Projekt nowelizacji ustawy o VAT i ordynacji podatkowej opublikowany 4 grudnia br. na stronach Rządowego Centrum Legislacji z jednej strony upraszcza obowiązki podatników związane rozliczaniem VAT, z drugiej jednak strony wprowadza nową karę administracyjną za najdrobniejsze nieprawidłowości. Propozycja ministerstwa zakłada zastąpienie składanych obecnie przez podatników deklaracji (VAT-7, VAT-7K) wraz z załącznikami, informacji podsumowujących w obrocie krajowym (VAT-27) oraz ewidencji formacie JPK jednym plikiem JPK_VAT. W obecnym kształcie projekt zakłada utrzymanie deklaracji VAT-UE.
Zgodnie z projektem, od lipca 2019 r. podatnicy zamiast wysyłać deklarację VAT i plik JPK będą raportować do organów podatkowych swoje rozliczenia VAT w formie jednego pliku JPK_VAT. Generalnie rozwiązanie to należy ocenić pozytywnie – w dłuższej perspektywie powinno wpłynąć to na zmniejszenie ilości pracy administracyjnej podatników związanej z rozliczaniem VAT. Uzależnione to będzie jednak od zakresu informacji, jakie przekazywać będą podatnicy w ramach nowej struktury. Przy czym podkreślenia wymaga, że szczegółowy zakres danych nowego JPK_VAT nie jest na razie znany. W ocenie autorów projektu nowe regulacje wpłyną również na zwiększenie efektywności i szybkości prowadzenia kontroli przez organy podatkowe. Założenie projektu jest takie, że organy dysponując danymi finansowymi w formie jednolitych plików JPK oraz utworzonym na mocy nowelizacji Centralnym Rejestrem Faktur, będą w stanie skuteczniej walczyć z oszustwami podatkowymi – w szczególności wystawianiem pustych faktur oraz oszustwami karuzelowymi.
Należy jednak podkreślić, że w przypadku wielu podatników zmiany te będą wiązały się z koniecznością wprowadzenia kolejnych zmian w systemach księgowych, które najczęściej oznaczają dodatkowe koszty.
Niestety, projekt przewiduje również nowe sankcje administracyjne, które należy ocenić zdecydowanie negatywnie. Zaproponowane zmiany sankcjonują błędy oraz niezgodności, które mogą pojawić się w rejestrze VAT przesyłanym w formie JPK. Za każdy błąd przewiduje się karę administracyjną w wysokości 500 zł. Kara będzie nakładana, jeżeli podatnik w wyniku wezwania nie skoryguje nieprawidłowości w terminie 14 dni. Co istotne, przepis nie precyzuje, jakiego rodzaju błędy będą objęte sankcją – w obecnym kształcie karą mogą być objęte nawet najmniejsze uchybienia niemające żadnego wpływu na kalkulację podatku. W przypadku podatników, których rejestry nierzadko składają się z wielu tysięcy pozycji nowe przepisy mogą powodować konieczność dokonywania żmudnych korekt lub nawet zapłaty kar – stawka 500 zł kary dotyczy bowiem każdego pojedynczego błędu. Nierzetelność i wadliwość JPK_VAT została również obwarowana nowymi sankcjami karnymi skarbowymi.
Nowy, rozszerzony JPK_VAT będzie składany miesięcznie również w przypadku podatników korzystających z rozliczeń kwartalnych. Z założenia ma to na celu ograniczenie nieprawidłowości, do których może dochodzić w przypadku stosowania rozliczeń kwartalnych VAT. W praktyce oznacza to zmniejszenie korzyści płynących z rzadszego składania deklaracji – podatnicy rozliczający się kwartalnie będą bowiem zobowiązani do miesięcznego składania JPK_VAT.
Negatywnie należy ocenić również wprowadzenie obowiązku informowania klienta przez sprzedawcę korzystającego z kasy fiskalnej o obowiązkach związanych z jej stosowaniem dotyczących wystawienia i wydania paragonu lub faktury z każdej sprzedaży. W założeniu nowy obowiązek ma wpływać na zwiększenie świadomości konsumentów – w praktyce wydaje się on niepotrzebną formalnością.
Autorem opinii jest Karol Trybulec, radca prawny i doradca podatkowy w Enodo Advisors
