Odpowiedzią państw Unii Europejskiej na sytuację wywołaną przez pandemię koronawirusa było wdrożenie działań m.in. w zakresie podatków pracowniczych. Najczęściej dotyczyły one odroczenia składania zeznań i zaliczek na PIT, zawieszenia płatności składek oraz wypłaty dodatkowych świadczeń czy przyznawania ulg – wynika z raportu firmy doradczej PwC „Praca w UE – podatki i składki. Wpływ COVID-19 na podatki pracownicze”. Zdaniem ekspertów PwC, w dłuższej perspektywie COVID może spowodować zwiększenie skali pracy zdalnej oraz poszukiwanie rozwiązań obniżających koszty pracodawcy, a co za tym idzie – rosnącą rolę outsourcingu usług kadrowo-płacowych.
Dzisiaj kompleksowe porównanie kosztów pracy w poszczególnych krajach wykracza poza analizę standardowych obciążeń PIT i ZUS. Ważnym aspektem stają się możliwości uzyskania ulg i innych form wsparcia związanych z zatrudnieniem. Dlatego w tegorocznej edycji naszego raportu zwracamy szczególną uwagę na te ograniczone czasowo, ale jakże ważne dla kieszeni pracodawców i pracowników elementy pakietów antykryzysowych. – Mariusz Ignatowicz, partner w PwC
Jednym z istotnych obszarów, w których poszczególne kraje UE wprowadziły zmiany, by ograniczyć negatywne skutki COVID-19 dla firm, są podatki pracownicze. Większość państw, aby odciążyć przedsiębiorców i pracowników, odroczyła terminy składania zeznań podatkowych oraz pobierania zaliczek PIT. Część krajów (17), w tym Polska, dały możliwość wstrzymania składek na ubezpieczenie społeczne na określony czas. Na dodatkowe świadczenia z ZUS (i jego odpowiedników w UE) mogą liczyć firmy w 12 państwach – znalazły się tu takie rozwiązania jak dofinansowania do pensji pracowników, świadczenia pieniężne na rzecz samozatrudnionych czy wydłużanie urlopów i okresów zasiłkowych.
Niektóre kraje UE oprócz standardowych działań w zakresie podatków pracowniczych wprowadziły dalej idące rozwiązania. Przykładem może być Belgia, gdzie wprowadzono dodatek za pracę z domu w wysokości ok. 126 euro. Na Cyprze wprowadzono specjalny zasiłek chorobowy dla osób pracujących i zainfekowanych koronawirusem (w maksymalnej wysokości 1,214 euro miesięcznie), a w Wielkiej Brytanii do jednego dnia zmniejszono czas nabywania prawa do świadczenia chorobowego.
Liczba rozwiązań zaproponowanych w polskiej tarczy antykryzysowej jest relatywnie wysoka – w zależności od rozmiaru spółki przedsiębiorcom wskazano do wyboru nawet 58 opcji, choć część z nich istniała jeszcze przed pandemią. Pomoc w głównej mierze jest skoncentrowana na wsparciu przedsiębiorstw. Ważnym, planowanym działaniem, a stosowanym już w innych krajach, jest wprowadzenie dodatkowego 3-miesięcznego zasiłku dla osób tracących pracę w wysokości 1300 zł. – Joanna Narkiewicz-Tarłowska, dyrektor w dziale prawno-podatkowym PwC
Praca zdalna i outsourcing kadrowo-płacowy
Ostatnie tygodnie udowodniły wielu firmom, że praca zdalna na większą niż dotychczas skalę jest możliwa. Eksperci PwC podkreślają, że w kolejnych latach będziemy obserwować rosnący udział pracy zdalnej, także tej wykonywanej za granicą.
W przypadku firm zatrudniających pracowników wykonujących zadania w innym kraju, polski pracodawca będzie miał za granicą obowiązki płatnika w zakresie PIT, ZUS, CIT, a także w zakresie lokalnego (tam gdzie znajduje się pracownik) prawa pracy.
Skomplikowane regulacje państw UE, a także poszukiwanie przez pracodawców możliwości obniżania kosztów pracy, prowadzić będzie do zwiększonego zapotrzebowania na outsourcing kadrowo-płacowy.
Praca zdalna podczas izolacji zmieniła charakter i pracę zespołów kadrowo-płacowych na zawsze. Od teraz automatyczne rozwiązania i digitalizacja to nie tylko sposób na optymalizację czy poprawę efektywności, ale też nowy sposób na realizowanie standardowych zadań. – Katarzyna Kwiatkowska, dyrektor w dziale prawno-podatkowym PwC
Polskie wynagrodzenia netto na tle krajów UE
W tym roku, z powodu trwającej pandemii, do końca maja odroczono termin składanie rocznych zeznań podatkowych za 2019 r.
Analiza przygotowana przez ekspertów PwC pokazuje, że przeciętnie zarabiający singiel w Polsce w 2019 r. otrzymywał 71% swojego pełnego wynagrodzenia (po odjęciu podatku PIT i obowiązkowych składek na ZUS i NFZ), przy średniej dla krajów Unii Europejskiej na poziomie 72%. W porównaniu z poprzednim rokiem w ogólnym zestawieniu UE awansowaliśmy o 1 pozycję na miejsce 16. Największa część wynagrodzenia zostaje w portfelach mieszkańców Cypru (89%) i Estonii (83%).
W przypadku przeciętnie zarabiającej rodziny (z dwójką dzieci i jednym pracującym rodzicem) zebrane dane wskazują, że z wynikiem 76% spadliśmy o jedno miejsce na 19. pozycję w zestawieniu krajów UE, dla których średnia wynosi 79%. W tym wariancie na największe wynagrodzenie mogą liczyć obywatele Czech, Irlandii i Cypru(89%).
W 2019 r. Polska znalazła się na 15. miejscu w zakresie kosztów pracodawcy na tle państw UE w rankingu dla osób zarabiających przeciętne wynagrodzenie (bez rodziny lub z rodziną). Jest to spadek o 2 miejsca w porównaniu do 2018 r. Wynika to z reform ZUS przeprowadzonych w innych krajach (wyprzedziły nas Litwa i Węgry).
