Kurs tureckiej liry – raport analityków Ebury

0

Lira turecka (TRY) na przestrzeni ostatnich kilku dni doświadczyła ostrej wyprzedaży. Od początku roku w relacji do dolara amerykańskiego waluta straciła ok. 40%, tym samym w sierpniu stała się najgorzej radzącą sobie walutą świata w 2018 r.

W piątek (10.08) wyprzedaż waluty w kulminacyjnym momencie dochodziła do ponad 20%, co wywołało spore zamieszanie na rynku walutowym. Turecka waluta doświadczyła największej serii nieprzerwanych spadków od dwudziestu lat – tracąc w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy niemal połowę wartości. Była to największa roczna wyprzedaż waluty spośród walut wszystkich krajów grupy G20 w ostatniej dekadzie. W wyniku tych ruchów kurs USD/TRY wzrósł do psychologicznego poziomu 7, jednak niebawem wrócił on do poziomów poniżej 6. Władze Turcji ograniczyły bowiem zagranicznym inwestorom możliwość sprzedaży waluty.

Wykres 1: Kurs USD/TRY (sierpień ‘17 – sierpień ‘18)

Kurs USD-TRYThomson Reuters Datastream Data: 17/08/2018

Silne wahania kursu walut gospodarek wschodzących nie są niczym nowym, jednak spadki jakich doświadczyła lira osiągnęły skalę niewidzianą od lat. Co jednak stało za tą wyprzedażą? W jaki sposób wspomniana wyprzedaż wpłynęła na globalny rynek walutowy?

1)       Szczególna wrażliwość gospodarki

Deficyt na rachunku obrotów bieżących:

O ile kraj w ostatnich latach należał do najszybciej rozwijających się gospodarek świata, o tyle na skalę tureckiej ekspansji odpowiadało w istotnym stopniu zaciąganie kredytów w walutach obcych. Rynek nieruchomości i rosnąca konsumpcja przekładały się na wzrost importu. W rezultacie w kraju rósł deficyt na rachunku obrotów bieżących, który w pierwszym kwartale roku wyniósł aż 7,1% tureckiego PKB.

Wykres 2: Deficyt obrotów bieżących jako część PKB Turcji (2000-2018)

Deficyt obrotów bieżących jako część PKB TurcjiThomson Reuters Datastream Data: 17/08/2018

Zadłużenie banków i korporacji w twardych walutach:

Pożądany przez prezydenta Erdogana wysoki wzrost gospodarczy był napędzany poprzez pożyczki zagraniczne, w związku z czym ostatnia, gwałtowna deprecjacja liry stanowi istotny problem dla tureckiego sektora bankowego jak i tureckich firm. Inwestorzy obawiają się, że podmioty gospodarcze z Turcji niezabezpieczające ryzyka walutowego mogą mieć problem ze spłaceniem pożyczek udzielonych im przez instytucje zagraniczne, z czego spora ich część pochodzi z strefy euro. Słabsza lira automatycznie zwiększa rozmiar tureckich zobowiązań w walutach obcych, co zwiększa ryzyko ich niespłacenia przez korporacje i banki. W zeszłym roku zadłużenie zagraniczne brutto miało wartość 69,5% PKB Turcji, najwięcej wśród najważniejszych gospodarek wschodzących. Dług ten stanowi również 40% wszystkich tureckich zobowiązań (Wykres 3).

Czytaj również:  Firmy nie przerzuciły wyższych kosztów pracy na ceny

Wykres 3: Zadłużenie Turcji w walutach obcych [USD] (2008-2018)

Zadłużenie Turcji w walutach obcychThomson Reuters Data: 17/08/2018

Dobrym wskaźnikiem służącym do skwantyfikowania niepewności inwestorów względem prawdopodobieństwa nieuregulowania przez dłużnika (np. Turcję) zobowiązań są m.in. kontrakty CDS (Credit Default Swap). Niedawno 5-letnie kontrakty wzrosły o 300 punktów bazowych do wartości 590 (Wykres 4), czyli najwyższego poziomu od czasu kryzysu finansowego z 2008 roku.

Wykres 4: Pięcioletnie kontrakty CDS-y dla Turcji (2008 – 2018)

Pięcioletnie kontrakty CDS-y dla TurcjiThomson Reuters Data: 17/08/2018

Niewielkie rezerwy walut zagranicznych: