Najlepiej inwestować w Czechach, zaś 41% firm już obecnych za granicą deklaruje plany dalszej ekspansji. Aż 55% badanych przedsiębiorców wskazuje dywersyfikację geograficzną i ograniczanie ryzyka jako główną korzyść z bezpośrednich inwestycji za granicą, 87% polskich bezpośrednich inwestycji za granicą zlokalizowanych jest w Europie, wśród najlepszych kierunków dla inwestycji zagranicznych znajdują się Czechy, Rumunia, Ukraina, a z rynków poza CEE: Japonia, Kazachstan i Malezja, wynika z raportu “Kierunek: Wschód. Aktualne trendy i atrakcyjne kierunki ekspansji zagranicznej w obliczu zawirowań geopolitycznych” opracowanego przez PFR TFI i PwC Polska we współpracy z KUKE.
Po raz trzeci wybraliśmy najbardziej obiecujące kierunki ekspansji dla polskich przedsiębiorstw, tym razem skupiając się na rynkach Europy Środkowo-Wschodniej i Azji. Tegoroczna edycja rankingu uwzględnia dwie kategorie kierunków – oczywiste i znane (I krąg) oraz nieoczywiste i rzadziej rozpatrywane (II krąg). Linią demarkacyjną jest wartość zainwestowanego przez polskie firmy kapitału (100 mln euro). Do atrakcyjnych kierunków w I kręgu należą m.in. Czechy, Rumunia i Ukraina, w drugiej grupie znajdują się: Japonia, Kazachstan i Malezja.
“Rok 2023 przyniósł wyraźnie spowolnienie dynamiki światowego PKB, a za tym również obniżenie przepływów bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Nowa rzeczywistość to zmiany układu sił w światowej gospodarce i narastający protekcjonizm. Poza zawirowaniami geopolitycznymi, na rynek BIZ wpływają obecnie m.in. transformacja energetyczna i transformacja cyfrowa” – mówi dr Paweł Oleszczuk, wicedyrektor PwC Polska, zespół doradztwa dla sektora publicznego i analiz ekonomicznych.
Skumulowana wartość polskich inwestycji za granicą wyniosła w 2022 roku 130,5 mld PLN i była o 20,8 mld PLN wyższa niż rok wcześniej. Europa pozostaje najatrakcyjniejszym regionem dla inwestycji polskich firm – 86,9% wszystkich inwestycji skoncentrowanych jest na Starym Kontynencie.
“Jestem przekonany, że w tak dynamicznym otoczeniu gospodarczym możemy odnaleźć przestrzeń, która pozwoli rozwijać polskie inwestycje bezpośrednie za granicą. Taką przestrzeń otwiera dziś przed naszymi firmami m.in. region Europy Środkowo-Wschodniej i Azji. Bliższe nam geograficznie i kulturowo kraje CEE, jak i mniej oczywiste, ale szybko rosnące rynki azjatyckie cechuje duża odporność na zawirowania gospodarcze i geopolityczne oraz wysoki potencjał biznesowy, przez co mogą stanowić atrakcyjne kierunki ekspansji dla polskich inwestorów” – dodaje Piotr Kuba, członek zarządu ds. inwestycyjnych, PFR TFI.
Przedsiębiorcy są mniej skłonni niż do tej pory do realizacji ekspansji kapitałowej na zagraniczne rynki – takie plany deklaruje jedynie co czwarta firma (wśród firm inwestujących odsetek ten jest wyższy – plany dalszej ekspansji deklaruje 41% badanych firm). W analizie potencjalnej lokalizacji duże znaczenie mają takie czynniki, jak ryzyko geopolityczne czy wielkość rynku zbytu. Dodatkowo z badań PFR TFI, PwC Polska i KUKE wynika, że 90% polskich przedsiębiorstw wskazuje ryzyko geopolityczne i odpowiednio duży rynek zbytu jako kluczowe czynniki w analizie potencjalnej lokalizacji dla inwestycji. 41% przedsiębiorstw inwestujących za granicą deklaruje plany dalszej ekspansji w perspektywie kolejnych 3 lat. Jednakże 55% badanych firm wskazuje dywersyfikację geograficzną i ograniczanie ryzyka jako główną korzyść z bezpośrednich inwestycji za granicą.
“Polscy przedsiębiorcy otrzymują przydatne informacje, które rynki – z dwóch doskonale postrzeganych regionów korzystających na globalnych trendach near- i friend-shoringu – mają najwięcej atutów i potencjał wzrostu. Podpowiadamy, że użycie instrumentów finansowych przekłada się na bezpieczeństwo inwestycji. Z kolei badania ankietowe wśród firm pozwalają nam odczytać ich obecne nastroje – po tak fundamentalnych zmianach w światowej gospodarce – jak i nastawienie do internacjonalizacji działalności, a jednocześnie jest to wskazówka dla instytucji wsparcia biznesu jak mogą jeszcze skuteczniej wypełniać swoją rolę” – podkreśla Janusz Władyczak, prezes zarządu KUKE.
Wymagające otoczenie makroekonomiczne i geopolityczne sprawia, że rośnie wpływ kluczowych trendów na globalne procesy gospodarcze i decyzje biznesowe przedsiębiorstw. Do najważniejszych z nich należą nearshoring, transformacja energetyczna i rewolucja cyfrowa czy wzrost protekcjonizmu.
O badaniu
W ramach opracowywania raportu w październiku 2023 r. przeprowadzono badanie telefoniczne CATI wśród polskich przedsiębiorstw. Badanie przeprowadzono na próbie 120 dużych i średnich firm inwestujących za granicą (inwestycje rozumiane jako zakup aktywów za granicą). Dotyczyło ono postrzegania zmian na rynku BIZ oraz ich ewentualnego wpływu na działalność operacyjną. W badanie zaangażowano także 120 przedsiębiorstw, które nie podejmowały do tej pory inwestycji zagranicznych, do tzw. grupy kontrolnej. Dzięki temu byliśmy w stanie porównać wnioski w zależności od doświadczenia przedsiębiorstw w internacjonalizacji. Mogliśmy także porównać wyniki z poprzednią edycją badania (przeprowadzonej na przełomie grudnia 2021 r. i stycznia 2022 r.).
