Hipoteka odwrócona. Wielka Brytania i Niemcy podsumowują rok 2019

0
Robert Majkowski, prezes zarządu Funduszu Hipotecznego DOM
Robert Majkowski, prezes zarządu Funduszu Hipotecznego DOM fot. Adam Cisowski

Wielka Brytania to jeden z największych, obok Stanów Zjednoczonych, rynków hipoteki odwróconej na świecie. Z danych firmy doradczej Key Group[1] wynika, że w ubiegłym roku zawarto ponad 45 tys. umów, dzięki którym Brytyjczycy mogli sięgnąć do 3,4 miliardów funtów zamrożonych w swoich nieruchomościach. Dla porównania, w 2019 roku w Niemczech, podpisano łącznie 210 umów renty dożywotniej, co i tak oznacza wzrost na tym rynku o 100 proc. (rok do roku).[2]

Mimo, że w Wielkiej Brytanii panuje niepewność związana z Brexitem, brytyjscy seniorzy podpisali z profesjonalnymi instytucjami (tylko w 2019 roku) dokładnie 45 598 umów dotyczących różnych form hipoteki odwróconej. Na Wyspach nie brakuje ofert, bo tamtejsi emeryci mogą wybierać z ponad 300 profesjonalnych podmiotów oferujących tę usługę i zrzeszonych w ramach organizacji samorządowej (Equity Release Council). Hipoteka odwrócona jest tam dostępna dla osób 55+. W Wielkiej Brytanii żyje 24 miliony seniorów w tym wieku, więc baza potencjalnych klientów wciąż jest ogromna. W 2019 roku najwięcej umów podpisano w Walii, regionie Yorkshire & Humberside oraz West Midlands. Warto nadmienić, że od początku istnienia profesjonalnego rynku z usługi hipoteki odwróconej skorzystało już ponad pół miliona Brytyjczyków.

– Typowy Brytyjczyk, który zawiera umowę hipoteki odwróconej ma średnio 71 lat. Najwięcej osób podpisujących kontrakty znajduje się w przedziale wiekowym 70-74 lata (28 proc.) oraz 65-69 lat (23 proc.). Najczęściej umowy zawierają małżeństwa (60 proc.) lub samotne kobiety (26 proc.). Odsetek samotnych mężczyzn jest znacznie niższy i wynosi 14 proc. W Polsce hipoteka odwrócona istnieje od ponad 10 lat i na początku była oferowana osobom w wieku 65+. Rozwijający się rynek i coraz większe zainteresowanie ofertą spowodowało, że usługa jest również dostępna dla seniorów 55+. Co ciekawe, w Polsce wciąż mamy do czynienia z dwoma rodzajami hipoteki odwróconej: rentą dożywotnią oferowaną przez fundusze hipoteczne oraz odwróconym kredytem hipotecznym, który mogłyby zaoferować banki, gdyby chciały. Na razie żaden z nich nie zdecydował się na wprowadzenie tego rozwiązania, choć istnieje stosowna ustawa umożliwiająca bankom ten ruch – mówi Robert Majkowski, Prezes Funduszu Hipotecznego DOM.

– Fakt, że na brytyjskim rynku istnieje ponad 300 profesjonalnych podmiotów jest wyrazem dojrzałości tej branży, która funkcjonuje w tej formie od blisko 30 lat. Przed Polską jeszcze długa droga, by osiągnąć podobny poziom, zarówno pod względem liczby podpisywanych umów jak i dostępnych rozwiązań – dodaje Robert Majkowski.

Brytyjski senior wydaje rentę dożywotnią na remont. A polski?

Z raportu firmy doradczej Key Group wynika, że brytyjscy seniorzy wydają środki pozyskane dzięki rencie dożywotniej przede wszystkim na remonty swoich nieruchomości – tak odpowiedziało 67 proc. respondentów. W większości przypadków, zdaniem Ekspertów, chodzi o dostosowanie domów do potrzeb mieszkalnych starzejących się właścicieli. Aż 34 proc. seniorów z Wielkiej Brytanii odpowiedziało, że wyda pieniądze na wakacje, a 29 proc. na spłatę długów, kart kredytowych, czy pożyczek. W następnej kolejności były osoby, które przeznaczą gotówkę na prezent dla rodziny lub przyjaciół (27 proc.), spłacą zadłużenie hipoteczne (19 proc.), będą wydawać na bieżące potrzeby i rachunki (11 proc.).

– Polscy seniorzy, z którymi rozmawiamy i którzy są respondentami w cyklicznych badaniach opinii podkreślają, że zazwyczaj decydują się na rentę dożywotnią, bo chcą spłacić długi. Tak odpowiada blisko 60 proc. respondentów biorących udział w naszych ankietach. Seniorzy, którzy już skorzystali z naszej oferty, pytani o to, na co wydają comiesięczne środki pozyskiwane z tytułu renty dożywotniej, twierdzą, że przede wszystkim na bieżące wydatki. Tak odpowiada 80 proc. osób starszych. Reszta, a więc co piąty senior przeznacza pieniądze na leki, pomoc bliskim lub odkłada na przyszłość, przy czym odsetek osób oszczędzających i odkładających to poniżej 5 proc. – tłumaczy Robert Majkowski, Prezes Funduszu Hipotecznego DOM.

– To tylko pokazuje jak niskimi emeryturami dysponują polscy seniorzy. Oczywiście, że emerytury są waloryzowane. Oczywiście, że seniorzy kolejny rok z rzędu otrzymają trzynastą emeryturę. To są działania godne pochwały. Musimy jednak przyjrzeć się stopie zastąpienia, czyli współczynnikowi emerytury do ostatniej pensji seniora. Aktualnie w Polsce ten wskaźnik  nieznacznie przekracza 50 proc. i stale spada. Oznacza to, że w dniu przejścia na emeryturę z dnia na dzień dochód seniora spada o połowę. Prognozy ZUS przewidują, że w 2040 roku emeryt przechodzący na emeryturę otrzyma mniej niż 40 proc. swojego ostatniego wynagrodzenia, a w roku 2050 będzie to już niespełna 28 proc. ostatniej pensji. To zasmucające. Konieczne jest wdrożenie rozwiązań, które mogą poprawić poziom życia po zakończeniu aktywności zawodowej – dodaje Robert Majkowski.

Niemiecki rynek urósł o 100 proc.

Niemiecki rynek rośnie, ale w porównaniu z brytyjskim wciąż jest niewielki. Dane podsumowujące rok 2019 zostały opublikowane przez jedną z największych spółek, więc nie dotyczą całej branży. Jak podaje Deutsche Leibrenten Grundbesitz AG w ubiegłym roku podpisała z seniorami 210 umów renty dożywotniej i pozyskała nieruchomości o wartości 75 milionów Euro, co pozwoliło jej urosnąć o ponad 100 proc. rok do roku. Co ciekawe niemiecki rynek oferuje seniorom różne rodzaje renty dożywotniej – począwszy od tej wypłacanej w comiesięcznych transzach, poprzez usługę w formie jednorazowej dużej wypłaty aż po kombinację tych dwóch wariantów. Tam oferta jest kierowana do osób w wieku 70+. W Niemczech mieszka aktualnie ok. 5 mln osób, które mogą być adresatami tego rozwiązania. Kolejną ciekawostką jest fakt, że największe firmy oferujące hipotekę odwróconą m.in. Deutsche Leibrenten Grundbesitz AG wykorzystuje do pozyskiwania nowych klientów przede wszystkim agentów nieruchomości, agentów ubezpieczeniowych oraz banki. – W Polsce wciąż stawiamy na kontakt bezpośredni i pielęgnujemy relację z seniorem, także po podpisaniu umowy – podsumowuje Robert Majkowski, Prezes Funduszu Hipotecznego DOM.

[1] Wszystkie informacje dotyczące rynku brytyjskiego na podstawie:  https://www.wearekeygroup.co.uk/impact-and-insight/thought-leadership/market-monitor-2019-full-year

[2] Na podstawie danych Deutsche Leibrenten Grundbesitz AG, https://deutsche-leibrenten.de/pressemeldung/deutsche-leibrenten-wachstum/