Polska Agencja Atomistyki rozpoczęła prace nad nowym systemem informatycznym, który będzie zbierał, analizował i wizualizował dane ze stacji badających zagrożenie radiacyjne na terenie Polski. Dzięki nim informacje o bieżącej sytuacji radiacyjnej będą łatwo dostępne nie tylko dla specjalistów, którzy będą mogli szybciej reagować na niebezpieczne sytuacje, ale też dla wszystkich mieszkańców. Projekt techniczny systemu przygotowała chorzowska firma Evertop.
W Polsce prowadzony jest stały monitoring mocy dawki promieniowania gamma oraz pomiarów zawartości izotopów promieniotwórczych w środowisku i produktach spożywczych. Funkcjonuje 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu i pozwala na bieżąco śledzić sytuację radiacyjną oraz wcześnie wykrywać potencjalne zagrożenia. Pomiary wykonywane są przez wyspecjalizowane stacje, placówki oraz służby.
Dziś dane z tych stacji są przesyłane ręcznie do Państwowej Agencji Atomistyki, której specjaliści analizują je i wizualizują. Nowy system ma zautomatyzować ten proces i tym samym przyspieszyć czas reakcji na zagrożenia.
– Państwowa Agencja Atomistyki zbiera i opracowuje dane dotyczące sytuacji radiacyjnej w Polsce. Zebrane dane pokazują, że w świetle norm przyjętych na świecie i stosowanych w kraju przepisów ochrony radiologicznej narażenie radiacyjne statystycznego mieszkańca Polski w 2018 r., wynikające ze stosowania sztucznych źródeł promieniowania jonizującego, było niskie. Nie wolno jednak zapominać o tym, że wpływ na sytuację radiacyjną w Polsce mają nie tylko źródła promieniowania jonizującego stosowane w kraju, ale również te wykorzystywane w krajach sąsiednich czy nawet położonych daleko od Polski. Skutki poważnych zdarzeń radiacyjnych, takich jak np. awaria w elektrowni jądrowej w Czarnobylu czy w znacznie mniejszym stopniu awaria w Fukushimie, były odczuwane również w Polsce – mówi Paweł Lipiński, naczelnik Wydziału Monitoringu i Prognozowania w Centrum ds. Zdarzeń Radiacyjnych. – Naszym zadaniem jest śledzenie wszelkich zmian w zakresie promieniowania jonizującego w środowisku, reagowanie na zdarzenia radiacyjne i informowanie ludności o sytuacji radiacyjnej w kraju. Im szybciej dostaniemy dane pomiarowe, im bardziej szczegółowe one będą, tym precyzyjniej możemy określić sytuację radiacyjną oraz tym skuteczniejsze mogą być podjęte przez nas działania.
Zamknięte źródła promieniotwórcze są dziś stosowane między innymi w teleradioterapii w medycynie, radiografii przemysłowej czy geologii. Z materiałami jądrowymi pracują zakłady medyczne, naukowe oraz przemysłowe, diagnostyczne i usługowe.
Stan promieniowania monitorują stacje pomiarowe, tworzące system wczesnego wykrywania skażeń; placówki mierzące poziom substancji radioaktywnych w żywności i środowisku oraz służby zajmujące się obiektami jądrowymi.
– Projekt techniczny, nad którym pracowaliśmy, jest podstawą do zbudowania i wdrożenia w Państwowej Agencji Atomistyki systemu informatycznego służącego między innymi do zbierania, wprowadzania, weryfikacji, analizy statystycznej, raportowania i publikacji danych z monitoringu radiacyjnego. Będzie on automatycznie przetwarzał dane przesyłane od działających stacji pomiarowych należących do PAA. Co ważne, umożliwi też przyłączanie do systemu innych stacji, w planach jest między innymi współpraca z urządzeniami MON i IMGW – tłumaczy Maciej Kotok, prezes zarządu Evertop.
Dzięki prowadzonym pracom dane dotyczące zagrożenia radiacyjnego będą dostępne dla wszystkich mieszkańców Polski. Będzie je można sprawdzać na stronie Państwowej Agencji Atomistyki. Projekt systemu powstał pod koniec 2018 roku.
