Wzrost oczekiwań klientów co do jakości wykończenia mieszkań, ulepszone usługi zarządzania nieruchomościami, większa przejrzystość prawna dla najemców i zwrot w stronę ekologii to główne czynniki prowadzące do profesjonalizacji polskiego rynku PRS.
Na rynku od kilku ostatnich kwartałów widać wyraźny wzrost zainteresowania inwestorów sektorem mieszkań najmu instytucjonalnego. Usługi tego typu najmu, w szerszej skali nieobecne wcześniej w Polsce, a mające swoją długą tradycję na świecie, zaczynają również gościć na nadwiślańskich salonach.
Głównym kierunkiem zainteresowań inwestorów są w pierwszej kolejności największe aglomeracje, takie jak Warszawa, Kraków, Wrocław, czy Trójmiasto, ale w najbliższym czasie możemy spodziewać się również wzrostu zainteresowania pozostałymi, mniejszymi rynkami regionalnymi – mówi Wojciech Witek, założyciel biura projektowego Iliard Architecture & Interior Design oraz członek zarządu Reesco Hospitality. Zainteresowanie to nakłada się na postępujący trend wzrostu cen mieszkań, ale także głębszy trend przewartościowań społecznych, który każe nam odchodzić od modelu „posiadania” rzeczy (w tym mieszkań) na rzecz ich „czasowego użytkowania” – dodaje.
Standard wyższy niż u Kowalskiego
Na rozwijającym się rynku PRS na wynajem przeznaczone są całe apartamentowce. Jeśli chodzi o wnętrza konkretnych mieszkań, to należy zaznaczyć, że układy lokali PRS są proaktywnie dostosowywane pod wynajem jeszcze przed rozpoczęciem budowy, co daje im przewagę nad typowymi lokalami mieszkalnymi. Standard wykończenia mieszkań wynajmowanych od prywatnych właścicieli też może być bardzo wysoki, ale jak powszechnie wiadomo – nie zawsze tak jest.
Rynek PRS stara się zapewnić wysoki standard w każdym lokalu – mówi Tom Leach, współwłaściciel Leach & McGuire, międzynarodowej firmy działającej w sektorze PRS. Uważam więc, że można śmiało powiedzieć, że dzięki temu najemca będzie dokładnie wiedział, na co się decyduje, podczas gdy wynajmowanie od prywatnych właścicieli może być raczej loterią, zarówno w zakresie standardu wykończenia, jak i poziomu dodatkowych usług. Jeżeli chodzi o grupę docelową rynku PRS, to wciąż pozostaje ona bez zmian – główny nacisk położony jest na młodych profesjonalistów, singli, studentów i do pewnego stopnia młode rodziny – dodaje.
Efektywność wykorzystania powierzchni jest bardzo ważna. Wszystko to, aby oferowane mieszkania były jak najbardziej atrakcyjne cenowo, zarówno pod względem wysokości czynszów, jak i stałych kosztów eksploatacji. Oprócz estetyki, kluczowym elementem jest także większa trwałość materiałów i mebli, która eliminuje ewentualne problemy konserwacyjne.
Standard mieszkań oferowanych w systemie PRS jest wyższy i bardziej przewidywalny dla najemcy, aniżeli mieszkania wynajmowane od właścicieli prywatnych – mówi Wojciech Witek. Zasadniczym powodem jest to, że skala realizacji kilkuset mieszkań pozwala na dostarczenie materiałów i wyposażenia z półki tzw. elementów „kontraktowych” o wyższych parametrach jakościowo-technicznych. Dodatkowo do pracy nad aranżacjami wnętrz w tej skali zatrudniani są wysokiej klasy projektanci oraz profesjonalni wykonawcy – podsumowuje.
Dobrze zaprojektowane wnętrze mieszkalne przeznaczone do najmu długoterminowego to takie, które z perspektywy użytkownika pozwala na wygodną realizację wszystkich jego potrzeb, również tych, które zawitały w naszych domach w czasie pandemii (jak na przykład home office). Z punktu widzenia wynajmującego szczególnie istotna jest trwałość przyjętych rozwiązań projektowych, co przekłada się na koszty operacyjne i odtworzeniowe obiektu. Poza wykończeniem mieszkania, ważna jest też spójność całego obiektu, która również powinna przyczyniać się do zwiększenia poczucia wspólnoty wśród mieszkańców.
Studenci wymagają
Warto zaznaczyć, że profesjonalizacja polskiego rynku PRS nie dotyczy jedynie mieszkań. Obecnie równie istotną grupą docelową, której zależy na wyższym standardzie wnętrz, stają się studenci. Ten swoisty zwrot w stronę jakości spowodowany jest przez poprawę sytuacji finansowej Polaków oraz wciąż rosnący napływ studentów z zagranicy.
Od kilku lat Polska staje się coraz atrakcyjniejszym miejscem dla studentów z całego świata. Wysoki poziom naukowy kadry wykładowców przy relatywnie niskich kosztach utrzymania oraz niskim czesnym za studia sprawia, że nasze uczelnie wybierane są coraz chętniej przez studentów z innych krajów Europy, a także Indii, Chin, a krajów Bliskiego Wschodu. Gwarantuje to stały popyt na usługi nowoczesnych obiektów noclegowych.
Polscy studenci to grupa coraz bardziej świadomych najemców, dla których nie liczy się wyłącznie cena, ale również jakość nieruchomości, za którą ponoszą opłaty – mówi Karol Wojtas, członek zarządu Silver Rock, jednego z prekursorów prywatnych akademików w Polsce. Ponadto, w Polsce pojawia się coraz więcej studentów spoza granic naszego kraju, którzy oczekują znacznie wyższego standardu niż to, co dotychczas oferował im rynek. Spółka Silver Rock zdecydowała się stworzyć bazę odpowiadającą oczekiwaniom obu tych grup, a wysokie poziomy obłożenia, które generujemy od czasu oddania akademika Collegia do użytku pokazują, że doskonale wpisaliśmy się w oczekiwania rynku.
Pierwszy kampus akademicki spółki Silver Rock powstał w Gdańsku. Obiekt mogący zakwaterować nawet 500 studentów składa się z dwóch pięciopiętrowych budynków, pomiędzy którymi znajduje się ogólnodostępna sala z punktami gastronomicznymi. Całość została zaprojektowana z uwzględnieniem nowoczesnych rozwiązań architektonicznych i technologicznych oraz potrzeb typowych dla docelowej grupy użytkowników. W obiekcie znajdują się także pokoje do wspólnej pracy, pokoje rekreacyjne, sala eventowa, sala fitness i miejsca parkingowe.
Ekologiczna przyszłość
Trudno jednoznacznie przewidzieć, jaki kierunek w najbliższej przyszłości obierze polski rynek PRS. Na przestrzeni ostatnich lat obserwujemy wciąż rosnąca liczbę powstających inwestycji. W tym momencie branża nieruchomości jest odpowiedzialna za blisko 40 proc. emisji gazów cieplarnianych, tym samym zwiększa się ich negatywny wpływ środowisko.
Jedynym trzyliterowym akronimem, który słyszę tak często, jak „PRS” w dzisiejszych czasach jest „ESG”, czyli „ekologia i społeczna odpowiedzialność” – mówi Tom Leach. Obserwujemy zainteresowanie tym gorącym tematem ze wszystkich stron – od deweloperów, inwestorów, banków finansujących, najemców i usługodawców. Jestem pewien, że kwestie ekologii i społecznej odpowiedzialności będą stawały się coraz ważniejsze w ciągu najbliższych kilku lat – prognozuje.
Projektowanie przestrzeni biurowych, handlowych, magazynowych, hotelowych, mieszkalnych w duchu zrównoważonego rozwoju będzie miało zatem realny wpływ na jakość życia mieszkańców miast. Co więcej, na przestrzeni ostatnich lat, to już nie tylko kwestia świadomości inwestorów, ale odpowiednich regulacji prawnych narzucanych przez Unię Europejską.
Wprowadzanie rozwiązań ekologicznych to nie tylko kwestia oszczędności, ale także sposób na pozostanie konkurencyjnym na rynku, który zmierza w kierunku dbałości o poprawę jakości życia i środowiska naturalnego – mówi Wojciech Witek. Działania proekologicznie nie mogą jednak być jedynie sposobem na wyprzedzenie konkurencji, ale przede wszystkim odzwierciedleniem realnej chęci poprawy jakości życia i środowiska.
