PMI nie pokazują odbicia europejskiej gospodarki

Tydzień przedświąteczny pełen był istotnych danych makroekonomicznych. Najważniejszymi były czwartkowe odczyty indeksów PMI z Europy, gdzie inwestorzy oczekiwali poprawy ostatnich bardzo słabych danych z przemysłu. Wstępne kwietniowe odczyty pokazały mniejsze odbicie niż oczekiwania rynkowe, co przełożyło się na sentyment inwestorów – rentowności obligacji mocno spadły, a euro straciło na wartości. Pomimo negatywnego zaskoczenia danymi indeksy europejskie zakończyły tydzień solidnymi wzrostami. Niemiecki DAX zyskał w skali całego tygodnia 1,85%, francuski CAC40 1,41%, a brytyjski FTSE100 wzrósł o 0,31%. Pomocne mogły tu być dane z Chin, gdzie dane makroekonomiczne ( PKB, sprzedaż detaliczna i produkcja przemysłowa) zaskoczyły pozytywnie, wzmagając apetyt na ryzykowne aktywa.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie nie podążała za rynkami zachodnimi i cały tydzień zakończyła na niewielkich minusach. Indeks szerokiego rynku WIG stracił w skali całego tygodnia -0,10%, w tym największe spółki spadły o -0,06%, a indeksy mniejszych i średnich spółek, sWIG80 i mWIG40, zakończyły tydzień z wynikami, odpowiednio, -0,53% oraz -0,27%. W tym tygodniu czeka nas spokojny tydzień jeśli chodzi o polską gospodarkę, a jedynym odczytem wartym uwagi będzie stopa bezrobocia w środę. Na rynkach globalnych zdecydowanie najważniejszą publikacją tego tygodnia będzie piątkowy odczyt PKB w Stanach Zjednoczonych za pierwszy kwartał 2019 roku. Warto również przyjrzeć się odczytowi indeksu Ifo z gospodarki niemieckiej, który może potwierdzić, bądź zaprzeczyć obawom powstałym po odczytach wskaźników PMI.

Departament Zarządzania i Analiz
SUPERFUND TFI S.A.

Polski rynek pracy czeka dalszy odpływ pracowników. Firmy już zabezpieczają sobie kadrę poprzez współpracę ze szkołami zawodowymi

Polski rynek pracy czeka dalszy odpływ pracowników. Firmy już zabezpieczają sobie kadrę poprzez współpracę ze szkołami zawodowymi 1

Ponad połowa pracodawców w Polsce zgłasza problemy ze znalezieniem pracowników o pożądanych kwalifikacjach – wynika z badania Manpower. Problem będzie się pogłębiał m.in. przez niż demograficzny, otwarcie niemieckiego rynku na pracowników ze Wschodu i rozwój Przemysłu 4.0, który powoduje, że powstają stanowiska wymagające nowych umiejętności. W tej sytuacji firmy muszą się angażować w pozyskanie pracowników już na etapie ich edukacji. Współpraca ze szkołami zawodowymi zapewnia stały dopływ wykwalifikowanej kadry i zabezpiecza przyszły rozwój, a absolwentom pozwala wejść na rynek pracy z konkretną branżową wiedzą i doświadczeniem.

Jak wynika z badania Manpower („Niedobór pracowników 2018”), 51 proc. pracodawców w Polsce zgłasza problemy ze znalezieniem pracowników o pożądanych kwalifikacjach. Niedobór talentów będzie coraz większy. Tym bardziej że w erze Przemysłu 4.0, stale zmieniających się technologii i wyposażaniu produkcji znacząco zmienia się również rynek pracy. Powstają stanowiska, które wymagają nowych umiejętności.

 Branże, które szczególnie mocno cierpią na brak pracowników, to budownictwo i IT, gdzie już w tej chwili mówimy o braku ok. 50 tys. pracowników, a w perspektywie kolejnych 5 lat luka kompetencyjna może się podwoić. Brak rąk do pracy to problem polskiego rynku pracy, z którym muszą się zmierzyć zarówno pracodawcy, jak i system oświaty – mówi agencji Newseria Biznes Jakub Gontarek, ekspert Konfederacji Lewiatan.

Ekspert Konfederacji Lewiatan prognozuje, że w ciągu nadchodzących kilku lat polski rynek pracy czeka jeszcze większy odpływ pracowników związany m.in. z niżem demograficznym i otwarciem niemieckiego rynku na pracowników ze Wschodu, co pogłębi obecne problemy pracodawców i może osłabić konkurencyjność całej gospodarki.

W tej sytuacji firmy muszą dbać o kształcenie przyszłych kadr, angażując się w edukację młodych. Mogą to robić poprzez wsparcie w procesie kształcenia, zaprezentowanie swojej kultury organizacyjnej, zachęcenie do wyboru ścieżki rozwoju zawodowego w swojej branży.

 Firmy mogą się angażować w rozwój szkolnictwa zawodowego na wiele sposobów. Mogą otworzyć klasy patronackie, tworzyć programy nauczania i realizować je w swoich zakładach pracy, szkolić nauczycieli z praktycznej nauki zawodu, mogą też egzaminować. Firmy muszą tylko odpowiedzieć sobie na pytanie, w jaki sposób chcą się zaangażować i jakimi zasobami dysponują, ponieważ tych możliwości jest bardzo wiele. Wszystko zależy od regionalnej i branżowej specyfiki współpracy – mówi Jakub Gontarek.

Już w tej chwili coraz więcej firm wychodzi naprzeciw bolączkom rynku pracy i nawiązuje współpracę ze szkołami w zakresie edukacji zawodowej. Przykładem jest utworzenie klasy patronackiej VELUX w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Gnieźnie. W ramach nauki uczniowie mają szansę na rozwój odpowiednich kompetencji, poznanie pracy w nowoczesnym zakładzie produkcyjnym i zdobycie zawodu automatyka, cenionego nie tylko na lokalnym rynku pracy.

 Jesteśmy firmą z branży produkcyjnej i technicznej, dlatego szukamy pracowników, którzy mają specjalizacje techniczne. Automatycy, mechanicy czy elektromechanicy oraz pracownicy logistyki są dla nas najbardziej łakomym kąskiem – mówi Robert Purol, dyrektor fabryk VELUX w Gnieźnie. – Ciągle radzimy sobie z rekrutacją, jesteśmy dużym pracodawcą w regionie, chętnie wybieranym przez osoby poszukujące pracy. Natomiast musimy się przygotować na zmieniające się środowisko, większą konkurencję i nasz własny rozwój. Dlatego chcemy sobie przygotować kadrę niejako na przyszłość.

Do klasy objętej patronatem VELUX wystartował niedawno nabór na rok szkolny 2019/2020. Oferta jest zaadresowana zarówno do absolwentów gimnazjów, jak i szkół podstawowych

 Kontakt z biznesem powoduje, że rośnie świadomość. Uczniowie dowiadują się, jakie są potrzeby tego biznesu, przygotowują się do spełnienia tych potrzeb. Z kolei dla nas zatrudnienie absolwenta szkoły, która wysyłała uczniów na praktyki, powoduje, że mamy już przygotowanych pracowników – mówi Robert Purol.

Jak podkreśla, od pierwszego dnia w VELUX młodzi pracownicy mogą liczyć na pełen pakiet benefitów, jaki przysługuje pełnoprawnym etatowcom. Po zakończeniu szkoły wielu z nich zostanie prawdopodobnie docelowo zatrudnionych w firmie.

– Dla tego młodego pracownika, który jeszcze się uczy, ale już zdobywa praktyczną wiedzę w firmie, istotne jest to, że bardzo szybko wchodzi na rynek pracy. Zderza się z rzeczywistością gospodarczą, wie, czego firmy potrzebują, jaki jest proces produkcji, z jakich elementów on się składa. Ponadto, jest też w stanie zaplanować, w jaki sposób chce się dalej rozwijać, sprawdzić, jakich kompetencji mu brakuje albo czy dana branża mu się podoba – mówi Jakub Gontarek.

Także rodzice powinni zachęcać swoje dzieci do wybierania praktycznej ścieżki rozwoju zawodowego.

– Ona niekoniecznie musi się kończyć egzaminem zawodowym i pójściem do pracy. Wręcz przeciwnie, powinna kończyć się pójściem na studia, ale specjalistyczne, mając już przy tym wiedzę branżową i kontakt z rynkiem. Dzięki temu wiedza zdobywana na studiach będzie bardziej praktyczna i lepiej wykorzystywana przez pracodawcę, co przyczyni się do wyższych zarobków – mówi Jakub Gontarek.

Według danych GUS w roku szkolnym 2017/2018 działało w Polsce 1 890 techników, w których kształciło się ponad 503 tys. uczniów, oraz 1 504 branżowych szkół I stopnia (przygotowujących młodzież do określonego zawodu), gdzie uczęszczało ponad 155 tys. uczniów. Od kilku lat widoczny jest wzrost zainteresowania szkolnictwem zawodowym, które powoli zaczyna odbudowywać swój wizerunek, co wynika właśnie z sytuacji na rynku pracy.

Krajowe firmy farmaceutyczne mogą być silnym graczem w Europie. Potrzebny im jednak specjalny program rozwoju i stabilne prawo

Krajowe firmy farmaceutyczne mogą być silnym graczem w Europie. Potrzebny im jednak specjalny program rozwoju i stabilne prawo 2

Polski przemysł farmaceutyczny potrzebuje wieloletniego, stabilnego programu wsparcia, żeby osiągnąć taką wartość eksportu leków, jaką notują obecnie Francja, Niemcy czy Szwajcaria. Potwierdza to przykład Hiszpanii – od momentu uruchomienia takiego programu podwoiła się wysokość wydatków firm farmaceutycznych na badania i rozwój, a dynamika przyrostu eksportu leków zrównała się z unijną średnią – wynika z raportu IQVIA „Refundacyjny Tryb Rozwojowy. Rozwiązania europejskie i perspektywy dla Polski”.

Polscy producenci specjalizują się w produkcji leków generycznych, ale te leki bardzo różnią się między sobą. Produkujemy zarówno proste generyki, jak i trudniejsze do wytworzenia leki długodziałające, dożylne, leki okulistyczne oraz z wartością dodaną. Polscy naukowcy są też bardzo ambitni i ciągle udoskonalają leki, które są już długo na rynku. Opracowują ich nowe postacie i wdrażają na rynek. Właśnie w tego typu produkcji, czyli w generykach trudnych do wytworzenia oraz lekach z wartością dodaną, może się specjalizować Polska – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Barbara Misiewicz-Jagielak, wiceprezes zarządu Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego.

Jak podkreśla, w Polsce jest kilku bardzo prężnie działających producentów leków, dzięki czemu jako kraj mamy się szansę stać dużym, silnym graczem na europejskim rynku farmaceutycznym. Z drugiej strony coraz częściej to zagraniczni producenci decydują się inwestować w Polsce, lokować tutaj swoje fabryki i laboratoria badawczo-rozwojowe. Przy odpowiednim wsparciu rządu i strategii rozwoju przemysłu farmaceutycznego ta gałąź przemysłu będzie mogła rozwijać produkcję, inwestować i zacząć ekspansję międzynarodową.

– Krajowi producenci leków potrzebują stabilizacji prawa. Musimy wiedzieć, że aktualnie obowiązujące przepisy, na podstawie których budujemy swoje plany biznesowe, będą obowiązywały też za kilkanaście lat, bo tyle trwa opracowanie i rozwój nowych leków. Potrzebujemy bardzo silnej kadry urzędniczej, która zna tę branżę, dobrej współpracy z Ministerstwem Zdrowia, Spraw Zagranicznych oraz Przedsiębiorczości i Technologii ze względu na to, że przemysł farmaceutyczny jest bardzo silnie regulowany. Nie wymagamy dodatkowych funduszy, oczekujemy tylko, że rząd zrealizuje Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju i politykę lekową państwa – podkreśla Barbara Misiewicz-Jagielak.

Mądra polityka spowoduje wzmocnienie tego sektora w Polsce i zwiększenie produkcji farmaceutycznej. To z kolei oznacza korzyści dla gospodarki – jedna złotówka wydana na leki produkcji krajowej daje wzrost PKB o 78 groszy, większą innowacyjność i większe bezpieczeństwo lekowe polskich pacjentów.

Poprzez produkcję leków w Polsce uniezależnimy się od odstaw leków z zagranicy. Mamy w tej chwili ujemny bilans handlu lekami, ale to się może zmienić. Im więcej leków będzie produkowanych w Polsce, tym mniej ich będziemy sprowadzać z zagranicy – mówi Barbara Misiewicz-Jagielak. – Przemysł farmaceutyczny jest jednym z najbardziej innowacyjnych, wymaga ogromnych inwestycji. Rozwój leków, medycyny i farmakologii następuje bardzo szybko, w związku z czym, żeby nadążyć za trendami i wiedzą, trzeba bardzo dużo inwestować. A polskiej gospodarce potrzebne są inwestycje.

Autorzy raportu IQVIA „Refundacyjny Tryb Rozwojowy. Rozwiązania europejskie i perspektywy dla Polski” wskazują, że polski przemysł farmaceutyczny potrzebuje wieloletniego, stabilnego programu wsparcia. Dzięki niemu mógłby osiągnąć taką wartość eksportu leków, jaką notują w tej chwili Francja, Niemcy czy Szwajcaria. Potwierdza to przykład Hiszpanii, gdzie od momentu uruchomienia takiego programu dynamika przyrostu eksportu leków zrównała się z unijną średnią, a także podwoiła się wysokość wydatków na B+R firm farmaceutycznych.

W raporcie są pewne rekomendacje dla zespołu pracującego teraz nad specyfiką polskiego programu. Trzeba ustalić m.in. korzyści dla producentów. W większości krajów, które analizowaliśmy, ta korzyść ma charakter finansowy i przybiera formę zwolnienia z określonych danin lub podatków – mówi Szymon Komorowski z IQVIA.

W najbliższym czasie zwołamy specjalny zespół parlamentarny, na który zaprosimy podmioty gospodarcze zajmujące się produkcją leków i przedstawicieli ministerstw, które mogą wesprzeć ten przemysł, żeby skoordynować działania i porozmawiać o bolączkach tej branży. Mam nadzieję, że uda nam się stworzyć takie warunki, żeby polski przemysł farmaceutyczny był zadowolony z prac polskiego rządu – mówi poseł Marcin Duszek.

Jak podkreśla, przemysł farmaceutyczny generuje duże wpływy do budżetu państwa i z tego względu ma strategiczne znaczenie dla gospodarki.

– Chcemy stworzyć odpowiednie przepisy prawa, które spowodują wzmocnienie tego sektora. Chcemy również przystosować kadrę urzędniczą różnych resortów i instytucji, które wspierają polski biznes, do tego, żeby ten sektor realnie wspierać – mówi Marcin Duszek.

Prezes NIK: Brak dialogu i nadmierna hierarchizacja problemami administracji publicznej

Prezes NIK: Brak dialogu i nadmierna hierarchizacja problemami administracji publicznej 3

Polska administracja publiczna jeszcze w dużej części jest silnie zhierarchizowana i czasami mało otwarta na dialog – podkreśla prezes Najwyższej Izby Kontroli Krzysztof Kwiatkowski. W sytuacji, kiedy urzędy i instytucje państwowe nie mogą konkurować z sektorem prywatnym atrakcyjnymi zarobkami, kluczowe jest budowanie przyjaznego miejsca pracy z odpowiednią komunikacją między zatrudnionymi a pracodawcami. Dziś nie tylko w urzędach pracownicy narzekają na złe relacje w miejscu pracy i duży stres z tym związany. Widać to także ze statystyk Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, do którego trafia coraz więcej spraw o mobbing.

Ciekawostką jest, że bardziej partnerska jest administracja samorządowa. Tam w wielu urzędach struktura jest już bardziej spłaszczona, istnieje dialog między pracodawcą a pracownikiem, częściej wdrażane są nowoczesne metody zarządzania projektowego, w którym dochodzi do bieżącej wymiany informacji między szefem a pracownikami. W instytucjach centralnych, niestety, z tym bywa gorzej – ocenia w rozmowie z agencją informacyjną Newseria Biznes Krzysztof Kwiatkowski, prezes Najwyższej Izby Kontroli.

Choć pod pewnymi względami polska administracja publiczna zmienia się na lepsze, problemem są relacje między przełożonymi a pracownikami oraz atmosfera w pracy. W części urzędów struktura od lat nie jest zmieniana. Dodatkowym problemem jest niedostateczna wymiana informacji i słaba komunikacja.

W instytucjach, gdzie szefowie są wyłonieni na jakąś kadencję, silniej są obecne nowe trend, lepsze i ciekawsze z punktu widzenia pracownika, dające mu większą satysfakcję w pracy. W instytucjach o charakterze bardziej politycznym ciągle jeszcze widać silniejsze zhierarchizowanie i mniejszą otwartość na kulturę wspólnej pracy z pracownikiem – podkreśla Krzysztof Kwiatkowski.

Absolutną podstawą stworzenia przyjaznego miejsca pracy jest odpowiednia interakcja na linii pracodawca – pracownik, a tego w Polsce wciąż brakuje.

Administracja publiczna nie jest konkurencyjna finansowo wobec sektora prywatnego. Przykładowo w korporacjach czy kancelariach dobry prawnik zarobi zdecydowanie więcej niż w Biurze RPO. Dlatego w administracji istotne jest tworzenie bezpiecznego, przyjaznego miejsca pracy, interakcji z pracownikami. Równie ważne jest zwracanie uwagi na umiejętność zarządzania swoim czasem pracy w taki sposób, żeby osiągnąć równowagę pomiędzy tym, ile czasu spędzam w biurze a ile w domu. To jest coś, co administracja publiczna zdecydowanie powinna promować – mówi Katarzyna Jakimowicz, dyrektor generalny Biura Rzecznika Praw Obywatelskich.

Administracja publiczna nie jest pod tym względem wyjątkiem. Raport „Między feudalizmem a personalizmem. Medialny obraz relacji pracowniczych w Polsce” przygotowany na zlecenie Komitetu Dialogu Społecznego KIG, wskazuje, że w blisko 80 proc. analizowanych komentarzy stosunki pracy oceniane są jako złe lub bardzo złe. Dotyczy to wszystkich pracowników, bez względu na branżę czy stanowisko.

Z badania „House of Skills” z 2017 roku wynika, że 95 proc. przedsiębiorstw ma obawy związane z deficytem kapitału społecznego, wskazują m.in. na brak przepływu informacji, rozbudowane procedury, deficyt współpracy, niedocenianie pracowników i złą atmosferę.

– Obserwujemy wzrost spraw związanych z mobbingiem, a także skarg związanych z funkcjonującymi na rynku umowami cywilno-prawnymi, które w jakiś sposób niedoskonały zupełnie zastępują stosunek pracy – wskazuje Katarzyna Jakimowicz.

Badanie „The Workforce View in Europe 2017” wskazało, że ponad połowa pracowników w Polsce odczuwa stres przy wykonywaniu obowiązków służbowych. To czyni nas jednym z najbardziej zestresowanych krajów w Europie. Jesteśmy też niechlubnym liderem rotacji zawodowej pracowników, co stanowi jeden z większych problemów dla przedsiębiorców. Co ciekawe, jednocześnie – według pracowników badanych przez ADP („Okiem europejskich pracowników 2018”) – pracodawcy nie są zainteresowani dobrym samopoczuciem psychicznym swoich pracowników.

Bardzo istotne również jest komunikowanie zadań instytucji, biura, firmy w taki sposób, aby pracownik czuł się zaangażowany. To jest niezwykle istotne, żeby nie powodować bierności pracownika w środowisku pracy – ocenia Jakimowicz.

Na choroby rzadkie w Polsce cierpi 3 mln osób. Ich największym problemem jest brak dostępu do nowoczesnych terapii

Na choroby rzadkie w Polsce cierpi 3 mln osób. Ich największym problemem jest brak dostępu do nowoczesnych terapii 4

W Polsce z chorobami rzadkimi lub ultrarzadkimi boryka się od 2,3 mln do nawet 3 mln osób. Podstawową potrzebą pacjentów jest dostęp do leczenia, ale możliwość włączenia skutecznej terapii istnieje tylko w 3–5 proc. wszystkich tego typu schorzeń. Na dodatek wiele z nich w Polsce nie podlega refundacji. Tymczasem szybkie wdrożenie leczenia zwiększa szansę chorego na relatywnie normalne funkcjonowanie i utrzymanie aktywności zawodowej, co zmniejsza obciążenia dla budżetu państwa. Dlatego pilnie potrzebne są zmiany w zakresie finansowania innowacyjnych terapii.

Szacuje się, że obecnie w Unii Europejskiej od 5 do 8 tys. chorób rzadkich dotyka 6–8 proc. ludności, czyli około 27–36 mln osób. Według unijnej definicji za rzadką uznawana jest choroba, która występuje nie częściej niż u pięciu osób na każde 10 tys. Jednak większość pacjentów cierpi na choroby, które występują jeszcze rzadziej, tj. jeden przypadek na 100 tys. osób.

– Na świecie jest około 8 tys. chorób rzadkich, lecz tylko na 5 proc. z nich jest dostępne skuteczne leczenie – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Wojciech Nadolski ze Stowarzyszenia Rodzin z Chorobą Fabry’ego w Polsce.

Jak wynika z danych Uczelni Łazarskiego („Choroby rzadkie w Polsce – stan obecny i perspektywy”) w Polsce z chorobami rzadkimi lub ultrarzadkimi boryka się ok 2,3 do nawet 3 mln osób. Opieka systemowa nad takimi pacjentami kuleje – brakuje ośrodków referencyjnych dedykowanych leczeniu chorób rzadkich, w ramach NFZ nie przewidziano też specjalnego budżetu na finansowanie leków sierocych stosowanych w leczeniu takich schorzeń.

Jest to jedno z największych wyzwań dla systemu służby zdrowia. Ze względu na ich specyfikę i sporadyczne występowanie, profilaktyka praktycznie nie istnieje, a diagnostyka jest utrudniona.

– To są choroby, w których niełatwo postawić diagnozę. Wymagają wiedzy eksperckiej i dobrego dostępu do ośrodków, które taką wiedzą dysponują. W przypadku chorób rzadkich potrzebna jest również gama działań, które pozwolą pacjentom korzystać z wielodyscyplinarnej opieki, lecz także szersze spojrzenie – lepszy dostęp do edukacji dla osób niepełnosprawnych, wsparcie dla opiekunów chorych. Mamy nadzieję, że te wszystkie działania zostaną wymienione i zaadresowane w Narodowym Planie dla Chorób Rzadkich – mówi prof. Anna Kostera-Pruszczyk z Katedry i Kliniki Neurologii WUM.

W Polsce nie funkcjonuje specjalistyczna opieka społeczna dla pacjentów z chorobami rzadkimi. Ciężar tej opieki w większości przejmuje rodzina i bliscy, a – jak wynika z danych Uczelni Łazarskiego – prawie 80 proc. rodzin, w których występuje choroba rzadka, ubożeje.

Podstawowym problemem pacjentów jest jednak dostęp do leczenia. Możliwość włączenia skutecznej terapii istnieje tylko w 3–5 proc. wszystkich tego typu schorzeń. Na dodatek wiele z nich w Polsce nie podlega refundacji.

– Choroba Fabry’ego jest świetnym przykładem na to, jak działają wszystkie inne choroby rzadkie na świecie – potrzebny jest lek, który szybko powstrzyma jej rozwój – podkreśla Wojciech Nadolski. – Chorym towarzyszy nieznośny ból stóp, dłoni oraz postępujące wyniszczenie całego organizmu, zaczynając od serca, po uszkodzenie nerek i ośrodkowego układu nerwowego. Chorym brakuje enzymu, który rozkłada lipidy. Te odkładają się w każdej komórce ciała i niszczą powoli, dlatego tak ważne jest, żeby podać leki jak najszybciej. Chorzy oczekują dostarczenia im leczenia, zanim choroba się rozwinie, doprowadzi do ich niepełnosprawności, przejścia na rentę i uzależnienia od pomocy innych osób. 

Jak podkreśla, w Polsce są dostępne dwie enzymatyczne terapie zastępcze, jednak nie podlegają refundacji – w przeciwieństwie do większości krajów Unii Europejskiej.

Więcej szczęścia mają pacjenci z rdzeniowym zanikiem mięśni – lek na to rzadkie schorzenie został objęty finansowaniem ze środków publicznych w końcówce ubiegłego roku.

– Decyzja o refundacji leczenia w rdzeniowym zaniku mięśni była rzeczywiście decyzją przełomową, ono staje się w tej chwili dostępne dla ogromnej grupy. Natomiast lista chorób rzadkich jest znacznie dłuższa, a liczba tych chorób, w których dostępna jest farmakoterapia, cały czas jest bardzo skromna. Wielu pacjentów nadal czeka na tę szansę na dostęp do farmakoterapii – podkreśla prof. Anna Kostera-Pruszczyk.

– Nowoczesne terapie to oczywiście postęp w medycynie, to możliwość skuteczniejszego, lepszego, bardziej efektywnego leczenia. Oczywiście za tym idą również rosnące koszty dla systemu, ale dla ratowania zdrowia i życia warto te dodatkowe pieniądze znajdować – dodaje Tomasz Latos, zastępca przewodniczącego sejmowej Komisji Zdrowia.

Eksperci podkreślają, że szybkie wdrożenie odpowiedniej terapii i leczenia farmakologicznego znacząco zwiększa szansę chorego na relatywnie normalne funkcjonowanie i utrzymanie aktywności zawodowej, co w efekcie zmniejsza obciążenia dla budżetu państwa. Dlatego pilnie potrzebne są zmiany w zakresie finansowania innowacyjnych terapii.

Obozy dla uchodźców naszpikowane nowymi technologiami. Blockchain i systemy biometryczne wyeliminują problem z wyłudzeniami przez nich pieniędzy

Obozy dla uchodźców naszpikowane nowymi technologiami. Blockchain i systemy biometryczne wyeliminują problem z wyłudzeniami przez nich pieniędzy 5

Nowe technologie, jak blockchain czy biometria, są wykorzystywane nie tylko w najbardziej rozwiniętych krajach. Mogą też pomóc uchodźcom. Dzięki specjalnym skanerom, po zeskanowaniu tęczówki oka, system automatycznie łączy się z bazą i po potwierdzeniu tożsamości pieniądze są pobierane z konta klienta – bez karty płatniczej, czy bonów. System EyePay jest już używany w kilku obozach dla uchodźców i przetwarza transakcje, pomagając blisko 200 tys. uchodźców. Jednocześnie eliminuje też przypadki wyłudzenia pieniędzy.

– Współpracujemy z Wysokim Komisarzem Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców oraz Światowym Programem Żywnościowym, aby upewnić się, że pomoc przeznaczona dla uchodźców trafia do uchodźców. Pracujemy nad technologią opartą na łańcuchu bloków Ethereum. Wyeliminowaliśmy oszustwa finansowe oraz ryzyko wielokrotnej rejestracji. Już teraz Światowy Program Żywnościowy oszczędza dzięki naszemu systemowi skanowania tęczówki przeszło 20 proc. – mówi agencji Newseria Innowacje John Ross z IrisGuard.

IrisGuard udowodnił, że innowacyjne rozwiązania, takie jak technologie biometryczne, mogą wykorzystywać blockchain, aby zapewnić bezproblemowe działanie w wyjątkowych przypadkach, takich jak śledzenie tożsamości i żywności. Rozwiązanie sprawdza się w obozach dla uchodźców. Dla przesiedlonych rodzin uciekających przed konfliktem niezbędne jest poczucie bezpieczeństwa, np. przy płatności za zakwaterowanie i wyżywienie, a technologie IrisGuard odgrywają istotną rolę w ułatwianiu dostępu do gotówki. Wystarczy skan tęczówki, by uchodźca mógł zrobić zakupy.

Zamiast karty wystarczy zeskanować tęczówkę. System automatycznie łączy się wówczas z bazą Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, a po potwierdzeniu tożsamości pieniądze automatycznie są pobierane z konta. Technologia została już wcześniej przetestowana przez Światowy Program Żywnościowy (WFP) Organizacji Narodów Zjednoczonych w Pakistanie. Sam skaner został zaś po raz pierwszy przetestowany w supermarkecie w Jordanii, gdzie wcześniej uchodźcy posługiwali się kartami przedpłaconymi. WFP ma nadzieję pomóc blisko pół milionom osób.

Nowe rozwiązanie umożliwia też zastąpienie pośrednika przy przekazywaniu pieniędzy przez organizacje charytatywne przez technologię blockchain. W momencie zakupów supermarket wysyła prośbę o autoryzację kodu do blockchain zamiast do banku.

– Nasze systemy umożliwiają teraz uchodźcom zakupy w supermarketach zlokalizowanych w obozie bez konieczności stosowania karty lub bonów. Osoba wchodzi od sklepu, a system skanuje jej tęczówkę, dzięki czemu potwierdzona jest jej tożsamość i może kupić artykuły spożywcze, żywność – wszystko to, czego potrzebuje – tłumaczy John Ross.

Ponad 68 mln osób na świecie musiało opuścić swoje domy, by uciec przed wojną i prześladowaniami – wynika z raportu Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR). Część z nich trafia do obozów dla uchodźców. W jednym z największych, w Kenii, część z nich doczekała się już dzieci i wnuków. Problemem w obozach jest przede wszystkim dostęp do żywności. Bardzo często pomoc humanitarna zamiast do uchodźców trafia na czarny rynek, w efekcie nie tylko brakuje pożywienia, lecz także trudniej zdobyć to, co faktycznie trafia do obozów. Problemem jest też dostęp do gotówki. Technologia oparta na biometrii i blockchain pomaga to zmienić.

– Zebraliśmy dane ponad 2,5 miliona uchodźców z kilku obozów, w tym z największego ośrodka Zaatari w Jordanii. Uchodźcy mogą korzystać z systemu bankowości, wypłacać gotówkę w bankomatach i robić zakupy w sklepach – mówi John Ross.

Pierwsze zdjęcie czarnej dziury potwierdza teorie Einsteina. Planowane są już publikacje kolejnych fotografii

Pierwsze zdjęcie czarnej dziury potwierdza teorie Einsteina. Planowane są już publikacje kolejnych fotografii 6

Niedawno opublikowane zdjęcie czarnej dziury może się okazać przełomowym dla ludzkości, gdyż potwierdza dotychczasowe teorie, m.in. Einsteina. To jednak pierwszy krok, a naukowcy już planują publikację kolejnych zdjęć supermasywanych czarnych dziur, w tym tej znajdującej się w centrum naszej galaktyki. Choć powszechnie mówi się, że sfotografowano czarną dziurę, ekspert Centrum Nauki Kopernika w rozmowie z agencją informacyjną Newseria Innowacje wyjaśnia, że na zdjęciu widać tak naprawdę cień czarnej dziury. Tłumaczy także, dlaczego zdjęcie jest „rozmazane”.

– Ostatnio sfotografowana, słynna czarna dziura to supermasywna czarna dziura z galaktyki M87. Nie jest to najbliższa nam czarna dziura, ale jedna z najbliższych tak ogromnych w centrum galaktyki. To, co zobaczyliśmy na słynnym zdjęciu, to tak naprawdę cień czarnej dziury, bo samej czarnej dziury nie jesteśmy w stanie dostrzec, ona pochłania światło. Chociaż ta materia, która wokół niej krąży, a krąży przecież wokół masywnego obiektu, nagrzewa się do ogromnych temperatur, więc taki dysk materii, która opada na czarną dziurę, jesteśmy w stanie dostrzec – tłumaczy w rozmowie z agencją Newseria Innowacje Mateusz Borkowicz z Centrum Nauki Kopernik.

W pierwszej połowie kwietnia 2019 roku zespół 200 naukowców z Event Horizon Telescope (EHT) ujawnił podczas symultanicznych konferencji prasowych w sześciu krajach, że w swoim niemal 20-letnim dążeniu do wyobrażenia cienia czarnej dziury, udało się po raz pierwszy go udokumentować. Czarna dziura z centrum galaktyki Messier 87 jest ogromna, a jej horyzont zdarzeń – punkt, poza którym nawet światło nie może wrócić – zatacza kulę tak szeroko, jak cały nasz układ słoneczny.

– Teleskopy optyczne nie są w stanie dokładnie sfotografować czarnej dziury, bo nie mają takiej rozdzielczości. Są też radioteleskopy, które obserwują w zakresie radiowym, czyli w świetle, którego my nie postrzegamy, przynajmniej naszymi oczami, ale mamy od tego właśnie urządzenia. Radioteleskop bardzo dokładnie potrafi zbadać niewielki obszar nieba, ale to nie wystarczy, żeby zbadać czarną dziurę – mówi Mateusz Borkowicz.

Na zdjęciu widać nie tyle czarną dziurę, ile jej cień. Kiedy materia zbliża się do horyzontu zdarzeń czarnej dziury, tworzy dysk orbitujący. Materia na tym dysku zamienia część swojej energii na tarcie, gdy ociera się o inne cząstki materii. Nagrzewa to dysk, a im bliżej, tym większe tarcie. Materia bliżej horyzontu zdarzeń świeci jaskrawo jasno, z ciepłem porównywalnym do setek słońc. To właśnie światło wykryło EHT wraz z cieniem czarnej dziury.

Zdjęcie wyszło trochę rozmyte, rozmazane, dlatego że materia, która krąży wokół czarnej dziury, jest właśnie rozmyta. Podobnie jak byśmy chcieli sfotografować chmury, one nie wyjdą nam ostre, tylko rozmyte. I ta materia wygląda podobnie, jest rozłożona w naprawdę dużej objętości. To nie tylko gazy, znajdziemy tam również pyły, jakieś szczątki, np. dawnej gwiazdy, która została przez grawitację czarnej dziury rozerwana – tłumaczy ekspert.

Aby sfotografować tak oddaloną przestrzeń, zespół potrzebował teleskopu tak dużego jak Ziemia. Wobec braku takiej gigantycznej maszyny zespół EHT połączył teleskopy z całej planety oraz ich dane. Odczyty teleskopów były niemal całkowicie zsynchronizowane.

– Trzeba było systemu 8 radioteleskopów, które były rozmieszczone na całej Ziemi i stworzyły interferometr. W tym samym czasie prowadziły obserwację tego samego obiektu, czyli supermasywnej czarnej dziury w M87, w tym samym czasie zbierały dane i tworzyły wirtualny radioteleskop o średnicy porównywalnej do wielkości naszej planety. Mimo że zbierane dane i czułość takiego radioteleskopu nie była aż tak duża jak radioteleskop wielkości naszej planety, to jednak rozdzielczość obserwacji była ogromna. To tak, jakby z Warszawy czytać gazetę, która jest w Paryżu – tłumaczy ekspert Centrum Nauki Kopernik.

Jak podkreśla Mateusz Borkowicz, zdjęcie cienia czarnej dziury przede wszystkim potwierdzają teorię Alberta Einsteina, która wskazywała, że pomiary prędkości materii wokół środka czarnej dziury są zgodne z prędkością bliską prędkości światła.

– To zdjęcie jest przełomowe, pokazuje, że teoria jest dobra, udowadnia, że tak jak przewidywali teoretycy, tak jest w rzeczywistości. To jest pierwsze zdjęcie tak bliskiego sąsiedztwa czarnej dziury i horyzontu zdarzeń, czyli tej granicy, którą można przekroczyć, ale gdy już ją przekroczymy, to nie ma odwrotu, więc nawet światło, wpadając do czarnej dziury, już się z niej nie wydostanie – ocenia Mateusz Borkowicz.

Pokazanie pierwszego zdjęcia czarnej dziury to jedno z najważniejszych wydarzeń w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Czarna dziura M87 nie jest jedyną supermasywną czarną dziurą obserwowaną przez EHT. Zespół obserwuje również Strzelca A, supermasywną czarną dziurę w centrum naszej galaktyki, i planuje wkrótce opublikować pierwszy obraz tego obiektu.

– W centrum naszej Drogi Mlecznej też jest supermasywna czarna dziura, ale jej masa jest mierzona w milionach mas słońca, czyli jest niewielka w przeciwieństwie do tej z galaktyki M87, Panny A. Ta galaktyka jest naprawdę duża i ma potężną czarną dziurę, której masa jest mierzona w miliardach mas słońca, około 6,5 mld mas słońca – mówi Mateusz Borkowicz.

Czarna dziura Drogi Mlecznej ma masę 4,1 miliona słońc i średnicę 60 mln km. To w przybliżeniu tyle, co podróż z Londynu do Nowego Jorku 45 bln razy. EHT porównuje to z pobytem w Nowym Jorku i próbą policzenia dołków na polu golfowym w Los Angeles lub obrazowanie pomarańczy na Księżycu.

Czy kupno mieszkania na wynajem ma jeszcze sens?

Inwestorzy coraz rzadziej kupują mieszkania pod inwestycje m.in. przez rosnące ceny. Dane pokazują, że sprzedaż mieszkań na rynku pierwotnym spadła w pierwszym kwartale 2019 r. Czy inwestowanie w mieszkania staje się nieopłacalne?

– Zmniejsza się liczba nowych inwestycji. Problem jest taki, że jest coraz mniej chętnych do wyłożenia pieniędzy na zakup mieszkania na wynajem, ponieważ ceny na rynku nieruchomości rosną – mówi Jarosław Sadowski, Expander.

– Mieszkania drożeją nawet w Białymstoku, więc te mniejsze rynki zaczynają dobijać do tych największych miast w Polsce jeśli chodzi o cenę – mówi Jarosław Mikołaj Skoczeń, Zastępca Redaktora Naczelnego Agencji Informacyjnej MarketNews24.

Możemy zauważyć , że Inwestorzy zaczynają podwyższać zyski z najmu poprzez częściowe wynajmowanie mieszkań, zwłaszcza w okresie letnim, turystom na dni, tygodnie, a w pozostałą część roku wynajmują mieszkanie długoterminowo. Wtedy rentowność takiego mieszkania może być bardzo wysoka.

– Cenowa dostępność mieszkań w Polsce nadal jest bardzo słaba. Wynajem 2-pokojowego mieszkania na Woli kosztuje w Warszawie 2500 zł. Właściciel takiego mieszkania może na nim zarobić 4-5% netto, dlatego obniżenie cen nie wchodzi w grę, ponieważ to było by w ogóle nie opłacalne – mówi Jarosław Jędrzyński, Rynek Pierwotny.

W debacie wzięli udział: Jarosław Sadowski, Expander; Jarosław Jędrzyński, Rynek Pierwotny i prowadzący Jarosław Mikołaj Skoczeń, Zastępca Redaktora Naczelnego Agencji Informacyjnej MarketNews24.

Digitalizacja i outsourcing szansą dla transportu i logistyki

Deficyt pracowników oraz wzrost kosztów inwestycji i transportu to czynniki, które w ostatnich latach najbardziej dają się odczuć w polskiej branży TSL. Jak podaje raport PwC „CEE Transport & Logistics TrendBook 2019”, w ciągu najbliższych pięciu lat branżę czekają gruntowne przeobrażenia. Jednym z najważniejszych trendów będzie digitalizacja procesów operacyjnych i kontraktowych. Szansą dla firm transportowych może być outsourcing działań takich jak negocjacje zakupowe. 

Jak podaje raport PwC – 68 proc. prezesów spółek z branży transportu i logistyki na świecie spodziewa się zmian w podstawowych technologiach świadczenia usług, zaś 65 proc. oczekuje zmian w kanałach dystrybucji. Najistotniejszymi czynnikami wpływającymi na branżę mają być w najbliższej przyszłości: digitalizacja, przesunięcia w handlu międzynarodowym, nowe rozwiązania software, zmiany wewnętrzne w handlu oraz rozwój rozwiązań w obszarze maszyn i urządzeń.

Digitalizacja receptą na obniżenie kosztów i zwiększenie przychodów 

Eksperci PwC zauważają, że czynnikiem, który najbardziej wpłynie na funkcjonowanie branży transportowej w Polsce będą nowe rozwiązania cyfrowe, ale też zmiany zachowań konsumenckich. Chodzi przede wszystkim o rosnące znaczenie zakupów w sieci oraz sposób, w jaki konsumenci wchodzą w relację z firmami np. zamawiając usługi przez Internet. Zmiany te dotyczą zarówno klienta indywidualnego poszukującego taksówki, jak i firmy transportowej robiącej zamówienie pojazdów.

– W obszarze B2B problematyczne są wieloletnie nawyki i przyzwyczajenia. Właściciele firm transportowych wymieniając flotę polegali dotychczas, przede wszystkim na kontakcie osobistym oraz znajomościom w branży. Nowoczesne rozwiązania cyfrowe zaczynają jednak przełamywać utarte schematy – mówi Marcin Kołaszewski, współzałożyciel platformy zakupów Exabid, z wykształcenia matematyk i informatyk. – Stworzone przez nas rozwiązanie łączy mechanizmy znane z e-commerce z rzeczywistym systemem zakupów w grupie przez co upraszcza i automatyzuje proces zakupowy oraz sprawia, że jest on znacznie tańszy – dodaje Kołaszewski.

Outsourcing upraszcza procesy i niweluje skutki odpływu pracowników 

Najpoważniejszym wyzwaniem dla polskiej branży transportowej są niedobory kadrowe. Problem dotyczy przede wszystkim kierowców, których braki ocenia się nawet na kilkadziesiąt tysięcy. Niedobory widać też w przypadku zatrudnianych w logistyce magazynowej oraz spedycji. Popyt na pracowników transportowych wywołuje presję płacową, a co za tym idzie wzrost kosztów działalności przedsiębiorstw. Koszty podnoszą dodatkowo, rosnące ceny inwestycji oraz transportu związane np. z nowymi regulacjami w zakresie prawa pracy czy zmianami umów i relacji na arenie handlu międzynarodowego.

– Dzięki rozwojowi wyspecjalizowanych usług B2B w sektorze transportowym, firmy mogą dziś jednak zaoszczędzić sporo czasu i pieniędzy. Dobrym pomysłem jest przeniesienie na zewnątrz części procesu zakupowego dotyczącej negocjacji zamówienia – tłumaczy Marcin Kołaszewski z platformy Exabid. – Dodatkowym źródłem oszczędności dla przedsiębiorstw transportowych jest dostęp do korzyści płynących z ekonomii skali. Stosowany przez nas model zakupów grupowych w ich najczystszej postaci umożliwia małym i średnim firmom zyskanie rabatów, na jakie dotychczas mogli liczyć jedynie najwięksi. – dodaje Kołaszewski.

Wymieniane w raporcie PwC trendy już teraz daje się zauważyć na polskim rynku, poczynając od modernizacji szlaków transportowych, poprzez upowszechnianie narzędzi technologicznych, na nowoczesnych rozwiązaniach zakupowych kończąc. Eksperci zauważają, że umiejętnie wykorzystana digitalizacja może przyczynić się nie tylko do uproszenia procesów czy zmiany modeli biznesowych, ale też redukować negatywne skutki braków kadrowych oraz zwiększać przychody.

Osoby w wieku od 30 do 40 lat mogą liczyć na najkorzystniejsze oferty w bankach

  • O kredyt hipoteczny teoretycznie może starać się osoba, która osiągnęła pełnoletność, w praktyce jednak 18-latek ma niewielkie szanse na otrzymanie kredytu.
  • W większości banków graniczny próg dla spłaty ostatniej raty kredytu hipotecznego przypada na wiek najwyżej 70 lat.
  • Z perspektywy banku to 30-latkowie są więc najbardziej wiarygodnymi klientami – biorą kredyt na początku swojej drogi finansowej, a kończą spłacać jeszcze w okresie zawodowej aktywności.
  • Osoby w wieku od 30 do 40 lat mogą liczyć na najkorzystniejsze oferty w bankach, jednak odpowiedni wiek to tylko jeden z czynników branych pod uwagę w procesie kredytowym.

Kredyt hipoteczny teoretycznie może otrzymać osoba w każdym wieku – pod warunkiem, że osiągnie dojrzałość prawną. Jednak z punktu widzenia banków młodzi buntownicy i srebrna generacja z różnych powodów nie powinni zaciągać długoterminowych zobowiązań. Młody wiek klientek i klientów ma w bankach ten przywilej, że kredyt możemy otrzymać na długi okres. Problemem może być jednak brak doświadczenia zawodowego i życiowej stabilności. Natomiast gdy osiągamy życiową pozycję, wkraczamy w wiek, na który banki zaczynają patrzeć mniej przychylnie. W jakim wieku jesteśmy zatem najlepszym klientem dla banku?

Kiedy wiek pozwala, a doświadczenie jeszcze nie

Do czasu osiągnięcia pełnoletniości nie posiadamy pełnej zdolności do czynności prawnych – nie możemy m.in. zawierać w swoim imieniu żadnych umów. Do zaciągnięcia kredytu konieczne jest podpisanie umowy, dlatego minimalny wiek kredytobiorcy to 18 lat.

Poza nielicznymi przypadkami taki właśnie warunek stawiają banki. Jednak żaden 18-latek nie dostanie w baku kredytu od razu, a zwłaszcza tak dużego, jaki konieczny jest do zakupu nieruchomości. Wyjątkiem będą sytuacje, w których młody człowiek jest współkredytobiorcą i kredyt uzyskuje np. razem z rodzicami. Odpowiedni wiek to bowiem tylko jeden z wielu czynników koniecznych do uznania przez bank, że jesteśmy godnym zaufania kredytobiorcą. Bardzo ważne są przede wszystkim odpowiednie dochody. Nie licząc prac dorywczych pierwsze dochody zaczynamy uzyskiwać dopiero po skończeniu szkoły, a często studiów, czyli mając 20 i więcej lat. Istotna jest także stabilność dochodów – im klient jest młodszy, tym potrzebuje dłuższego stażu pracy, aby analityk bankowy uznał, że może przyznać mu kredyt – mówi Krzysztof Iwan, ekspert ANG Spółdzielni z Łodzi.

Dla banku bardzo ważna jest także wiarygodność klienta, czyli scoring. Na scoring wpływa wiele czynników – m.in. wiek, rodzaj pracy, staż rodzinny czy wykształcenie. Dopiero połączenie tych wszystkich cząstkowych ocen daje wynik w postaci zielonego światła dla banku – akceptacji kredytobiorców.

Kiedy doświadczenie pozwala, ale wiek już nie

O osobach z trójką na początku przeżytych lat mówimy „ludzie z doświadczeniem”. Na tych z czwórką patrzymy, jak na osoby, które już do czegoś doszły, a na tych z piątką?

Wkraczając w późną dojrzałość, mamy wiele niezaprzeczalnych atutów. Doświadczenie zawodowe i to bez względu na branżę, w jakiej pracujemy, znajduje się na poziomie, na który młodzi ludzie jeszcze długo będą się wspinać. Nasze dochody nie dość, że są pokaźne, to jeszcze stabilne i prawdopodobnie będzie tak jeszcze przez dłuższy czas. Jednak dla banku tylko na pierwszy rzut oka to idealna sytuacja.

Standardowy kredyt hipoteczny na zakup lub budowę nieruchomości udzielany jest na 30 lat; przy takim okresie zarówno rata, jak i koszty kredytu są relatywnie optymalne. Niestety, tylko nieliczne banki wykraczają poza graniczny górny wiek 75 lat, gdy będziemy spłacać ostatnią ratę. Ma to oczywiście związek z zakończeniem aktywności zawodowej i przejściem na emeryturę, oraz potencjalnymi zwiększonymi wydatkami na zdrowie. To w oczywisty sposób redukuje możliwości zaciągnięcia znaczącego zobowiązania z niską ratą – tłumaczy Krzysztof Iwan z ANG Spółdzielni.

30 – latkowie mogą przebierać w ofertach

Z punktu widzenia analiz bankowych idealny wiek do zaciągnięcia kredytu to zatem 30-40 lat. Wtedy ludzie stają się dojrzali zarówno życiowo jak i zawodowo – sytuacja zawodowa staje się ustabilizowana, dochody są na odpowiednim poziomie. Często w historii kredytowej można zobaczyć także wcześniej brane i spłacane bez problemów zobowiązania.

W takiej sytuacji każdy bank chętnie przyjmie nas do grona swoich klientów. Także i przy kredytach na zakup nieruchomości, które udzielane są z reguły na 30 lat analitycy będą patrzeć na nas przychylnym okiem. Tzn. wtedy kredyt bierzemy w rozkwicie swoich możliwości życiowych, zawodowych, finansowych, a spłacimy go jeszcze w okresie swojej zawodowej aktywności. I jak się można spodziewać, będąc w tej sytuacji, możemy wybierać i przebierać w ofertach. Jednak pamiętajmy, że ten wspaniały stan nie trwa wiecznie – dodaje Krzysztof Iwan.

Źródło: ANG Spółdzielnia