Na koniec 2024 r. ponad cztery na pięć przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób realizowało swoje funkcje biznesowe w całości wewnętrznie. Skłonność do outsourcingu nie tylko pozostaje niska, ale wręcz spadła rok do roku. A jeśli firma już zleca działania na zewnątrz, niemal zawsze trafiają one do innego krajowego podmiotu.
Polskie firmy rzadziej zlecają funkcje na zewnątrz. Outsourcing pozostaje głównie krajowy
Najnowsze dane GUS pokazują, że polskie przedsiębiorstwa nadal najczęściej realizują kluczowe funkcje we własnych strukturach. Zewnętrznych wykonawców wykorzystuje 16,9% firm, mniej niż rok wcześniej.
Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego o łańcuchach wartości krajowych przedsiębiorstw rysują obraz gospodarki silnie zintegrowanej pionowo. Spośród 61 000 badanych jednostek prawnych zatrudniających co najmniej 10 osób aż 50 714, czyli 83,1%, wykonywało wszystkie funkcje samodzielnie. Na zewnątrz – całkowicie lub częściowo – zlecało je 10 286 podmiotów, co stanowiło 16,9% badanej zbiorowości. W porównaniu z 2023 r. odsetek firm korzystających z zewnętrznych wykonawców obniżył się o 1,9 pkt proc.
(−1,9 pkt proc. r/r)
Im większa firma, tym częściej korzysta z outsourcingu
Skłonność do zlecania zadań na zewnątrz rośnie wraz z wielkością przedsiębiorstwa. Po zewnętrznych wykonawców sięgało 23,2% dużych podmiotów zatrudniających co najmniej 250 osób. Wśród firm średnich było to 18,9%, a wśród małych – 15,8%. W każdej z tych grup udział przedsiębiorstw korzystających z outsourcingu był jednak niższy niż rok wcześniej.
Wyraźne różnice dotyczą także pochodzenia kapitału i formy prawnej. Przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym zlecały funkcje na zewnątrz częściej niż firmy krajowe – odpowiednio 22,8% i 15,9%. Osoby prawne korzystały z outsourcingu częściej niż osoby fizyczne. W ujęciu branżowym po zewnętrznych wykonawców najczęściej sięgały firmy z budownictwa oraz sektora informacji i komunikacji, a najrzadziej podmioty z zakwaterowania i gastronomii oraz kultury, rozrywki i rekreacji.
Co firmy najczęściej realizują wewnętrznie
Każde przedsiębiorstwo realizowało wewnętrznie przynajmniej jedną funkcję biznesową. Najczęściej była to działalność związana z zarządzaniem i administracją, prowadzona przez 85,8% badanych podmiotów. Na kolejnych miejscach znalazły się marketing, sprzedaż i usługi posprzedażowe oraz produkcja. Najrzadziej przedsiębiorstwa prowadziły samodzielnie działalność inżynieryjną, informacyjno-komunikacyjną oraz badania i rozwój.
Rozkład zatrudnienia pokazuje, gdzie skupia się największa część pracy. Produkcja była realizowana wewnętrznie przez mniej niż połowę firm, ale angażowała aż 32,6% wszystkich pracujących w badanej zbiorowości. Z kolei badania i rozwój oraz inżynieria – funkcje o wysokim poziomie specjalizacji – obejmowały relatywnie niewielką część zatrudnionych. Trzy najmniej rozpowszechnione funkcje: inżynieria, ICT oraz B+R, skupiały łącznie 8,5% pracujących.
| Funkcja biznesowa | Liczba firm | % firm | Pracujący | % pracujących |
|---|---|---|---|---|
| Zarządzanie i administracja | 52 312 | 85,8 | 721 659 | 13,1 |
| Marketing, sprzedaż i usługi posprzedażowe | 35 347 | 57,9 | 1 047 251 | 19,1 |
| Produkcja | 29 887 | 49,0 | 1 790 962 | 32,6 |
| Inne funkcje biznesowe | 27 975 | 45,9 | 826 068 | 15,0 |
| Transport, logistyka i magazynowanie | 22 706 | 37,2 | 643 446 | 11,7 |
| Inżynieria i usługi techniczne | 8 598 | 14,1 | 195 453 | 3,6 |
| Technologie informacyjno-komunikacyjne | 7 830 | 12,8 | 209 826 | 3,8 |
| Badania i rozwój | 3 649 | 6,0 | 61 514 | 1,1 |
| Ogółem | 61 000 | — | 5 496 179 | 100,0 |
Różnice między firmami są znaczące. Duże przedsiębiorstwa znacznie częściej utrzymują wewnętrznie funkcje technologiczne. ICT prowadzi samodzielnie 47,6% dużych podmiotów, wobec 12,8% ogółu firm, a badania i rozwój – 25,6%, wobec 6,0% ogółu. Podobną różnicę widać przy kapitale: firmy z udziałem zagranicznym realizują wewnętrznie ICT oraz B+R wyraźnie częściej niż przedsiębiorstwa z kapitałem krajowym.
Gdzie trafiają zlecenia zagraniczne
Outsourcing w polskim wydaniu pozostaje przede wszystkim krajowy. Spośród 10 286 firm zlecających funkcje na zewnątrz 87,1% korzystało wyłącznie z innych krajowych przedsiębiorstw. Z podmiotów zarówno krajowych, jak i zagranicznych korzystało 8,4% firm, a wyłącznie z zagranicznych – 4,5%. Łącznie funkcje poza Polskę zlecało 1 328 przedsiębiorstw.
Wśród przedsiębiorstw, które zlecały funkcje poza Polskę, 94,8% wskazywało kraj europejski, a 87,0% państwo należące do Unii Europejskiej.
Najczęstszym kierunkiem były Niemcy, wskazywane przez 43,6% firm zlecających za granicę. Kolejne miejsca zajęły Austria i Francja.
Charakter funkcji kierowanych za granicę różni się od tych realizowanych w kraju. Krajowym wykonawcom najczęściej powierzano zarządzanie, administrację i produkcję. Za granicę częściej trafiały zadania bardziej specjalistyczne, związane z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, badaniami i rozwojem oraz marketingiem. W większości przypadków funkcje zlecane poza Polskę realizowały przedsiębiorstwa należące do tej samej grupy kapitałowej, co wskazuje przede wszystkim na outsourcing wewnątrzkorporacyjny.
Znaczenie ma również geografia krajowa. Zadania poza Polskę najczęściej zlecały firmy z województw mazowieckiego, opolskiego i zachodniopomorskiego. Najrzadziej korzystały z takiej formy współpracy przedsiębiorstwa z województw lubelskiego i warmińsko-mazurskiego.
Najważniejsze wnioski
- Polskie firmy pozostają silnie zintegrowane pionowo – 83,1% realizuje wszystkie funkcje samodzielnie, a skłonność do outsourcingu spadła o 1,9 pkt proc. rok do roku.
- Outsourcing rośnie wraz ze skalą działalności i częściej występuje w firmach z udziałem kapitału zagranicznego.
- Funkcje wiedzochłonne, takie jak B+R, ICT i inżynieria, są relatywnie rzadko prowadzone wewnętrznie i częściej kierowane poza Polskę.
- Gdy zlecenie trafia za granicę, najczęściej pozostaje w Unii Europejskiej, a Niemcy pozostają zdecydowanie najważniejszym partnerem.
Źródło: GUS, „Łańcuchy wartości krajowych przedsiębiorstw w 2024 r.”, publikacja z 25 czerwca 2026 r. Badanie na podstawie sprawozdania SP – Roczna ankieta przedsiębiorstwa. Opracowanie własne na podstawie danych GUS.
