Po odjęciu podatku dochodowego od osób fizycznych i składek na ubezpieczenie społeczne w kieszeniach polskich podatników o przeciętnych dochodach zostaje ok. 71% pensji brutto. To prawie tyle samo, co średnio we wszystkich krajach Unii Europejskiej (72%). Zestawienie otwiera Cypr ze wskaźnikiem 91%, a zamyka Belgia (59%) – wynika z raportu PwC „Praca w Unii Europejskiej – podatki i składki”.
Z danych zebranych w raporcie PwC wynika, że w przypadku Polaków o przeciętnych zarobkach średnie wynagrodzenie netto, tj. po odjęciu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek pracowniczych na ubezpieczenia społeczne, wynosi obecnie 71% wynagrodzenia brutto, co oznacza brak zmian w porównaniu do poprzedniej edycji raportu. Daje to naszemu krajowi 16. pozycję w zestawieniu wszystkich krajów UE. Ranking otwierają Cypr (91%), Malta (81%) i Estonia (79%), na końcowych pozycjach natomiast znalazły się Belgia (59%), Niemcy i Słowenia (po 62%).
Eksperci PwC przeanalizowali także, na jakie wynagrodzenie netto może liczyć polska rodzina o średnich dochodach, składająca się z dwójki dorosłych (jeden pracujący) oraz dwójki dzieci. W takim przypadku otrzymują oni średnio 74% pensji brutto, przy średniej dla wszystkich krajów UE wynoszącej 77%. Najwyżej w tym zestawieniu znalazł się także Cypr (91%), a na ostatnim Austria (67%).
„Badania PwC wskazują, że obciążenia Polaków w zakresie PIT i ZUS są podobne do średnich obciążeń w Unii Europejskiej. Nasze stawki podatkowe 18% i 32% oraz łączna składka na ZUS w wysokości ok. 35% plasują nas w środku rankingu. Jednak w przypadku rodzin, polski system podatkowy wspiera je w nieco mniejszym stopniu niż średnio w UE. Wiele państw stosuje bowiem znacznie więcej ulg podatkowych zmniejszających obciążenia rodzin” – mówi Tomasz Barańczyk, partner zarządzający działem prawno-podatkowym PwC.
Jak obciążenia podatkowe wpływają na osoby lepiej zarabiające? Analiza PwC wskazuje, że zamożny singiel (pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia) otrzymuje średnio 66% wynagrodzenia brutto (najwięcej w Bułgarii 83%, najmniej w Belgii 44%), natomiast zamożne polskie rodziny mogą liczyć na 69% pensji brutto (najwięcej w Bułgarii 83%, najmniej w Belgii 47%).
Podatki i składki pracownicze w krajach Unii Europejskiej
Z danych z raportu PwC wynika, że krajach Unii Europejskiej nadal dominują stawki progresywne (dotyczy to zwłaszcza „starej Unii”). Najwyższe stawki obowiązują w Szwecji (57%), Austrii (55%), Portugalii (53%), Holandii (52%) i Danii (51,95%). Stawki liniowe obowiązują jedynie w 6 państwach. Najniższą stawką liniową może pochwalić się Bułgaria (10%).
„W 2016 roku mieliśmy do czynienia z dalszym łagodzeniem obciążeń w zakresie podatków PIT w niektórych krajach Unii Europejskiej. 5 krajów zdecydowało się na obniżenie stawek podatkowych, w tym m.in. Węgry, Hiszpania i Holandia, niektóre zwaloryzowały natomiast także progi podatkowe – mowa tu o Austrii, Belgii, Holandii i Niemczech. Można oczekiwać, że trend ten będzie się utrzymywał także w kolejnych latach i pozostałe kraje zdecydują się na podobny ruch. Tylko nieliczne kraje zdecydowały się na podwyższenie stawek podatkowych i to jedynie dla najbogatszych – miało to miejsce w Grecji i Austrii” – mówi Joanna Narkiewicz-Tarłowska, dyrektor w dziale prawno-podatkowym PwC.
Dodatkowo, w minionym roku sześć krajów UE zdecydowało się na podniesienie kwoty wolnej od podatku. Tego typu zmiany nastąpiły w Chorwacji, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Finlandii, na Malcie, a także w Estonii, gdzie sukcesywne podwyższanie kwoty wolnej jest zaplanowane do 2018 r.
„W Polsce na przestrzeni ostatnich lat obserwujemy nieznaczny wzrost obciążeń PIT i ZUS z tytułu braku waloryzacji kwoty wolnej oraz podnoszenia kwoty limitu dla ZUS. Jeszcze w 2016 r. Polska miała jedną z najniższych kwot wolnych. Zmiany weszły w życie z początkiem 2017 r., jednak dotyczą one tylko osób o rocznych dochodach do 11 tys. zł, natomiast pozostałe liczne grono podatników nie odczuje zmian, bądź nawet straci możliwość odliczania kwoty wolnej od opodatkowania. Wysokość kwoty wolnej w innych krajach UE mieści się najczęściej w przedziale 2 000 euro – 10 000 euro” – mówi Grzegorz Ogórek, menedżer w dziale prawno-podatkowym PwC.
Zmiany w obszarze podatków CIT i VAT
Od kilkunastu lat w Unii Europejskiej zauważalny jest trend stopniowego obniżania stawek CIT, podczas gdy przeciętne stawki VAT utrzymywane są na podobnym poziomie, z nieznacznym trendem wzrostowym. W ostatnich latach na obniżenie stawek CIT zdecydowało się wiele krajów UE. Tendencja ta widoczna jest również w Polsce, gdzie od 2017 r. wprowadzono preferencyjną stawkę 15% CIT dla nowych i małych podmiotów.
Jednocześnie, władze skarbowe wielu krajów podejmują zdecydowane działania mające na celu poprawienie ściągalności podatków. Służyć temu mają przede wszystkim kierunkowe i profesjonalne kontrole podatkowe, jak również różnorodne rozwiązania informatyczne na wzór Jednolitego Pliku Kontrolnego.
„Podatki to główne źródło przychodów państwa. Dlatego zrozumiałe są starania władz mające na celu zwiększenie kontroli i przejrzystości rozliczeń podatkowych. Po wdrożeniu obowiązku składania deklaracji drogą elektroniczną, kolejnym milowym krokiem w cyfryzacji rozliczeń podatkowych było wprowadzenie Jednolitego Pliku Kontrolnego opartego na wytycznych OECD. W rezultacie organy podatkowe otrzymały dostęp do ogromnej bazy danych dotyczących transakcji zawieranych pomiędzy podatnikami. W większości krajów Unii Europejskiej albo podobne rozwiązanie zostało już wprowadzone, albo jest analizowane” – mówi Mikołaj Woźniak, dyrektor w dziale prawno-podatkowym PwC.
