfryzację pomogą Polsce także rozwijać e-usługi, poszerzać kompetencje cyfrowe obywateli, a także wspierać innowacyjne projekty polskich start-upów, by te mogły jeszcze śmielej i łatwiej komercjalizować swoje pomysły. To również szansa dla polskiej branży cyberbezpieczeństwa, która dziś ma wielki potencjał, ale potrzebuje wsparcia i impulsu do dalszego rozwoju”.

Jak podkreśla prezes Związku Cyfrowa Polska Michał Kanownik postulat zwiększenia środków na cyfryzację jest tym bardziej kluczowy, że dziś trwają testy oraz prace nad wdrożeniem sieci piątej generacji. – Od tego, kiedy wdrożymy sieć 5G, od jej bezpieczeństwa oraz tego, jak dzięki niej będziemy rozwijać rynek innowacyjnych narzędzi czy usług będzie zależeć, czy Polska i Europa staną się realną konkurencją w wyścigu globalnym – mówi Michał Kanownik.

Więcej na badania i rozwój

Związek Cyfrowa Polska i Digital Europe zaapelowani również do premiera Morawieckiego o działania na szczycie europejskim zmierzające do zamierzające do poszerzenia programu unijnego Digital Europe (Cyfrowa Europa), który wystartuje w 2021 r. z 9,2 miliardów euro do 25 miliardów euro. To po to, aby – jak wyjaśniają w piśmie do premiera Morawieckiego – „zmaksymalizować krótko- oraz średnioterminowy wpływ na kompetencje, sztuczną inteligencję oraz cyfryzację MŚP w całej UE”. Zdaniem branży cyfrowej istotne są również wydatki na badania i rozwój. Te w ich opinii powinny zostać zwiększone z 2 proc. do 3 proc. PKB UE.

Wartość polskiego eksportu towarów wyniosła w 2019 roku 235,8 mld euro i była o 5,5 proc. wyższa niż rok wcześniej. Import towarów miał zaś wartość 234 mld euro, co oznaczało wzrost o 2,6 proc. W porównaniu z 2018 r. nastąpiło zatem wyraźne spowolnienie obrotów towarowych: o 2,7 pp. w eksporcie i aż o 8,1 pp. w imporcie. Niższa dynamika wzrostu importu niż eksportu sprawiła, że Polska odnotowała nadwyżkę obrotów towarowych w wysokości 1,8 mld euro (w 2018 r. saldo to było ujemne i wyniosło -4,6 mld euro). Łukasz Ambroziak, analityk Polskiego Instytutu Ekonomicznego, zauważa, że to czwarty rok od początku lat 90. XX wieku, kiedy Polska notuje dodatnie saldo w handlu towarami.

Do spowolnienia w polskim eksporcie przyczyniła się przede wszystkim niższa dynamika sprzedaży na rynku niemieckim. W 2019 r. eksport do Niemiec wzrósł zaledwie o 3,1 proc. (r/r), a udział tego kraju w polskim eksporcie zmniejszył się o 0,6 pp., do 27,6 proc. Blisko 2/3 polskiego eksportu trafiającego do Niemiec to dobra inwestycyjne oraz dobra przeznaczone na tzw. zużycie pośrednie – mówi Łukasz Ambroziak. Są one wykorzystywane w niemieckich fabrykach, produkujących głównie na eksport. Sprzedaż za Odrą zależy zatem w dużym stopniu od zagranicznego popytu na niemieckie towary i usługi, a ten w 2019 r. wyraźnie wyhamował. Niemiecki eksport towarów zwiększył się o zaledwie 0,8 proc. (r/r).

Dynamika polskiego eksportu i importu towarów, w proc. (r/r)

Zdaniem Łukasza Ambroziaka amerykańsko-chińska wojna handlowa w ograniczonym stopniu wpłynęła na bezpośredni eksport Niemiec do USA i Chin: eksport wyrażony w euro wzrósł w 2019 r. odpowiednio o 4,7 proc. oraz 3,2 proc., r/r. W większym stopniu – poprzez globalne łańcuchy wartości – przyczyniła się do spowolnienia w handlu światowym, od którego uzależniona jest gospodarka niemiecka. Niższa dynamika niemieckiego eksportu to także efekt niepewności związanej z brexitem (sprzedaż na Wyspy zmalała o ponad 4 proc., r/r) oraz zmniejszonego popytu ze strony ważnych gospodarek strefy euro, tj. Włoch, Francji i Holandii.

Analityk zauważa, że w świetle tych informacji, zaskakująco dobra dla polskiego eksportu do Niemiec była końcówka zeszłego roku. Mimo największego od czasu kryzysu finansowo-gospodarczego 2008/2009 spadku produkcji przemysłowej w Niemczech w grudniu ubiegłego roku, polski eksport do tego kraju zwiększył się o ponad 8 proc. w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej. Popyt na zagraniczne dobra konsumpcyjne jest w Niemczech nadal silny, co wynika ze stabilnej sytuacji gospodarstw domowych będącej efektem niskiej stopy bezrobocia i wzrostu wynagrodzeń.

Efekt brexitu był widoczny również w polskim eksporcie do Wielkiej Brytanii: wzrósł on zaledwie o 1,3 proc. (r/r) Tym samym udział Wielkiej Brytanii w eksporcie ponownie zmalał – o 0,2 pp., do 6,0 proc. Mimo to nadal pozostaje ona trzecim, po Niemczech i Czechach, największym odbiorcą polskich towarów.

W 2019 r. w tempie dwucyfrowym rósł zaś polski eksport do Stanów Zjednoczonych oraz Chin. Łukasz Ambroziak częściowo tłumaczy to efektem przesunięcia strumieni handlu w wyniku wojny handlowej. Po nałożeniu wzajemnych sankcji, USA i Chiny poszukiwały nowych dostawców towarów objętych tymi sankcjami. Wysoka dynamika eksportu na rynek amerykański i chiński cechowała wiele krajów Unii Europejskiej – mówi.

Ponad 10 proc. wzrost polskiego eksportu do Francji w 2019 r. to efekt m.in. zwiększonych dostaw części i akcesoriów motoryzacyjnych. Dotyczyło to głównie akumulatorów litowo-jonowych wykorzystywanych w samochodach elektrycznych oraz silników benzynowych nowej generacji. W ubiegłym roku Polska znalazła się bowiem w czołówce unijnych eksporterów baterii litowo-jonowych.

Amerykańsko-chińska wojna handlowa przyczyniła się w istotny sposób do wzrostu polskiego importu z Chin. W 2019 r. dostawy towarów z tego kraju zwiększyły się o 9,9 proc. (r/r), tj. o 2,6 mld euro. Cła nałożone przez amerykańską administrację na chińskie towary (w większości w wysokości 25 proc.) sprawiły, że ich przywóz do USA stał się praktycznie nieopłacalny, dlatego chińscy eksporterzy poszukiwali odbiorców na te towary w innych krajach. Największy wzrost w polskim imporcie z Chin odnotowano właśnie w przypadku tych towarów, na które Amerykanie nałożyli karne cła – tłumaczy Łukasz Ambroziak. Były to m.in. części do komputerów i laptopów, monitorów i odbiorników, lamp i pozostałego sprzętu oświetleniowego, transformatorów elektrycznych i przekształtników, mebli do siedzenia oraz ich części, a także urządzeń ciekłokrystalicznych.

Prognozy dla polskiego eksportu na 2020 r.

Analityk PIE upatruje potencjalnych zagrożeń dla wzrostu polskiego eksportu w 2020 r. w dalszych trudnościach w ekspansji eksportowej Niemiec, związanych z zakończeniem amerykańsko-chińskiej wojny handlowej oraz z problemami tamtejszej branży motoryzacyjnej. Umowa gospodarczo-handlowa między Stanami Zjednoczonymi a Chinami, która wejdzie w życie 15 lutego, może nie być korzystna dla Polski oraz innych krajów UE – ostrzega Łukasz Ambroziak. Istnieje ryzyko, że aby wywiązać się ze zobowiązań, Chiny zwiększą z USA import towarów wymienionych w umowie (m.in. maszyny i urządzenia, samochody, leki, artykuły rolne) kosztem dostaw z innych krajów. Ucierpieć może na tym głównie niemiecki eksport towarów, wytwarzanych w ramach globalnych łańcuchów wartości, w których jako poddostawca części i komponentów uczestniczy również Polska – dodaje.

Również perspektywy wzrostu popytu zagranicznego na niemieckie samochody, do których polscy producenci dostarczają znaczny wkład w postaci części i podzespołów, nie są obiecujące. Wynika to z rosnącej w wielu krajach popularności samochodów zasilanych alternatywnymi źródłami energii i niedostatecznego dopasowania do preferencji nabywców oferty zgłaszanej przez niemieckie koncerny. Negatywny wpływ na polski eksport może mieć coraz wolniejszy wzrost gospodarczy w Chinach, który – już obecnie – w związku z epidemią koronawirusa i związanymi z tym perturbacjami w globalnych łańcuchach dostaw, szacowany jest w bieżącym roku na około 5 proc.

Pozytywnie na polski eksport może natomiast początkowo wpływać okres przejściowy związany z brexitem i uczestnictwo Wielkiej Brytanii w jednolitym rynku europejskim. Jednakże pod koniec roku, w sytuacji braku umowy handlowej, znowu może wzrosnąć niepewność związana z ryzykiem wyjścia bez umowy i powrotu do handlu na zasadach Światowej Organizacji Handlu.

Tematem numer jeden na rynku walutowym pozostaje kwestia koronawirusa, która w dużym stopniu steruje zachowaniem rynkowego sentymentu i w tym kontekście również polskim złotym.

Napływające informacje dotyczące tej kwestii mogą budzić strach. Zgodnie z najnowszymi danymi liczba przypadków zakażenia wzrosła do ok. 45 tys., z czego blisko 5 tys. osób wyzdrowiało, natomiast nieco ponad tysiąc poniosło śmierć. Część firm w Chinach stoi, a część musiała ograniczyć skalę produkcji. Transport jest ograniczony, a chińscy konsumenci często wolą zostać w domu niż decydować się na wizyty w centrach handlowych. W związku z powyższym, sporo instytucji zajmujących się oceną sytuacji gospodarczej na świecie w ostatnich dniach obcięło prognozy wzrostu gospodarczego Chin w 2020 roku (skala tych cięć to często ok. 0,5 – 1 p.p.).

Niemniej rynek walutowy znajduje się obecnie w zupełnie innym miejscu niż jeszcze nieco ponad tydzień temu. Widać oznaki uspokojenia sytuacji. Kluczowy barometr ryzyka – czyli kurs USD/CNY – obniżył się poniżej psychologicznego poziomu 7,0. Kurs EUR/PLN również powrócił z okolic 4,30 do 4,25 obecnie.

Lepszy sentyment można powiązać z kilkoma kwestiami:

• kryzys zdrowotny nie wykracza istotnie poza Chiny, gdzie zlokalizowana jest przytłaczająca większość nowych przypadków zakażenia koronawirusem,
• liczba nowych przypadków zakażenia przestała rosnąć wykładniczo, a raczej stabilizuje się w okolicach 2-3 tys. dziennie,
• wyraźnie rośnie liczba osób, które poradziły sobie z wirusem.

Uwzględniając poziomy, na których znajdowała się para EUR/PLN przed eskalacją sytuacji związanej z koronawirusem, i zakładając, że za osłabieniem złotego w istotnej części stał właśnie odwrót od ryzyka związany z nowym zagrożeniem, wygląda na to, że w przypadku uspokojenia sytuacji w kolejnych tygodniach można spodziewać się łagodnego umocnienia polskiej waluty. Potencjał głębszych ruchów w tym kontekście wydaje się jednak ograniczony.

SPOJRZENIE NA GŁÓWNE WALUTY

EUR

Kurs EUR/PLN we wtorek spadł o 0,2%, wahając się w widełkach 4,25-4,27. Para EUR/USD wczoraj zeszła na moment poniżej granicy 1,09, jednak przez większość dnia charakteryzowała się stabilnością, kończąc dzień na minimalnym plusie. Wczorajszym wydarzeniem dnia miało być przemówienie Christine Lagarde w Parlamencie Europejskim, jednak przeszło ono bez większego echa. Z rzeczy istotniejszych prezes EBC wspomniała jedynie, że niższa ekspansja gospodarcza działa ograniczająco na wzrost cen w strefie euro, podkreślając, że sama inflacja znajduje się „w pewnej odległości” od celu inflacyjnego.

Dziś natomiast kluczowym punktem w kalendarzu dla strefy euro jest publikacja danych o produkcji przemysłowej we wspólnym bloku. Dane te, jak zawsze, są dość wsteczne (dzisiejszy odczyt opisuje sytuację w grudniu), jednak warto je przytoczyć z uwagi na to, że to jedne z istotniejszych twardych danych opisujących faktyczną sytuację w gospodarce. Tym razem zawiodły – w ujeciu rocznym produkcja spadła o 4,1%, podczas gdy konsensus Bloomberga zakładał spadek o 2,5%. Odczyt rzędu -4,1% notowaliśmy ostatnio rok temu, a przed tym – w 2009 r. Dane wyglądają źle, jednak reakcja rynku walutowego w ich kontekście była bardzo ograniczona. Można to powiązać z faktem, iż pod koniec ubiegłego tygodnia poznaliśmy fatalne dane dla Niemiec, których korelacja z odczytem dla strefy euro jest istotna – obserwowaliśmy wtedy spadek pary EUR/USD.

Produkcja przemysłowa w strefie euro w ujęciu r/r (2015 – 2019)

Źródło: Bloomberg Data: 12/02/20

GBP

Kurs GBP/PLN we wtorek zakończył dzień na niemal niezmienionym poziomie, wahając się w widełkach 5,04-5,06. Fakt, iż funt w parze ze złotym nie znalazł się na poziomie istotnie różnym od tego, na którym go rozpoczął, jest związany z tym, że wczoraj siłę funta balansowała podobna siła polskiej waluty. W parze z euro, jak i dolarem amerykańskim, brytyjska waluta doświadczyła umocnienia.

Kluczową wewnętrzną kwestią, z jaką można powiązać umocnienie, była publikacja danych o PKB w końcówce ubiegłego roku. Uwzględniając, jak słabe były dane opisujące ten sam okres, jednak poprzedzające wczorajszy odczyt, konsensus ekonomistów miał raczej niskie oczekiwania, spodziewając się dynamiki rzędu 0% w ujęciu kwartalnym i 0,8% w ujęciu rok-do-roku. O ile dynamika w ujęciu kwartalnym faktycznie była płaska, tak jednak wzrost w relacji do IV kwartału 2018 r. wyniósł 1,1%. Co więcej, w górę zaktualizowano odczyty za poprzedni okres. Różnica w danych okazała się na tyle duża, że przyćmiła słabe dane o produkcji przemysłowej w grudniu, które – podobnie jak dzisiejszy odczyt dla strefy euro – okazały się dużo gorsze od oczekiwań.

USD

Kurs USD/PLN we wtorek spadł o 0,3%, wahając się w widełkach 3,89-3,91. W kontekście względnej stabilizacji pary EUR/USD, zmiany na USD/PLN były w istotnej mierze determinowane przez zachowanie złotego. Nie oznacza to jednak, że wczoraj brakowało istotnych wieści z USA.

Po pierwsze, wczorajszy raport JOLTS, opisujący sytuację amerykańskiego rynku pracy w grudniu, mocno rozczarował. Wpisał się tym samym w klimat pogorszenia sytuacji, który pokazały grudniowe dane NFP. Liczba nowych ofert pracy okazała się o 364 tys. niższa niż w poprzednim miesiącu i wyraźnie rozczarowała konsensus. Dane nie są pozytywne, jednak warto zwrócić uwagę, że są dość wsteczne, a styczniowy raport NFP z amerykańskiego rynku pracy miał pozytywny wydźwięk. Sugeruje to, że sytuacja na amerykańskim rynku pracy pozostaje dobra.

Po drugie, wczoraj obserwowaliśmy wystąpienie przewodniczącego Rezerwy Federalnej, Jerome’a Powella przed Izbą Reprezentantów. Jego retoryka w ujęciu ogólnym była dość optymistyczna. Sugerował on, że gospodarka USA znajduje się „w bardzo dobrym miejscu”, a polityka monetarna prowadzona obecnie przez amerykański bank centralny jest odpowiednia do sytuacji. Dziś Powell będzie przemawiał drugi raz, tym razem przed wyższą izbą Kongresu.

KLUCZOWE WYDARZENIA

16:00 – Jerome Powell przemawia przed amerykańskim Senatem

Autor: Roman Ziruk, Ebury Polska

Ponownie spoglądając na notowania indeksów giełdowych od Azji, przez Europę po Stany Zjednoczone obserwujemy ogromny popyt na akcje, które windują indeksy giełdowe tamtejszych parkietów często na nowe historyczne maksima. Prym wiodą Stany Zjednoczone, a z nimi Niemcy z nowymi rekordami indeksu Dax. Szeroka hossa może być obecnie spowodowana tym, że zdecydowanie spada liczba nowych zachorowań spowodowanych koronawirusem. Jak poinformowała Chińska Narodowa Komisja Zdrowia, liczba nowych przypadków zachorowań jest najniższa od stycznia, co z kolei wzmaga nadzieje na to, że załamanie gospodarcze spowodowane wybuchem epidemii nie będzie aż tak duże, jak wcześniej szacowano. Inwestorzy najwyraźniej doszli do wniosku, że najgorsze jest już za nami. Chińskie władze informują również, że epidemia może zakończyć się do kwietna.

Przechodząc do poszczególnych spółek pozytywną informacją dla Apple, ale także innych producentów sprzętu elektronicznego, jest informacja mówiąca o tym, że firma Foxconn zamierza wznowić 50 proc. swojej produkcji w Chinach do końca lutego. Wcześniej, po wstępnym otwarciu fabryki moce przerobowe sięgały jedynie 10 proc., co kładło się cieniem na notowaniach Apple. Co więcej, Foxconn będzie dążyć do tego, aby w marcu produkcja działała już na 80 proc.

Na Wall Street robi się coraz goręcej i coraz więcej mówi się o spółce Nvidia, która poda wyniki po zamknięciu sesji w czwartek 13 lutego. W ostatnim czasie co najmniej trzy firmy podniosły poziom ceny docelowej dla akcji spółki, oczekując dobrych wyników. Jefferies podniósł poziom docelowy z 255 USD do 315 USD. Z kolei w Susquehanna Financial Group wyznaczono poziom docelowy na 310 USD (podwyżka z 285 USD). Tymczasem Wedbush podniósł swoją cenę docelową do 295 USD z 243 USD. Cena akcji spółki Nvidia znajdowała się na poziomie 268 USD na zamknięciu sesji 11 lutego.

Pozytywna rekomendacja pojawiła się również dla giganta w świecie gamingu, czyli spółki Activision Blizzard. Spółka z kapitalizacją przekraczającą 47 mld USD otrzymała wzrost ceny docelowej akcji od SunTrust o 7 USD do poziomu 68 USD. Decyzja jest podyktowana solidnymi wynikami producenta gier za czwarty kwartał oraz nowymi możliwymi tytułami, przyczyniającymi się do osiągnięcia jeszcze lepszych wyników finansowych, jak Battle Royale, czyli darmowy tryb gry w Call of Duty Modern Warfare czy oczekiwaniem na kolejne Call of Duty, które zostanie zaprezentowane na wiosnę lub na konferencji E3.

Indeksy giełdowe na otwarciu sesji na Wall Street w środę 12 lutego pną się górę. S&P 500 zyskało 0,5 proc., Nasdaq Composite 0,6 proc., a Dow Jones osiągnął rekordowy poziom po wzroście o 0,6 proc.

Marcin Bogusz, Zarządzający, Copernicus Capital TFI S.A.

Handel detaliczny jest niewątpliwym filarem polskiej ekonomii. Firmy handlowe w Polsce, zgodnie z danymi GUS, stanowią 23% wszystkich przedsiębiorstw, ich udział w PKB szacowany jest na ponad 17%, a zatrudniają ok. 2,4 mln osób.

Filar ten rozwija się bardzo dynamicznie. Rosnąca konsumpcja sprzyja całej branży, która od 30 lat notuje rokroczne wzrosty. Jak podaje opublikowany niedawno przez ZPP raport pt. „Perspektywy poprawy konkurencyjności na rynku handlu detalicznego w Polsce” tylko w ciągu ostatnich dwóch lat (2017-2019) średnioroczne wzrosty w handlu spożywczym szacuje się na 4-5%, przy czym ogólne tempo rozwoju najbardziej sprzyja tym segmentom, które najszybciej dostosowują się do nowych wymagań konsumentów.

Szczególnie jest to widoczne w segmentach dyskontów (dużych sklepów sieciowych oferujących ograniczony asortyment, ale w bardzo agresywnych cenach) oraz convenience (niewielkich sklepów samoobsługowych oferujących produkty „do uzupełnienia w biegu” blisko miejsca zamieszkania, najczęściej również usieciowionych). Oba te segmenty odnotowały wzrosty trzykrotnie wyższe od średniej w sektorze i łącznie zwiększyły swój udział w rynku z 21% do 34%, głównie poprzez systematyczne wypieranie tradycyjnych sklepów niezależnych, dla których utrzymanie stabilnej pozycji staje się coraz poważniejszym wyzwaniem.

Smart shopping

Jednym z głównych motorów tej ewolucji rynku detalicznego są zmiany zachodzące wśród konsumentów. Dzisiejszy klient to coraz częściej tzw. „smart shopper”. Chce robić zakupy szybko i wygodnie, a jednocześnie ma wiedzę o tym, co kupuje i jest na bieżąco z ofertami promocyjnymi. Coraz ważniejsze staje się dla niego to, by punkt handlowy był blisko domu lub pracy, ale zarazem nie chce rezygnować z korzystnych cen i asortymentu dopasowanego do swoich indywidualnych potrzeb.

Jeszcze kilka lat temu klienci częściej robili zakupy w dużych dyskontach i hipermarketach, do których wybierali się kilka razy w miesiącu w poszukiwaniu najlepszych cen. Jednak coraz bardziej maleje znaczenie dużego formatu, gdyż „smart shopper” oprócz lepszych cen poszukuje również lepszego asortymentu i wygodniejszej lokalizacji, co powoduje, że zwraca się częściej ku mniejszym placówkom. Wielkopowierzchniowe sieci handlowe, podążając za tym trendem, inwestują więc intensywnie w nowe linie sklepów małoformatowych. Skutkiem tego staje się powolne wypieranie najmniejszych, niezależnych przedsiębiorstw detalicznych, które stanowiły (i nadal stanowią) tradycyjną siłę polskiego handlu.

Liczba małych sklepów detalicznych w Polsce, która oscyluje około stu tysięcy, stanowi ewenement na skalę europejską. W naszym kraju występuje średnio 25 placówek handlowych na każde 10 tysięcy mieszkańców, podczas gdy np. na Węgrzech jest ich 20, w Czechach 15, w Niemczech 4, a we Francji tylko 2. Polskie małe sklepy cały czas utrzymują blisko 40% udziału w łącznej wartości sprzedaży na rynku. Wiele z nich niestety nie wytrzymuje konkurencji. Co roku upada około 4 tysięcy najmniejszych sklepów, które nie są w stanie sprostać wyzwaniom rynkowym.

Przewaga handlu usieciowionego nad tradycyjnymi placówkami niezależnymi wynika częściowo ze skali, która umożliwia im negocjowanie korzystniejszych warunków zakupowych u producentów i hurtowników, ale nie należy zapominać też o przewadze w zakresie wdrażania innowacji technologicznych, które wpisują się w nowe trendy dyktowane przez „smart shoppera”. Warto zauważyć na przykład, że dziś już ponad 65% kupujących przygotowuje dokładne listy zakupów i wie, po co idzie do swojego ulubionego sklepu, a ponad połowa z nich czerpie dodatkowe informacje o ofercie z gazetek promocyjnych. Stąd coraz ważniejsze staje się zapewnienie nie tylko atrakcyjnej ceny w sklepie, ale też skuteczne i szybkie poinformowanie klientów o swojej ofercie.

Szansa dla drobnych detalistów

Właściciele niezależnych sklepów małego formatu, którzy nie chcą przystępować do sieci franczyzowych czy agencyjnych, mogą szukać wsparcia w nowoczesnych technologiach. Na rynku funkcjonują już rozwiązania cyfrowe, które pomagają drobnym przedsiębiorcom analizować sprzedaż, rozliczać płatności i raportować trendy zakupowe wśród swoich klientów. Pojawiają się też rozwiązania dla małych detalistów, które pozwalają im korzystać z ofert promocyjnych pochodzących bezpośrednio od producentów. To, co kiedyś było domeną dużych grup zakupowych, teraz może być wykorzystywane również w najmniejszych, niezależnych punktach sprzedaży. Nawet właściciel małego sklepu, który nie posiada rozbudowanego systemu informatycznego do analizy sprzedaży i rozliczania promocji, może korzystać z usług cyfrowych, w których to producent – w oparciu o wiarygodne dane sprzedażowe – może zdefiniować i zaproponować detaliście atrakcyjne promocje dopasowane do potrzeb jego sklepu. Przykład rozwiązania umożliwiającego realizację takich potrzeb detalistów wspomina w swoim raporcie ZPP. Producenci mogą poprzez platformę cyfrową proponować detaliście atrakcyjne promocje odsprzedażowe, które pomagają zwiększyć obrót sklepu skuteczniej niż zwykłe obniżki ceny,  na przykład stosując zaawansowane mechanizmy promocyjne takie jak „happy hours” czy zestawy promocyjne.

W przeciwieństwie do dużych sieci handlowych, w których promocje są ustalane zwykle na poziomie centralnym jednakowo dla kilku tysięcy sklepów, w przypadku platform cyfrowych dla małych sklepów, możliwe jest indywidualne dopasowanie oferty promocyjnej producenta do potrzeb każdego sklepu. Dzięki takim rozwiązaniom konsument dostaje produkt w atrakcyjnej cenie i w wygodnej dla siebie lokalizacji, a sklep może przyciągać dodatkowych klientów akcjami promocyjnymi, które do tej pory były dla niego nieosiągalne. Istotne przy tym jest to, żeby decyzja o przyłączeniu się sklepu do konkretnej promocji, pozostawała w gestii detalisty, gdyż tylko w ten sposób właściciel sklepu może zachować kontrolę nad swoją marżą na sprzedawanych towarach.

Szybka odpowiedź na potrzeby klientów i umiejętne wpisywanie się w trendy rynkowe to obecnie podstawa przetrwania dla niezależnych sklepów. Jeśli natomiast połączą je ze swoją tradycyjną przewagą – dużą elastycznością i łatwością wprowadzania szybkich zmian we własnym biznesie – to zdołają wzmocnić swoją pozycję na rynku. Szczególnie, że dane makroekonomiczne wskazują na stałą poprawę nastrojów konsumenckich, a minimalne bezrobocie, rosnące płace i niskie stopy procentowe sprawiają, że klienci będą kupować coraz więcej.

Tomasz Jasinkiewicz, Członek zarządu Comp Platforma Usług S.A.

Coraz więcej banków centralnych w swoich komentarzach porusza kwestię epidemii z miasta Wuhan. Nie wpływa ona w sposób bezpośredni, ale jej konsekwencje: wstrzymana produkcja i utrudnienia w logistyce z największej fabryki świata odbijają się powoli czkawką na wynikach.

Co dalej ze stopami procentowymi w USA

Wczorajszy półroczny raport na temat polityki monetarnej, przedstawiany przed Komisją ds. Usług Finansowych Izby Reprezentantów, nie wstrząsnął rynkiem. Nie pojawiło się tam nic, czego jeszcze byśmy nie wiedzieli. W dyskusji publicznej pojawia się za to coraz częściej kwestia obniżek stóp procentowych. Modne jest argumentowanie tego koronawirusem, aczkolwiek powód jest trochę inny. To strach przed jego eskalacją (objawiający się zamknięciem fabryk, czy utrudnieniami w logistyce morskiej) powoduje, że gospodarka światowa ma rozwijać się wolniej. Skoro spadają prognozy wzrostu, decyzja o obniżce stóp jest bardziej zasadna.

Bitcoin powyżej 10 000 USD

Najpopularniejsza kryptowaluta świata przekroczyła w tym tygodniu pierwszy raz od września bardzo ważną granicę 10 000 dolarów. Gdy spowalnia gospodarka i spadają stopy zwrotu, inwestorzy szukają alternatywnych miejsc do lokowania swoich środków. Okazuje się, że ostatnimi laty kryptowaluty są pewną alternatywą pomimo ich olbrzymiej zmienności.

Nowa Zelandia nie obniży stóp

Posiedzenie Królewskiego Banku Nowej Zelandii nie zaskoczyło inwestorów decyzją. Zaskoczyła ich natomiast deklaracja na konferencji prasowej. Przekazano informację, że nie jest planowana obniżka stóp, o ile epidemia koronawirusa nie będzie silniejsza od oczekiwań. Dodano do tego zmianę oczekiwań długoterminowych, które zamiast obniżek przewidują jedną podwyżkę przed końcem 2021 roku. W rezultacie tych danych dolar nowozelandzki szedł w górę. Wzrost wartości spowodowany był zmianą oczekiwań inwestorów co do stopy zwrotu z inwestycji o niskim ryzyku.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych warto zwrócić uwagę na:

16:00 – USA – Raport prezesa FED nt. polityki monetarnej przed Komisją Bankową Senatu.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

• Na szczycie trendu wzrostowego w niewpłacalnościach przedsiębiorstw Euler Hermes odnotował rekordowy poziom bankructw dużych przedsiębiorstw, których obroty przekraczają kwotę 50 mln EUR – z 342 poważnymi przypadkami niewypłacalności o łącznej wartości obrotów przekraczającej kwotę 205 mld EUR w 2019 r.
• Wzrost liczby dużych bankructw przyspieszył w ostatnim kwartale 2019 r., z rekordową liczbą przypadków (94), i nowym najwyższym poziomem pod względem ciężaru (ich połączone obroty wzrosły +16% r/r do 60.4 mld EUR).
• Ameryka Północna (+29 przypadków) była kluczowym czynnikiem przyczyniającym się do globalnego wzrostu liczby poważnych przypadków niewypłacalności, wraz z Azją (+5). Jednak to Europa Zachodnia (-9) pozostała najbardziej dotkniętym upadłościami regionem z 133 poważnymi przypadkami niewypłacalności (w porównaniu z 96 przypadkami w Azji).
• Gorącymi punktami były handel detaliczny i usługi w Europie Zachodniej, sektor energetyczny i handel detaliczny w Ameryce Północnej i budownictwo w Azji.
• Co to znaczy dla przedsiębiorstw? Większe ryzyko efektu domina z niekorzystnymi konsekwencjami dla wrażliwych dostawców w łańcuchach dostaw.

Działania monitorujące przeprowadzone przez ekspertów z Euler Hermes wskazują rekordowe poziomy liczby poważnych przypadków niewypłacalności i ich ciężaru. W IV kw. 2019 r. odnotowano rekordową liczbę poważnych niewypłacalności od 2016 r. z 94 przypadkami, stanowiącą wzrost +11% kw/kw (tj. +8% r/r). Zsumowane obroty upadłych, dużych przedsiębiorstw również osiągnęły rekordowy wysoki poziom 60,4 mld EUR (+11% kw/kw lub +18% r/r). Dla roku jako całości, liczba upadłości dużych przedsiębiorstw wyniosła 342 (+7 przypadków) z zsumowanymi obrotami na poziomie 205,6 mld EUR (+30% lub + 47.3 mld EUR). Ten wzrost pod względem ciężaru jest w szczególności wynikiem rosnącej liczby bankructw przedsiębiorstw, których obroty przekraczają 1 mld EUR (+19 wzrost do 49 przypadków).

Stany Zjednoczone były motorem wzrostu, podczas gdy Azja i Europa zwiększyły globalną liczbę. Mimo niewielkiego spadku (-9) Europa Zachodnia pozostała najpoważniejszym czynnikiem przyczyniającym się do globalnej liczby upadłości w 2019 r. z 133 przypadkami, przed Azją z 96 przypadkami (+5). Azja odnotowała najmocniejszy wzrost liczby bankructw przedsiębiorstw, których obroty przekraczają 1 mld EUR (+12 wzrost do 26 przypadków). Ameryka Północna odnotowała +29 więcej bankructw (w porównaniu z 2018 r.), ze znaczącym wzrostem liczby (+25) przedsiębiorstw, których obroty mieściły się w przedziale od 100 EUR mln do 1 mld EUR. Europa Środkowa i Wschodnia wyróżnia się spadkiem drugi rok z rzędu (z poziomu -20 w 2018 r. do poziomu -18 w 2019 r. z 41 przypadkami). USA i Chiny dzielą podium w odniesieniu do największych upadłości z odpowiednio 7 i 8 przypadkami z 20 największych bankructw zarejestrowanych w 2019 r.

Handel detaliczny i budownictwo były sektorami najbardziej dotkniętymi bankructwami w 2019 r., ale to sektor energetyczny wyróżniał się najmocniejszym wzrostem liczby dużych przypadków niewypłacalności. Dla 2019 r. jako całości, handel detaliczny (53 przypadków), budownictwo (44) i usługi (37) były sektorami najbardziej dotkniętymi bankructwami w porównaniu do 2018 r. – mimo znaczącego spadku odnotowanego w budownictwie (-16). Sektor energetyczny (+12) odnotował najmocniejszy wzrost liczby upadłości, wraz z pięcioma sektorami, które zarejestrowały więcej niż +6 dużych przypadków niewypłacalności: sektor metalurgiczny, elektroniczny, farmaceutyczny, papierniczy i tekstylny. Przeciwnie, budownictwo (-16) oraz sektor maszyn i urządzeń (-14), odnotowały najmocniejsze spadki w porównaniu do 2018 r. Największą średnią wielkość przedsiębiorstw niewypłacalnych pod względem obrotów zarejestrowano w sektorze elektronicznym, chemicznym, metalurgicznym i energetycznym/sektorze towarów.

W 2019 r. gorącymi sektorami w Europie Zachodniej były handel detaliczny i usługi, sektor energetyczny i handel detaliczny w Ameryce Północnej i budownictwo w Azji. Ostatni kwartał 2019 r. zarejestrował najwyższą liczbę dużych upadłości w sektorze detalicznym w Europie Zachodniej (7 przypadków), ale także znaczący wzrost zaobserwowano w Azji (+9) ze względu na sektor elektroniczny (+5) i sektor usług (+4), oraz w mniejszym stopniu w Ameryce Północnej (+6) ze względu na sektor rolno-spożywczy (+3) i papierowy (+3).

Dla całego roku, w Europie Zachodniej, gorącymi punktami pozostały handel detaliczny (+3 przypadków, wzrost do 27) i usługi (+2 to 20), lecz sektor energetyczny także odnotował znaczący wzrost (+5). Azja zarejestrowała największą liczbę dużych upadłości w budownictwie (17), usługach (10) i sektorze elektronicznym (9), który odnotował znaczący wzrost (+7). Jednak najmocniejszy wzrost wystąpił w Ameryce Północnej w sektorze energetycznym (+12), który odnotował najwyższą liczbę dużych upadłości (20), wyprzedzając handel detaliczny (14).

Rys. 1 Liczba dużych upadłości (obrót przekracza 50 mln EUR) według kwartałów i wielkości obrotów w mln EUR

Rys. 2 Liczba dużych upadłości (obrót przekracza 50 mln EUR) według sektorów i regionów

Rys. 3 Liczba dużych upadłości (obrót przekracza 50 mln EUR) w 2019 r. według sektorów i wielkości obrotów w mln EUR

AUTOR ANALIZY: MAXIME LEMERLE, Szef Badań nad Sektorami i Upadłościami Euler Hermes

Przedsiębiorcy, dokonując zakupu towarów lub usług podlegających obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności, w razie niedochowania tej procedury przy dokonywaniu należnej dostawcy zapłaty narażają się na wysokie sankcje podatkowe i karno-skarbowe. A co powinien zrobić przedsiębiorca, gdy przed opłaceniem faktury otrzyma wezwanie komornika do uregulowania wynikającej z niej płatności bezpośrednio na rachunek bankowy komornika?

Z dniem 1 lipca 2018 r. wprowadzony został do obrotu gospodarczo-prawnego tzw. mechanizm podzielonej płatności, zwany również split payment, za pośrednictwem którego przedsiębiorcy mają dokonywać zapłaty za faktury na dwa odrębne rachunki bankowe dostawcy towaru lub usługi. Na jeden główny rachunek dostawcy trafiać ma kwota netto faktury, na drugi – wartość podatku VAT przeprowadzonej transakcji. Przedsiębiorca będący adresatem płatności ma bardzo ograniczony dostęp do środków zgromadzonych na tym drugim koncie. Może nimi jedynie regulować swoje zobowiązania VAT wobec fiskusa. Aby wykorzystać je w innym celu, musi na to uzyskać zgodę naczelnika urzędu skarbowego. Dla części rozliczeń dokonywanych do końca października 2019 r. split payment był dobrowolny. Od 1 listopada 2019 r. mechanizm podzielonej płatności dla transakcji, których wartość jest równa lub przekracza wartość 15 000 zł, stała się obowiązkowa. Rodzaj dóbr i usług objętych tym obowiązkiem określa Załącznik nr 15 do ustawy o VAT.

Grożące sankcje

Niezastosowanie obowiązkowego split payment przez przedsiębiorcę dokonującego płatności sprowadza na niego ryzyko poniesienia dotkliwych sankcji podatkowych i karno-skarbowych. W takiej sytuacji zgodnie z art. 108a ust. 7 ustawy o VAT: „…naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność” (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535, ze zm.). Z kolei, jak stanowi przepis art. 57c § 1 Kodeksu karnego skarbowego:

„Podatnik, który wbrew obowiązkowi dokonuje płatności kwoty należności wynikającej z faktury z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych” (Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930, ze zm.).

Zapłata na konto komornika

Spółka będąca czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT w trakcie prowadzonej działalności otrzymuje od komornika sądowego albo skarbowego tytuł egzekucyjny informujący o zajęciu wierzytelności kontrahenta spółki będącego jej dostawcą towarów i usług, które znajdują się w wykazie towarów i usług objętych od dnia 1 listopada 2019 r. obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności. W tytule tym komornik zobowiązuje spółkę do zapłaty należnych dostawcy na podstawie prawidłowo wystawionych przez niego faktur kwot, bezpośrednio na swój rachunek.

Spółka powzięła wątpliwość, czy wykonując narzucony tytułem wykonawczym obowiązek przelewu należnych jej kontrahentowi środków na konto komornika, zobligowana jest przy tym do stosowania mechanizmu podzielonej płatności, a więc przelania kwoty wartości podatku VAT na celowy, kontrolowany przez skarbówkę rachunek. Będąc świadomą, że brak zastosowania obligatoryjnego od 1 listopada 2019 r. split payment może na nią ściągnąć wysokie sankcje podatkowe i karno-skarbowe, stanęła na stanowisku, że nie musi w tej sytuacji tego mechanizmu stosować. Zdaniem spółki przesądza o tym fakt, iż dokonywany w tych okolicznościach przelew nie stanowi zapłaty za dostawę na podstawie faktury, ale na podstawie tytułu egzekucyjnego, będąc realizacją obowiązku wynikającego z przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo komornik, nie prowadząc działalności gospodarczej, nie jest zobowiązany do posiadania rachunku dedykowanego do rozliczeń w ramach split payment.

Relacja prawna o szczególnym charakterze

W wydanej 17 grudnia 2019 r. interpretacji indywidualnej Dyrektor KIS zgodził się ze stanowiskiem spółki. Stwierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym zachodzi relacja prawna o szczególnym charakterze, której nie dotyczy obowiązek realizacji płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności:

„W takiej sytuacji dokonywana na rzecz komornika płatność nie stanowi zapłaty za nabyte towary lub usługi. W tym przypadku, w miejsce obowiązku zapłaty kontrahentowi za nabyte towary lub usługi, wstępuje nowy tytuł płatności, czyli realizacja egzekucji z zajętej wierzytelności. Stąd w takiej sytuacji podatnik (nabywca) nie będzie miał obowiązku zapłaty do komornika w podzielonej płatności” (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.592.2019.1.RR).

Przedsiębiorca uwolniony spod groźby sankcji

W przypadku płatności objętej obligatoryjnym mechanizmem podzielonej płatności, a dokonywanej przez przedsiębiorcę na rachunek bankowy komornika z powodu zajęcia jej tytułem egzekucyjnym, przedsiębiorca ten nie będzie podlegał sankcjom wynikającym z ustawy o podatku od towarów i usług ani z ustawy – Kodeks karny skarbowy, nawet jeśli wystawiona przez dostawcę faktura zawiera klauzulę: „mechanizm podzielonej płatności”. Dodatkowo ujęty na tej fakturze podatek VAT przedsiębiorca, w ramach prowadzonej działalności, będzie mógł odliczyć od podatku należnego.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Katarzyna Richter, międzynarodowy specjalista w zakresie HR i psychologii międzykulturowej wskazuje trendy, które w najbliższych latach będą kształtowały obszar HR i pracę w organizacjach.

– Firmy poszukują innowacyjnych rozwiązań, które pomogą wybrać utalentowanych kandydatów, a także zatrzymać najbardziej wartościowych pracowników. Kreatywny
i nowoczesny proces rekrutacji to jeden z podstawowych składników sukcesu
w organizacji. Nic więc dziwnego, że nowoczesne technologie, a nawet sztuczna inteligencja są wykorzystywane przez firmy w różnych obszarach jej funkcjonowania. – mówi Katarzyna Richter, międzynarodowy specjalista w zakresie HR i psychologii międzykulturowej.

Cyfrowa rekrutacja

Realizacja procesów rekrutacyjnych z udziałem nowoczesnych technologii jest już bardzo popularna. Videorekrutacje i ATS (aplicant tracking systems)
to narzędzia, które na dobre przyjęły się w środowisku human resources. Cyfrowe narzędzia rekrutacyjne potrafią także wyszukać odpowiednich kandydatów w sieci, porównać CV wybranych osób oraz zweryfikować ich obecność w mediach społecznościowych. Mogą też przeprowadzić testy i oceny kompetencji oraz zarekomendować najlepszych kandydatów do pracy.

Oprócz pytań rekrutacyjnych coraz częściej wykorzystywane są również gry na urządzenia mobilne. Nowoczesne narzędzia poprawiają jakość oceny potencjalnego kandydata i zapewniają równie cenne informacje z zakresu psychodiagnostyki, co metody klasyczne. Dodatkową zaletą jest to, że wyniki rekrutacji uzyskujemy w ciągu kilku minut.

Wirtualna rzeczywistość (VR)

Możliwość przeniesienia się do innego wymiaru jest bardzo przydatna podczas wdrażania nowych pracowników (onboarding).

Dzięki VR zrekrutowany pracownik może łatwo poznać nowe miejsce pracy, czy zaznajomić się z informacjami o funkcjonowaniu poszczególnych działów, oraz pracujących w nich osób.

Wirtualna rzeczywistość jest szczególnie przydatna w szkoleniach pracowników zatrudnionych w działach produkcyjnych, gdzie praca ma określony schemat i jest powtarzalna. Dzięki VR nowi pracownicy znacznie szybciej przyswajają wiedzę o firmie i o przydzielonym im stanowisku, niż podczas tradycyjnych metod wdrażania.

– Duże linie lotnicze, jak np. Lufthasa już wykorzystują wirtualną rzeczywistość do szkoleń personelu technicznego oraz personelu pokładowego. Ale to nie jest jedyny przykład. Wallmart w 2017 roku dzięki VR przeszkolił 140 000 pracowników. – komentuje Katarzyna Richter, międzynarodowy specjalista w zakresie HR i psychologii międzykulturowej.

Sztuczna inteligencja (AI)

Sztuczna inteligencja umożliwia automatyzację procesów w wielu obszarach firmy. Dzięki takim funkcjom jak wyszukiwanie informacji i symulacja danych, AI może pomóc w podejmowaniu ważnych decyzji pracownikom wyższego szczebla. Pozwala również na ograniczenie tzw. „papierkowej roboty”, a także w rozdzielaniu obowiązków pomiędzy pracownikami. Dzięki pomocy sztucznej inteligencji zwiększa się efektywność firmy, bo poszczególne działy mogą skupić się na najbardziej znaczących dla organizacji zadaniach.

Natomiast dla HR sztuczna inteligencja jest pomocnym narzędziem
do rekrutacji i szkoleń pracowniczych. AI potrafi wyszukać w Internecie potencjalnych kandydatów oraz przejrzeć i ocenić ich zawodowe życiorysy. Dzięki  wykorzystaniu chatbotów podczas procesów rekrutacyjnych, a także podczas szkoleń osoby mogą również zadawać i odpowiadać na pytania.

– Według danych komisji europejskiej, szacuje się, że w Wielkiej Brytanii
10,4 miliona miejsc pracy, które stanowią około 30% ogółu, zostanie zautomatyzowanych do 2030 r. Natomiast brytyjska firma badawczo-doradcza Gartner twierdzi, że 69% czynności wykonywanych obecnie przez managerów zostanie zautomatyzowane do 2024 roku. – wyjaśnia Katarzyna Richter, międzynarodowy specjalista w zakresie HR i psychologii międzykulturowej.

Work-life-balance i work-life-blend

Praca nadal jest ważnym ogniwem w życiu człowieka, ale powoli przestaje być jego najważniejszym czynnikiem, pod który wszystko jest podporządkowane.

Nie boimy się już zmiany pracodawcy, czy przekwalifikowania. Jesteśmy otwarci na elastyczne formy zatrudnienia. Firmom coraz trudniej będzie zatrzymać najbardziej wartościowych pracowników, ponieważ dla nich kluczową kwestią staje się „employee experience” – czyli oprócz doświadczenia zawodowego i możliwości rozwoju istotne są też komfortowe warunki i dobre samopoczucie.

– Do poczucia szczęścia i dobrostanu pracowników przyczynia się autonomia w działaniu, możliwość decydowania o benefitach i o warunkach współpracy. Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu i chęć zatrzymania najbardziej wartościowych pracowników to wyzwania działów HR i właścicieli firm. Dlatego coraz popularniejsze stają się szkolenia wyjazdowe oparte o immerse experience, takie jak np. „cyfrowy detoks”, które pozwalają skutecznie przeciwdziałać wyczerpaniu emocjonalnemu kadry zarządzającej. Dzięki tego typu szkoleniom nabywamy umiejętności radzenia sobie ze stresem
i komunikacji ze światem. – wyjaśnia Katarzyna Richter, międzynarodowy specjalista w zakresie HR i psychologii międzykulturowej.

Wzrost polskiego eksportu ma szansę na ożywienie w nadchodzących miesiącach – twierdzą ekonomiści Banku Pekao S.A. W swojej najnowszej analizie wskazują, że po spowolnieniu globalnego handlu, obserwowanym w ostatnich latach, w I kwartale 2020 r. zauważalna powinna być lekka poprawa koniunktury za granicą.

Eksport coraz silniej oddziałuje na polską gospodarkę i coraz mocniej stanowi o jej koniunkturze. Udział eksportu w polskim PKB to obecnie ponad 55 proc., co przekłada się na konieczność jeszcze ściślejszego monitorowania sytuacji w światowej gospodarce, a w szczególności u kluczowych partnerów handlowych Polski. Jednoczesne śledzenie koniunktury w kilku gospodarkach i odpowiednie skalibrowanie sygnałów płynących z różnych źródeł, może jednak stanowić wyzwanie.

Dlatego też eksperci Pekao opracowali dwa indeksy kompozytowe, obrazujące łączną koniunkturę w kluczowych dla polskiego eksportu gospodarkach. Oparte są one na wskaźnikach koniunktury z krajów o największym udziale w polskim eksporcie (Niemiec, Czech, Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch). Pierwszy z nich pokazuje bieżący stan zagranicznej koniunktury, drugi zaś ma charakter wyprzedzający wobec popytu zagranicznego. Indeksy te pozwalają kompleksowo przyjrzeć się tendencjom panującym na rynkach zagranicznych i odpowiednio na nie reagować.

– Najnowsze odczyty opracowanych przez nas wskaźników pokazują wyraźne wyhamowanie dotychczasowej tendencji spadkowej popytu zagranicznego, a jednocześnie sugerują lekką poprawę zagranicznej koniunktury w najbliższej przyszłości. Oznacza to, że polscy eksporterzy mogą liczyć na lepsze perspektywy w kolejnych kwartałach – mówi Piotr Piękoś, starszy ekonomista w Banku Pekao S.A.

Eksperci Pekao zaznaczają jednak, że nie powinniśmy popadać w nadmierny optymizm. Oba wyszczególnione wskaźniki wciąż znajdują się poniżej swojej długoterminowej średniej, a więc nadal mamy do czynienia ze względnie niewysokim popytem zagranicznym.

Obowiązkowy split payment to najgorsza zmiana w prawie wprowadzona w 2019 roku – wynika z badania przeprowadzonego przez firmę inFakt wśród mikroprzedsiębiorców. Z kolei z regulacji, które weszły lub wejdą w życie w 2020 roku, najwięcej zastrzeżeń budzi konieczność wystawiania faktur tylko do paragonów z wprowadzonym NIP. Ponadto przedstawiciele małego biznesu uważają, że polityka rządu względem nich jest źle prowadzona.

Zmiany bez wpływu na prowadzenie działalności

Aż 62% przedsiębiorców, którzy wzięli udział w badaniu, wskazało, że zmiany prawne wprowadzone w 2019 roku pozostały bez wpływu na prowadzoną przez nich działalność gospodarczą. Za obciążające uznało je 34% ankietowanych, a jedynie pozostałe 4% przyznało, że zmiany wprowadzone w ubiegłym roku pomogły w prowadzeniu biznesu.

Jednocześnie mikroprzedsiębiorcy negatywnie ocenili politykę rządu wobec mikroprzedsiębiorców – 65% miało o niej złe lub bardzo złe zdanie. Przeciwnie uważało jedynie 8% ankietowanych.

Split payment, biała lista podatników, NIP na paragonie – na minus

Wśród nowych przepisów za wprowadzające najwięcej kłopotów zostały uznane: obowiązkowy split payment (25% wskazań), biała lista podatników (23%) czy limit amortyzacji przy pojazdach osobowych (12%). Co ciekawe, aż 20% uczestników badania stwierdziło, że nie zna żadnej spośród zmian prawnych, które zaczęły obowiązywać w 2019 roku.

– Przedsiębiorcy wskazują, że załatwianie formalności prawno-podatkowych zajmują im zbyt wiele czasu. Stąd też trudno się dziwić, że w sytuacji, kiedy mają zaufanego księgowego, wolą skupić się na istocie swojego biznesu, a sprawy formalne pozostawić specjaliście. Posiadanie zaufanego księgowego to bardzo ważny czynnik wpływający na powodzenie biznesu – mówi Joanna Swatowska-Rybak, kierownik badania z firmy inFakt.

Warto też zauważyć, że łącznie 27% badanych odpowiedziało, że nie zna żadnej ze zmian planowanych na 2020 rok, a jeśli je zna – nie ocenia ich pozytywnie. Natomiast zdecydowanie najgorzej ocenianą zmianą w prawie jest obowiązek wystawiania faktur tylko do paragonów z wprowadzonym Numerem Identyfikacji Podatkowej – wskazało tak 34% badanych przedsiębiorców.

Trudno wskazać plusy

Aż dwie trzecie badanych uznało, że żaden z nowych przepisów nie pomógł im w 2019 roku w prowadzeniu biznesu. Z kolei przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się wyróżnić niektóre regulacje, najczęściej wskazywali na białą listę podatników (7%) jako rozwiązanie, które pomoże zweryfikować wiarygodność kontrahentów oraz na możliwość rozliczania ZUS wg przychodu, co z kolei umożliwia obniżenie kosztów prowadzenia działalności (6%).

Oczekiwania przedsiębiorców na 2020 rok

Spośród zmian, które weszły lub wejdą w życie w bieżącym roku, przedsiębiorcy najlepiej oceniają wprowadzenie mikrorachunku podatkowego (49%), obniżenie stawki podatku dochodowego na 17%  oraz wprowadzenie ZUS+, a więc możliwości rozliczania składek uzależnionych od dochodu (22%). – Ta ostatnia regulacja odpowiada podnoszonemu od lat postulatowi przedsiębiorców, aby daniny na rzecz państwa były niższe. Można spodziewać się, że ZUS+ będzie cieszył się dużą popularnością wśród uprawnionych do niego osób – podsumowuje Joanna Swatowska-Rybak.

Szkocja w tym roku osiągnie miks energetyczny w całości oparty na OZE. Chiny i Indie inwestują ogromne sumy w rozwój tego sektora, a Google i Facebook razem z innymi technologicznymi gigantami już teraz nabyli zasoby zielonej energii, przewyższające moc takich krajów jak Wietnam czy Polska. Stawianie na OZE to nie kwestia wyboru, a konieczności – komentują eksperci.

Rozwój odnawialnych źródeł energii, a tym samym przeciwdziałanie klimatycznym zmianom to jeden z najważniejszych tematów ostatnich miesięcy. Redukcja CO2 nie jest już tylko przedmiotem dyskusji, ale czynnikiem determinującym politykę krajów zrzeszonych w krajach Unii Europejskiej. Z niedawno opublikowanego raportu autorstwa think-tanków Agora Energiewende i Sandbag wynika, że w 2019 roku we Wspólnocie po raz pierwszy wyprodukowano więcej energii elektrycznej z wiatru i słońca (18 proc.) niż z węgla (15 proc.). Autorzy opracowania wskazali, m.in. nasz kraj jako ten, który w niewystarczającym stopniu rozwija odnawialne źródła.

Polska, Republika Czeska, Rumunia i Bułgaria są nadal silnie uzależnione od energii węgla brunatnego i nie opracowały jeszcze planu, jak to zmienić. Jest to konieczne nie tylko po to, aby uwolnić Europę od tego surowca, ale też dlatego że wyższe ceny emisji dwutlenku węgla w 2019 roku miażdżyły ich ekonomię. – Dave Jones, Sandbag

Szkocja eko niemal na sto procent

Przykładem kraju, który od lat skutecznie inwestuje w zieloną energię jest Szkocja, której miks energetyczny w 2020 roku będzie w całości oparty na OZE. Metamorfoza od węgla do zielonej energii przebiegła znacznie szybciej niż planowano. W 2015 roku stanowiła ona 59 proc., w 2017 – 68,1 proc., a w 2018 już 74,6 proc. Bardzo aktywnie w sprawie energii odnawialnej lobbuje rząd, który planuje, m.in. intensywny rozwój farm wiatrowych. W pełni na ekologiczne źródła stawiają także takie pozaeuropejskie kraje jak Paragwaj, czy Kongo.

Chiny i Indie sięgają po zielone zasoby

Odnawialne źródła energii to temat, do którego coraz większą uwagę przykładają także najbardziej zaludnione kraje, narażone na jeszcze poważniejsze problemy środowiskowe niż ich sąsiedzi. W Chinach w latach 2005-2018 procent wykorzystywania OZE wzrósł o 10,6 proc. (z 16,1 do 26,7 proc.). Władze azjatyckiego państwa zainwestowały w specjalne programy badawcze i technologiczne, które pozwoliły osiągnąć ten cel, ponad 3 miliardy juanów (434,66 mln USD). Niedawno przyjęły plan pięcioletni obejmujący lata 2021-2015, który zakłada zrównanie kosztów produkcji energii wiatrowej i fotowoltaiczną z tradycyjną. Rząd chce powoli także wycofywać się z dotacji dla OZE i pobudzać w ten sposób konkurencyjność między producentami. W lutym 2020 Indie, które borykają się z ogromnym zanieczyszczeniem środowiska, przyjęły budżet, w którym na sektor energii i odnawialnych źródeł energii przeznaczyły ok. 3,8 mld dolarów. Dotychczas była to bardzo słabo rozwinięta gałąź, dlatego rządzący chcą go pobudzić.

W planach jest, m.in. rozbudowa infrastruktury (np. pomp solarnych), czy dekarbonizacja linii kolejowych. Szczególnie ważna jest ta druga sprawa. Pociągi to najpopularniejszy środek transportu w kraju – każdego dnia przewożą ponad 20 mln pasażerów, co pochłania potężne ilości energii. Dlatego też powstał pomysł, aby w sąsiedztwie torów montować instalacje zielonej energii i w ten sposób zmienić źródło zasilania. – Tomasz Żołyniak, prezes firmy Energia Polska

Australia w energetycznym rozkroku

Podejście do OZE po protestach mieszkańców próbuje zweryfikować również Australia, która dotąd prezentowała dwoiste spojrzenie na ten temat. Z jednej strony chwaliła się takimi programami jak Melbourne Renewable Energy Project (MREP), który zaspokaja zapotrzebowanie stolicy na energię z odnawialnych źródeł. Miasto kupuje ją z wybudowanej przez siebie i partnerów (instytucjonalnych oraz biznesowych) farmy wiatrowej o mocy 80 MW, stając się przykładem dla całego kraju. Z drugiej strony po masowych pożarach, które dotknęły kraj na początku 2020 roku, premier Scott Morrison bagatelizował przyczynę w postaci zmian klimatycznych, emisji dwutlenku węgla oraz wydobycia węgla kamiennego. Paradoksalnie katastrofa ekologiczna zaczęła działać na niekorzyść tego nieekologicznego przemysłu. Z powodu ciężkich warunków pracy górników, którzy dusili się od pyłu pochodzącego z płonącej dżungli, wydobycie w kopalni NSWEC należącej do koncernu BHP spadło o 13 proc.

Google i Facebook: OZE to opłacalna innowacja!

W stronę OZE coraz częściej zwracają się nie tylko państwa, ale też ponadnarodowe korporacje.

Tacy giganci jak Google, Facebook, Amazon i Microsoft w ciągu zaledwie dwudziestu czterech miesięcy potroili zakup zielonej energii, zasilającej ich siedziby oraz centra danych. Według szacunków organizacji Bloomberg NEF (New Energy Finance) przez ostatnie 12 lat nabyli ilość przewyższającą moc energetyczną takich krajów jak Wietnam czy Polska. To prawie ¼ energii z odnawialnych źródeł sprzedanej wszystkim korporacjom na świecie. – Sebastian Biela, wiceprezes firmy Energia Polska

Łącznie umowy na zakup OZE zwarło w 2019 roku 100 firm w 23 krajach, czyli o 40 proc. więcej niż w 2018 roku. Spółki nie poprzestają tylko na zakupach, ale coraz częściej same też inwestują w OZE. Google podpisało umowy o wartości ponad 2 mld dolarów na budowę nowej infrastruktury energetycznej, m.in. paneli słonecznych i turbin wiatrowych na 3 kontynentach.

Zrównoważony rozwój był od początku jedną z podstawowych wartości Google. Przez lata ciężko pracowaliśmy, aby zmniejszyć ślad węglowy naszych operacji oraz wprowadzać zmiany w naszych łańcuchach dostaw. Podstawą naszych działań jest działań jest zaangażowanie w czystą energię. Od 2007 roku jesteśmy firmą neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla. W 2017 roku po raz pierwszy dopasowaliśmy nasze roczne zużycie energii elektrycznej do energii odnawialnej, w rezultacie stając się jej największym korporacyjnym nabywcą na świecie. – Sundar Pichai, prezes Google (fragment wpisu z firmowego bloga)

Działania państw i firm pokazują, że nie ma już odwrotu od odnawialnych źródeł energii. Również przedstawiciele polskiego Ministerstwa Aktywów Państwowych podczas lutowego kongresu Powerpol deklarowali, że są gotowi przebudować sektor energetyczny, ale pod warunkiem pomocy finansowej ze strony Unii Europejskiej.

Rynki podtrzymują pozytywny nastrój, choć pod powierzchnią emocje tonują nieprzerwanie napływające informacje dotyczące koronawirusa. Banki centralne widzą ryzyko w efektach ekonomicznych epidemii, ale liczą, że wpływ będzie krótkotrwały. To pomaga podtrzymać optymizm.

We wczorajszym przemówieniu prezesa Fed Powella w Kongresie obyło się bez niespodzianek. Od strony oceny sytuacji ekonomicznej Powell w zasadzie powtórzył to samo, co przedstawiał na konferencji po styczniowym posiedzeniu FOMC – w skrócie: polityka monetarna jest odpowiednia do panujących warunków. Najbardziej interesujące miało być jednak to, co szef Fed myśli o skutkach koronawirusa. Tutaj Powella stwierdził, że bank monitoruje sytuację i widzi w nim największy czynnik zagrożenia dla perspektyw gospodarczych, ale też dodał, że na razie wirus nie zmienił bazowego scenariusza, jaki zakłada Fed i stopy powinny pozostać bez zmian do końca roku. Zaznaczył jednak, że ewentualne skutki są obecnie trudne do oszacowania. Ogólnie Powell starał się zapewnić kongresmenów, że obecnie nie ma powodów do niepokoju, a przynajmniej bank centralny nie widzi takiej potrzeby. Dla rynków to ważniejszy sygnał niż aktualizacje o spadku tempa przyrostu nowych zakażonych. Jeśli Fed zamierza utrzymywać politykę bez zmian, tzn. że pozostanie ona dalej akomodacyjna i sprzyjająca wzrostowi cen akcji. Z kolie brak sygnałów alarmowych z gospodarki wspiera USD.

Równie uspokajający ton płynął dziś w nocy od Banku Rezerwy Nowej Zelandii. RBNZ zgodnie z oczekiwaniami utrzymał stopę OCR a 1 proc., a w komunikacie nie pojawił się ostrożnościowy ton, na którzy liczyli inwestorzy sprzedający w ostatnich dniach NZD. Bank spodziewa się słabszego wzrostu w pierwszej połowie roku z tytułu koronawirusa (osłabienia eksportu do Chin), ale liczy na silniejsze odreagowanie w drugiej części roku wsparte dodatkowymi wydatkami budżetowymi. Bank liczy, że epidemia zostanie opanowana do końca lutego, stąd i wpływ ekonomiczny zakłóceń wywołanych wirusem będzie krótkotrwały. Najsilniejszy wydźwięk miało jednak usunięcie z projekcji stopy procentowej gołębiego nastawienia (prognozy poniżej 1 proc. do II kw. 2021 r.), a bank teraz przewiduje jedną pełną podwyżkę o 25 pb do III kw. 2021 r. Jeśli którykolwiek bank centralny z G10 miałby się obawiać skutków koronawirusa dla Chin i reszty świata to właśnie RBNZ i RBA. Tymczasem oba banki (decyzja RBA była 4 lutego) postawiły na opanowanie i wyczekiwanie na nowe dane makro. Dziś rano NZD odreagowuje wcześniejszy pesymizm inwestorów i ciągnie za sobą AUD.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Kurierzy, sprzedawcy róż, wizażyści i kelnerzy w walentynki zamiast świętować, pracują. Mogą wtedy liczyć na całkiem spory zarobek. Rekordziści zarobią nawet 65 zł brutto na godzinę – wynika z danych Personnel Service. Eksperci firmy wskazują, gdzie warto rozejrzeć się za sezonową pracą w okresie walentynkowym.

Prezenty, bukiety kwiatów, romantyczne kolacje, wyjazdy – właśnie w ten sposób zakochani okazują sobie uczucia 14 lutego, czyli w walentynki. Według badań portalu prezentmarzen.pl Polacy w 2019 roku wydali na to święto blisko 1,5 mld złotych. Już jedna trzecia świętujących w Dzień Zakochanych przeznaczyła na upominki od 100 do 300 zł.

Zwiększone wydatki na walentynki generują w naturalny sposób większy popyt na określone produkty i usługi. To znowu przekłada się na rynek pracy. 14 lutego widać zwiększone zapotrzebowanie na kurierów, sprzedawców róż, wizażystów czy kelnerów.

Z danych Personnel Service wynika, że jedną z najbardziej opłacalnych prac sezonowych w okresie walentynek jest sprzedaż kwiatów. W ten sposób można zarobić nawet do 55 zł brutto za godzinę, co trzykrotnie przewyższa stawkę minimalną. Jeszcze więcej zarobi kurier, bo nawet 65 zł brutto na godzinę. Boom przeżywają też salony kosmetyczne, gdzie zakochani przygotowują się na walentynkowe wyjście. Tym samym wizażyści i wizażystki mogą zarobić nawet 41 zł brutto na godzinę. Nieco mniejsze wynagrodzenie czeka hostessy, które mają zachęcić do zakupów – hostessa może liczyć na maksymalnie 19 zł brutto na godzinę.

W walentynki szczególnie dużo pracy ma także branża gastronomiczna. Restauracje są wówczas oblegane przez pary, na co pracodawcy przygotowują się z wyprzedzeniem, okresowo zwiększając zatrudnienie.

– Lokale gastronomiczne na walentynki chętnie rekrutują dodatkowych ludzi na stanowiska kelnerów oraz pomocy kuchennej. W przypadku tego pierwszego zawodu, oprócz określonej stawki godzinowej, można liczyć na napiwki, które czasem potrafią podwoić wynagrodzenie. Niewykluczone też, że w przypadku najlepszych pracowników, pracodawca zamiast krótkookresowej umowy, zaproponuje nam jej przedłużenie, co np. dla studentów jest świetną opcją dorobienia – mówi Krzysztof Inglot, prezes Personnel Service i ekspert ds. rynku pracy.

Jako pomoc kelnerska zarabia się średnio 13,5 zł brutto na godzinę. Na podobne zarobki mogą liczyć kasjerzy.

Przełom roku 2019 i 2020 upłynął dla wielu przedsiębiorców pod znakiem 3 liter – „BDO”. Mowa o bazie, która rozpoczęła funkcjonowanie 1 stycznia br. Zapoczątkowała niemal rewolucję w zakresie ewidencji odpadów, jak również zdezorientowanie wśród podmiotów, które muszą być wpisane do rejestru BDO.

Każda zmiana prawa generuje wiele wątpliwości i pytań przedsiębiorców, a tak szeroka jak w przypadku ewidencji odpadów – w szczególności. Pierwsze z nich to z pewnością…

Czy BDO mnie dotyczy?

Przypadek każdej firmy należy rozpatrzyć indywidualnie pod kątem wprowadzonych przepisów. Analiza kilku z nich naświetli odpowiednią perspektywę względem rejestru BDO.

– Znakomitym przykładem są odpady w postaci papieru biurowego, które, w ilościach zbliżonych do wytwarzanych przez gospodarstwa domowe, mają charakter odpadów komunalnych, czyli z grupy 20. Nie podlegają one wtedy pod obowiązek wpisu w rejestrze BDO oraz prowadzenia ewidencji. Natomiast jeśli odpady opakowań papieru i tektury są przekazywane nie jako komunalne i wytwarzane na poziomie przewyższającym 0,5 Mg/rok, to obowiązkowi już podlegają – podkreśla Sylwia Stankowska, specjalista ds. prawnych Akademii EcoMS, która prowadzi m.in. warsztaty dla podmiotów zarejestrowanych w elektronicznej ewidencji odpadów BDO.

Warto zaznaczyć, że odpady komunalne są zakresem zwalniającym z rejestru BDO jedynie w przypadku ich wytwarzania. Podmiot je odbierający musi dopełnić nowych obowiązków.

Nie powinna mieć wątpliwości firma, która wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach, w tym sklepy internetowe. Są one jednoznacznie zobligowane do złożenia w tym zakresie wniosku o wpis do rejestru BDO.

A jak się ma do BDO korzystanie ze wspólnego lokalu przez kilka firm? Mogą one powołać się na artykuł 28. ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach i przenieść odpowiedzialność za wytworzone odpady na rzecz jednego z nich lub na rzecz wynajmującego lokal.

– Pamiętajmy jednak, że podmiot taki musi zapewnić postępowanie z przyjętymi odpadami w sposób zgodny z ustawą. Umowa o przeniesieniu odpowiedzialności powinna być zawarta, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. W art. 66 ust. 2 ustawy dodatkowo wskazano, że w takim przypadku podmiot, na rzecz którego przeniesiono tę odpowiedzialność, zobowiązany jest również do prowadzenia ewidencji – zauważa Anna Pięta, specjalista ds. prawnych Akademii EcoMS.

Zastosowanie przepisów BDO – kilka rad praktycznych

Zgodnie z art. 63 ustawy o odpadach podmiot jest obowiązany umieszczać numer rejestrowy BDO na dokumentach sporządzanych w związku z prowadzoną działalnością zgodnie z wpisem. Jest to swego rodzaju dodatkowy numer identyfikujący przedsiębiorcę, podobnie jak NIP czy REGON, ale w zakresie działalności na określonej grupie produktów. Koniecznie musi się on pojawić na dokumentach ewidencyjnych dotyczących odpadów czy związanych z ich transportem.

Warto zwrócić uwagę również na sporządzanie kart przekazania odpadów w BDO. Waga do ważenia odpadów, zgodnie z art.  8 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U.2019.541 t.j.), podlega prawnej kontroli metrologicznej. Sankcją za brak legalizacji takiego urządzenia jest kara grzywny od 20 do nawet 5000 złotych. Ale w przypadku awarii lub braku wagi dopuszcza się oszacowanie masy odpadów na podstawie dotychczasowych doświadczeń, pojemności odbieranych pojemników, stosowanych wzorów i współczynników dot. wyliczenia ich masy.

Interesującym przypadkiem jest niewątpliwie przedsiębiorca, który wytwarza odpady w związku z wykonywaniem usług w zakresie konserwacji i napraw czy też budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania. Przy rejestracji w BDO (chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej) wypełnia Dział I i Dział XII formularza rejestrowego oraz oświadczenie. W dziale XII formularza rejestrowego wpisuje nazwę województwa i gminy, na terenie których są wytwarzane odpady w związku z prowadzeniem działalności w zakresie świadczenia tych usług. Wtedy to zaistnieje możliwość wystawienia karty przekazania odpadów (KPO) z rzeczywistym miejscem prowadzenia działalności.

Niejasności jednak pozostają…

Niestety w niektórych przypadkach interpretacja przepisów nie jest spójna, szczególnie przy aktualizacji w dziale XII.

– W trakcie naszych warsztatów dotyczących BDO niejednokrotnie analizie poddajemy nieszablonowe przypadki. Większość z nich możemy w sposób jasny zinterpretować na bazie obowiązujących przepisów. Ale już na przykład posiadaczom pozwolenia zintegrowanego lub na wytwarzanie odpadów, ze względu na brak jednolitych interpretacji, zalecamy kontakt z właściwym Urzędem Marszałkowskim oraz przedłożenie wniosku aktualizacyjnego w zakresie dokonania wpisu w BDO właśnie w dziale XII – podpowiada Sylwia Stankowska. Część organów administracji publicznej wskazuje bowiem na konieczność uzyskania wpisu do rejestru w dziale XII dla odpadów, które są wytwarzane poza instalacją również przez powyższe podmioty.

W przepisach brak też wyraźnej definicji odpadów „pozainstalacyjnych”. Należy domniemywać, że obejmują one wszystkie inne, które nie powstają w związku z eksploatacją instalacji, np. zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny z biura.

Praktyka związana z wprowadzaniem nowych przepisów podpowiada, że nie są to ostatnie zapisy, które będą wymagały doprecyzowania. Udoskonalenia wymaga również baza pod kątem technicznym. Wciąż nie są dostępne moduły dotyczące sprawozdawczości. W związku z tym została wprowadzona kolejna nowelizacja ustawy o odpadach oraz o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która weszła w życie 31 stycznia br. i wydłużyła do 30 czerwca 2020 r. możliwość sporządzania dokumentów dotyczących ewidencji odpadów w formie papierowej oraz sprawozdań za rok 2019 w wersji elektronicznej. Natomiast dokumenty ewidencyjne będą musiały być wprowadzone do elektronicznej bazy BDO najpóźniej do 31 lipca br.

W związku z mnogą liczbą wątpliwości możemy być pewni, że jeszcze niejeden warsztat dotyczący BDO będzie obfitował w interesujące, nietypowe zapytania.

Nowe technologie wywierają coraz większy wpływ na mobilność osób. Jak przewiduje Avis Polska – marka wynajmu samochodów – pojazdy połączone, aplikacje mobilne oraz autonomiczność to trzy rozwiązania, które najbardziej wpłyną na rynek w 2020 roku.

Mobilność osób wspierana przez aplikacje

Jak wynika z raportu Avis Budget Group „Droga przed nami: Przyszłość mobilności osób” 66% Polaków przynajmniej raz w tygodniu korzysta z aplikacji służących do planowania podróży. Przy użyciu smartfonów coraz chętniej zamawiamy przejazdy albo wynajmujemy środek transportu – na przykład auto. – Konsumenci coraz częściej korzystają z usług na żądanie za pośrednictwem platform takich jak Amazon Prime czy Netflix. Oczekują podobnych rozwiązań również od innych branż, między innymi dostawców usług mobilności osób. Rośnie popularność rezerwacji wynajmu samochodów przez aplikacje mobilne. Dotyczy to zarówno wyjazdów prywatnych i biznesowych. Konsumenci cenią szybkość i łatwość rezerwacji za pośrednictwem aplikacji Avis. Przewidujemy, że w 2020 roku i w kolejnych latach popularność aplikacji mobilnych służących do wynajmowania pojazdów będzie nadal rosła – mówi Martin Gruber, dyrektor zarządzający Avis Budget Group na Europę Centralną.

Wiele zastosowań danych z aut połączonych

Terminem „samochody połączone” (ang. connected cars) określa się pojazdy, które dzięki łączności z internetem i wykorzystaniu technologii chmurowej gromadzą, analizują i korelują dane o aucie i ruchu ulicznym. Jest to duże ułatwienie dla osób zajmujących się flotą – są w stanie lepiej nią zarządzać, optymalizować wykorzystanie pojazdów czy zlecać serwis w odpowiednim momencie. W przypadku wypożyczalni samochodów, anonimowe dane z poszczególnych aut ułatwiają dopasowywanie oferty do aktualnych potrzeb klientów. – Avis Budget Group posiada flotę ponad dwustu tysięcy samochodów połączonych na całym świecie. Aby zwiększyć dostępność takich pojazdów zarówno w Europie, jak i w ujęciu globalnym, współpracujemy z takimi markami jak Fiat, Ford czy Continental.  Dodatkowo, w USA posiadamy własne centrum badań i rozwoju pracujące nad tą technologią – podkreśla Martin Gruber.

Dane z samochodów połączonych mogą również znaleźć zastosowanie w optymalizacji ruchu miejskiego i rozwoju inteligentnych miast. Jak pokazują dane z raport Avis Budget Group, 73% ankietowanych Polaków uważa, że inteligentne miasta (tzw. smart cities) poprawiają jakość życia, usprawnią usługi transportowe. Informacje o korkach lub o warunkach pogodowych, przesyłane automatycznie przez samochody, optymalizują ruch i zapewniają szybsze oraz wygodniejsze przemieszczanie na obszarach miejskich. – Samochody połączone na ulicach inteligentnych miast pozwolą uzyskać oszczędność czasu, pieniędzy, będą też dostarczać dodatkowe informacje zarówno kierowcy, jak i właścicielowi floty – dodaje Martin Gruber.

Pojazdy autonomiczne

Samochody, które poruszają się bez kierowcy dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji (ang. artificial intelligence) i technologii chmurowej, nie staną się powszechne w 2020 roku czy nawet na przestrzeni kilku kolejnych lat. Możemy jednak spodziewać się, że w tym roku firmy technologiczne uczynią kolejny krok na drodze do rozwoju pojazdów autonomicznych, które coraz lepiej radzą sobie w prawdziwym ruchu ulicznym. Od 2017 r. Avis Budget Group współpracuje w Stanach Zjednoczonych z Waymo – firmą zajmującą się pojazdami autonomicznymi, aby wpierać rozwój floty aut autonomicznych i program Early Rider, dający możliwość publicznego testowania pojazdów samojezdnych. Współpraca koncentruje się na budowaniu wiedzy na temat rozwijającego się sektora pojazdów samojezdnych. Pojazdy samojezdne mogą stanowić swego rodzaju „ostatni etap” w programach udostępniania i wypożyczania samochodów.